ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

كاتێك ئێمە تەوقە و باوەش ناكەین، ئەوا كۆرنا فایرۆس ڕێگاكەی خۆی دەگۆڕێت و كارمان تێناكات


خەڵک – بەشی خێزان

زمانی جەستە و ئەتەكێت لە سەردەمی كۆرۆنافایرۆسدا
كاتێك ئێمە تەوقە و باوەش ناكەین، ئەوا كۆرنا فایرۆس ڕێگاكەی خۆی دەگڕێت و كارمان تێناكات

چەند ڕێنماییەك لە چوارچێوەی زمانی جەستەدا
– تەوقەنەكردن(No handshakes) لە شوێنی ئەمە دەستبخرێتە سەرسنگ، با زەردەخەنەی گەرم و كۆنتاكتی چاو ئەركی بەركەوتنەكە بگرنە ئەستۆ (Instead, try a direct gaze, or maybe a hand gesture.). لە گەڵیشدا دەربرینێكی ڕێزدارانە بەزەردەخەنەوە‌ بخەڕوو بۆ نمونە (با هۆكارێك نەبم بۆ نەخۆشبوونت، دڵم نایە تەوقەت لەگەڵا بكەم) .
ئەگەر ناچاربویت تەوقەیەك بكەیت ئەوا با كاتەكەی كەم بێت ودواتر دەست خاوێنبكرێتەوە، لە زۆربەی دەوڵەتان تەوقەكردن ڕاگیراوە وەك (چین، فەرەنسا، ئەڵمانیا، ئیسپانیا، بەرازیل، ڕۆمانیا، پۆڵەندا و ئێران، ئوستورالیا و بەریتانیا) با ئێمەش بۆ ماوەیەكی كاتی ئەم كەلتورە بگۆڕین.

– جاران پێشنیارمان دەكرد لەكاتی قسەكردن و وەستان لەگەڵا بەرامبەر، پەیڕەوی باشترین جۆری مەودا بكەین، كە ئەویش مەودای كەسییە(Personal distance) كە پێوستە (50سم بۆ 1.20م) لە بەرامبەر دووربین و مەودای گەرم نەبەزێنین، بەڵام ئێستا باشترە مەوداكە فروان بكەین بۆ مەودای كۆمەڵایەتی (Social distance) كە لە (1.20م دەستپیدەكات بۆ 2.50م)، لە ئێستادا مەودای كەسیش لێكەوتەی نەرێنی دەبێت.

– بەركەوتنی جەستە لەگەڵا كەسە نزیكەكانیش نەهێڵین بۆ نمونە دەستدان لە ڕوخسار و دەست و پشت و مەچەك وەك نیشاندانی ڕێز و نزیكایەتی، ئەم تێگەیشتنە لە ئێستادا هەڵەیە، لەڕاستیدا ئەم بەركەوتنە ڤایرۆس دەگوازێتەوە نەك هەست و سۆز.

– لەو شوێنانەی چڕی دانیشتوان تێیدا زۆرە، وەك ناو پاس، مەسعەد، بازار، شوێنە گشتییەكان، هەستیارتر مامەڵە بكەین لەوانیتر نزیك نەبینەوە.

– ئەگەر دەتەوێت بیسەلمێنی كە متمانەت بەخۆت هەیە، قەلەق نیت و ئەوەی دەیڵێت ڕاستە، دەست مەبە بۆ روخسارت، سودێكی دیكەی ئەمە لەسەردەمی كۆرۆنا ڤایرۆسدا، نەگواستنەوەی ڤایرۆسەكەیە بۆ كۆئەندامی هەناسە(Respiratory system).

چەند ڕێنماییەك لە چوارچێوەی ئەتەكێتدا
1- ئەگەر كەسێك كۆكەی هەبوو یان پژمەی كرد، دەشێت ئەنفلۆنزایەكی ئاسایی، هەبێ جوان نیە لەوكاتەدا بە خێیرایی لێی دووربكەوینەوە و بەڕەفتار و قسەكانمان ئازاری بدەین، وەك ئەوەی ئێستا لە دەوڵەتانی تر بەرامبەر هاوڵاتیانی چینی دەكرێت، دەبێت بزانین هەستەكانی مرۆڤ هەرگیز توشی ڤایرۆس نابن!با ئازاریان نەدەین.
2- منداڵەكان گرنگ نیە چەندێك لێمانەوە نزیكن، گرنگ ئەوەیە ماچیان نەكەین و بەركەوتنی ڕاستەوخۆمان نەبێت لەگەڵیاندا (ئەمە گرنگی پێدانی ڕاستەقینەیە)، لە ئێستادا كەس حەز ناكات لەلایەن ئەوانیترەوە منداڵەكەی ماچ بكرێت.
3- ئەتەكێت وادەخوازێت، زیاتر لەجاران دووربكەینەوە لەوەی لەپەنجەكردن بە لوتدا، یان گوێ و هەڵگڵۆفینی چاو، پژمەو كۆكەش بەبێ كلینێكس و ڕوو وەرنەگێران، تفكردنەوە بۆ زەوی، هەموو ئەمانە ئاستی كەسایەتی چەند پلەیەك دەهێنێتە خوار.
4- ماچكردن و بەركەوتنی گەرم(no peck on the cheek) لەگەڵ ئەو كەسانەی پەیوەندی گەرممان لەگەڵیان هەیە، بە تەواوی سنوورداربكەین.
5- نانخوارن لە دەرەوە و هاوبەشیكردنی خواردن (no sharing food) لەگەڵ كەسە نزیكەكانمان ڕابگرین، یان هەر كەرەستە و بابەتێكی تر(metal straws) كە ئەگەری هاوبەشیكردنیان هەیە.

هاوكار ڕەفیق: ڕاهێنەری زمانی جەستە و گەشەپیدانی مرۆیی

تەندروستی

کۆمەڵێک هۆکار تا ئێستا خەیاڵت بۆی نەچووە و دەبێتە هۆی دروستبونی تامێسک


خێزان

یەکێک لەو کێشە تەندروستیانەی زۆرجار بۆمان دروستەبێت تامێسکە، کە ماوەیەکی زۆر بە لێومانەوە دەمێنێتەوە، ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک هۆکارە بۆ درووستبوونی تامێسک:

 

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

ئەکزیما چییە و چۆن لەسەر دەستت درووستدەبێت؟ چارەسەرەکەشی بخوێنەرەوە


خێزان

نەخۆشی ئێکزیما بە یەکێک لە نەخۆشیە بەر بڵاوەکانی پێست دادەنرێت. ئێکزیما لە ئەنجامی ھەوکردنی پێستەوە دروست دەبێت. ئەم نەخۆشیە بە خوران، سووربوونەوەی پێست و دروست بوونی لیر و قڵیشان دەناسرێتەوە.

ئێکزیما بە زۆری لە ئانیشک، بەشی پشتەوەی ئەژنۆکان و دەم و چاو زیاتر ڕومەت، سمت، پشتەوەی گوێ و دەست و قاچ دەردەکەوێت.

 

هۆکارەکانی درووستبوونی:

  • ماددەی وەڕسکەر وەک سابون، شامپۆ و ماددە پاک کەرەوەکان بە گشتی و ھەروەھا گۆشت و سەوزە.
  • زیندەوەری بچوک وەک بەکتریا و ڤایرۆس و کەڕوو.
  • خواردن وەک بەرھەمەکانی شیر.
  • گۆڕانی ڕێژەی ھۆڕمۆن بە تایبەتی لە خانمانی دووگیان.
  • ماددەی ھەستیار وەک تۆز، ئاژەڵی ماڵی و کڕێژی سەر.
  • پلەی گەرمی زۆر بەرز یان زۆر نزم وە شێی بەرز و نزم و ئارەقە کردن.

 

چۆن چارەسەری دەکەیت؟

 

-بەکارھێنانی ئاوی شلەتێن بۆ خۆشوشتن

-بەکارھێنانی کرێمی شێدارکەرەوە ھەموو ڕۆژێک.

-لەبەرکردنی جلی بە لۆکە یان کوتاڵی نەرم دروستکراو، وە دوورکەوتنەوە لە لەبەرکردنی جلی زبر و تەسک.

-کورتکردنەوەی نینۆک بە شێوەیەکی بەردەوام بۆ دوورکەوتنەوە لە بریندارکردنی پێست.

-دوورکەوتنەوە لە گۆڕانی کت و پڕی پلەی گەرمی وە دوورکەوتنەوە لە کردنی چالاکی کە دەبێتە ھۆی ئارەقە کردن.

-چارەسەرێکی سرووشتی بەسوود بۆ نەخۆشیەکە لە ڕێگەی ئاوی برنجەوەیە، بە لۆکەیەک ئاوی برنجەکە بدە لە دەست و ناوچەی توشبوون  و با چەند خولەکێک پێوەی بمێنێتەوە و پێوەی وشک ببێتەوە

-وەرگرتنی دەرمانی دژە زیندەیی  و دژە ھەستیاری و دژە کەڕوو و یاخود چارەسەر کردن بە تیشک، بەکارھێنانی شەپۆلی ژوور وەنەوشەیی بۆ ئەو تووشبووانەی کە لە قۆناغێکی پێشکەوتووی نەخۆشیەکەن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

ئەو تەزووی کارەبایە لە کوێیوە دێت کە دەست لە شتەکان دەدەین؟


خێزان

زۆرێکمان توشی ئەوە هاتووین کە کاتێک دەست لە شتێک دەدەین تەزووی کارەبا دەمان گرێت، ئەمەی خوارەوە هۆکاری ئەو دیاردەیەیە:

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان