ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

عێراق

چاودێرێك: مستەفا كازمی زۆرترین چانسی هەبوو بۆ پێكهێنانی كابینەی حكومەت بۆ ئەم قۆناغە ڕاگوزەرە

خەڵك- ئارام سەردار

چاودێرێكی سیاسی ڕایدەگەیەنێت: پێدەچێت ئەمجارەیان جیاواز بێت و مستەفا كازمی زۆرترین چانسی هەبوو بۆ پێكهێنانی كابینەی حكومەت بۆ ئەم قۆناغە ڕاگوزەرە.
بەرهەم كەلهوڕی، چاودێری سیاسی لەبارەی ڕاسپاردنی سەرۆك وەزیرانی نوێی عیراق بە (تۆڕی میدیایی خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەمجارەیان جیاوازە، چونكە دوای سەرهەڵدانی خۆپێشاندانەكان بە دیاری كراویش لە خوارووی عیراق و ناوچە شیعەنشینەكان بە پاساوی بوونی گەندەڵی لە وڵات و خراپی خزمەت گوزارییەكان، بۆیە بوونی ئەم گوشارانە عادل عەبدولمەهدی دەستی لەكار كێشایەوە.

دەشڵیت‌، خۆپێشاندەران كۆمەڵێك مەرجیان دانابوو بۆ هەر كەسێك كە ‌دەبێت بە سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیران و حكومەت پێك دەهێنێت، دیارترین داواكاریش ئەوە بوو كە نابێت ئەو كەسە پێشتر هیچ پۆستێكی حكومی وەرگرتبێت.

بەرهەم كەلهوڕی ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد، دوای عادل عەبدولمەهدی هەموو ئەوانەی كە هاتنە پێش بۆ ئەوەی متمانەیان پێ بدرێت لەم مەرجەی خۆپێشاندەران دەرنەچوون و خاڵی هەرە گرنگیش ئەوە بوو كە نەیانتوانی دڵی كورد و عەرەبی سوننە بەدەست بێنن، هەروەكو ( پۆل بریمەر )یش لە كتێبیەكەی بەناونیشانی ( ساڵەكەم لە عیراق ) ئاماژەی پێ كردووە، دەڵێت ئێمە بە شیعەكانمان وتووە كە پێویستە دڵی كورد و عەرەبی سوننە لە خۆتان ڕازی بكەن بینیمان لە كاتی هاتنە پێشی، محەمەد تۆفیق عەلاوی كورد و عەرەبی سوننەش زۆر بەڕوونی ئاماژەیان بەوەدا كە ئەوان لە پەرلەمان هەرگیز متمانە بە كابینەكەی نادەن، چونكە هیچ خوێندنەوەیەكی بۆ مافەكانی ئەوان نەبووە.

لە بارەی هاتنە پێشەوەی زورفیش ئەو چاودێرە سیاسییە وتی، كورد و عەرەبی سوننە هیچ وەڵامێكی ئەرێنیان پێشان نەدا، كوتلە شیعییەكانیش دركیان بەوە كردووە كە ناكرێت ئەوان كە زۆرینەن و حكومەت پێكبهێنن بێ ئەوەی كورد و عەرەبی سوننە بەمە ڕازی بێت، بۆیە گۆڕیان بە مستەفا كازمی، بەمەش عەرەبی سوننە و كورد ڕازی بوون و تەنانەت سەرۆكی هەرێمیش لە ڕاگەیەنراوێكدا بە ڕوونی ئاماژە بەوە دەكات ئەوان وەكو كورد پشتگیری دەكەن.

بەرهەم كەلهوڕی ئەوەشی خستەڕوو، هەرچەندە كازمی پێشتر پۆستی حكومی هەبووە لە سلكی هەواڵگری، بەڵام ئێستا ئەو گردبوونەوە گەرم و گوڕەی خۆپێشاندانەكان نەماوە و هەموو پێكهاتەكانیش ڕەزامەندن لەسەری، بۆیە پێ دەچێت ئەمجارەیان جیاواز بێت و كازمیش زۆرترین چانسی هەبوو بۆ پێكهێنانی كابینەی حكومەت بۆ ئەم قۆناغە ڕاگوزەرە.

عێراق

مستەفا كازمی لەسەر بۆردوومانەكەی توركیا بۆ سەر سیدەكان داوایەك لە سوپای عیراق دەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ

عەمید یەحیا ڕەسوڵ ڕایدەگەیەنێت: مستەفا كازمی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عیراق داوای لە سوپا كردووە بەدواداچوون بۆ دەستدرێژییەكەی سوپای توركیا بكرێت.

عەمید یەحیا ڕەسوڵ وتەبێژی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عیراق ڕایگەیاند: وڵاتەكەی چاوەڕوانی هەڵوێست و لێدوانی لایەنی توركیا دەكات لەبارەی ئەو هێرشە ئاسمانییەی سوپای توركیا كردیە سەر هێزەكانی پاسەوانی سنووری عیراق و بووە هۆی كوژرانی 5 هاووڵاتی عیراقی كە دووانیان فەرماندەی هێزەكانی پاسەوانی سنوور و پۆلیسێكی ئەو هێزە بوون.

وتەبێژی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عیراق وتیشی: مستەفا كازمی داوای لە سوپا كردووە بەدواچوون بۆ دەستدرێژییەكەی سوپای توركیا بكرێت و توركیاش لە پێناوی پاراستنی ڕێزی دراوسێیەتی و پەیوەندییە هاوبەشەكان ڕوونكردنەوە لەسەر پاڵنەرەكانی ئەو تاوانە بكات و لێپێچینەوە لە تاوانباران بكات.

ئەمەش دوای ئەوە دێت كە سەرۆكایەتی عیراق هێرشە ئاسمانیەكەی توركیای بۆ سەر ناوچەی سیدەكانی سەر بە هەرێمی كوردستانی ئیدانە كرد و بە پێشێلكارییەكی مەترسیداری سەروەری عیراقی لە قەڵەمدا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

ترسی وشكبوونی ئاوى دیجلە و فورات لەئارادایە

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕاپۆرتێكی (ئەلمۆنتیتۆر)ی ئەمریكایی هۆشداریی دەدات لە دابەزینی ئاستی ئاوی هەردوو ڕوباری دیجلە و فورات لەم ماوەیەی دواییدا كە مەترسی وشكبوونی تەواوەتییان لێدەكرێت.

ئەو ماڵپەڕە ئەمریكاییە لە ڕاپۆرتەكەیدا باس هۆكارەكانی دابەزینی ئاستی ئاوى دوو ڕوبارەكە دەكات كە بۆ كەمبوونەوەی بارانی وەرزی و شكستخواردنی دەسەڵاتداران لە دروستكردنی تۆڕێكی ئاودێری بۆ كشتوكاڵ و پابەندنەبوونی هاووڵاتیان بەدەستگرتن بە بەكارهێنانی ئاوەوە، دەگێڕێتەوە.

لەگەڵ ئەمەشدا، ڕاپۆرتەكە باس لە بوونی فاكتەرە درەكییەكانیش دەكات كە دەبنە مایەی وشكبووی ڕوبارەكان و گرنگترینیان دروستكردنی بەنداو و جیاكردنەوەی زێی لابەلايه كە كاریگییان لەسەر پشكی ئاوی عیراق دروستكردووە، بەتایبەتیش لە بەری توركیاوە كە هەوڵ دەدات ئاوی ئەو دوو ڕوبارە بۆ بەرهەمهیًَنانی وزەی كارەبا بەكاربهێنێت، بۆ ئەو مەبەستەش سەرقاڵی دروستكردنی چەند بەنداوێكە.

توركیا لە ساڵی 2006، دەستیكرد بە دروستكردنی بەنداوی ئەلیسۆ و لە ساڵی 2018دا بەنداوەكەی بەكارهێنا، ئەمەش بووە مایەی كەمبوونەوەی ئەو ئاوەی دەڕژێتە عیراقەوە كە هێندەی تر مەترسی كەمبوونەوەی ئاوی لە وڵاتی نێوان دوو ڕوبارەكە دروستكردووە.

(ئەلمۆنیتۆر) باس لە سكاڵای چەندان ساڵەی عیراق دەكات بەهۆی دابەزینی ئاستی ئاوى دیجلە و فورات، بەڵام حكومەتە یەك لەدوا یەكەكانی عیراق، شكستخواردوو بوون لە گەیشتن بە ڕێكەوتن لەگەڵ توركیا بۆ ڕێكخستنی دابەشكردنی پشكی ئاو لەنێوان هەردوو وڵاتدا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

لەسەر عیراقە
عەرەب ڕووبەڕووی توركیا دەبێتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
ئەحمەد ئەبو لغەیت ئەمینداری گشتی كۆمكاریی وڵاتانی عەرەب، لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنی لەگەڵ فوئاد حسێن وەزیری دەرەوەی عیراق ڕایدەگەیەنێت، لە قۆناغی داهاتوودا هەڵوێستێكی عەرەبی بەكۆمەڵ دێتەئارا بەڕووی دەستوەردانەكانی توركیا لە وڵاتانی عەرەبی.

لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەكەدا ئەبو لفوئادغەیت، جارێكی تر ئیدانەی هێرشەكەی توركیای كردەوە بۆسەر ناوچەی سیدەكان كە بووە مایەی شەهیدبوونی ژمارەیەك لە هێزەكانی پاراستنی سنور كە دوو فەرماندەی باڵای ئەو هێزانە لەنێوان شەهیدەكاندا بوون.

هەر لەو چوارچێوەیەدا، بەرپرسێكی باڵا لە ئەمیندارێتی گشتی كۆمكاریی عەرەبی ڕایگەیاند، ئەبو غەیت لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەكەیدا لەگەڵ فوئاد حسێن، جەختی لەسەر هاتنەبەری هەڵوێستێكی عەرەبی یەكگرتوو كردۆتەوە لە قۆناغی داهاتوو دژ بە دەستوەردانەكانی توركیا لە كاروباری وڵاتانی عەرەبی، بە پێشێلكارییەكانی وڵاتەكە لە عیراق و سوریا و دەستوەردانی سەربازی لە لیبیا.

پێشتر ئەمینداری گشتی كۆمكاریی وڵاتانی عەرەب، لە بەیاننامەیەكی فەرمیدا، ئیدانەی پێشێلكارییەكانی توركیای كردبوو بۆ سەروەریی خاكی عیراق و پشتیوانی رێكخراوەكەی بۆ هەر جموجۆڵێكی حكومەتی عیراقی لەسەر گۆڕەپانی نێودەوڵەتی، دژ بە توركیا دەربڕیبوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان