ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

كەسێك بەهۆیەوە گیانی لەدەستدا
ڤایرۆسێكی نوێ‌ لە چین سەریهەڵدا

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڤایرۆسی كۆرۆنا نیگەرانییەكی جیهانی دروستكردووە، بەڵام ژمارەیەك نەخۆسی تر لە سەرەتای ساڵی 2020وە سەریانهەڵداوە، بۆ نمونە حاڵەتی توشبوون بە ئەنفۆنزای بەراز و ئەنفلۆنزای باڵندە لە هیندستان و چەند وڵاتێكی تر تۆماركراون، لەمڕۆشدا پشكنینێك توشبوونی پیاوێكی بە ڤایرۆسی هانتا Hantavirus لە چین دەرخست كە بەهۆیەوە گیانی لەدەستدا.

ڕۆژنامەی (گڵۆباڵ تایمز)ی چینی بڵاویكردۆتەوە”ئەو پیاوە دانیشتووی هەرێمی یونتانە و دوێنێ‌ دوو شەممە لەكاتی گەڕانەوەی بۆسەركارەكەی لەنێو پاسدا گیانی لەدەستداوە، بەپێی توێكارییەكانیش دەركەوتووە كە تووشی ڤایرۆسی هانتا بووە، بۆیە لە پاش ئەمە پشكنین بۆ 32 كەسی تر كراوە كە لەنێو پاسەكەدا بوون، تا بزانرێت پەتاكە بۆ ئەوان گوازراوەتەوە یاخود نا”.

ڤایرۆسی هاتنا چییە؟

بەپێی سەنتەرەكانی قەڵاچۆكردنی نەخۆشییە و خۆپاراستن لێیان (CDC)، ئەوا ڤایرۆسی هاتنا Hantavirus بریتییە لە گروپێك ڤایرۆس كە بەشێوەیەكی سەرەكی لەڕێی شیردەرەكانەوە بڵاودەبێتەوە و دەكرێت نەخۆشی جۆراوجۆر لەنێو خەڵكدا دروستبكەن.

دەكرێت Hantavirus ببێتە هاوتای ڤایرۆسەكانی كۆئەندامی هەناسە و نیشانەكانیشی هاوشێوەی ئەنفلۆنزایە كە تا و كۆكەی لەگەڵدایە، وێڕای ئازاری دەمارەكان و سەرئێشە و خاوبوونەوەی جەستە و تەنگەنەفەسی كە بەشێوەیەكی خێرا كاریگەریی لەسەر مرۆڤ دەبێت و كۆئەندامی هەناسە پەكدەخات.

هەروەها دەكارێت كاریگەریی لەسەر گورچیلەكان دروستبكات، لەگەڵ نیشانەكانی تردا كە بە تای نەزیفی لەگەڵ (HFRS) دەناسرێن.
خۆشبەختانە نەخۆشییەكە لەڕێی هەواوە ناگوازرێتەوە، بەڵكو لەگەڵ دەستلێدان لە پاشماوە و لیكی شیردەرەكانەوە دەگوازرێتەوە، بەڵام ڤایرۆسەكە مەارسیدارە و ڕێژەی گیانلەدەستدان بەهۆیەوە دەگاتە 38%، ئەمەش بەپێی سەنتەری كۆنترۆڵكردنی نەخۆشییەكان.

لەزۆركاتدا HPS لە كەسێكەوە بۆ كەسێكی تر ناگوزرێتەوە، لە هەمان كاتدا گوازرانەوەی HFRS لەنێوان كەسەكاندا زۆر دەگمەنە، دەكرێت لەڕێی كەمكردنەوەی ژمارەی شیردەرەكانەوە سنورداربكرێت، ئەمەش ستراتیژی سەرەكییە بۆ خۆپاراستن لە ڤایرۆسی هانتا Hantavirus.

جیهان

چین؛ ڤایرۆسێكی دیكە بڵاوبۆتەوە لە كۆرۆنا زۆر كوشندەترە سی مرۆڤ توشی هەوكردنی بەهێز دەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ

لەوڵاتی چین نەخۆشییەكی نوێی كوشندە بڵاوبۆتەوە، كە لە ڤایرۆسی كۆرۆنا زۆر كوشندەترە، لە وڵاتی كازاخستان هەزار و ٧٢٢ كەس بەو نەخۆشییە نوێیە گیانیان لەدەستداوە، كە ژمارەیەكیان ڕەوەندی چینین كە كار لەو وڵاتە دەكەن.

ڕۆژنامەی شەرقلئەوسەت بڵاویكردەوە، وەزارەتی تەندروستی كازاخستان ئاشكراشیكردووە، نەخۆشیەكە بریتیە لە هەوكردنی سییەكان ، نازانرێت سەرچاوەكەی چییە و هیچ زانیارییەكیان لەسەری نیە.

ڕۆژنامەكە باسی لەوەشكردووە، كە باڵیۆزخانەی چین لە كازاخستان ڕایگەیاندوە هەزار و ٧٢٢ كەس بەو نەخۆشییە نوێیە گیانیان لەدەستداوە، كە ژمارەیەكیان ڕەوەندی چینین كە كار لەو وڵاتە دەكەن و هۆشداریی لەوەشداوە، كە ڤایرۆسەكە زۆر كوشندەیە و و رێژەی مردنیش بەهۆیەوە زۆرلە كۆڤید ١٩ زیاترە و نەخۆشیەكە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیرانی ڕابردوەوە لە كازاخستان بڵاوبوەتەوە.

وەزارەتی تەندروستی كازاخستان ئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، ٣٢ هەزار كەس توشی ڤایرۆسەكە بوون و تەنها ٤٥١ توشبوو گیانیان لەدەستداوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

حكومەتی لوبنان دەستی لە كاركێشایەوە
ژمارەی قوربانیانی تەقینەوەكەی بەیروت بەرزدەبێتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
میدیاكانی لوبنان، ئاماژە بە بەرزبوونەوەی ژمالرەی قوربانیانی تەقینەوەكەى بەندەری بەیروت دەكەن، ئەمەش دوای دەرهێنانەوەی ژمارەیەك تەرم لەژێر داروپەردووی ڕووخاوی تەقینەوەكە.

بەپێی میدیاكانی لوبنان، ئەمڕۆ دوو شەممە، تیمەكانی سەر بە سوپا بە هەماهەنگی لەگەڵ تیمەكانی بەرگری مەدەنی و ئاگركوژێتنەوە و دوو تیمی گەڕان و فریاكەوتنی ڕوسی و فەرەنسایی، توانیان پێنج تەرمی نوێ‌ لەژێر داروپەردووە ڕووخاوەكاندا دەربهێنن، پرۆسەی گەڕان بەشوێن بێسەروشوێنەكانى تريشدا بەردەوامە بەهیوای دۆزینەوەیان.

میدیاكانی لوبنان ئاماژەیان بە بەرزبوونەوەی ژمارەی قوربانیان كرد بۆ 162 كوژراو، وێڕای برینداربوونی زیاتر لە پێنج هەزار كەسی تر.

هەر ئەمڕۆ دوو شەممە، حكومەتی لوبنانی بەسەرۆكایەتی حەسان دیاب، بەهۆی تەقینەوەكەی هەفتەی ڕابردووی بەندەری بەیروتەوە، بە فەرمی دەستلەكاركێشانەوەی خۆی پێشكەش بە پەرلەمانی و ڵاتەكە كرد.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

حاڵەتەكانی چاكبوونەوە زیاترن
سعودیە، 1257 حاڵەتی تووشبوونی نوێ‌ بە كۆرۆنا ڕاگەیەندرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
وزارەتی تەندروستی سعودیە، تۆماركردنی 1257 تووشبووی نوێ‌ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا لە شانشینی عەرەبی ڕادەگەیەنێت، ئەمەش بەراورد بە ڕۆژانی پێشوو بە ژمارەیەكی كەمتر دادەنرێت.

ئەمڕۆ دوو شەممە، وەزارەتی تەندروستی سعودیە لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاند”لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 1257 حاڵەتی توشبوونی نوێ‌ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا‌ (كۆڤید-19) تۆماركرا”، ئەمەش بە ژمارەیەكی كەمتری توشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا بەراورد بە ڕۆژانی پێشوو لە وڵاتەكەدا دادەنرێت.

وەزارەتی تەندروستی سعودیە دەڵێت”لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوو 32 حاڵەتی گیانلەدەستدان بەهۆی ڤایرۆسەكەوە تۆماركرا، بەمەش كۆی گشتی ژمارەی ئەوانەی بەهۆی كۆرۆناوە لە سعودیەوە گیانیانلەدەستداوە گەیشتە 3199 كەس، لەئێستاشدا كۆی گشتی ئەوانەی لە سعودیە دووچاری ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون، بۆ 289947 حاڵەت بەرزبۆتەوە”.

هەر بەپێی بەیاننامەكەی وەزارەتی تەندروستی سعودیە، لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا، 1439 كەس نەخۆشییەكەیان پەڕاندووە و چاكبوونەتەوە، بەمەش كۆی گشتی ژمارەی ئەوانەی چاكبوونەتەوە، گەیشتە 253478 كەس.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان