ڤەنزوێلا لە نێوان گۆڕانکاری سیاسی و هەژموونی نەوتدا.
دوای ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکەی ئەمریکا و دەستگیرکردنی نیکۆلاس مادۆرۆ، ڤەنزوێلا کەوتووەتە قۆناغێکی ڕاگواستنەوەی خێرا. ئامانجی سەرەکی ئەم وەرچەرخانە تەنها گۆڕینی سیستم نییە، بەڵکو دووبارە کاراکردنەوەی کەرتی نەوتە. ڤەنزوێلا خاوەنی گەورەترین یەدەگی نەوتە لە جیهاندا، بەڵام ژێرخانەکەی وێران بووە. ئێستا کۆمپانیا زەبەلاحەکانی ئەمریکا (وەک Chevron و ExxonMobil) چاویان لە گەڕانەوەیە بۆ ئەو وڵاتە بۆ وەبەرهێنانی ملیۆنان دۆلار.
عێراق؛ گەورەترین زەرەرمەندی دابەزینی نرخ
عێراق وەک وڵاتێک کە ٩٠٪ی بودجەکەی تەنها پشت بە نەوت دەبەستێت، لە بەرامبەر گۆڕانکارییەکانی ڤەنزوێلا زۆر فشۆڵە. لێرەدا هۆکارەکانی زەرەرمەندبوونی عێراق دەخەینە ڕوو:
دابەزینی نرخ: گەڕانەوەی نەوتی ڤەنزوێلا بۆ بازاڕ بە مانای زیادبوونی خستنەڕوویە (Supply). ئەگەر نرخ بۆ خوار ٥٥ دۆلار دابەزێت، عێراق ناتوانێت مووچە و خەرجییەکانی دابین بکات، چونکە بودجەی عێراق لەسەر نرخێکی بەرزتر خەمڵێندراوە.
کێبڕکێ لە بازاڕی ئاسیا: ڤەنزوێلا و عێراق هەردووکیان نەوتی “قورس و مامناوەند” بەرهەم دەهێنن. ئەگەر ڤەنزوێلا بەرهەمی زیاد بکات، دەبێتە ڕکابەرێکی سەختی عێراق لە بازاڕەکانی چین و هیندستان، ئەمەش عێراق ناچار دەکات داشکاندنی زیاتر بۆ نرخەکەی بکات.
پاشەکشەی هەژموونی ئۆپێک: عێراق پابەندە بە بڕیارەکانی ئۆپێک، بەڵام ڤەنزوێلایەکی “نوێ” لەژێر چاودێری ئەمریکادا، ڕەنگە پابەندی کەمکردنەوەی بەرهەم نەبێت، ئەمەش عێراق دەخاتە دۆخێکی ناهەموارەوە.
ڤەنزوێلا خاوەنی گەورەترین یەدەگی نەوتی سەلمێنراوە لە جیهاندا، کە بڕەکەی بە زیاتر لە ٣٠٠ ملیار بەرمیل دەخەمڵێندرێت (تەنانەت زیاتر لە سعودیە). بەڵام بەهۆی سزاکان و خراپی بەڕێوەبردن، بەرهەمهێنانیان لە ٣ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا بۆ کەمتر لە ٨٠٠ هەزار بەرمیل دابەزیوە. ئەگەر ئەمریکا دەست بەسەر کەرتی نەوتی ڤەنزوێلادا بگرێت، چەند گۆڕانکارییەک لە ناو ئۆپێک ڕوودەدەن:
ڤەنزوێلا یەکێکە لە ئەندامە دامەزرێنەرەکانی ئۆپێک. ئەگەر بەرهەمهێنانی زیاد بکات، ڕەنگە پابەند نەبێت بەو “پشکانەی” (Quotas) کە ئۆپێک بۆ ڕاگرتنی هاوسەنگی نرخ دیارییان دەکات.
زیادبوونی نەوتی ڤەنزوێلا و نەوتی ئەمریکا (Shale Oil) پێکەوە، دەبێتە هۆی ئەوەی ئۆپێک نەتوانێت بە ئاسانی نرخەکان بە بەرزی بهێڵێتەوە.
ئابووریناسان پێیان وایە هاتنە ناوەوەی نەوتی ڤەنزوێلا بۆ ناو بازاڕ، “پڕیی” (Surplus) دروست دەکات. کاتێک خستنەڕوو زۆر دەبێت و خواست (بەتایبەت لەلایەن چینەوە) کەم دەبێتەوە، نرخەکان بە ناچاری دادەبەزن.