ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

‎سزاكانی ئەمریكا، مەترسییەكانی كۆرۆنایان لەسەر ئێران زیاتر كردووە


خەڵك – بەشی هەواڵ
سینه‌ماكار، شانۆكار و میوزیك ژه‌نانی ئێران پەیامێكیان بە ناونیشیانی “نا بۆ كۆرۆنا، نا بۆ ئابڵۆقه‌كان” بڵاوكردەوە و تێیدا داوا هاوپیشەكانیان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دەكەن كە بێدەنگ نەبن لەبەرامبەر ئەو دۆخە هەستیارەی بە هۆی كۆرۆناوە ڕووبەڕووی وڵاتەكەیان بووەتەوە.

لەو پەیامەدا كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە سینه‌ماكار، شانۆكار و میوزیك ژه‌نانی ئێران، ئەوە دەخەنەڕوو كە بە هۆی سزا و ئابڵووقە ئابوورییەكانەوە تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ئێران لە دۆخێكی سەختدان و پێداویستیه‌ پزیشكییه‌كان لە وڵاتەكەیاندا كەمبووەتەوە.

دەقی راگەیەندراوەكە:

به‌یاننامه‌ی سینه‌ماكاران، شانۆكاران و میوزیك ژه‌نانی ئێران: نا بۆ كۆرۆنا، نا بۆ ئابڵۆقه‌كان

‎ هه‌مووان له‌ هه‌ر مه‌مله‌كه‌ت و ‎نه‌ته‌وه‌یه‌ك بین، سه‌ر به‌ سه‌رزه‌مینێكی بێسنور و ئامانجێكین به‌ ناوی “هونه‌ر” و له‌ نێو جیهانێكداین به‌ ناوی “كلتور”، وه‌ هیچ هێزێك ناتوانێت ئێمه‌ له‌م خاوه‌ندارێتیه‌ زه‌وت بكات.

‎له‌م سه‌رزه‌مینه‌ هاوبه‌شه‌ ئایدیاڵه‌دا، چی ئاسیایی بین یاخود ئه‌وروپایی، چی ئه‌مریكی بین یاخود ئه‌فریقی، خاوه‌نی توانای كاریگه‌ری خستنه‌ سه‌ر بیری خه‌ڵك و هه‌ڵسه‌نگاندن و گوڕانكاری بارۆدۆخمان هه‌یه‌.

‎ هه‌موومان به‌ به‌رهه‌مه‌كانمان، ئیمان و بێ باوه‌ڕی، عیشق و نه‌فره‌ت، جه‌نگ و ئاشتی، زانست و نه‌زانی، خێر و شه‌ڕ و ڕزگاریمان به‌ پێی سه‌لیقه‌ و ده‌ستڕه‌نگینی خۆمان به‌رجه‌سته‌ كردووه‌ و كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی گه‌وره‌تر له‌و وڵاته‌ی كه‌ تێیدا ده‌ژین به‌ یارمه‌تی به‌رهه‌كانی یه‌كتر ناسیوه‌ و ناساندووه‌. هه‌رچه‌نده‌ ده‌سه‌ڵات و سیاسه‌ته‌كان له‌به‌ر دوبه‌ره‌كیه‌كانیان، مه‌ودا و تابویان له‌ نێوان ئێمه‌دا دروست كردبێت، به‌ڵام ئێمه‌ له‌ گواستنه‌وه‌ و گووتنی په‌یامه‌ هاوبه‌ش و مرۆڤایه‌تییه‌كان بۆ هه‌موو جیهان شێلگیرانه‌ تر، ئازایانه‌تر، به‌تواناتر و كاریگه‌رتر كارمان كردووه‌.

‎ ئه‌مێستا، هه‌موومان له‌ هه‌ر پێگه‌یه‌كی جوگرافیی و سیاسی دا بین، به‌رامبه‌ر دوژمنێكی كوشنده‌ و هاوبه‌شێك وه‌ستاوینه‌ته‌وه‌ كه‌ گرنگ نییه‌ له‌ كوێوه‌ هاتووه‌، به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌ خێرایی و ئازادانه‌ ڕوو له‌ گشت شوێنێك ده‌كات و ئێمه‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م دوژمنه‌ ووردبینه‌دا به‌ یه‌ك ئه‌ندازه‌ له‌مه‌ترسیداین و ڕزگاربوونی هه‌ریه‌ك له‌ ئێمه‌ به‌ستراوه‌ به‌ ڕزگاربوونی ئه‌وی دیكه‌مانه‌وه‌.

‎ كۆرۆنا ته‌نها ڤایرۆسێك نییه‌ به‌ڵكو پرسیارێكی ساده‌ و مێژووییه‌ كه‌ سه‌رقاڵی وه‌رگرتنه‌وه‌ی وه‌ڵامه‌ ئاڵۆزه‌كانه‌ له‌ گه‌لان و وڵاتانی جیهان.

‎ ئایا وه‌ڵامی گه‌لی ئێران – له‌ بارودۆخێكدا كه‌ ده‌ره‌چه‌ی هه‌ناسه‌دانی به‌ چنگاڵی ئابڵۆقه‌یه‌كی جیهانی ئاخێندراوه‌- وه‌ك وه‌ڵامی گه‌لانی دیكه‌ ده‌بێت بۆ ئه‌و پرسیاره‌ مێژوویه‌؟

‎ ئایا ئه‌مه‌ چاوه‌ڕوانییه‌كی ژیرانه‌ نییه‌ كه‌ وه‌ڵامی هونه‌رمه‌ندانی ئازادیخوازی جیهان بۆ پرسیاری “كۆرۆنا”- له‌ بارودۆخێكدا كه‌ ئه‌م مه‌ترسیه‌ تا به‌رده‌م ده‌رگای ماڵه‌كانیان هاتووه‌، وه‌ڵامێكی جیاوازتر و كاریگه‌رتر بێت له‌ وه‌ڵامی سیاسه‌تمه‌داران و ده‌سه‌ڵاتداران؟

‎ ئه‌م قه‌یرانه‌، سه‌ره‌ڕای زیانه‌ كه‌م و زۆره‌كانی، تێده‌په‌ڕێت، به‌ڵام چیرۆكه‌ هاوبه‌ش و جیاوازه‌كانی ده‌مێنێته‌وه‌، چیرۆكی ئه‌و په‌ره‌ستاره‌ ماندوانه‌ی كه‌ بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی ووره‌ی نه‌خۆشه‌كان و هاوكاره‌كانیان له‌ فه‌زای ئاڵوده‌ی نه‌خۆشخانه‌كان هه‌ڵپه‌ڕكێیان ده‌كرد و نیگه‌رانیه‌كانی خۆیانیان له‌ كه‌می پێداویستیه‌كان و ده‌رمان له‌ پشتی ئه‌م خۆشیه‌وه‌ ده‌شاره‌ده‌وه‌. چیرۆكی ئه‌و پزیشكانه‌ش كه‌ چه‌ندین هه‌فته‌یه‌ نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌ و به‌بێ ماسك و ده‌ستكێش به‌ نێو نه‌خۆشه‌كاندا كه‌ له‌ ته‌نیشت ڕێڕه‌وی نه‌خۆشخانه‌كان و له‌سه‌ر زه‌وی خه‌وێنرابوون، ده‌مێنێته‌وه‌.

‎ ئه‌مانه‌ هه‌موو له‌ یاده‌وه‌ری میژووی جیهاندا ده‌مێنێته‌وه‌ و دره‌نگ یا زوو له‌ لایه‌ن ئێمه‌ یاخود ئێوه‌وه‌ ده‌گێڕدرێته‌وه‌. به‌ڵام خوزگه‌ ئه‌وه‌نده‌ دره‌نگ نه‌كه‌وێت كه‌ هونه‌رمه‌ندانی ئۆده‌گر و كاریگه‌ر له‌سه‌ر ڕای گشتی جیهان و ده‌ساڵاتداران، پێش ئه‌وه‌ی چیرۆكی سته‌مێك كه‌ له‌ خه‌ڵكی ئێران له‌م قه‌یرانه‌دا ده‌كرێت بده‌ن به‌ گوێی ده‌سه‌ڵاتداران و سیاسه‌تمه‌داراندا، چركه‌ بژمێران بۆ دوا هه‌ناسه‌كانی خۆیان به‌هۆی توشبوون به‌م به‌ڵایه‌وه‌. ئه‌مڕۆكه‌ خه‌ڵكی ئێران ڕووبه‌ڕووی دوو قه‌یران بووه‌ته‌وه‌: قه‌یرانێكی هاوبه‌ش به‌ ناوی “كۆرۆنا” كه‌ ئێوه‌ ئه‌یناسن و قه‌یرانی “ئابڵۆقه‌” كه‌ خۆزگه‌ هه‌رگیز نه‌تانده‌ناسی.

‎ بۆ ئێمه‌ی هونه‌رمه‌ندانی ئێرانی گرنگه‌ بزانین كه‌ ئێوه‌ی هونه‌رمه‌ندانی جیهان ده‌رباره‌ی بارودۆخی نه‌خۆشه‌كانی كۆرۆنا، مه‌نداڵان و پیر و په‌ككه‌وته‌كانی توشبوو به‌م نه‌خۆشیه‌ و كه‌مبوونه‌وه‌ی پێداویستیه‌ پزیشكییه‌كانی ئێران له‌م قه‌یرانه‌دا، چۆن بیرده‌كه‌نه‌وه‌؟ چی ده‌ڵێن و چی ده‌كه‌ن؟

اسامی امچاکنندگان نامه «هنرمندان ایران به هنرمندان جهان» تا این لحڤه به ترتیب الفبا:

ێ‌ناهید ێ‌باد
اکبر ێ‌زاد
پویان ێ‌زاده
نگار ێ‌ژربایجانی
علی ێ‌شتیانی‌پور
امیر اپنی‌عشری
سامان احتشامی
حبیب احمدزاده
مصگفی احمدی
حمید احیا
پوریا اخواص
پیروز ارجمند
بهمن اردلان
همایون اسعدیان
حبیب اسماعیلی
مهناز افچلی
جواد افشار
بهاره افشاری
نوید افقه
کمند امیرسلیمانی
مزدا انصاری
برزو ارجمند
ستار اورکی
ابراهیم ایرج‌زاد
شایسته ایرانی
بهداد بابایی
کورش بابایی
تینا بخشی
بهرام بدخشانی
بابک برزویه
مرچیه برومند
رخشان بنی‌اعتماد
علی بوستان
حسین بهروزی‌نیا
بهزاد بهزادپور
بهنام بهزادی
سید محمد بهشتی
نازنین بیاتی
حسین پاکدل
الهام پاوه نژاد
پرویز پرستویی
پانته‌ێ‌ پناهی‌ها
کیومرپ پوراحمد
حسن پورشیرازی
تهمورس پورناڤری
سهراب پورناڤری
کیخسرو پورناڤری
کیارش پوزشی
داریوش پیرنیاکان
محمد پیرهادی
افشین پیرهاشمی
ایرج تقی‌پور
پرویز تناولی
کورش تهامی
تینا جامه گرمی
اردوان جعفریان
علی جعفری پویان
علی جلیلوند
وحید جلیلوند
روح‌الله حجازی
هادی حجازی‌فر
فرشاد حسامی
حسن حسن‌دوست
محمدعلی حسین‌نژاد
ابراهیم حقیقی
محمد حسین حقیقی
شهاب حسینی
سپیده خسروجاه
هومن خلعتبری
رچا دادویی
محمدرچا دلپاک
بهرام رادان
شادمهر راستین
کامران رسول‌زاده
کریستف رچاعی
حبیب رچایی
غلامرچا رچایی
عاگفه رچوی
امیر شهاب رچویان
علی رهبری
حسن ریاحی
علیرچا رئیسیان
لیلا زارع
علیرچا زرین‌دست
سالار زمانیان
جلیل سامان
امیرعباس ستایشگر
عباس سجادی
پویا سرایی
محمد سریر
سعید سعدی
مهدی سعدی
مسعود سلامی
کورش سلیمانی
ساعد سهیلی
هومن سیدی
غزل شاکری
محسن شاه ابراهیمی
علیرچا شجاع‌نوری
همایون شجریان
محسن شریفیان
مسعود شعاری
مهدی شیرزاد
عبدالوهاب شهیدی
احد صادقی
مجید صالحی
رسول صدرعاملی
بهروز صفاریان
فرشته گائرپور
گناز گباگبایی
مهیار گریحی
بهزاد عبدی
احمد عربانی
محمدمهدی عسگرپور
ێ‌ریا عڤیمی‌نژاد
علیرچا علویان
حسین علیزاده
بهروز غریب‌پور
مجتبی عسکری
هاتف علیمردانی
همایون غنی‌زاده
حسین غیاپی
علیرچا عصار
سحاب علم
سینا علم
مدیا فرج‌نژاد
مهرداد فرید
مهران فرهادی
ێ‌رش فرهنگ‌فر
ێ‌رش قنادی
امیر قنادی
سروش قهرمان‌لو
فرزانه کابلی
عبدالجبار کاکایی
اردشیر کامکار
هوشنگ کامکار
محمد هادی کریمی
نیکی کریمی
اشکان کمانگری
بردیا کیارس
رچا کیانیان
مصگفی کیایی
میلاد کیایی
میلاد کی مرام
مسعود کیمیایی
سهیلا گلستانی
هوشنگ گلمکانی
داوود گنجه‌ای
محمدرچا گوهری
حمید متبسم
کورش متین
نوید محمدزاده
میلاد محمدی
امیر مردانه
هادی مرزبان
شبنم مقدمی
حسن مصگفوی
مجید مگلبی
حمیدرچا منبتی
سید غلامرچا موسوی
میپم مولایی
رچا مهدوی
حسین مهکام
بیژن میرباقری
مجتبا میرتهماسب
مازیار میری
شهین نجف زاده
مهرداد نصرتی
امید نعمتی
حمیدرچا نوربخش
جواد نوروزبیگی
افشین هاشمی
کارن همایونفر
محمدرچا هنرمند
حسین یاری
عباس یاری
رچا یزدانی

جیهان

وەزارەتی تەندروستی ئێران: تاران بووەتە ناوەندی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا


خەڵك-بەشی هەواڵ

جێگری وەزیری تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، ڕەوشی تەندروستی لە تاران بەهۆی تەشەنەسەندنی ڤایرۆسی كۆرۆناوە مەترسیدار و ئاڵۆز بووە.

ئاژانسی تەسنیم بڵاویكردەوە، ئیرەج حەریرچی جێگری وەزیری تەندروستی ئێران ئاشكرایكرد، قەرەباڵغی شەقامەكانی تاران جێگای نیگەرانییە و پێویستە ڕێوشوێنی توندتر بگیرێتەبەر، بەشێوەیەك هەواڵ بدرێت هاووڵاتیان لە ماڵەكانی خۆیان بمێننەوە.

وتیشی”تاران ئێستا بووەتە ناوەندی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و پێویستە ڕێوشوێنەكان بۆ ڕێگریكردن لە بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا و تەشەنەكردنی بۆ شارەكانی دیكەی ئێران توندتر بكرێن”.

ئەمەش لەكاتێكدایە بە گوێرەی ئامارە فەڕمییەكانی تەندروستی ئەو وڵاتە ژمارەی تووشبووان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا گەیشتووەتە زیاتر لە پەنجا و پێنج هەزار كەس و هاوكات بەهۆی ڤایرۆسەكەشەوە زیاتر لە سێ هەزار و چوار سەد و پەنجا و سێ كەس گیانیان لەدەستداوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

پێشبینی دەكرێت ژمارەی تووشبووان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ئیتاڵیا بگاتە 12 ملیۆن


خەڵك – بەشی هەواڵ

نوێنەری وڵاتی ئیتاڵیا لە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڕایدەگەیەنێت: ڕەنگە ژمارەی تووشبوون بەڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتەكەی بگاتە 12 ملیۆن كەس.

ڤاڵتیر ریتشاردی نوێنەری وڵاتی ئیتاڵیا لە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی كە هاوكات پۆستی جێگری وەزیری تەندروستیشی هەیە ئاشكرایكرد، ڕەنگە لە 20% هاووڵاتیانی ئیتاڵیا تووشی پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا ببن.

نوێنەری وڵاتی ئیتاڵیا لە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ئەوەشدەخاتەڕوو، پێویستە فراوانتر پشكنینەكان بۆ پلازمای خوێن بكرێت و لەسەر بنچینەی كارلێكەكانی بەرگری جەستە، توێژینەوە لەسەر ئەو تەنە نامۆیانەی كەلەناو پلازمای خوێنی توشبووەكاندان بكەین، بەمەش دەگەینە ژمارەی ورد و ڕاستەقینەی تووشبووان بەڤایرۆسی كۆرۆنا.

ڤاڵتیر ریتشاردی ئاماژە بەوەش دەكات، تووشبوونی 20%ی هاووڵاتیانی ئیتاڵیا بەڤایرۆسی كۆرۆنا، ئەوە دەگەیەنێت كە جەستەی تووشبووەكان توانیویەتی دژە بەرگری دروستبكات. لە 80% كەی تری هاووڵاتیان لەبەرامبەر بەڤایرۆسەكە بێتوانا و بێ هێز بوون.

هاوكات، جەختیشی كردووەتەوە: بۆچوونەكەی تەنها گریمانەیە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

لە فەڕەنسا 600 سەرباز تووشی كۆرۆنا بوون


خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی بەرگری فەڕەنسا ئاشكرای دەكات، كە 600 سەرباز فەڕەنسی تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون.

فلۆرانس بارلی، وەزیری بەرگری فەڕەنسا لە چاوپێكەوتنێكی لەگەڵ ڕۆژنامەی (برۆغریس) ئاماژەی بەوەكردووە، كە نزیكەی 600 سەرباز تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و بەردەوامیش ڕوو لەزیادبوونە.

ڕاشیگەیاندووە، چاودێری دۆخەكە دەكەین بەشێوەیەكی چڕ و دامەزراوەكانیش بەردەوامن لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا، بەڵام ئەوە كاریگەری ناكاتە سەر دۆخی سەربازی وڵات.
ئێوارەی هەینی وەزارەتی تەندروستی فەڕەنسا بڵاویكردەوە، كە ژمارەی ئەو كەسانەی بەهۆی كۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە گەیشتۆتە ڕێژەی 61%ی تووشبووان لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا، كە ژمارەیان گەیشتۆتە 6 هەزار و 507 كەس و ژمارەی تووشبووانیش گەیشتۆتە 82 هەزار و 165 كەس.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان