ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

زانیاری نوێ‌ لەسەر بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا و ڕێكارەكانی خۆپارێزی بزانە

خەڵك- لوقمان غەفوور

تا سەرلەبەیانی ڕۆژی 21ی ئازار 274 هەزار و 472 كەیسی كۆرۆنا ڤایرۆس تۆماركراوە.

مارك لیبیسیچ، پرۆفیسۆر لە زانكۆی هارڤارد ئاگادارمان دەكاتەوە، كە 40-70% ی دانیشتوانی جیهان تووشی كۆرۆنا ڤایرۆس دەبێت، 1%ی ئەوانەشی تووشدەبن بە كۆرۆنا ڤایرۆس لە جیهاندا دەمرن، ئەمەش پێوەرێكە كە لەئاكامی ژمارەی مردووان و تووشبووان دەستكەوتووە.

لەو كەیسانەی، كە تا ئێستا بە چارەسەرە تەقلیدییەكان چاكبوونەتەوە 91 هەزار و 963 هەزارە

ئامارەكان:
11404 كەس مردووە
175105 هێشتا لە ژێر چاودێریدایە
185 وڵات بڵاوبۆتەوە

نیشانەكانی:
1- ئاسایی (تایەكی بەرز)
2- ئاسایی (كۆكە)
3- هەندێك كات (سوتانەوەی قوڕك)
4- ئاسایی (سەرئێشە)

خۆپارێزی:
1- بەكارهێنانی ماسك
2- دەست شتن
3- دووركەوتنەوە لە پەیوەندیكردن و كۆنەبوونەوە
4- دووركەوتنەوە لە پەیوەندیكرن بە ئاژەڵەوە
5- پەیوەندی بە پزیشك و تیمی تەندروستی

ئەگەر پێویستییە رێنمایی و رێوشوێنەكان جێبەجێكران، دڵنیابە دوورئەكەویتەوە لەوەی ببیت بە كەسێكی تر لەوانەی تووشبوون.
سەرچاوە: زە نیویۆرك تایمز

جیهان

ترەمپ: لە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانیی كشاینەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ

ئیدارەی ترەمپ كۆنگرێسی وڵاتەكەی ئاگاداركردووەتەوە كە ئەمریكا بەفەڕمی لە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی كشاوەتەوە.

ڕۆبێرت مینیندێز سیناتۆری دیموكراتەكان لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر بڵاویكردەوە: كۆنگرێس ئاگاداركردنەوەیەكی فەڕمی لە سەرۆكی ئەمریكا پێگەیشتووە سەبارەت بە كشانەوە لە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی.

ئەو سیناتۆرەی ئەمریكا ڕەخنەی لە ترەمپیش گرتووە كە لە كاتی پەتایەكی جیهانی وەك كۆرۆنادا ئەو بڕیارەیداوە و ڕایگەیاند: ترەمپ بە شێوەیەكی بێسەروبەر مامەڵەی لەگەڵ تەشەنەكردنی پەتاكەدا كردووە و بەو بڕیارەشی نە لە بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا و نە ژیانی ئەمریكییەكانیش دەپارێزێت.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە سەرەتای مانگی ئایاری ئەمساڵ ویستی خۆی بۆ كشانەوە لە ڕێكخراوەكە ئاشكراكرد و لەو كاتەوە بەردەوام ڕێكخراوی تەندروستیی جیهانی بە هاوكاریكردنی چین لە شاردنەوەی چۆنیەتی سەرهەڵدانی ڤایرۆسەكە تۆمەتباردەكات.

لە كۆتایی مانگی ئایاریش، دۆناڵد ترەمپ ئاماژەی بەوە كرد، وڵاتەكەی ساڵانە 450 ملیۆن دۆلار دەداتە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی و چین تەنیا 40 ملیۆن دەدات، كەچی دەستی بەسەر ڕێكخراوەكەدا گرتووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

بڕیاردەرێكی نەتەوە یەكگرتووەكان: ئەمریكا بەكوشتنی سولەیمانی كارێكی نایاسایی كردووە

خەڵك – بەشی هەواڵ

بڕیاردەرێكی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان ڕایدەگەیەنێت: كوشتنی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی پێشووی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران نایاساییە.

ئاگنەس كالامارد بڕیاردەری ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ كاروباری ئەو تاوانی كوشتنانەی كە لە دەرەوەی چوارچێوەی یاسا نێودەوڵەتییەكان ئەنجامدەدرێن ڕایگەیاند: كوشتنی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی پێشووی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران نایاساییە، بەهۆی ئەوەی ئەمریكا نەیتوانیوە بەڵگەی پێویست لەسەر ئەو پیلانە بخاتەڕوو، كە بەرژەوەندییەكانی وڵاتەكەی بەئامانج گرتووە.

ئاگنەس كالامارد ئاماژەی بەوەشكرد: سولەیمانی لێپرسراوی ستراتیژی جووڵە سەربازییەكانی ئێران بووە لە سوریا و عیراق، بەڵام بەبێ بوونی پلانێكی ڕاستەقینە كە ژیانی كەسانی تر بخاتە مەترسییەوە، ئۆپراسیۆنی كوشتنەكەی بە نایاسایی ناودەبرێت.

كالامارد باسی لەوەشكرد، پێویستە لێكۆڵینەوە لەگەڵ ئەو لایەنانە بكرێت كە هەوڵی كوشتن لە ڕێگەی فڕۆكەی بێفڕۆكەوانەوە دەدەن، هەروەها پێویستە بەكارهێنانی چەك لەلایەن نەتەوە یەكگرتووەكانەوە ڕێكخستنی زیاتری بۆ بكرێت.

ئەوەشی خستەڕوو: ڕۆژی پێنجشەممەی داهاتوو ڕاپۆرتێك لەوبارەیەوە دەداتە ئەنجومەنی مافی مرۆڤی نەتەوە یەكگرتووەكان، پاشان لەلایەن ئەندامانی ئەنجومەنەكەوە گفتوگۆ لەبارەی ئەو ڕێكارانە دەكرێت، كە سەبارەت بە كوشتنی سولەیمانی لە دژی ئەمریكا دەیگرنەبەر.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

یەكەمجارە دانی پێدادەنێت
ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی: كۆرۆنا لە هەوادا بڵاودەبێتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی بۆ یەكەمجارە دان بە دەركەوتنی بەڵگەیەكدا دەنێت، سەبارەت بە ئەگەری بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا لە شێوەی گەردیلەی زۆر بچوك لە هەوادان، ئەمەش دوای دوو ڕۆژ لە هاندانی زانایان بۆ نوێكردنەوەی ڕێنماییەكانیان لەبارەی چۆنیەتی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا.

بیندیتا ئیلیگرانتسی پسپۆڕ لە ڕێكخراوەكە لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانی لە جنێڤ ڕایگەیاند:”ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی لەوبڕوایەدایە كراوەبووە بەرانبەر بە بەڵگەكانی تایبەت بە شێوازی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ‌”.

لە شەممەی ڕابردوو، ڕۆژنامەی (نیویۆرك تایمز)ی ئەمریكایی وتارێكی بڵاوكردەوە و تێیدا ڕایگەیاند”239 زانا لە زیاتر لە 30 وڵاتەوە، بەڵگەیەكیان لەڕێی نامەیەكی كراوە بۆ ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ناردووە و دەڵێن(دەركەوتووە ئەو گەردیلانەی لەگەڵ هەناسەداندا دەردەچن، دەكرێت ئەو كەسانە تووشبكەن كە هەڵیدەمژن)”.

ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڕووبەڕووی ڕەخنە بۆتەوە سەبارەت بە بەدەنگەوەچوون و مامەڵەكردنی لەگەڵ ڤایرۆسی كۆرۆنا، بەهەمان شێوە داوای چاكسازیی كراوە لە ڕێكخراوەكەدا و ئەمریكاش هەڕەشەی بڕینی كۆمەكی ڕێكخراوەكە و پاشەكشەكردنی تەواوەتی كردووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان