قۆڵۆنی دەمارگیر (IBS)؛ نیشانەکان، هۆکارەکان و ڕێگەکانی کۆنتڕۆڵکردن بەبێ دەرمان
قۆڵۆنی دەمارگیر نەخۆشییەکی درێژخایەنی کۆئەندامی هەرسە کە دەبێتە هۆی تێکچوونی فرمانی ڕیخۆڵەکان بەبێ ئەوەی زیان بە شانەکان بگەیەنێت. ئەم کێشەیە زیاتر پەیوەندی بە ئاڵوگۆڕی نێوان “مێشک و ڕیخۆڵە”وە هەیە.
نیشانە باوەکانی قۆڵۆنی دەمارگیر:
- ئاوسانی سک و غازات: هەستکردن بە پڕبوونی سک و باکردن.
- ئازاری سک: بەگشتی دوای چوونە سەر ئاو (تەوالێت) ئازارەکە کەم دەکاتەوە.
- گۆڕانکاری لە پیساییدا: تووشبوون بە قەبزی، سکچوون، یان ئاڵوگۆڕبوون لەنێوان هەردووکیاندا.
- قورقوڕەی سک: بيستنی دەنگی بەرز لەناو سکدا.
- سەرچاوە و هۆکارەکانی تەقینەوەی نیشانەکان:
- فشاری دەروونی و دڵەڕاوکێ: هۆکاری ژمارە یەکە بۆ تێکچوونی کۆڵۆن.
- خواردنی دیاریکراو: پاقلەمەنییەکان، شیرەمەنی، خواردنی توون و خواردنەوە گازییەکان.
- کەمی خەو و ماندوێتی جەستەیی.
چۆنیەتی کۆنتڕۆڵکردنی نیشانەکان بەبێ دەرمان:
زیادکردنی فایبەر (ڕیشاڵ): خواردنی سەوزەوات و میوە بە شێوەیەکی پلەبەندی.
دوورکەوتنەوە لە خواردنی FODMAP: کەمکردنەوەی کەلەم، قەڕنابیت، پیاز و سیر.
خواردنەوەی ئاوی بەپێویست: بۆ باشترکردنی کارکردنی ڕیخۆڵەکان.
وەرزشی سووک: پیاسەکردن بۆ ئارامکردنەوەی فشار و یارمەتیدانی جوڵەی ڕیخۆڵە.
خواردنەوەی چای گیایی: وەک چای نەعنا یان زەنجەفیل بۆ ئارامکردنەوەی ماسولکەکانی قۆڵۆن.