ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

بۆچی سه‌رۆكی به‌شی فریاگوزاری نه‌خۆشخانه‌ی “وۆهان” بێسه‌روشوێن كراوه‌؟


خەڵک ـ لوقمان غه‌فوور

د. ئای فین سه‌رۆكی به‌شی فریاگوزاری نه‌خۆشخانه‌ی وۆهان له‌ كه‌رتی هێبی وڵاتی چین ماوه‌ی چه‌ند رۆژێكه‌ سه‌رنگومكراوه‌.

ته‌له‌فیزیۆنی “جی ئار ئای پی تی”، له‌به‌رنامه‌یه‌كیدا ئه‌وه‌ی ئاشكراكردووه‌ كه‌ د. ئای فین كه‌ خانمه‌ پزیشكێكی چالاك و سه‌رۆكی به‌شی فریاگوزاری نه‌خۆشخانه‌ی وۆهان-ه‌ بێسه‌روشوێنكراوه‌.

د. ئای فین یه‌كێكه‌ له‌ پزیشكه‌ به‌ناوبانگه‌كانی كه‌رتی هێبی به‌ر له‌دوو هه‌فته‌ له‌مه‌وبه‌ر له‌چاوپێكه‌وتنێكی له‌گه‌ڵ گۆڤاری Renwuی چینی ره‌خنه‌ی توندی له‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی چین گرت، له‌ چاوپێكه‌وتنه‌كه‌دا ده‌ڵێت: “له‌ كۆتایی مانگی دیسێمبه‌ر (كانوونی یه‌كه‌می 2019) كۆبوونه‌وه‌یه‌كم له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی حزبی شیوعی چین له‌وۆهان كرد و ته‌نانه‌ت به‌رپرسانی كه‌رتی هێبی-م ئاگاداركرده‌وه‌ كه‌ ڤایرۆسێك بڵاوبۆته‌وه‌ هاوشێوه‌ی سارس له‌وۆهان، به‌ڵام وه‌ڵامی به‌رپرسانی حزبی شیوعی چین وابوو كه‌ قه‌ده‌غه‌یه‌ ئه‌م باسه‌ له‌گه‌ڵ هیچ كه‌سێك مناقه‌شه‌ بكه‌یت”.

هه‌وه‌ها ئاماژه‌ به‌ ساتی بینینی پشكنینی نه‌خۆشه‌كان ده‌كات و ده‌ڵێت: “30 ی دیسێمبه‌ر (كانوونی یه‌كه‌می 2019) كاتێك ئه‌نجامی پشكنینه‌كانم بینی عاره‌قێكی ساردم ده‌ردا و تێگه‌یشتم چی ڕووده‌دات!”.

هه‌روه‌ها ئه‌و پزیشكه‌ ده‌شڵێت: “به‌داخه‌وه‌ له‌لایه‌ن چه‌ند كه‌سێكی نه‌خۆشخانه‌كه‌وه‌ ئه‌نجامی پشكنینی نه‌خۆشه‌كان گۆڕدران به‌ نه‌خۆشی تر و ته‌نانه‌ت ئه‌و په‌رستیارانه‌ش كه‌ پشكنیینه‌كه‌یان كردبوو گواسترانه‌وه‌ بۆ شوێنی تر، هه‌مووشی له‌پێناو شێواندنی ڕاستی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌”.

له‌چاوپێكه‌وتنه‌كه‌دا ده‌ڵێت: “دوای كۆبوونه‌وه‌كه‌ گه‌ڕامه‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌ به‌ مێرده‌كه‌مم وت پێویسته‌ ئه‌م دۆخه‌ش له‌منداڵه‌كان بگه‌یه‌نیت بۆ ئه‌وه‌ی هه‌رچی له‌ئاینده‌دا ڕووده‌دات”.

وتیشی: “به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی كه‌ مردوون له‌نێو به‌شی فریاگوزاری وۆهان نه‌خۆشییه‌كه‌یان ده‌ستنیشان نه‌كرا، بۆیه‌ ئه‌وە بەكه‌یسی هه‌قیقی دانانرێت”.

ئه‌و پزیشكه‌ ئاگادار بووه‌ له‌وه‌ی كه‌ له‌مرۆڤه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ بۆ مرۆڤ له‌به‌رئه‌وه‌، حكومه‌ت كه‌وته‌ داخستنی بازاڕی ئاژه‌ڵ و زینده‌وه‌رفرۆشانی وۆهان ئه‌ویش كاتێك زانرا كه‌ كه‌یسه‌كان له‌ بێشومار تێپه‌ڕیوه‌.

هه‌روه‌ها ئه‌و خانمه‌ پزیشكه‌ ده‌ڵێت: “بۆ ڕۆژی دواتر له‌گه‌ڵ د. لی وینگ لینگ زانیارییه‌كانمان ئاڵوگۆڕكرد، به‌ڵام له‌لایه‌ن سه‌رۆكی لیژنه‌ی ته‌مبێكردنی نه‌خۆشخانه‌كه‌وه‌ بانگكرامه‌وه‌ كه‌ ئه‌م باسه‌ داخه‌م”.

دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌م چاوپێكه‌وتنه‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی چین هه‌ر به‌زوویی چاوپێكه‌وتنه‌كه‌ له‌تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و له‌ سایتی گۆڤاره‌كه‌ ئه‌سڕنه‌وه‌، به‌ڵام له‌لایه‌ن چه‌ندین هاوڕێی د. ئای فین له‌ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌ی چین داونلۆد ده‌كرێت و ده‌پارێزرێت.

هه‌روه‌ها ئاژانسی ئاسیای ئازاد باسی له‌وه‌كردووه‌ كه‌ د. ئای فین باسی نه‌خۆشییه‌كه‌ی لای هاوڕێكانی كردووه‌ له‌نه‌خۆشخانه‌كه‌ی وۆهان و ترسی نه‌خۆشییه‌كه‌ی تێگه‌یاندوون، به‌ڵام له‌لایه‌ن هه‌شت كه‌سه‌وه‌ ئاگاداركراوه‌ته‌وه‌ جیهان له‌م مه‌سه‌له‌یه‌ مه‌گه‌یه‌نه‌.

د. ئای فین، ساڵی 1997 له‌ كۆلێژی تۆنگجی پزیشكی كه‌ به‌شێكه‌ له‌زانكۆی هاوجۆنگ بۆ زانست و ته‌كنۆلۆژیا. سه‌ره‌تا له‌ به‌شی دڵ و خوێنبه‌ره‌كان-ی نه‌خۆشخانه‌ی وۆهان كاریكرده‌وه‌، دواتر له‌ ساڵی 2010 بووه‌ به‌سه‌رۆكی به‌شی فریاگوزاری نه‌خۆشخانه‌كه‌.

ئه‌م پزیشكه‌ له‌ڕۆژی 18ی دیسێمبه‌ری 2019 یه‌كه‌م پشنینی نه‌خۆشی سییه‌كان ده‌چێته‌ به‌رده‌می ده‌بینێت سییه‌كانی كه‌سه‌كه‌ تووشی حاڵه‌تێك بووه‌ كه‌ پێشتر نه‌بینراوه‌، ئه‌ویش فرۆشیارێكی ئاژه‌ڵفرۆشانی بازاڕی وۆهان-ه‌، دواتر له‌ 27ی دیسێمبه‌ر ئه‌نجامی پشكنینی نه‌خۆشێكی دیكه‌ ده‌بینێت كه‌ په‌یوه‌ندی نییه‌ به‌ بازاری وۆهانه‌وه‌ له‌وه‌ تێده‌گات كه‌ نه‌خۆشییه‌كه‌ بڵاوبۆته‌وه‌ كه‌ ئه‌ویش هاوشێوه‌ی كۆرۆنا ڤایرۆس سارس1، راسته‌وخۆ به‌رپرسانی نه‌خۆشخانه‌كه‌ ئاگادارده‌كاته‌وه‌. رۆژی 1ی جێنیوه‌ری 2020 (كانوونی دووه‌می 2020)به‌لێشاو نه‌خۆش ڕووده‌كه‌نه‌ به‌شی فریاكه‌وتنی نه‌خۆشخانه‌ی وۆهان.

د. ئای فین

جیهان

دەیان كەسیش گیانیانلەدەستدا
سعودیە، 1975 حاڵەتی توشبوونى نوێ بە كۆرۆنا تۆماركران


 

خەڵك- بەشی هەواڵ

وەزارەتی تەندروستی سعودیە، تۆماركردنی 32 حاڵەتی گیانلەدەستدان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا ڕادەگەیەنێت.

بەپێی بەیاننامەیەك كە ئەمڕۆپێنج شەممە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی سعودیەوە بڵاوكرایەوە”لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابروودا 32 حاڵەتی گیانلەدەستدان بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا و 1975 حاڵەتی توشبوونی نوێ‌ تۆماركران”.

هەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە”لە دوای تۆماركردنی 32 حاڵەتی نوێی گیانلەدەستدان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوو، كۆی گشتی ژمارەی ئەوانەی بەهۆی ڤایرۆسەكەوە لە سعودیە گیانیانلەدەستداوە بۆ 611 حاڵەت بەرزبۆوە”.

سعودیە لە ئێستادا لە پێش هەموو وڵاتانی عەرەبییەوەیە لەڕووی تۆماركردنی زۆرترین حاڵەتی تووشبوان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، زۆربەی حاڵەتەكانیش لە شارەكانی مەككەی پیرۆز و مەدینەی منەوەرە و ڕیاز و دەمام و جدە تۆماركراون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

گەورە زانایانی سعودیە فەتوای لەسەر دەدەن
حوكمی كەمامە بەستن لەكاتی نوێژدا لە شەریعەتی ئیسلام


خەڵك- بەشی هەواڵ
شێخ عەبدوڵڵا موتڵەق ئەندامی دەستەی گەورە زانایان لە سعودیە ڕایدەگەیەنێت، “بەستنی دەم و لوت لەكاتی نوێژدا لە ئاینی ئیسلامدا نەهی لێكراوە، بەڵام لە سایەی بڵاوبوونەوەی پەتای كۆرۆنا، بەستنیكەمامە “موستحب”-ه، واتا بەكارێكی باش دادەنرێت”.

موتڵەق لە میانی بەرنامەیەك كە بۆ فەتواكان لە كەناڵی سعودیە تەرخانكراوە ڕایگەیاند:”بەساڵاچووەكان و ئەوانەی تەمەنییان لەسەرو 65 ساڵانەوەیە، لەلایەن لایەنە پەیوەندیدارەكانەوە ئامۆژگاریی و ڕێنمایی كراون لە ماڵەكانی خۆیاندا نوێژبكەن، تا ئەو كاتەی پەتاكە كۆتایی دێت”.

ئەو ئەندامەی دەستەی گەورە زانایانی سعودیە دەڵێت:”لەگەڵ تەواوبوونی پەتاكەدا، شیاو نییە خەڵك نوێژی هەینی جگە لەو مزگەوتانەدا بكات كە فەتوایان لەسەر دەركراوە، ئەمەش بەپێی ڕێنماییەكانی وەزارەتی كاروباری ئیسلامی لە سعودیە، چونكە وەزارەتەكە ئەو جۆرە كاروبارانە تاوتوێ‌ دەكات”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

وەزارەتی بەرگری ئەمریكا، هێزی سەربازی نزیك پایتەخت جێگیر كرد


خەڵك-بەشی هەواڵ

 

وتەبێژی پنتاگۆن ڕایدەگەیەنێت، پنتاگۆن 1600 سەربازی گواستەوە بنكە سەربازییەكانی نزیك واشنتن، بۆ ئەوەی لەئامادەباشیدا بن كاتێك خۆپیشاندانەكان لە واشنتنی پایتەخت.

جۆناسان هۆفمان وتەبێژی پنتاگۆن ڕایگەیاند، وەزارەتی بەرگری چەند یەكەیەكی سەربازی گواستوەتەوە سنووری پایتەخت بۆ ئەوەی لەكاتی پێویست بەدەم هێزەكانەوە بچن.

وتیشی” لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا، ئەو سەربازانە لە نزیك واشنتن جێگیركراون، بەڵام ئێستا بەشداری لە هیچ ئۆپەراسیۆنێكی هێزە خۆجێییەكان ناكەن لەنێو واشنتن”.

بەهۆی گیانلەدەستدانی جۆرج فلۆید، پیاوێكی ڕەشپێستی ئەمریكی، كە دوای دەستگیركردنی لەلایەن پۆلیسێكی سپیپێستەوە، نۆ خولەك قاچی لەسەر ملی دانا و بەهۆیەوە خنكا، خۆپیشاندان لە زیاتر لە 70 شاری ئەمریكا دەستیپێكرد و بەشێكی خۆپیشاندانەكانیش تووندوتیژییان تێكەوتووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان