95%ی زەوییە کشتوکاڵییەکانی غەززە وێران بوون

لێکۆڵینەوەیەکی وێنەی مانگی دەستکرد دەریدەخات کە 95%ی زەوییە کشتوکاڵییەکانی کەرتی غەززە لە کاتی جەنگەکەدا زیانیان بەرکەوتووە.

جەنگی ئیسرائیل لەسەر کەرتی غەززە زیانێکی زۆری بە مەدەنییەکان گەیاندووە، کە نزیکەی67  هەزار فەلەستینی کوژراون، لەنێویاندا زیاتر لە 20  هەزار منداڵ، و نزیکەی 84%ی باڵەخانەکانی غەززە لە کاتی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکاندا وێران بوون.

هێ یین، جوگرافیناس لە زانکۆی ویلایەتی کێنت، چاودێری لەدەستدانی ڕووەکی کردووە کاتێک هێزەکانی ئیسرائیل کێڵگەکان لەناودەبەن و بۆمباران دەکەن، تۆڕی ئاودێری وێران دەکەن، خاک پیس دەکەن، و جووتیاران بە زۆرەملێ ئاوارە دەکەن یان دەکوژن و کێڵگەکان چۆڵ دەکرێن.

ڕایگەیاند، لە ماوەی دوو ساڵی جەنگدا 89%ی بەرهەمە ساڵانەکان و 98%ی بەرهەمی درەختەکان زیانیان بەرکەوتووە. یین لە سەرەتای ئەمساڵدا وتی، بەو پێیەی زۆربەی کێڵگە کشتوکاڵییەکانی غەززە ڕووبەرەکەیان لە دوو هێکتار تێناپەڕێت، لەدەستدانی یەک درەختیش بۆی کارەساتبارە.

پرۆگرامی ژینگە و نەتەوە یەکگرتووەکان (UNEP) دەڵێت کە ڕیشەکێشکردنی درەختەکان بە بەکارهێنانی ئامێری سەربازی “بووەتە هۆی جوڵاندن، تێکەڵکردن، و کەمبوونەوەی چینی سەرەوەی خاک لە ناوچە فراوانەکاندا”، لە کاتێکدا “خاک بە تەقەمەنی، پاشماوە ڕەقەکان، و ئاوی پیسی چارەسەرنەکراو پیس بووە”. بە پێی ئاژانسەکە، “بەرهەمهێنانی خۆراک لەسەر ئاستێکی فراوان بەدی نایەت”.

پێش جەنگەکە، کشتوکاڵ 11%ی ئابووری غەززەی پێکدەهێنا و نزیکەی نیوەی هەناردەکانی پێکدەهێنا. بە پێی پرۆگرامی ژینگە و نەتەوە یەکگرتووەکان، گەڕاندنەوەی داپۆشینی درەختەکان، خاک و زەوی زۆر گرنگە بۆ گەڕاندنەوەی ئاسایشی خۆراک، تەندروستی، و توانای خۆڕاگری دانیشتوانی غەززە.

spot_img
spot_img

باوترینەکانی هەفتە