ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

بەهۆی كۆرۆنا كۆریای باشوور باری نائاسایی لە وڵات ڕاگەیاند
ئیتاڵیا و ئەمریكا و ئیران، زۆرترینی تۆماركرد

لوقمان غەفوور

بەهۆی ئەوەی ڕێژەی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە كۆریای باشوور گەیشتە سەروو 600 كەس، لەسیستمی تەندروستی وڵاتدا بە هێڵی سوور دادەنرێت، بۆیە باری نائاسایی لە وڵاتەكە ڕاگەیەنرا. ئەمە لەكاتێكدایە كە ژمارەی تووشبوون لە ژاپۆن 838 كەسە.

تووشبوون لە جیهان ڕۆژی 23ی فێبریوەری بەرزبووەوە بۆ 78 هەزار و 959 كەس لەكاتێكدا دوێنی 22 ی فێبریوەری، 77 هەزار و 932 كەس بوو. بەمەش دەرەكەوێت لەماوەی 24 كاتژمێردا نزیكەی هەزار كەس لە جیهاندا تووشی نەخۆشیی ڤایرۆسی كۆرۆنا COVID-19 بوون. ژمارەی مردنیش گەیشتە 2 هەزار و 465 كەس لەكاتێكدا دوێنی 22 فێبریوەری 2 هەزار 363 كەس. بەم پێیە نزیكەی 100 كەس مردووە لە 24 كاتژمێردا.

مۆن جای سەرۆكی كۆریای باشوور لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، دۆخی نەخۆشییەكە لە كۆریای باشوور چووەتە سەر هێڵی سوور، بەپێی هەواڵێكی (زە نیویۆرك تایمز) ژمارەی تووشبوون لە كۆریای باشوور 602 كەسە و 6 كەسیش مردوون.

ڕۆژنامەكە لەسەر زاری سەنتەری كۆنتڕۆڵكردن و خۆپاراستن و چارەسەركردنی نەخۆشییە قورسەكانی كۆریای باشوور ئەوەی دەستكەوتووە كە ڤایرۆسی كۆرۆنا COVID-19، هەشت ئەوەندە زیادیكردووە لە چوار ڕۆژی ڕابردوودا، زۆربەی حاڵەتەكانیش لە شاری دایگۆ و تشینگدۆ-ی باشوورە. لەكاتێكدا تووشبوون لە چین كە سەرچاوەی ڤایرۆسەكەیە لەچاو هەفتەی پێشوو بە ڕێژەی 20% كەمیكردووە.

بەپێی هەواڵێكی (فاینیانشیاڵ تایمز)یش ئەو ناوچانە بەربەستی تەندروستی تێدا ڕاگەیەندراوە و هاتووچۆی بۆ شارەكانی تر لێ قەدەغەكراوە تا بتوانرێت ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكە بكرێت.

بەڵام بەپێی ڕۆژنامەی (گاردیان) نیوەی زیاتری تووشبووان لە ڕێوڕەسمێكی ئایینی كلێسای شینتشتۆنگ-ەوە تووشبوون. گاردیان دەشڵێت: “وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا-ش ڕایگەیاند هەموو گەشتێكی ئاسمانی بەڕووی كۆریای باشوور داخستووە لەپێناو بڵاونەبوونەوەی زیاتری ڤایرۆسەكە لەوڵاتەكەی”.

چی تر لە ماوەی چەند كاتژمێری ڕابروودا:

*جگە لە چین كەسەرچاوەی ڤایرۆسی كۆرۆنایە، ئێران و ئەمریكا و ئیتاڵیا لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا زۆرترین تووشبوونی تۆماركردووە.

*لە ئێران لەماوەی 24 كاتژمێردا 15 كەس تووشبوە بەمەش ژمارەی تووشبووان لە ئێران 43 كەس. لە ئەمریكا ژمارەی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە 15 كەسەوە گەیشتە 35 كەس. هەروەها لە ئیتاڵیا لە 60 كەسەوە گەیشتە 132 كەس.

* لە چین لە بەندیخانەیەكی سانهی لە كەرتی هێبی، 500 زیندانی تووشبوون بێئەوەی لێپرسراوانی بەندیخانەكە چارەسەریان بكەن.

*لێپرسراوانی تەندروستی بەریتانیا 4 كەیسی نوێیان تۆمار كرد كە لەنێو ئەو كەشتییەدا بوون لە ژاپۆن-ەوە هەفتەی پێشوو بەڕێكەوتبوو. ئەویش دوای ئەوەی 118 هاووڵاتی بەریتانی نێو كەشتییەكە بۆ ماوەی 10 ڕۆژ لە ژێر چاودێری پزیشكیدا مانەوە.

ك.ج

جیهان

لە ئێران 161 تووشبووی ڤایرۆسی كۆرۆنا گیانیان لەدەستدا

خەڵك – بەشی هەواڵ
وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 161 هاووڵاتی بەهۆی تووشبوونیان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە و 2 هەزار و 245 توشبووی نوێش تۆماركراوە.

سیما سادات لاری، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە میدیاكانی ئەو وڵاتە بڵاویانكردۆتەوە ئاماژەی بەوەكردووە، لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 161 هاووڵاتی بە هۆی كۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە.

ڕاشیگەیاندووە، هەر لەو ماوەیەدا 2 هەزار و 245 هاووڵاتی دیكەش لە شارە جیاجیاكانی ئێران وەك تووشبووی نوێ تۆماركراون، بەمەش تا ئێستا 341 هەزار و 70 هاووڵاتی تووشی ئەو ڤایرۆسە بوون.

ئاشكراشیكرد، لەماوەی سەرهەڵدانی پەتاكە لەو وڵاتە تا ئێستا 19 هەزار و 492 هاووڵاتی گیانیان لە دەستداوە و 295 هەزار و 630 هاووڵاتیش چاكبوونەتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئێران، هەڵویستی خۆی لەسەر ڕێكەوتنی ئیمارات و ئیسرائیل ڕاگەیاند

خەڵك-بەشی هەواڵ

سەرۆك كۆماری ئێران ڕایدەگەیەنێت، ڕاگرتنی 4 كەشتی ئێرانی لە لایەن ئەمریكاوە درۆیەكی گەورەیە.

حەسەن ڕۆحانی سەرۆك كۆماری ئێران لە كۆبوونەوەیەكیدا لەگەڵ لیژنەی بەرەنگار بوونەوەی كۆرۆنا ڕایگەیاند، ڕاگرتنی 4 كەشتی ئێرانی لە لایەن ئەمریكاوە درۆیەكی گەورەیە.
وتیشی”ئەمریكا بۆ پەردەپۆشكردنی شكستەكەی لە ئەنجومەنی ئاسایش ئەو بابەتە دەوروژێنێت”.

ئاشكراشیكرد، شكستی ئەمریكا لە ئەنجومەنی ئاسایش سەركەوتنی سیاسی ئێران بووە، تەنانەت ڕێككەوتنی ئەتۆمیش دەتوانێ ئەمریكا زەلیل بكات.

سەبارەت بە ڕێككەوتنی ئیسرائیل و ئیمارات ناوبراو ڕایگەیاند، هیوادارین وڵاتانی ناوچەكە وانە فێر ببن لە زەلیل بوونی ئەمریكا و نزیكی ئەو ڕژێمە داگیركەر و ستەمكارە نەكەون كە ساڵانێكە خەریكی ستەم كردنە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ڕوسیا دەستی بە بەرهەمهێنانی ڤاكسینی دژ بە كۆرۆنا كرد

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

وەزارەتی تەندروستی ڕوسیا ڕایدەگەیەنێت، دەستمان كردووە بە بەرهەمهێنانی ڤاكسینی دژە كۆرۆنا.

وەزارەتی تەندروستی ڕوسیا ئاشكرایكرد، ئەمڕۆ شەمە ١٥-٨-٢٠٢٠ دەستمانكردووە بە بەرهەمهێنانی ڤاكسینی دژە ڤایرۆسی كۆرۆنا بۆ ئەوەی بە زووترین كات هاووڵاتیان بەكاریبهێنن و چارەسەر بكرێن.

جەختی لەوەش كردەوە، ئەم ڤاكسینە لەلایەن ناوەندی بایۆلۆجی (غامالیا)ەوە پەرەی پێدراوە و بەرهەم دەهێنرێت.

ئەمەش لەكاتێكدایە 20 وڵات داوایان لە حكومەتی ڕوسیا كردووە و ئامادەییان بۆ كڕینی ڤاكسینەكە دەربڕیوە و سەرۆكی ڕوسیاش ڕایگەیاندوە كە ڤاكسینەكەیان لەسەر مرۆڤ تاقی كردوەتەوە و ئەنجامی باشی هەبووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان