ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژینگە

هاوسەنگی بەهار واتای چییە؟
ئەمڕۆ 20ی ئازار بووە یەكەم ڕۆژی بەهار


خەڵك- بەشی هەواڵ

لە ڕووی فەلەكییەوە، ئەمڕۆ یەكەم ڕۆژی بەهارە لەنیوەگۆی باكووردا و كەشناسی هەرێم دەڵێت: “شەو و ڕۆ لە یەكسان بوون نزیك دەبنەوە و پێی دەوترێت هاوسەنگبوونی بەهارە”.

ئەژی چەتۆ، لێپرسراوی بەشی پێشبینییەكانی كەشناسی هەرێم لە ڕوونكردنەوەیەكدا ئاماژەی بەوەداوە، ئەمڕۆ هەینی 20-3-2020، كاتژمێر 06:49 خولەك بە كاتی هەولێر زەوی گەیشتە یەكێ لە خاڵە هەرە ناودارەكانی خۆی لە كاروانی دوور و درێژی خولانەوەیدا بەدەوری خۆر، ئەویش خاڵی (هاوسەنگبوونی بەهاری)ە، كە لە هەمان كاتدا مانای نیمچە یەكسان بوونی تەواوی ماوەی نێوان شەو و ڕۆژ بۆ 12 بە 12 كاتژمێر دەگەیەنێت.

ڕاشیگەیاندووە، ماوەیەكی زۆریشە گومان لەوەدا نەماوە، كە لەكاتی خولانەوەی بە دەووری خۆردا، زەوی سێ خاڵ دروست دەكات و بریتین لە:
1- نزیكترین خاڵ، كە دەستپێكی زستانە لە نیوەگۆی باكوور و دەستپێكی هاوینە لە نیوەگۆی باشوور.
2- دوورترین خاڵ، كە دەستپێكی هاوینە لە نیوەگۆی باكوور و دەستپێكی زستانە لە نیوەگۆی باشوور.
3- دووری مامناوەند، كە لە نیوەگۆی باكووردا دەستپێكی بەهارە و لە نیوەگۆی باشووریشدا دەستپێكی پاییزە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، بە پێوانە فەلەكییەكان ماوەی نێوان خۆر و زەوی لە كاتی گەیشتنی بە (دووری مامناوەند) دەگاتە 149 ملیۆن و 598 هەزارو 23 كیلۆمەتر.

سەبارەت بە هاوسەنگ بوونی بەهاری ڕوونیشی كردۆتەوە، لە 20 یان 21 یان بە دەگمەن لە 22ی ئاداری هەموو ساڵێك دووبارە دەبێتەوە، تیشكی خۆر تیایدا بە شێوەیەكی 100%ی دەكەوێتە سەر (هێڵی یەكسانی)، چونكە بەپێی لاری تەوەری خولانەوەی زەوی لەسەر خولگەكەی بەدەوری خۆردا بە ئاستی 23 پلە، تیشكی خۆر هەڵبەزین و دابەزین دەكات و لاربوونەوە و ستوونبوون لەسەر هەردوو نیوەگۆیەكانی باكوور و باشووردا بەخۆیەوە دەبینێ، بەمەش گۆڕانكاری بەرچاو لە پلەكانی گەرمادا سەرهەڵدەدەن و ماوەی شەو و ڕۆژ درێژبوونەوە و كورتبوونەوە بەخۆیانەوە دەبینن. ئابەم شێوەیە لەنیوەگۆی باكووردا (وەرزی بەهار) دەست پێدەكات و لەهەمان كاتدا (یەكسانبوونی پاییزی) لەنیوەگۆی باشووردا دەست پێدەكات، واتە لە وڵاتەكانی باشووری هێڵی كەمەری زەوی دەستپێكی پاییزە.

سەبارەت بە دانیشتوانی سەر ڕووی هەسارەكەمان دەڵێت: “لە 20 ی ئاداردا، خۆر ڕێك لەسەر خاڵی جوگرافی 90 پلەی ڕۆژهەڵاتەوە هەڵدێت، كە ئەمەش زۆر گرنگە بۆ ئەو كەسانەی دەیانەوێت بەشێوەیەكی زۆر ورد ئاڕاستەی ڕۆژهەڵات دەستنیشان بكەن، كە لەهەمان كاتدا لە هەمان خاڵی ڕۆژئاواشدا ئاوادەبێت و هەمان سوودی هەیە بۆ دۆزینەوەی وردی ئاڕاستەی ڕۆژئاوا.

ئاماژەی بەوەشكردووە، بۆ ئێمەی گەلی كورد و بەشێكی زۆری دیكەی نەتەوەكانی جیهان، بەجیاوازی كلتوور و داب و نەریتەكانیان، لە ڕۆژی 21ی ئاداری هەموو ساڵێك دەبێتە ئاهەنگی دەستپێكی وەرزی بەهار و بێگومانیش لای خۆشمان بە (نەورۆز) ناسراوە.

ژینگە

داربەڕووەکانی دەڤەری برادۆست بریندار دەکرێن


خەڵك – نزار مستەفا

لەگوندی كەژەكی سەر بە شارەدێی سیدەكانی دەڤەری برادۆست بەهۆی كێشەی زەوی و زارەوە لەنێوان چەند ماڵێكی ناوچەكە بەهەزاران داری بەڕوو، گوێشك و داری مازووی سپی بریندار دەكرێن.

هەژار ماهر لێپرسراوی ڕێكخراوی وار بۆ پاراستنی ژینگە لە سۆران بە (تۆڕی میدیایی خەڵك)ی ڕاگەیاند:”بەداخەوە لە ماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەهۆی كێشەیەكەوە لەگوندی كەژەكی سەر بە شارەدێی سیدەكان نزیكەی پێنج هەزار دار بریندار كراون كە ئەمەش هێرشێكی دڕندانەیە بۆ دارودرەختی ناوچەكە و تیرۆری ژینگەیە.

لێپرسراوی ڕێكخراوی وار بۆ پاراستنی ژینگە لە سۆران وتیشی: هەروەك دەبینین ڕۆژانە بەهۆی بەردەوامی بۆردوومانی سوپای توركیا و ئێران هەزاران دۆنم لە ناو دەبرێت و ڕێژەی سەوزایی كەم دەبێتەوە و لەلایەكی تریشەوە دەبینین دەستێكی ناوخۆیی هەوڵی تێكدانی دار و درەختی گوندی كەژەكیان داوە و نزیكەی پێنج هەزار دار بەڕوو و داری سپی مازوویان بریندار كرووە تا بۆ وەرزی زستان وشك ببن.

وتیشی: لە ڕێكخراوی وار ئەمە بە تێرۆری سپی دەزانین كە بەرامبەر سروشت دەكرێت، هەروەك چۆنیش دارستانەكان كاریگەرییان لەسەر 11%ی گازە ژەهراوییەكان هەیە، سەرباری ئەوەی كە ژینگە پاكدەكەنەوە و ئارامی دەروونیی بەدەوروبەر دەبەخشن و هەردارێكیش تا تەمەنی 70 ساڵی توانای هەڵمژین و كۆگاكردنی سێ تەن كاربۆنی هەیە، ئەگەر هەر ماڵێك چوار دار بڕوێنن، ئەوا بەڕێژەی 20% كاریگەری لەسەر فێنك كردنەوەی خانووەكە هەیە، ئەمەش وادەكات ڕێژەی 10% بەكارهێنانی وزە كەمبێتەوە”.

ئەو ژینگەپارێزە جەختی لەوەشكردەوە، لە ڕێكخراوی وار بۆ پاراستنی ژینگە لقی سیدەكان‌ داواكارین لایەنە پەیوەندارەكانی شارەدێی سیدەكان و هێزەكانی پۆلیسی ژینگە و پێشمەرگە و ئاسایش و هۆبەی دارستان لێكۆڵینەوەی  جددی بكەن بۆ ئەوكەسانەی لەپشت ئەوكارە تیرۆرە ژینگەییانە و ڕاپێچی دادگایان بكەن و سزای توندیان بەسەردابسەپێنن بۆ ئەوەی چیتر كاری لەو شێوە نەخوازراوە دووبارە نەبێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

گەشتوگوزاری هەولێر ڕێنمایی بۆ شوینە گەشتیاریەكان بڵاوكردەوە


خەڵك- بەشی هەواڵ
بەڕێوەبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری هەولێر بۆ بنكە و شوێنە گەشتیارییەكان لەپێناو خۆپاراستن لەڤایرۆسی كۆرۆنا چەند ڕێنماییەكی گرنگ بڵاودەكاتەوە.

بەپێی ڕێنماییەكە، كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە و پێویستە شوێنە گەشتیاریەكان جێبەجێی بكەن، بەڕێوەبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری هەولێر داوای هەڵواسینی ڕێنماییەكانی دەرچوو لەوەزارەتی تەندروستی دەربارەی چۆنییەتی خۆپاراستن لە ڤایرۆسی كۆڕۆنا لە بنكە گەشتیارییەكان دەكات، هەروەها قەدەغەكردنی كێشانی نێرگەلە بەهەموو شێوازێك لە دەرەوە و ناوەوەی بنكە گەشتیارییەكان و قەدەغە كردنی ئاهەنگ گێڕان و لایڤ موزیك بەهەموو شێوەیەك .

هەر لەڕێنماییەكان داوای كەم كردنەوەی ژمارەی كورسی كراوە، كە پێویستە بۆ هەر مێزێك لەچوار كورسی زیاتر نەبێت و ژمارەی مێزەكانیش كەمبكرێنەوە بەشێوازێك دووری نێوان دوو مێز لەسێ مەتر كەمتر نەبێت، لەگەڵ بەكارهێنانی پێداویستی سەفەری كە بۆ یەك جار بەكاردێت جگە لەبنكە گەشتیارییەكانی پێنج و چوار ئەستێرە، هەروەها پۆشینی سەر مێزەكان بەكاغەزی سەفەری یان (نایلۆنی سەفەری) و گۆڕینیان بەبەردەوام و كردنەوەی دەرگا و پەنجەرەكان بەشێوەیەكی بەردەوام، زیادكردنی ئامێری هەوا گۆڕكێ كاركردنیان بەبەردەوامی.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری هەولێر، جەخت دەكاتەوە لە تەعقیم كردنی ڕۆژانەی سەرجەم شوێنەكان بەرزكەرەوە (مصعد) بەبەردەوامی و بەكار نەهێنانی مینیۆی خواردن (Menu)، پاك ڕاگرتنی دەست شۆرەكان و دانانی كەسێك بۆ خاوێن كردنەوە و تەعقیم كردنیان بەشێوەیەكی بەردەوام دەكاتەوە و ناشبێت ڕێگە بدەن بەهیچ كەسێكك بۆ چونە ژورەوەی بنكە بەبێ بەستنی ماسك و پەنجەوانە، پێویستە كارمەندانی بنكه بەبەردەوام ماسك و پەنجەوانە ببەستن.

لەكۆتایشدا داوا لەشوێنە گەشتیاریەكان دەكات بۆ زیاتر خۆپارێزی باخچەكانی بنكە بۆ دانیشتنی مێوانەكان بەكاربێت و دوایین كات بۆكردنەوەی بنكەكان تاوەكو كاتژمێر(1)ی شەو دەبێت، بەكارنەهێنانی سیستەمی (Valet Parking Service) بۆ ڕاگرتنی ئۆتۆمبێل، دانانی بەربەست و جیاكەرەوە لەنیوان میوان و (كاشێر.پێشوازی) بەپێی پێویست هەروەها لەكاتی جێ بەجێ نەكردنی هەر بڕگەیەك لەبڕگەكانی سەرەوە بنكە توشی سزای یاسایی دەبێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

كەشناسی: پلەكانی گەرما نزم دەبنەوە


خەڵك-بەشی هەواڵ

 

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان كەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی شارەكانی هەرێمی بڵاوكردەوە و ڕایدەگەیەنێت، پلەكانی گەرما نزم دەبنەوە.

بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسی، ئەمڕۆ چوار شەممە ئاسمان ساماڵ و پەڵە هەور دەبێت.

هەر بەپێی پێشبینییەكان، سبەینێ پێنج شەممە، ئاسمان ساماڵ و كەمێك پەڵە هەور دەبێت و پلەكانی گەرماش 2 بۆ 3 پلە نزم دەبنەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان