دەیەیەک لە چەقۆبەستوویی؛ جیاوازیی بەردەوامیی پلەبەرزکردنەوەی سەربازی و ڕاگرتنی بۆ فەرمانبەران لە نێوان ٢٠١٦-٢٠٢٦.
لە کاتێکدا لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا فەرمانی بەرزکردنەوەی پلەی ژمارەیەک لە ئەفسەر و پلەدارانی دەزگای ئاسایش دەرچوو، پرسی ڕاگرتنی پلەبەرزکردنەوەی فەرمانبەرانی شارستانی و مامۆستایان جارێکی دیکە بووەوە بە ڕۆژەڤی شەقام. ئەم جیاوازییە مێژووەکەی بۆ دە ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە، کاتێک لە ساڵی ٢٠١٦ەوە بەهۆی تەنگژەی داراییەوە پلەی فەرمانبەرانی شارستانی ڕاگیرا، بەڵام سێکتەری سەربازی بەردەوام بوو.
ڕاگرتنی پلەی فەرمانبەران و مامۆستایان (٢٠١٦ – ٢٠٢٦)
لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٦دا، حکومەتی هەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی ڕێکارەکانی ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانی دارایی و بەڕێوەبردنی سیستەمی پاشەکەوتی مووچە، بڕیاری ڕاگرتنی کاتیی پلەبەرزکردنەوەی فەرمانبەرانی شارستانی و مامۆستایانی دا.
ماوەی ڕاگرتنەکە: ئەم بڕیارە کە بڕیار بوو کاتی بێت، بۆ ماوەی دە ساڵی ڕەبەق (تاوەکو ساڵی ٢٠٢٦) بەردەوام بوو.
کاریگەرییەکان: لەم ماوەیەدا فەرمانبەران و مامۆستایان بەپێی ساڵانی خزمەتیان چەندین پلە (ترفيع) لە لایەن حکومەتەوە قەرزدارن، کە ئەمەش کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر بنەڕەتیی مووچەکانیان و بڕی ئەو خانەنشینییە هەیە کە لە داهاتوودا وەریدەگرن.
بەردەوامیی پلەی سەربازی و ئەمنی
بە پێچەوانەی سێکتەری شارستانییەوە، پلەبەرزکردنەوەی هێزەکانی پێشمەرگە، ناوخۆ، و دەزگا ئەمنییەکان لەم دە ساڵەدا بە تەواوی ڕانەگیرا.
هۆکارەکە: بەرزکردنەوەی پلەی سەربازی بەپێی یاسای تایبەتی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ و پێشمەرگە ڕێکدەخرێت و پەیوەستە بە خشتەی خولیی ساڵانە (خشتەی نەورۆز و ئەیلوول).
دواین نموونە: دەرچوونی فەرمانی بەرزکردنەوەی پلەی ١٣٦ ئەفسەری ئاسایش لەسەر میلاکی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ئاسایشی هەولێر بۆ خشتەی مانگی ١ی ساڵی ٢٠٢٥، نموونەیەکی ڕوونی بەردەوامیی ئەم پرۆسەیەیە لە سێکتەری سەربازیدا.
چەند پلەی فەرمانبەران لای حکومەتە؟ (قەرزەکان)
بەپێی یاسای ڕاژەی شارستانی، فەرمانبەران بەپێی بڕوانامە و نێوانی پلەکانیان، بەزۆری هەر ٤ بۆ ٥ ساڵ جارێک شایستەی بەرزکردنەوەی یەک پلە (ترفيع) دەبن. بەو پێیەی دە ساڵە (له ٢٠١٦ تا ٢٠٢٦) ئەم پرۆسەیە وەستاوە:
فەرمانبەرانی کۆن: زۆربەی ئەو فەرمانبەرانەی لە پێش ٢٠١٦ەوە لە خزمەتدان، لە ئێستادا ٢ پلەی بەستراو (قەرز) لای حکومەت هەیە کە پێویستە بۆیان خەرج بکرێت.
مامۆستایان و فەرمانبەرانی نوێتر: بەشێک لەوانەی لە دەوروبەری ساڵانی ٢٠١٣-٢٠١٥ دامەزراون، بەهەمان شێوە نێوان ١ بۆ ٢ پلەیان فەوتاوە یان لای حکومەت ماوەتەوە.
دۆخی ئێستا و هەوڵەکان لە ساڵی ٢٠٢٦
لە ئێستادا کە ساڵی ٢٠٢٦ە، فشارەکان لەسەر حکومەت لە لایەن سەندیکاکان و مامۆستایانەوە زیاتر بووە بۆ هاوتاکردنی شایستە داراییەکان لەگەڵ بەغداد. هەرچەندە حکومەت لە چەند قۆناغێکدا ئاماژەی بەوە کردووە کە بەستنەوەی پلەکان پێویستی بە دابینکردنی بودجەی زیاتر و ڕێککەوتن لەگەڵ وەزارەتی دارایی عێراق هەیە، بەڵام تا ئێستا پرسی خەرجکردنی کۆی قەرزی ئەو ٢ پلەیەی دە ساڵی ڕابردوو وەک کێشەیەکی هەڵپەسێردراو لە نێوان حکومەت و فەرمانبەراندا ماوەتەوە.