ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

“پابەندنەبوون بە ڕێنماییە تەندروستییەكان مەترسی دروست دەكات”
بەوێنە..هەڵوێستی هاووڵاتییان لە بەرانبەر ڕێنماییەكانی حكومەتی هەرێم


خەڵك-تەنیا هەورامی

 

سەبارەت بە پابەندبوونی هاووڵاتییان و فرۆشیاران بە ڕێنماییەكانی وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كودستان لە بەدواداچوونێكی (تۆڕی میدیایی خەڵك) بۆ چەند گەڕەكێكی شاری سلێمانی، بەشێك لە هاووڵاتییان پابەندی ڕێنماییەكان نابن و پێیانوایە ڤایرۆسی كۆرۆنا بابەتێكی گەورە كراوە و لەبەرانبەریشدا بەشێكی دیكە پێیان وایە ئەوان پابەندی ڕێنماییەكانی وەزارەتی تەندروستی دەبن ئەگەرچی بابەتەكە گەورەش كرابێت ، بەڵام هیچ كەس زیان لە پاكوخاوێنی نابینێت.

محەمەد كەمال كە بۆ كڕینی پێداویستی هاتووتە نێو بازاڕ بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بڕیاری قەدەغەكردنی هاتوچۆ لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە بەشێوەیەكی كتوپڕ بوو، لەبەر ئەوە زۆرێك لە هاووڵاتییان نەیانتوانیوە پاشەكەوتی پێداویستی ئەم چەند ڕۆژە لە ماڵەكانیان دابنێن و ناچارین لە ماڵەكانمان بێینە دەرەوە.


وتیشی”ئێمە كە هاتووینەتە دەرەوە پابەندی ڕێنماییەكانی وەزارەتی تەندروستی دەبین و بۆ كڕینی پێداویستییەكانیشمان دێینە دەرەوە، هەرچەندە هێزە ئەمنییەكان بە یەك چاو سەیری هاووڵاتییان دەكەن چ ئەوانەی بۆ پێداویستی دێنە دەرەوە و چ ئەوانەشی بەبێ هیچ مەبەستێك بە ئۆتۆمبێلەكانیان شەقامەكان دەپێون”.

گەنجێك بەناوی دارین عەلی لە نێو یەكێك لە گەڕەكانی سلێمانی خەریكی كێشانی جگەرەكەی بوو، بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەو هیچكات ڕێنماییەكانی جێبەجێ ناكات، چونكە پێی وابوو ڤایرۆسی كۆرۆنا گەورە كراوە و ئەنفلۆنزایەكی ئاساییە و هیچی دیكە.
ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، بەهۆی ئەوان هەمیشە لە دەرەوە بوون، لە ئێستادا ناتوانن بۆ چەند ڕۆژێك لەماڵەكانیان بمێننەوە و ناچارن بە هەر جۆرێك بێت بەشێكی كاتژمێرەكانیانی لە دەرەوە بەسەر بەرن.

حاجی عەلی كە بە پەرۆشەوە بوو قسە بۆ دەزگاكانی ڕاگەیاندن بكات بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لەبەرئەوەی پیاو زۆربەی كاتەكانی لە دەرەوە بەڕێدەكات، مەگەر بۆ نەخۆشی و لەبەر ناچاری لە ماڵەوە چەند كاتژمێرێك مابێتەوە، بەڵام ئێستا هەرچەندە لەبەرژەوەندی خۆمانە بەڵام حكومەت بە بێ تاوان هەموومانی لە ماڵەكانمان بەند كردووە و جاروباریش بۆ كڕینی پێداویستی ناچارین بێینە بازارەكان.


حاجی وتیشی”بەهۆی ئەوەی پیاوان لە ماڵەكانیان دەمێننەوە، بەشێكی ژیانیان بووە بە دەمەقاڵێیان لەگەڵ هاوسەر و منداڵەكانیان و (بە پێكەنینیشەوە) وتی، خوا ڕەحم نەكات زۆرێك لە هاوسەرەكان یان دەردەكرێن یان مەترسی ڕوو لە ژیانیان دەكات”.

لای خۆشیانەوە بەرپرسانی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن، بڕیاری قەدەغەكردنی هاتوچۆی نێو شارەكانی هەرێم كوردستان لەبەرژەوەندی هاووڵاتییانە و بۆ بەرگرتنە لە تەشەنەكردنی ڤایرۆسی كۆرۆنا.


ڕێبەر ئەحمەد وەزیری ناوخۆی حكومەتی هەرێم لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ئاماژەی بۆ ئەوە كرد ، سوپاسی هاووڵاتییان دەكەین كە زۆر بە پەرۆشەوە بڕ
وتیشی “هیچ بڕیارێك وەك خۆی جێبەجێ ناكرێت و لێرە و لەوێ هەندێك حاڵەتمان هەیە كە پابەندی بڕیارەكان نابن ، بەڵام دواجار پێویستە سەرجەم هاووڵاتییان لەبەر بەرژەوندی ژیانی خۆیان و ماڵ و منداڵیان پابەندی ڕێنماییەكانی وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان بن و لە ماڵەكانی خۆیان نەیەنە دەرەوە “.

راپۆرت

داوایەك لە مەرجەعیەت دەكرێت
بەخاسپاردنی قوربانیانی كۆرۆنا لە عیراق كێشەیەكی گەورەی دروستكردووە


خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی تەندروستی عیراق، داوا لە مەرجەعیەتی ئاینی دەكات، بێتەپێش و ئاسانكاریی بۆ پرۆسەی بەخاسپاردنی قوربانیانی ڤایرۆسی كۆرۆنا بكات لە عیراق.

بەپێی بەیاننامەیەك كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستییەوە بڵاوكرایەوە”میكانیزمی كارپێكراو لە مامەڵەكردن لەگەڵ قوربانیاندا، پشت بە ڕێنماییەكانی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی دەبەستێت كە سەلامەتی بەخاسپاردنی لە هیچ گۆڕستانێك لەخۆدەگرێت، لەگەڵ ڕەچاوكردنی ڕۆیشتن لەگەڵ مردووەكە و گواستنەوەی و بەخاسپاردنی، بەڵام لەدوای بەخاسپاردنی هیچ زیانێكی نییە”.

هەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە”داوا لە مەرجەعیەتی ئاینی دەكەین، بێتەپێش و ئاسانكاریی بۆ بەخاسپاردنی قوربانییەكان بكات، چونكە تائێستا ڕووبەڕووی ئاستەنگ دەبینەوە، وێڕای ئەو هەوڵانەی لەلایەن تێكڕای لایەنە پەیوەندیدارەكانەوە خراونەتەگەڕ”.

لای خۆیەوە عەتوان عەتوانی پەرلەمانتاری عیراقی، داوای لە شانەی قەیران كردبوو كە پەیوەندیدارە بە ڕووبەڕووبوونەوەی پەتای كۆرۆنا، شوێنێكی شیاو بدۆزێتەوە بۆ بەخاسپاردنی تەرمی قوربانیانی پەتاكە.

عەتوانی ڕایگەیاندبوو، تەرمەكان چەندان ڕۆژە هەر لە فەرمانگەی پزیشكی دادوەریین، بۆیە ترسی ئەوە هەیە بۆگەن بكەن و شیببنەوە و ببنە بۆمبێكی نەخۆشی و كۆمەڵگە تەفروتونا بكەن.

هەر لەو چوارچێوەیەدا، دكتۆر جاسب حەجامی بەڕێوەبەری فەرمانگەی تەندروستی ڕایگەیاندبوو، پیاوێك بۆ ماوەی هەفتەیەكە بە ڤایرۆسی كۆرۆنا گیانی لەدەستداوە و ڕێگەنادرێت بەخاكبسپێردرێت، ئایین لە كوێیە و ئیسلام لە كوێیە و ویژادان لەكوێیە و غیرەتی عیراقی لەكوێیە لەمەدا؟ ئایین و مرۆڤایەتی و ویژدانتان ڕێگەتان پێدەدات ڕێگە لە بەخاكسپاردنی تەرمی پیاوێك بگیرێت كە هەفتەیەك لەمەوبەر وەفاتی كردووە، لەكاتێكدا هاوسەر و كوڕی ئەو پیاوە تووشی كۆرۆنا بوون و لەئێستادا لەگەڵ هەموو ئەندامانی تری خێزانەكەیدا لە نەخۆشخانە كەرەنتینەكراون”.

ئەمڕۆ چوار شەممە، وەزارەتی تەندروستی عیراق، تۆماركردنی 30 حاڵەتی نوێی بە ڤایرۆسی كۆرۆنا ڕاگەیاند، بەمشێوەیە ژمارەی تووشبوان بە كۆرۆنا لە عیراقدا گەیشتە 346 كە تائێستا 29 كەسیان بەهۆی ڤایرۆسەكەوە گیانیانلەدەستداوە.

ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی لە 11ی ئەم مانگەدا ڤایرۆسی كۆرۆنای بە پەتایەكی جیهانی پۆلێنكرد و تەئكیدی لەسەر تەشەنەكردنی خێرای ڤایرۆسەكە كردەوە، و نیگەرانی خۆشی بەرانبەر ئەگەری زیادبوونی ژمارەی تووشبوان دەربڕی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

“حوكمڕانی هەر دەركردنی ڕێنمایی نیە”
لەناو یەكێتی و گۆڕان دەنگی ناڕەزایی بۆ نەبوونی مووچە بەرزدەبێتەوە


خەڵك- بەشی هەواڵ
دواكەوتنی مووچە بەتەواوی فەرمانبەران نیگەران دەكات و حكومەتی هەرێمیش هۆكارەكەی بۆ قەدەغەی هاتووچۆ دەگەڕێنێتەوە بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا و سیستمی خۆپارێزی، بەڵام پەڕلەمانتارێكی یەكێتی دەڵێت: “حوكمڕانی هەر دەركرنی ڕێنمایی نیە، دابین كردنی ژیانی هاووڵاتیەكانیشیەتی”.

رێكەوت زەكی، ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی لە فراكسیۆنی یەكێتی بۆ (خەڵك) دەڵێت: “دەرگاكانتان دابخەن، بەڵام دەمتان دامەخەن بۆ مووچەكانتان و مافەكانتان”.

دەشڵێت: “دەبێت فەرمانبەران ھەموو ئەو نوێنەرانەی لەكاتی بانگەشەی ھەلبژاردن بەڵێنی پێداویت، كە بەرگری لەمافی پێشێلكراوت بكات، ئێستا بیری بخەرەوە، فەرموو بێدەنگ مەبە”.

لای خۆشیەوە، عەباس فەتاح، ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان لە فراكسیۆنی یەكێتی لەهەژماری خۆی لەفەیسبووك ڕایگەیاندووە،” سەرۆك و جێگری حكومەتی كوردستان، حوكمڕانی هەر دەركرنی ڕێنمایی نیە، دابین كردنی ژیانی هاووڵاتیەكانیشیەتی، تكایە مووچەی مووچەخۆران چیتر دوامەخەن و میكانیزمی گونجاو هەیە بۆ دابەشكردن گەر مەبەستانە”.

هاوكات، عەبدولڕەحمان موهەندیس، ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگای هەولێر، كە هاوكات سەرۆكی فڕاكسیۆنی گۆڕانە لە نووسینێكدا بۆ هەریەكە لە سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیری دارایی ڕایدەگەیەنێت، خەڵك ئیلتیزامی بە ڕێنمایی و بڕیارەكانی حكومەت بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا كردووە، خەڵك لەماڵەوەیە، لەكەسابەت دابڕێنراون، مووچەخۆران ئیستیحقاقی مووچەیان دوا كەوتووە، ئێوەش وەك ئەرك و ئیلتیزامی خۆتان، پێویسته پەلە بكەن لە دابەشكردنی مووچە، هەرلە ئێستاوە حیساب بۆ مانگی داهاتووش بكەن.

دەشڵێت: “خەمێك لە قەرەبووكردنەوەی ئەو كەسانە بخۆن، كە بژێویان لەسەر كاركردنی ڕۆژانەیانە، چونكە بە بەڕك و باخەلی بەتاڵ، باری ژیان و گوزەران تێك دەچێت و ئامرازێكی گرنگی شەڕ لە دژی كۆرۆناش پەكی دەكەوێت”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

دواكەوتنی مووچەی مامۆستایان و فەرمانبەران نیگەرانی لێدەكەوێتەوە


خەڵك- بەشی هەواڵ
زیاتر لە 45 ڕۆژ تێدەپەڕێت بەسەر دابەشكردنی مووچەی فەرمانبەران و مامۆستایانی و تا ئێستاش هیچ وادەیەك لەلایەن وەزارەتی داراییەوە بۆ پێدانی مووچەی مانگی 12ی ساڵی ڕابردوو دیاری نەكراوە و ئەمە نیگەرانی لێ‌ كەوتۆتەوە و سەرۆكی یەكێتی مامۆستایان-یش دەڵێت: “ئەوە مانای نیوە مووچەیە” و نوێنەرایەتی حكومەتی هەرێمیش لە بەغدا ئاشكرای دەكات، كە بەم زووانە پارەی مووچە دەگات.

مامۆستا ڕێبوار لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك ڕایگەیاندووە، “وەكو لای هەمووان ئاشكرایە، كە نزیكەی 50 ڕۆژ دەبێت مامۆستایان و فەرمانبەرانی هەرێم مووچەی مانگی 12 ی ساڵی 2019 یان وەرنەگرتووە، كە ئەمەش وای كردووە مووچەخۆرانی هەرێم كیلۆ كیلۆ و دانەدانە شمەك بكڕن و ڕۆژانە پێویستیان بەوەیە سەردانی ماركێت و فرۆشگاكان بكەن”.

دەشڵێت: “هەرچی زووە پێویستە مووچەی سەرجەم ئەو وەزارەت و دەستانە دابەش بكرێت، كە جگە لەو پارەیەی بەناوی پاشەكەوتەوە لێیان زەوت كراوە ئەوا نزیكەی پێنج مانگی تری مووچەیان دەكەوێتە لای حكومەت”.

هاوكات مامۆستا تێكۆشەر لەهەژماری خۆی لەفەیسبووك نووسیویەتی، “لەنێو لیستی مووچەی تەواوی وەزارەتەكان، ئاسانترین دابەشكاری مووچە بریتیە لەوەزارەتی پەروەردە، چونكە بێ ئەوەی هیچ جەنجاڵی و قەڕەباڵغیەك دروست ببێت، ‌بێ ئەوەی هیچ كەسێك لەشارێكەوە بچێت بۆ شارێكی تر، مامۆستا و فەرمانبەرەكان دەتوانن لەشارەكەی خۆیان و بچوكتر لەگەڕەك و مەكتەبەكەی خۆیان مووچه وەربگرن”.

دەشڵێت: “بەم میكانیزمە نیە وەك ئەوەی، كە لە وەزارەتی ناوخۆ و پێشمەرگەدا بوونی هەیە، ئیتر نازانم بۆچی مووچەی وەزارەتی پەروەردە دابەشنەكرا”.

ئەحمەد گەرمیانی، سەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان لەبارەی كاتی دابەشكردنی مووچەی مامۆستایان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، تائێستا لەپەیوەندیداین بزانین ئەنجامێكمان دەست دەكەوێت ئەمڕۆ یان نا، بەڵام بەپێی ڕیزبەند ئێستا لەدوای ئەو وەزارەتانەی مووچەیان دابەشكراوە دەبێت مووچەی وەزارەتی پەروەردە دابەشبكرێت، بۆیە لەهەوڵداین بزانین كەی دابەش دەكرێت.

دەشڵێت: “كێشەیەك هەیە ئەویش بەهۆی قەدەغەی هاتووچۆ بەتایبەت لەم دووڕۆژە كە بڕیارەكانی هاتووچۆ زۆر چڕكراوەتەوە، هەرچەندە ئەمە بیانوو نییە بۆ دابەشكردنی مووچە، بەڵكو پێمانخۆشە حكومەت ڕێگەیەك بدۆزێتەوە بۆ دابەشكردنی مووچە، چونكە خەڵك زۆر زۆر پێویستی بەپارەیە”.

ڕوونیشیكردەوە ، بۆ ماوەی ٤٥ ڕۆژ بۆ دوو مانگ دەڕوات مامۆستایان مووچەیان وەرنەگرتووە، بەدوو مانگ مووچەش واتا گەڕانەوەیە بۆ دەستكاری مووچە و نیوە مووچە.

لەهەمان كاتدا، فارس عیسا، سەرۆكی نوێنەرایەتی حكومەتی هەرێم لە بەغدا بۆ ماڵپەڕی فەرمی پارتی ڕایگەیاندووە، وەزیری دارایی حكومەتی عیراق واژۆی لەسەر ناردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان بۆ ئەم مانگەش كردووە و بڕیارە دوای تەواوكردنی ڕێكارەكان پارەكە ڕەوانەی هەرێمی كوردستان بكرێت بۆ ئەوەی دابەش بكرێت.

ڕاشیگەیاند، بەغدا بەردەوامە لە ناردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان و هیچ كێشەیەك نییە بۆ ئەوەی مووچەكە ڕەوانە بكرێت.

دەشڵێت: “ماردنی مووچە بەردەوام دەبێت تا بودجەی نوێ پەسەند دەكرێت و قەیرانی داراییش كاریگەری نابێت لەسەر ڕەوانەكردنی پارەكە لە لایەن بەغداوە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان