ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

لەسەر مووچە هۆشداری توند بە حكومەت دەدرێت
پەڕلەمانتارێك بۆ سێ‌ سەرۆكایەتیەكە: ئەگەرناتوانن دەستبەرداری كورسیەكانتان ببن


خەڵك- بەشی هەواڵ
ئەندامێكی كوردی پەڕلەمانی عیراق هۆشداری بە هەرسێ‌ سەرۆكایەتییەكەی هەرێم دەدات لە ئەگەری دەستكاری كردنی مووچەی فەرمانبەران و دەڵێت: “زەحمەت نەبێت دەستبەرداری كورسیەكانتان ببن با كەسانی تر لەبری ئێوە ئەو كارە بكەن”.

سەركەوت شەمسەدین، ئەندامی پەڕلەمانی عیراق لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك ئاماژەی بەوەكردووە، حكومەتی هەرێمی كوردستان و هێزە بەشدارەكانی حكومەت هێندە دەستەوسان و بێ ئیرادە و بێ مۆراڵن لەم دۆخە سەختە، كە هاووڵاتیانی كوردستانی پێدا تێپەڕ دەبێت، لەبری كۆششكردن بۆ دۆزینەوەی ڕێگا چارەی خێرا بۆ دەربازكردنی خەڵك لەم دۆخە مەترسیدارە، لە بری دەرهێنانی پارەی ژێرزەمینەكان و دەستبردن بۆ داهاتی كۆمپانیا زەبەلاحەكانی خۆیان، سەرقاڵی هێنانەوەی سیاسەتی نیوە مووچەن دژ بە فەرمانبەران.

دەشڵێت: “كاتی ئەوەیە سەرۆكی حكومەت و سەرۆكی هەرێم و سەرۆكی پەڕلەمان و جێگرەكانیان لەبری دەستبردین بۆ مووچە هەوڵەكانیان لەگەڵ حكومەتی عیراق بخەنە گەر بۆ دەرباز بون لەم دۆخە، بە پێچە‌وانەوە هەر هەوڵێك بۆ دەستبردن بۆ مووچە شڵەژانی كۆمەڵایەتی و ئەمنی و تەندروسی دروست دەكات و ئێوە‌ش بەرپرسی یەكەمن لە دەرئەنجامەكەی”.

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئێمە ناتوانین لە ژێر هیچ بیانویەك، چ تەندروستی بێت یان ئەمنی، چاوەروان بكەین بەر بەرچاومانەوە منداڵ و كەسانی بەتەمەن و خێزانە هەژارەكان بمرن. لە نێوان مردن بە كۆرۆنا كە كەمتر لە (١%)ە و برسێتی كە (٢٥%)ە،‌ كارێك مەكەن خەڵك یەكەمیان هەڵبژێرێت. ئێمە دەزانین خۆپارێزی گرنگە، بەڵام لەوەش گرنگتر گوزەرانی خەڵكە. ئەگەریش ناتوانین چارەسەر بدۆزنەوە، زەحمەت نەبێت دەستبەرداری كورسیەكانتان ببن با كەسانی تر لەبری ئێوە ئەو كارە بكەن.

لای خۆشیەوە، ڕێبوار كەریم، ئەندامی پەڕلەمانی عیراق لە هەژماری خۆی لەفەیسبووك نووسیویەتی، “ئێستا دەركەوت یاسا چاكسازییەكەتان هەر بۆ گیانی مووچەخۆران پەسەندكرابوو، ئەو قسەیە ڕاست نیە كە دەوترێت بەهۆی قەیرانی كۆرۆنا و نرخی نەوتەوە مووچە كێشەی تێدەكەوێت. نەخێر، ئەوەتا حكومەت خۆی زۆر بە ئاشكرا ئەڵێ (مەترسن، شتێك نیە بەناوی پاشەكەوتی مووچەوە، ئەوە تەنها جێبەجێكردنی یاسای چاكسازییە!)”.

دەشڵێت: “كەواتە حكومەت ڕاست دەكات زۆر پێش ئەم بەزمە بڕیاری كەمكردنەوەی مووچەكانتانی داوە لەڕێی بڕینی بەشێك لەدەرماڵەكانتان بەناوی چاكسازییەوە، بۆیە ئەوەی لەمیدیا و هەندێ چالاكوانەوە دەیبیستن، كە هەندێ زانیاری بڵاودەبێتەوە، ئەوە هەر حكومەت خۆی دزەی پێدەكات بۆ ئەوەی وردە وردە لەسەر كەمكردنەوەی مووچە خەڵك ڕابهێنێت”.

جەختیشی كردۆتەوە، نازانم حكومەت پەشیمان دەبێتەوە لەم هەڵوێستەی یاخود نا، بەڵام ئەوە دەزانم كە ئەمجارە بۆی ناچێتەسەر و خەڵك ڕێگەنادات یاری بە قوتی بكرێت، چونكە ئەمە ژیانی هەموو خەڵك و بازاڕی پێوە بەستراوە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، بڕۆن، ئەگەر ڕاست ئەكەن، چاكسازی لە دۆسیەی نەوت و غاز و تاڵانی زەوی شارەوانیەكان و گومرك و گرێبەستی وەزارەتەكان و زۆر بواری تر بكەن، گەندەڵی لەوێیە نەوەك لە گیرفانی هاووڵاتی.

بۆ بەدواداچوونی پرسی دەستكاری كردنی مووچەی فەرمانبەران (خەڵك) چەند جارێك پەیوەندی كرد بە د. جوتیار عادل، وتەبێژی فەرمی حكومەتی هەرێم و ئاوات جەناب نوری، وەزیری دارایی هەرێم، بەڵام پەیوەندییەكانیان بەردەست نەبوون.

ئابوری

پەڕلەمانتارێكی پارتی: كەمكردنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی عیراق هێڵی سوورەو قبوڵی ناكەین


خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەندامێكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان لە پەڕلەمانی عیراق ڕایدەگەیەنێت كە ڕێگەنادەن بەوەی مووچەی فەرمانبەران كەمبكرێتەوە و بە هێڵی سوور وەسفی دەكات.

ئەحمەد سەفار پەڕلەمانتاری پارتی كە ئەندامی لیژنەی داراییە لە پەڕلەمانی عیراق لە گرتەیەكی ڤیدیۆییدا كە لەلایەن ڕۆژنامەنووسێكی عیراقییەوە بڵاوكراوەتەوە، دڵنیایی دەداتە مووچەخۆرانی ناوەڕاست و باشووری عیراق بەوەی ڕێگەنادەن دەستكاری مووچەكانیان بكرێت.

سەفار بۆ فەرمانبەرانی عیراق دەڵێت: “من لەگەڵتانم، من و زۆربەی ئەندامانی لیژنەی دارایی قبوڵی ناكەین دەستكاری مووچەكانتان بكرێت و ئەوەش هێڵی سوورە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

نەوت 40 دۆلاری تێپەڕاند و كاتی پێدانی مووچەش نادیارە


خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕۆژ بەڕۆژ نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان ڕووی لە بەرزبوونەوە كردووە و بەهۆیەوە داهاتێكی زیاتر دەست عیراق و هەرێم دەكەوێت، بەڵام تا ئێستا كاتی دابەشكردنی مووچەی مانگی 2ی فەرمانبەران نادیارە.

بەگوێرەی ڕاپۆرتێك، كە ئاژانسی (ڕۆیتەرز) بڵاویكردۆتەوە، لە بۆرسەی جیهانی نرخی بەرمیلێك نەوتی خاوی برێنت لە ئێستادا 40 دۆلار و 53 سەنتە، ئەوەش لە كاتێكدایە دوێنێ ئێوارە یەك بەرمیل نەوتی برێنت بە 38 دۆلار و 15 سەنت بوو.

هاوكات ھەر ئەمڕۆ نرخی یەك بەرمیل نەوتی ئەمریكیش بە 38 دۆلار و 19 سەنت مامەڵەی پێوەكرا و بە ڕێژەی 12% بەهاكەی بەرزبۆتەوە .

لەگەڵ بەرزبوونەوەی نرخی نەوت داهاتی حكومەتی هەرێم، كە زۆرینەی پشت بە نەوت دەبەستێت زیاد دەكات، بەڵام تا ئێستا هیچ وادەیەك دیاری نەكراوە بۆ دابەشكردنی مووچەی مانگی 2ی فەرمانبەران، سەرەڕای ئەوەی بڕی 400 ملیار دیناریش لە بەغداوە هاتووە بۆ مووچەی فەرمانبەران.

لای خۆشیەوە، د. جوتیار عادل، وتەبێژی فەرمی حكومەتی هەرێم لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، حكومەت لەمساڵدا 4 مووچەی داوە نەك یەك مووچە و هەر داهاتێكیش بێتە بەردەستمان تەرخانی دەكەین بۆ مووچە، بەڵام لە ئێستادا داهات كەمبۆتەوە، هەرچەندە ماوەیەكە كەمێك نرخی نەوت بەرزبۆتەوە.

هاوكات، زیاد جەبار، سەرۆكی لیژنەی دارایی لە پەڕلەمانی كوردستان بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، كە لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا پارەی مووچە لە بەغداوە هاتووە بۆ هەرێم و حكومەتی هەرێمیش لە كۆبوونەوەی خۆیدا بڕیاریدا، كە هەر پارەیەك بێتە دەستیان ئەولەویەت بۆ مووچە دەبێت.

ڕاشیگەیاند، كە بەدواداچوونمان بۆ پرسی مووچە كردووە و تا ئێستا وەزارەتی دارایی هیچ خشتەیەكی بۆ دابەشكردنی مووچە ڕانەگەیاندووە و هیچ كاتێكیشی دیاری نەكردووە بۆ دەستپێكردنی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

پەڕلەمانتارێكی پارتی كاتی ڕێككەوتنی عیراق و هەرێم ئاشكرادەكات


خەڵك- بەشی هەواڵ

لە چەند مانگی ڕابردوودا دانوستانی ورد دەربارەی پرسی نەوت و مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێمی كوردستان لە نێوان ھەرێمی كوردستان و بەغدا كراوە و پەڕلەمانتارێكی پارتی ئاشكرای كرد، لەم مانگەدا ڕێككەوتنی كۆتایی دەكرێت.

ڕێبوار ھادی، سەرۆكی لیژنەی یاسایی پەڕلەمانی عیراق بە ماڵپەڕی فەرمی پارتی ڕاگەیاندووە، دانوستانەكانی پێش جەژن لە نێوان ھەرێمی كوردستان و بەغدا تا ڕادەیەكی زۆر بەرەوپێشڤەچوونیان بە خۆیانەوە بینیوە و نزیكن لە ڕێككەوتنی كۆتایی.

ڕاشیگەیاندووە، بڕیارە پڕۆژە یاسای بودجەی گشتی عیراقیش لە ڕۆژانی داھاتوو ڕەوانەی پەڕلەمان بكرێت، ئەگەر بودجە لە پەڕلەمانەوە پەسەند بكرێت، بێگومان پشكی ھەرێمی كوردستانیش دیاری دەكرێت.

وتیشی، “ھەرێمی كوردستان ئامادەیە ڕۆژانە ٢٥٠ ھەزار بەرمیل نەوت ڕادەستی بەغدا بكات، بەڵام بەو مەرجەی شایستە داراییەكانی خەڵكی كوردستان بۆ ئەمساڵ زامن بكرێت”.

ڕێبوار ھادی، ڕوونیشی كردۆتەوە، ھەولێر و بەغدا لەسەر زۆربەی پرسەكان گەیشتوونەتە ڕێككەوتن، بەڵام ھێشتا ڕێككەوتنی كۆتایی ماوە و ئێمە گەشبینین لە ئایندەیەكی نزیكدا واژۆ بكرێت، كە من پێشبینی دەكەم لەم مانگەدا ڕێككەوتنی كۆتایی نێوان ھەرێمی كوردستان و حكومەتی فیدڕاڵ واژۆ بكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان