ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

زانكۆی مینیسۆتا ئەنجامێكی سەیری لەسەر (كۆرۆنا ڤایرۆس) بۆ دەركەوتووە
گەنجە ئیتالییەكان تووشنابن، كەچی لە كۆریا بەپێچەوانەوە

لوقمان غەفوور

بەشی توێژینەوە و لێكۆڵینەوەی ئەكادیمی تەندروستی زانكۆی مینیسۆتا- ئەمریكا توێژینەوەیەكی وردی لە سەر تووشبووان بە نەخۆشی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە هەردوو وڵاتی ئیتالیا و كۆریای باشوور ئەنجامداوە و بۆی دەركەوتووە لە گەنجە ئیتالییەكان خۆشبەختترن و كەمتر تووشدەبن و خەڵكی پیر و بەتەمەنەكان بێبەختن، بەڵام لە كۆریای باشوور بە پێچەوانەوە خەڵكی گەنج بەرزترین ڕێژەی تووشبوونیان هەیە بە ڤایرۆسی كۆرۆنا.

توێژینەوەكی فراوانی 70 لاپەڕەییە، كە ڕۆژی 16ی ئازار لە سیمینارێكدا زانكۆی كۆنكۆردیا لە شاری مۆرهید خرایەڕوو جگە لەبواری ئامار و داتا، بەشێكی چۆنیەتی خۆپاراستنی كۆریای باشووری لەخۆ گرتووە كە كەمترین قوربانیان هەیە و لەگەڵ ئەو خراپی ڕێوشوێنانەی ئیتالیاشی خستووەتەڕوو كە زۆرترین قوربانیان هەیە.

ئەو بەشەی توێژینەوەكە گرنگە كە باسی پەیوەندی تەمەن و تووشبوون بە ڤایرۆسەكەی بڵاوكردووەتەوە.

لە كۆریای باشوور و ئیتالیا ڕێژەی تووشبوونی منداڵ (0-9 ساڵ) بە نەخۆشییەكە نزیكە لە یەكەوە (كۆریای باشوور 0.8%، ئیتالیا 0.5%) كە بەپێی وتەی توێژەرەوەكان كە لە پزیشكانی ئیتالیا و كۆریا وەریانگرتووە بەرپەرچدانەوەی سیستمی بەرگری خۆڕسكی منداڵ بەهێزە بەرامبەر ڤایرۆسەكە.

هەروەها پزیشكانی ئەمریكا نمونەی تووشبوون بە دڕكەو مێكوتە لە منداڵدا دەهێننەوە كە زۆر زیاترە لە منداڵدا، بەڵام مردن بەهۆی دڕكەو مێكوتە لە منداڵدا 25 جار زیاترە وەك لە گەوران.

توێژینەوەكەی زانكۆی مینیسۆتا تەمەنی (10-19 ساڵ)ی وەرگرتووە و بۆی دەركەوتووە كەمترین هەرزەكار لە ئیتالیا تووشبوون كە 1.1% كەچی لە كۆریا ئەم ڕێژەیە زیاترە و 5%ە.

ئەو تەمەنەی كە توێژەرانی تووشی شۆك كردووە لە كۆریای باشوور تەمەنی نێوان (20-29 ساڵە) كە 29.9%ی تووشبووەكان پێكدەهێنن لەكاتێكدا لە ئیتالیا 3.7%یە، كە جیاوازییەكی زۆر گەورەیە بۆچی گەنجانی كۆریا زیاتر تووشی دەبن وەك لە گەنجانی ئیتالیا.

لەنێوان تەمەنی 30-39 ساڵ-دا هەر ئیتالییەكان خۆشبەخترن وەك لە كۆرییەكان ڕێژەی (5.9% بۆ 10.7%)، ئەم چانسە بۆ ئیتالییەكان لەتەمەنی 40-49 ساڵ هەر وەك خۆیەتی و ئیتالییەكان كەمتر تووشبوون وەك لە كۆرییەكان، بەشێوەیەك ئیتالیا (11.1%) و لە كۆریای باشوور (13.7%) تووشی كۆرۆنا ڤایرۆس بوون.

ناوەندی تەمەن كە (50-59) ساڵییە و زۆربەی نەخۆشییە درێژخایەنەكان-یش لەو تەمەنەوە دەردەكەون، تا ڕادەیەك لە هەردوو وڵاتەكە تووشبوون نزیكن لەیەكەوە (ئیتالیا 18.1%، كۆریای باشوور 18.9%).

لە 60 ساڵییەوە دۆخی ئیتالییەكان خراپ دەبێت و دۆخی كۆریای باشوور باشدەبێت. بەشێوەیەك تەمەنی 60-69 ساڵ، ئیتالییەكان 18.3% تووشی كۆرۆنا بوون و كۆرییەكان 12.3% تووشبوون.

تا ئەم تەمەنە بەرەو ژوور بكشێت، ئیتالییەكان ئەگەری تووشبوون و تەنانەت مردنیشیان زیاترە بەپێچەوانەوە كۆرییەكان خۆشبەختن، ئەویش بەمشێوەیە: تەمەنی (70-79ساڵ)، 22.2%ی ئیتالییەكان تووشی كۆرۆنا ڤایرۆس بووە لەبەرامبەردا 5.7%ی كۆرییەكان تووشبوون.

ئەگەر دوا تەمەن كە سەروو 80 ساڵییەوە ژیانی ئەم تەمەنە پڕ لە نەخۆشی جۆراوجۆر بۆ خەڵكی كۆریای باشوور زۆرباشە و تەنیا 3%ی ئەم تەمەنە تووشی نەخۆشییەكە بوون، بەڵام بۆ ئیتالییەكان خراپە و 19.1% تووشی نەخۆشی كۆرۆنا ڤایرۆس بوون.

ئەم توێژینەوەیەی زانكۆی مینیسۆتا لەئەنجامی ڕوپێوێكی مەیدانی تیمێكی قوتابیانی خوێندنی باڵای زانكۆكە بە خۆبەخش كردوویانە و ژمارەیان 10 كەسە، هەردوو تیمەكە بەجیا سەردانێكی مەیدانی هەردوو وڵاتەكەیان كردووە و بەهەڕەمەكی شارەكانیان وەرگرتووە. ماوەی توێژینەوەكە 20 فێبریوەری تا 5 مارچ بووە. خەرجی تێچووی توێژینەوەكە هەر سێ كلێسای (ووددێل، هۆپ كۆمیونیتی و ئەنتیۆك كۆمینتی) لە شاری مێنیاپلس لەگەڵ سەرۆكایەتی زانۆكەكە پێكەوە لەئەستۆیان گرتووە 90 هەزار دۆلارری تێچووە.

كۆرۆنا ڤایرۆس گروپێكن لە ڤایرۆسە درمییەكان و دەتوانن ببنە هۆی زیانگەیاندن بە كۆئەندامی هەناسە، لە تەشەنەسەندنی ڤایرۆس “سارس”ی ئاساییەوە سەریهەڵداوە كە بۆ ساڵی 2002 دەگەڕێتەوە. ئەم ڤایرۆسە بەبەردەوامی خۆی نوێدەكاتەوە، تا لە ئەنجامدا لەدیسێمبەری 2019 ڤایرۆسێكی نوێ-ی كۆرۆنا سەریهەڵدا بەناوی “سارس – كۆرۆنا ڤایرۆس 2” لەشاری وۆهان-ی كەرتی هێبی لە چین. خراپترین دۆخی ئەم ڤایرۆسە ئەوەیە كۆئەندامی هەناسە تێكدەدات، كەسەكە تووشی هەناسەتەنگی دەكات.

 

ك.ج

 

جیهان

نزیكەی 325 هەزار كەس لە ئێران تووشی كۆرۆنا بوون

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 2125 كەس تووشی كۆرۆنا بوون.

سیما سادات لاری وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 2125 كەس لە ئێران تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 132 كەسیش گیانیان لە دەستداوە.

وتیشی”لە سەرەتای دەركەوتنی ڤایرۆسەكە تاكو ئەمڕۆ 324 هەزار و 692 كەس لە ئێران تووشی كۆرۆنا بوون”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، هەر بەهۆی ڤایرۆسەكەوە تا ئێستا 18 هەزار و 264 كەس لە ئێران گیانیان لە دەستداوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

بەڤیدیۆ..منداڵێكی هەژار چۆنێتی خواردنی مۆز نازانێت

خەڵك-بەشی هەواڵ

دیمەنی منداڵێكی هەژار تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی تەنیوە.
تۆڕی سپوتنیك بڵاویكردەوە، تۆمارێكی ڤیدیۆیی منداڵێكی هەژار بەناوی عوسمان كە نازانێت مۆز بخوات تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی تەنیوە.
لە تۆمارەكەدا، منداڵە هەژارەكە لە سەرەتادا نازانێت مۆزەكە چۆن بخوات و لە سەرەتادا دەیەوێت پێستەكەی بخوات.
بەكارهێنەرانی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان هەڵوێستی جۆراوجۆریان لەبارەی تۆمارەكەوە بڵاوكردووەتەوە و هەندێكیان ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن، ئەوان زۆر كاریگەر بوون بە ڤیدیۆكە و ئەمەش كاریگەری درووستبوونی چینە كۆمەڵایەتییەكانە لە ئێران و خراپ بەكارهێنانی دەسەڵات لەلایەن بەرپرسانی ئێرانەوەیە.
بەشێكی دیكەش پێیان وایە، بڵاوكردنەوەی ئەم جۆرە تۆمارە ڤیدیۆییانە بۆ منداڵێكی هەژار باش نییە و ئەو منداڵەی پێ دەشكێت و بابەتێكی نامرۆڤانەیە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

تووشبوون بەکۆرۆنا نزیک دەبێتەوە لە ٢٠ ملیۆن کەس

خەڵک – بەشی هەواڵ

 

بەپێی نوێترین ئامار، زیاتر لە١٩ ملیۆن و ٥٤٨ هەزار تووشبووی کۆرۆنا لەجیهاندا تۆمارکراون.

 

بەپێی نوێترین ئامار لەسەرەتای بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسی کۆرۆنا تاکو ئێستا  زیاتر لە ١٩ ملیۆن و ٥٤٨ هەزار تووشبووی ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ تۆمارکراون.

 

هەر بەپێی ئەو ئامارە، لەوماوەیەدا  زیاتر لە١٢ملیۆن و ٥٤٩ هەزار کەس چاکبوونەتەوە، کە لەبەرامبەردا زیاتر لە ٧٢٤ هەزار کەس گیانیان لەدەستداوە، ئەوانی دیکەش لەژێر چارەسەردان.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان