ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

چاوپێکەوتن

وته‌بێژى هاوپه‌یمانی بۆ دیموكراسى و دادپه‌روه‌ری: فۆڕمی حكومڕانی هه‌رێم شكستیخوارد و كۆتایی هات

وته‌بێژی هاوپه‌یمانى بۆ دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری ڕایده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌م فۆڕمه‌ له‌حوكمڕانى له‌هه‌رێمی كوردستان كۆتایی هاتووه‌ و فه‌شه‌لی هێناوه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ هێز و كه‌سایه‌تى چاكه‌خواز به‌ئاڕاسته‌ى چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشه‌ گه‌ورانه‌ى له‌هه‌رێم هه‌یه‌ كار بكه‌ن.

سازدانى: نزار جه‌زا

وته‌بێژی هاوپه‌یمانى بۆ دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری ڕایده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌م فۆڕمه‌  له‌حوكمڕانى له‌هه‌رێمی كوردستان كۆتایی هاتووه‌ و فه‌شه‌لی هێناوه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ هێز و كه‌سایه‌تى چاكه‌خواز به‌ئاڕاسته‌ى چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشه‌ گه‌ورانه‌ى له‌هه‌رێم هه‌یه‌ كار بكه‌ن.

ڕێبوار كه‌ریم  مه‌حمود له‌ چاوپێكه‌وتنێكدا له‌گه‌ڵ (خه‌ڵك) باس له‌په‌یوه‌ندییه‌كانی حزبه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ وڵاتان و وابه‌سته‌بونیان به‌وڵاتێكی دیاریكراو ده‌كات، هاوكات تیشك ده‌خاته‌سه‌ر پلانی حزبه‌كه‌یان بۆ دواى هه‌ڵبژاردنه‌كان و وه‌ڵامی هۆكاری بێده‌نگبوونیان به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵات ده‌خاته‌ڕوو.

ناوبراو باسی له‌و ڕێگرییانه‌ كرد، كه‌ یه‌كێتى له‌به‌رده‌م به‌رهه‌م ساڵح داینابوون و هۆكاری هاتنه‌ده‌ره‌وه‌ی به‌رهه‌م ساڵحیشی له‌ناو یه‌كێتى روونكرده‌وه‌:”ڕێز له‌هه‌وڵه‌كانى یه‌كێتی بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى به‌رهه‌م ساڵح بۆ ناو یه‌كێتى ده‌گرین، به‌ڵام به‌رهه‌م ساڵح به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناگه‌ڕێته‌وه‌ ناو یه‌كێتى نیشتیمانى كوردستان”.

هاوكات باسی له‌هۆكاری دروستنه‌كردنی به‌ره‌یه‌كی فراوانى نێوان حزبه‌كانى سلێمانى كرد “حزبه‌كان پێشتر  ئاماده‌یی دروستكردنی ئه‌و به‌ره‌یه‌یان نه‌بووه‌، به‌ڵام ئێستا ئێمه‌ ئاماده‌ییامان تێدایه‌ له‌گه‌ڵ هێز و كه‌سایه‌تى چاكه‌خواز دروستیبكه‌ن”.

ده‌قی چاوپێكه‌وتنه‌كه‌:

“ئه‌م فۆڕمه‌  له‌حوكمڕانى له‌هه‌رێمی كوردستان كۆتایی هاتووه‌ و فه‌شەلی هێناوه‌، به‌جۆرێك وڵاتى خستۆته‌ دۆخێكی خراپه‌وه‌”

خه‌ڵك: به‌رنامه‌ى هاوپه‌یمانى بۆ دیموكراسی  و دادپه‌روه‌ری  بۆ حوكمڕانى هه‌رێمی كوردستان چۆنه‌؟

رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: وه‌ك هاوپه‌یمانى باوه‌ڕمان وایه‌، ئه‌م فۆڕمه‌  له‌حوكمڕانى له‌هه‌رێمی كوردستان كۆتایی هاتووه‌ و فه‌شه‌لی هێناوه‌، به‌جۆرێك وڵاتى خستۆته‌ دۆخێكی خراپه‌وه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ هێز و كه‌سایه‌تى چاكه‌خواز به‌ئاڕاسته‌ى چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشه‌ گه‌ورانه‌ى له‌هه‌رێم هه‌یه‌ كار بكه‌ن.
هاوپه‌یمانى به‌ دوو ئاراسته‌ كارده‌كات بۆ باشتركردنی دۆخی خه‌ڵك، یه‌كه‌م، ئاڕاستەی به‌دیهێنانى دادپه‌روه‌ری، كه‌ تێیدا داهاتى خه‌ڵك بۆخۆی بێت، واته‌ به‌هیچ شێوازێك له‌لایه‌ن چه‌ند كه‌س و گروپێكه‌وه‌ قۆرخ نه‌كرێت، ده‌بێت حوكمڕانی له‌پێناو خه‌ڵكدا بێت، كه‌رته‌كانى په‌روه‌رده‌ و خوێندنی باڵا و ته‌ندروستى و خزمه‌تگوزارییه‌ گشتییه‌كان ببوژێنه‌وه‌، له‌كوردستاندا له‌ماوه‌ى 26 ساڵی ڕابردوودا چه‌ند ساڵێكی كه‌می لێده‌ربچێت، هه‌وڵدراوه‌ قۆرخی سه‌رچاوه‌كانى دارایی بكرێت، باشترین وه‌سفیش بۆ ئێستای كوردستان ئه‌وه‌یه‌،كه‌ خه‌ڵك له‌نه‌هامه‌تییه‌كی ته‌واودا ده‌ژیت، حوكمڕانیش بۆته‌ حوكمڕانییه‌كی شكستخواردوو، بڕوامان وایه‌ له‌هه‌رێمی كوردستان هێنده‌ پاره‌ هه‌یه‌، به‌ڕێكه‌وتن له‌گه‌ڵ به‌غداد به‌پێی ده‌ستوور ده‌توانین هه‌موو ئه‌وانه‌ى باسمكرد، ببوژێنینه‌وه‌.ئاراسته‌ى دووه‌م بنیاتنانى دیموكراسییه‌، له‌كوردستان له‌ڕوی شكڵییه‌وه‌ دیموكراسی هه‌یه‌، به‌ڵام ناوه‌ڕۆك و جه‌وهه‌ری  دیموكراسیمان نییه‌، كه‌ بریتییه‌ له‌مافی مرۆڤ، یاسا، ده‌وڵه‌تى پارێزه‌ر، یه‌كسانى له‌به‌رده‌م یاسا، خزمه‌تكردنی تاك،  به‌ئامانجبونی تاك، ئیراده‌ی زۆرینه‌، هه‌ڵبژاردنێكی پاك و چه‌ندان شتى دیكه‌ بونی نییه‌، بۆیه‌ له‌كوردستان دیموكراسی نییه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ به‌و دوو ئاراسته‌یه‌ كارده‌كه‌ین بۆ  باشكردنی گوزه‌رانی خه‌ڵك.

 

“خه‌ڵك له‌نه‌هامه‌تییه‌كی ته‌واودا ده‌ژیت، حوكمڕانیش بۆته‌ حوكمڕانییه‌كی شكستخواردوو”

خه‌ڵك: له‌ساڵانى ڕابردووشدا كه‌ هه‌ندێك حزب دروستبوون، بانگه‌شه‌ی به‌دیهێنانى ئه‌و دوو ئاراسته‌یه‌ و زیاتریشیان ده‌كرد، به‌ڵام كاتێك چونه‌ ناو ده‌سه‌ڵات، تاڕاده‌یه‌ك سه‌ركه‌وتو نه‌بوون، ئایا ئێوه‌ش نابنه‌ دووباره‌ى هه‌مان حزبه‌كانى پێشتر، كه‌ نه‌یانتوانى به‌ڵێن و ئامانجه‌كانیان جێبه‌جێبكه‌ن؟

رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئێمه‌ پێمانوایه‌ ئه‌م فۆڕمه‌ له‌حوكمڕانى گه‌نده‌ڵ و شكستخواردووه‌، بۆیه‌ ناچینه‌ ناو ئه‌و فۆڕمه‌وه‌، به‌مانایه‌كی تر نه‌هاتوین وه‌زاره‌تێك وه‌ربگرین، به‌ڵكو هاتوین حوكمڕانی چاكبكه‌ین، ئه‌گه‌ریش چاككردنی حوكمڕانی به‌ڕێگه‌یه‌كی دیكه‌ بێت، ئێمه‌ ده‌مانكرد، به‌ڵام پێمانوایه‌ حوکمڕانییه‌كه‌ شكست خواردووه‌ و ناچینه‌ ناویه‌وه‌.

 

“ئەم فۆڕمه‌ له‌حوكمڕانى گه‌نده‌ڵ و شكستخواردووه‌،بۆیه‌ ناچینه‌ ناو ئه‌و فۆڕمه‌وه‌”

 

خه‌ڵك: كه‌واته‌ چۆن به‌و دوو ئاراسته‌یه‌ كارده‌كه‌ن؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: به‌دوو ڕێگا، ڕێگه‌ی یه‌كه‌م كاری پێكه‌وه‌ییه‌، بۆیه‌ ناومان له‌خۆمان ناوه‌ هاوپه‌یمانی، چونكه‌ هاوپه‌یمانی چاكه‌خوازه‌كانین، ئه‌گه‌ر له‌ناو هه‌وپه‌یمانی بن یان له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و هاوپه‌یمانیه‌تیه‌ بن، به‌ڵام چاكه‌خوازبێت ده‌توانین كاری پێكه‌وه‌یی بكه‌ین، ڕێگای دووه‌م پڕۆژه‌یه‌، ئێمه‌ ته‌نها باسی كێشه‌كان ناكه‌ین، به‌ڵكو كێشه‌كه‌ و چاره‌سه‌ركردنه‌كه‌شی به‌پڕۆژه‌ ده‌خه‌ینه‌ڕوو، بۆیه‌ به‌رگری له‌پڕۆژه‌ ده‌كه‌ین نه‌ك به‌رگری له‌پۆست بکه‌ین، چۆنیه‌تى سه‌لماندنی ئه‌مه‌ش، ده‌بێت خه‌ڵك تاقیمانبكاته‌وه‌، چونكه‌ ئێمه‌ تازه‌ین.

خه‌ڵك: په‌یوه‌ندیتان  له‌گه‌ڵ وڵاتانه‌ی نێوده‌وڵه‌تى و وڵاتانى ده‌وروبه‌ر چۆنه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: بۆ ئیداره‌كردنی كوردستان و سیاسه‌تكردن گرنگه‌ په‌ییوه‌ندییه‌كان به‌گرنگییه‌وه‌ سه‌یربكرێن، په‌یوه‌ندیشمان له‌گه‌ڵ هه‌موو هێزه‌كان له‌ئاستێكی دیبلۆماسی و سیاسیدایه‌، چونكه‌ نامانه‌وێت دابڕانێك له‌نێوان كوردستان و هیچ یه‌كێك له‌وڵاتانى نێوده‌وڵه‌تى و هه‌رێمی ڕووبدات، به‌ڵام په‌یوه‌ندییه‌كانمان به‌شێوه‌یه‌كی خۆفرۆشانه‌ نییه‌.

خه‌ڵك: له‌سه‌ر چی بنه‌مایه‌ك په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ وڵاتان دروستده‌كه‌ن؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئێمه‌ په‌یوه‌ندی دۆستانه‌ له‌سه‌ر دوو بنه‌ما دروستدەکەین، یەکەم بەرژەوەندی هاوبەشە، دووەم ئەوەیە، کە کوردستان پێویستی بەهەموو هێزێک و دەرەوەی خۆی هەیە و دەرەوەش پێویستیان بەکوردستان هەیە.

 

خه‌ڵك: حزبه‌كانى باشووری كوردستان به‌گشتى هه‌ر یه‌كه‌یان وابه‌سته‌ى وڵاتێكی دیاریكراوه‌، ئایا هیچ وڵاتێك هه‌یه‌ پاڵپشتتان بێت و وابه‌سته‌ى ئه‌وبن؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئێمه‌ وابه‌سته‌ى هاوڵاتى خۆمانین، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك وابه‌سته‌ى هیچ ده‌وڵه‌تێك و لایه‌نێكی دیاریكراونین، ئێمه‌ ڕێزی په‌یوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تى و هه‌رێمی و عیراقی و ناوخۆییه‌كان ده‌گرین، به‌ڵام ناچینه‌ خانه‌یه‌كه‌وه‌، كه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی میله‌ته‌كه‌مان نه‌بێت.

خه‌ڵك: وه‌ك ئه‌وه‌ی باسی لێده‌كرێت، به‌رهه‌م ساڵح په‌یوه‌ندییه‌كی باشی له‌گه‌ڵ ئه‌مریكادا هه‌یه‌، تاكو چ ڕاده‌یه‌ك ئه‌مریكا پشتیوانى ئێوه‌یه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  كۆمه‌ڵگه‌ى نێوده‌وڵه‌تى و ئیقلیمی له‌پێش ئێمه‌وه‌ باشتر ده‌زانن، كه‌ ئه‌م حوكمڕانییه‌ی باشوری كوردستان شكستى خواردووه‌، بۆیه‌ به‌دڵنیاییه‌وه‌ هه‌نگاویان ده‌بێت و قسه‌یان له‌سه‌ر كوردستان و عیراقیش ده‌بێت، به‌رهه‌م ساڵح كه‌سایه‌تییه‌كه‌، كه‌ به‌وه‌ ناسراوه‌ گرنگی به‌په‌یوه‌ندییه‌ ئیقلیمی و نێوده‌وڵه‌تییه‌كان داوه‌، له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵكی كوردستان هه‌وڵده‌دات، بۆیه‌ باوه‌ڕمان وایه‌ هه‌موو ده‌وڵه‌تان و  عیراقیش له‌ڕۆڵی به‌رهه‌م ساڵح تێده‌گه‌ن.

خه‌ڵك: هه‌ندێك ڕه‌خنه‌ له‌به‌رهه‌م ساڵح ده‌گرن، كه‌ پێشتر ده‌سه‌ڵاتی له‌ حكومه‌ت و حزبدا هه‌بووه‌، به‌ڵام ئێستا باسی چاكسازی ده‌كات، ئێستا چۆن ده‌توانێت چاكسازی بكات یان بۆچی ئه‌و كاته‌ی له‌ناو حكومه‌تدا بوو چاكسازی نه‌كرد؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئه‌وكاته‌ى به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆكی حكومه‌ت بوو، ئه‌و شتانه‌ كراوه‌، كه‌ خه‌ڵك بینیویه‌تى و چه‌ند دانه‌یه‌كیان باسده‌كه‌م، بۆ یه‌كه‌مجار له‌سه‌رده‌می  ئه‌ودا، شتێك به‌ناوی تواناسازی دروستبوو، موچه‌ ڕێكخرایه‌وه‌، قاچوقوچی بڕی و چه‌ته‌گه‌ری كه‌مكرده‌وه‌، ده‌یان ڕێگه‌ى بۆ خزمه‌تكردنی گه‌نج دۆزییه‌وه‌ كه‌ خۆی ده‌بینیه‌وه‌ له‌پێشینه‌ى هاوسه‌رگیری و پێشینه‌ی خانو له‌ناوه‌وه‌ و ده‌روه‌ی شار، خزمه‌تى خه‌ڵكی له‌دوورترین لادێ كردووه‌، موچه‌ى كه‌سوكاری شه‌هیدان و ئه‌نفالكراون و  خاوه‌ن پێداویستى تایبه‌تى زیادكرد، له‌كاتێكدا له‌پاش و پێش حوكمڕانی به‌رهه‌م ساڵح، خه‌ڵك به‌گوریس دۆنمه‌ زه‌وی دابه‌شكردووه‌ و موڵكى خه‌ڵكی تاڵان كردووه‌، نه‌وتى ئه‌م وڵاته‌ى فرۆشتووه‌، بۆیه‌ ئێستا ئه‌و پڕۆژه‌یه‌ی هه‌مانه‌ له‌وه‌ گرنگتره‌، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش، ده‌یان و سه‌دان ڕێگری هه‌بوو، ته‌نانه‌ت ده‌یان ڕێگری له‌حزبه‌كه‌ی خۆیه‌وه‌ هه‌بوو، له‌به‌رئه‌وه‌ی پاره‌ى میدیا و داموده‌زگاى حزبی و موچه‌ى بندیواری بڕی، خانه‌نشینی بۆ خه‌ڵكی ناشایسته‌ نه‌ده‌كرد، ئه‌و كاته‌ به‌رهه‌م ساڵح به‌و جۆره‌ له‌حوكمڕانی ڕازینه‌بوو، بۆیه‌ به‌ربه‌ره‌كانی له‌گه‌ڵ ده‌كرا.

“سوپاسی یه‌كێتى ده‌كه‌ین و  ڕێز له‌هه‌وڵه‌كانى یه‌كێتی بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى به‌رهه‌م ساڵح بۆناو یه‌كێتى ده‌گرین”

خه‌ڵك: كه‌واته‌ ڕێگری و به‌ربه‌ره‌كانێكان وایكرد، به‌رهه‌م ساڵح له‌یه‌كێتى بێته‌ ده‌ره‌وه‌ و حزبێكی نوێ دروستبكات؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  به‌رهه‌م ساڵح پێیوایه‌، ئه‌م سیستمه‌ سیستمێكی شكستخواردووه‌، سیستمی شكستخواردووش ناكرێت به‌دیاریه‌وه‌ دابنیشیت و له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و سیستمه‌دا كاربكه‌یت، بۆیه‌ هه‌وڵیدا له‌گه‌ڵ ئه‌و حزبانه‌ى بونیان هه‌یه‌ چاكیبكات، كه‌ نه‌توانرا، هێزێكی دیكه‌ى دروستكرد و لێره‌وه‌ به‌هاوكاری خه‌ڵكی چاكه‌خواز كارده‌كه‌ن.

خه‌ڵك: ئێستا هاوپه‌یمانێتییه‌كتان له‌گه‌ڵ گۆڕان و كۆمه‌ڵ ئه‌نجامداوه‌، هیچ هه‌وڵێكتان هه‌یه‌ بۆ فراوانكردنی ئه‌م به‌ره‌یه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئێمه‌ حه‌زده‌كه‌ین به‌ره‌ی چاكه‌خوازان هه‌موو ڕۆژێك فراوان بێت، به‌ڵام فراوانى ناكه‌ین له‌سه‌ر بنه‌ماى ملدان بۆ سیاسه‌تى شكستخواردوو، ملناده‌ین بۆ سیاستى نه‌وت فرۆشی و تاڵانكردنى نه‌وت، ملناده‌ین بۆ سیاسه‌تى خه‌ڵك به‌جێهێشتن و به‌رگرینه‌كردن له‌خه‌ڵك، كێش بڕوای به‌م بنه‌مایانه‌ هه‌یه‌ بابێت و ددان بنێت به‌شكستى ڕابردویدا و به‌ڵێن بدات، كه‌ سیاسه‌تى ڕابردوو دووباره‌ ناكاته‌وه‌، به‌م مه‌رجه‌ فراوانى ده‌كه‌ین.

خه‌ڵك: پێشتر له‌كاتى حوكمڕانى به‌رهه‌م ساڵح دا بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان ڕه‌خنه‌ی زۆر توندی له‌ به‌رهه‌م ساڵح ده‌گرت، كه‌واته‌ ئێستا چۆن بوو هاوپه‌یمانیتان ڕاگه‌یاند؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ڕێكه‌وتن له‌سه‌ر بنه‌ماى خاڵی هاوبه‌ش ده‌كرێت، خاڵه‌ هاوبه‌شه‌كانیش له‌نێوان هه‌ردوولادا زۆرن، ئێمه‌ بۆ قۆناغی داهاتوو كار ده‌كه‌ین، له‌داهاتودا ده‌توانین پێكه‌وه‌بین، ئه‌مه‌ش یه‌كێكه‌ له‌خاڵه‌ به‌هێزه‌كانى به‌رهه‌م ساڵح و هاوپه‌یمانی، كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى هێزێك ڕه‌خنه‌ى زۆریشی لێگرتووه‌، به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی ئامانجی هاوبه‌ش هه‌یه‌، گوێ به‌و ڕه‌خنانه‌ ناده‌ین و كاری باشیشمان پێكه‌وه‌ ئه‌نجامداوه‌، هاوكات نییه‌تى كاری چاك له‌نێوان بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی و هاوپه‌یمانی هه‌یه‌، ئه‌مه‌ گرنگه‌، حه‌زیش ده‌كه‌ین خه‌ڵكی دیكه‌ بێته‌ ناومانه‌وه‌، به‌ڵام نیه‌تى كاری چاكی هه‌بێت.

خه‌ڵك: په‌یوه‌ندییه‌كانی یه‌كێتی و هاوپه‌یمانی لەئێستا و ئاینده‌ له‌ چ ئاستێكدا ده‌بن، ده‌نگۆی زۆر له‌وباره‌یه‌وه‌ ده‌بیسترێن، كه‌ ئه‌م دوو هێزه‌ دووباره‌ تێكه‌ڵبكرێنه‌وه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  سوپاسی یه‌كێتى ده‌كه‌ین و  ڕێز له‌هه‌وڵه‌كانى یه‌كێتی بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى به‌رهه‌م ساڵح بۆناو یه‌كێتى ده‌گرین، به‌ڵام به‌رهه‌م ساڵح به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناگه‌ڕێته‌وه‌ ناو یه‌كێتى نیشتیمانى كوردستان.

خه‌ڵك: زۆری بانگه‌شه‌ گه‌رمه‌كان و شه‌ڕی حزبه‌كان  و ململانێ سیاسییه‌كان بۆ به‌ده‌ستهێنانی ده‌نگی زیاتر له‌سنوری سلێمانییه‌، ئێوه‌ هه‌وڵده‌ده‌ن ئه‌م سنوره‌ تێپه‌ڕێنن؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: هێزێكی ناوچه‌یی نین، به‌ڵكو هێزێكی كوردستانین به‌ناوچه‌ دابڕێندراوه‌كانیشه‌وه‌، به‌پێی په‌یڕه‌وی ناوخۆ تاكه‌ هێزین كه‌ نوسیومانه‌ ئۆفیسی سه‌ره‌كی هاوپه‌یمانی له‌پایته‌ختى هه‌رێمی كوردستان هه‌ولێره‌ و له‌هه‌موو هه‌رێمیش كار ده‌كه‌ین.

خه‌ڵك: پێشتر هه‌ر حزبێك دروستبوبێت، له‌ سنوری سلێمانی بووه‌ و زۆرینه‌ى ده‌نگه‌كانیشی له‌ئه‌م شاره‌وه‌ بووه‌، ئایا ده‌نگه‌كانى ئێوه‌ش هه‌ر له‌م شاره‌ نابێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  چاومان له‌وه‌یه‌ زۆرینه‌ى ده‌نگی خه‌ڵكی كوردستان به‌ده‌ستبهێنین، واته‌ ته‌ركیزمان له‌سه‌ر ناوچه‌یه‌ك  و لۆكاڵی نییه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌ر هاوڵاتییه‌كی ناوچه‌ جیاوازه‌كانى هه‌موو كوردستان هه‌مان نه‌هامه‌تى و كێشه‌یان هه‌یه‌، بۆیه‌ مه‌عقول نییه‌ بۆ ته‌نها ناوچه‌یه‌ك كاربكه‌ین.

خه‌ڵك: ئایا سلێمانی نه‌بۆته‌ قوربانی نێوان ململانێ حزبی و سیاسییه‌كان؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  واده‌كه‌ین سنوری سلێمانى و هه‌ولێر و دهۆك و هه‌موو خاكی كوردستان، به‌یه‌ك ئاست به‌یه‌ك پله‌ سودمه‌ندبن له‌خزمه‌تگوزاری ڕاسته‌قینه‌.

خه‌ڵك: ره‌خنه‌ له‌ حزبه‌كانی سلێمانی ده‌گیرێت كه‌ هه‌ر یه‌كێكیان به‌ ته‌نها ناتوانێت هیچ بكات و له‌ نێوانی خۆشیاندا رێكناكه‌ون، تاكو به‌ره‌یه‌كی فراوان دروست بكه‌ن، هۆكاری ئه‌مه‌ چییه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئاماده‌یی نه‌بووه‌، ئێستا ئێمه‌ ئاماده‌ییمان تێدایه‌.

خه‌ڵك: هۆكاری نه‌بونی ئاماده‌یی له‌نێوان حزبه‌كان چییه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  هه‌ندێكی په‌یوه‌ندی به‌هێزه‌كان خۆیانه‌وه‌ هه‌بووه‌، كه‌ ئاماده‌نه‌بون پێكه‌وه‌ كاربكه‌ن، هه‌ندێكیشی په‌یوه‌ندی به‌ وڵاتانى ده‌ره‌كی هه‌بووه‌، كه‌ نه‌هێڵراوه‌ پێكه‌وه‌ كاربكه‌ن، ئێمه‌ ده‌مانه‌وێت پێكه‌وه‌ له‌گه‌ڵ هێز و كه‌سه‌ چاكه‌خوازه‌كانه‌وه‌ كاربكه‌ن.

“به‌دڵنیایی هاوكێشه‌ى سیاسی له‌هه‌رێم و عیراق ده‌گۆڕێت”

خه‌ڵك: پێتانوایه‌ ڕێژه‌ی به‌شداری هاوڵاتیان له‌هه‌ڵبژاردنه‌كان چۆن بێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئومێده‌وارین، به‌شداری هاوڵاتیان ئه‌وه‌نده‌ ببێت، كه‌ هاوڵاتى ڕازی نه‌بێت به‌ دووباره‌بونه‌وه‌ى ئه‌م جۆره‌ له‌حوكمڕانى له‌ هه‌رێمی كوردستان، ده‌بێت ڕێگه‌ نه‌دات ئه‌مه‌ دووباره‌بێته‌وه‌، ته‌نها به‌ده‌نگدانیش ده‌توانێت گۆڕانكاری گه‌وره‌ بكات، ئه‌گه‌ریش خه‌ڵك به‌شداری ده‌نگدان نه‌كات، ئه‌وا ده‌ره‌نجامی بێئومێدبونێكه‌، كه‌ ئه‌م هێزانه‌ دروستیده‌كه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی حوكمڕانى هه‌ر به‌م جۆره‌ به‌رده‌وامبێت، بۆیه‌ كارده‌كه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی زۆرینه‌ى خه‌ڵك به‌شداری هه‌ڵبژاردن بكات.

خه‌ڵك: پێشبینیده‌كرێت به‌شداری ئه‌م جاره‌ی هاووڵاتیان له‌ هه‌ڵبژاردن ساردوسڕ بێت، به‌هۆی ئه‌وه‌ی هه‌موو حزبه‌كان ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزسیۆنییان تاقیكردووه‌ته‌وه‌، به‌ڵام له‌هه‌ردوو باره‌كه‌دا نه‌یانتوانیوه‌ خۆشگوزه‌رانى بۆ خه‌ڵك به‌دیبێنن و ڕه‌وشی خه‌ڵكیش تادێت خراپتر ده‌بێت و حزبه‌كان و حكومه‌تیش بێچاره‌ن، پێشبینی ئێوه‌ چۆنه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئه‌و بێئومێدییه‌ هه‌ست پێده‌كه‌ین و ده‌یبینین، به‌ڵام ئه‌مه‌ چاره‌سه‌رنییه‌، هاوڵاتى له‌به‌رده‌م سێ بژارده‌دایه‌، یه‌كه‌م بێئومێدبێت و به‌شداری هه‌ڵبژاردن نه‌كات، ئه‌م دۆخه‌ هه‌ر به‌رده‌وام ده‌بێت، دووه‌م به‌شداری هه‌ڵبژاردن بكات و ئه‌م هێزانه‌ هه‌روه‌ك خۆیان له‌حوكمڕانى به‌رده‌وامده‌بن، سێیه‌م به‌ده‌نگی خۆی ستراتیژێكی نوێ دابنێت، كه‌ له‌ڕێگه‌یه‌وه‌ دادپه‌روه‌ری و دیموكراسی به‌دیبێت، تاوه‌كو لانیكه‌می ژیانى خۆی بۆ دابینبكرێت، كه‌ پێموایه‌ بژارده‌ی سێهه‌م لایه‌نى زۆری له‌ژیان و خزمه‌تگوزارییه‌كان بۆ دابینبكات.

 “ئه‌م حوكمڕانییه‌ هێنده‌ شكسته‌كانى ڕوونه‌، ڕه‌نگه‌ پێویست نه‌كات زۆر قسه‌ى له‌سه‌ر بكرێت، كه‌ دواى ئه‌م هه‌موو ساڵه‌ له‌حوكمڕانى، دواى ئه‌و هه‌موو نه‌وته‌، دواى ئه‌و هه‌موو پاره‌یه‌ی كه‌ له‌به‌غداده‌وه‌ هاتووه‌، ئێستا دینارێك نییه‌ بیده‌ن به‌موچه‌ى خه‌ڵك، پیشمه‌رگه‌ دواى 107 ڕۆژ به‌ لێبڕینه‌وه‌ موچه‌ى وه‌رگرت”


خه‌ڵك:
 چاوه‌ڕێ ده‌كه‌ن حزبه‌كان چۆن بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن بكه‌ن، له‌كاتێكدا حزبه‌كان هه‌موو درووشمه‌كانیان پێشتر تاقیكردووه‌ته‌وه‌ و خه‌ڵكیش له‌ئێستادا دۆخێكی خراپی هه‌یه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئێمه‌ قسه‌ی خۆمان هه‌یه‌، كه‌ قسه‌ی ڕاست و ڕه‌وانه‌، به‌ڵێنێك ناده‌ین پێمان جێبه‌جێنه‌كرێت، به‌ڵام له‌باره‌ى هێزه‌كانى دیكه‌وه‌ نازانم چی ده‌ڵێن.

خه‌ڵك: پێشبینیتان بۆ ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مانی عێراق بۆ حزبه‌ كوردییه‌كان چییه‌، به‌تایبه‌ت بۆ خۆتان؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: خه‌ڵك پێشتر د.به‌رهه‌می بینیوه‌، كه‌ له‌هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ ڕێگری بوون، ئێستاش ده‌یه‌وێت شتێكی زۆر له‌وه‌باشتر بكات، به‌هاوكاری ده‌یان هه‌زار كه‌س، كه‌ ده‌توانن گۆڕانكاری له‌م وڵاته‌دا بكه‌ن، چاوه‌ڕێین زۆرینه‌ى خه‌ڵكی كوردستان متمانه‌ به‌ ئێمه‌ بكه‌ن و پێیانده‌ڵێین كردار شه‌رته‌.

خه‌ڵك: ئایا له‌دواى ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ هاوكێشه‌ی سیاسی ده‌گۆڕێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: به‌دڵنیایی هاوكێشه‌ى سیاسی له‌هه‌رێم و عیراق ده‌گۆڕێت.

خه‌ڵك: گۆڕانكارییه‌كه‌ چۆن ده‌بێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  له‌به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵك ده‌بێت، به‌مه‌رجێك خه‌ڵك به‌شداری بكات و هێزی دادپه‌روه‌ر و دیموكراتخوازی ڕاسته‌قینه‌ هه‌ڵبژێرێت.

خه‌ڵك: هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌ی ئێوه‌ به‌بێ ده‌نگ ده‌بینرێت له‌به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵات، نه‌ له‌ ڕووی میدیایی و نه‌ له‌ڕووی گوتاری سیاسییه‌وه‌ تاكو ئێستا بێ ده‌نگن و سارد ده‌بینرێن، هۆكاری ئه‌مه‌ چییه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئێمه‌ سارد نین، میدیامان نه‌بوو، له‌چه‌ند ڕۆژی داهاتودا میدیامان ده‌بێت، به‌ڵام ئێمه‌ ده‌زانین خه‌ڵك ماندووه‌ و سه‌ری دێشێت، قیژه‌قیژ  زۆر له‌به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵك نییه‌، خه‌ڵك خۆی بێزار و نائومێد بووه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌شی بۆ بكه‌ین، هێنده‌ى تر نائومێد ده‌بێت، به‌ڵام به‌دڵنیایی ڕێگه‌مان هه‌یه‌، كه‌ بتوانین له‌كاتى حوكمڕانى و بانگه‌شه‌دا به‌كاریبێنین، هاوكات ئه‌م حوكمڕانییه‌ هێنده‌ شكسته‌كانى ڕوونه‌، ڕه‌نگه‌ پێویست نه‌كات زۆر قسه‌ى له‌سه‌ر بكرێت، كه‌ دواى ئه‌م هه‌موو ساڵه‌ له‌حوكمڕانى، دواى ئه‌و هه‌موو نه‌وته‌، دواى ئه‌و هه‌موو پاره‌یه‌ی كه‌ له‌به‌غداده‌وه‌ هاتووه‌، ئێستا دینارێك نییه‌ بیده‌ن به‌موچه‌ى خه‌ڵك، پیشمه‌رگه‌ دواى 107 ڕۆژ به‌ لێبڕینه‌وه‌ موچه‌ى وه‌رگرت، ئه‌وه‌ چ حوكمڕانی و بێویژدانییه‌كه‌ موچه‌ى پێشمه‌رگه‌یه‌ك به‌و هه‌موو قاره‌مانێتیه‌وه‌ ببڕێت، ئێمه‌ ڕێ له‌وه‌ ده‌گرین.

خه‌ڵك: له‌دواى هه‌ڵبژاردنه‌كان پلانتان چی ده‌بێت؟ ئایا ده‌چنه‌ ناو حكومه‌ت یاخود له‌ئۆپۆزسیۆنیدا ده‌مێننه‌وه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: پلانمان بۆ دواى هه‌ڵبژاردن ئه‌وه‌یه‌، كه‌ زۆرینه‌ى ده‌نگ به‌ده‌ستبهێنین و بچین ده‌سه‌ڵات وه‌ربگرین.

خه‌ڵك: ئه‌گه‌ر زۆرینه‌ى ده‌نگتان به‌ده‌ستنه‌هێنا، پلانی دیكه‌تان چی ده‌بێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئه‌گه‌ر خۆمان زۆرینه‌مان هێنا حوكمڕانى ئه‌م وڵاته‌ وه‌رده‌گرین، ئه‌گه‌ریش زۆرینه‌مان نه‌هێنا، له‌گه‌ڵ هێزی چاكه‌خواز ده‌یكه‌ین، هاوپه‌یمانێتی له‌گه‌ڵ هێزى چاكه‌خوازدا كارێكی گرنگه‌ وه‌ك قۆناغێكی مامه‌ڵه‌كردن و ده‌سه‌ڵات وه‌ربگرین، پێشمانوایه‌ یه‌كه‌م ده‌بین و زۆرینه‌ى ده‌نگه‌كان به‌ده‌ستدێنین و پلانی یه‌كه‌ممان جێبه‌جێده‌كه‌ین.

خه‌ڵك: پێشتریش هه‌ندێك حزب بانگه‌شه‌ی گه‌یشتن به‌ده‌سه‌ڵاتیان ده‌كرد، به‌ڵام پاش هه‌ڵبژاردن نه‌یانتوانى بگه‌ن به‌ده‌سه‌ڵات و به‌ئۆپۆزسیۆنى مانه‌وه‌ یان بونه‌ به‌شێك له‌م حكومه‌ته‌ى ئێستا، ئێوه‌ش هه‌مان مێژوو دووباره‌ ناكه‌نه‌وه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ژماره‌ زۆر گرنگه‌، ئه‌گه‌ر گه‌یشتینه‌ 56 كورسی، ئه‌وا حوكمڕانى وه‌رده‌گرین، ئه‌گه‌ریش نه‌مانهێنا له‌گه‌ڵ هێزی چاكه‌خوازدا هاوپه‌یمانى دروستده‌كه‌ین و حوكمڕانى وه‌رده‌گرین، پێشمانوایه‌ ده‌توانین یه‌كه‌م بین.

چاوپێکەوتن

سكرتێری حزبی شیوعی عیراق بۆ (خەڵك) باس لە چارەسەركردنی كێشەی كەركوك دەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕائید فەهمی، سكرتێری كۆمیتەی ناوەندی حزبی شیوعی عیراق، لە چاوپێكەوتنێكی لەگەڵ (تۆڕی میدیایی خەڵك) باس لە واقعی ڕەوتی مەدەنی و دیموكراتی لە عیراق و حزبی شیوعی عیراق و ئەگەرەكانی بەهێزكردنی ڕەوتی مەدەنی و دیموكراتی دەكات، بە تایبەت لە سایەی ئەم دۆخەی ئێستادا، كە حزبە ئیسلامییەكان باڵیان بەسەر سیمای گۆڕەپانی سیاسیدا كێشاوە.

سكرتێری حزبی شیوعی عیراق، كە لە هەمان كاتدا یەكێكە لە پەرلەمانتارە دەركەوتووەكانی هاوپەیمانی (سائیرون) لە پەرلەمانی عیراق، كە هاوپەیمانی نێوان شیوعییەكان و ڕەوتی سەدرە، ئاماژە بە مەبەستی بەستنی هاوپەیمانییەكەیان دەكات لەگەڵ ڕەوتی سەدر و وەڵامی ئەو پرسیارانەش دەداتەوە كە لەلایەن (خەڵك)ەوە سەبارەت بە كێشەی كەركوك و ناوچە كێشە لەسەرەكان ڕووبەڕووی كرانەوە.

خەڵك: ئایا چاوەڕوانی ئەوە دەكەن ڕەوتی مەدەنی دیموكراتی و حزبی شیوعی، بە هەمان هێز و گوڕی ڕابردووەوە بگەڕێتەوە نێو گۆڕەپانی سیاسی، لانی كەم لەماوەی چەند ساڵی داهاتوودا؟

ڕائید فەهمی: ڕێكخراوەكانمان و چالاكییەكانمان لە هەموو پارێزگا و شارێكی عیراقدا هەیە، كەشەكەش لەبارە بۆ ئەوەی دەست بە چالاكییەكانمان بكەین، كە هەمەجۆرن و لەگەڵ ئەوانەشدا هەست دەكەین بوار بۆ خستنەگەڕی توانا مێژوویی و فكرییەكانمان ڕەخساوە و دەكرێت فراوان بكرێن، پێشتر هەندێك توێژ هەبوون، كە خۆیان بەدوور دەگرت، بەڵام لەئێستادا نەك هەر تەنیا ئامادەن گوتارەكانی حزبی شیوعی وەربگرن، بەڵكو ئامادەشن بەشێوەیەك لە شێوەكان بێنە نێو كۆڕ و كۆبوونەوەكانی حزبی شیوعییەوە و بەشێوەیەك لە شێوەكان چاوپێكەوتن هەبێت لە نێوانماندا.

كەشی سیاسی ئێستای عیراق لەبارە بۆ پەرەپێدانی چالاكییەكانی حزب و كاری هێزە مەدەنی و دیموكراتییەكان، ئێمە لە چوارچێوەی سیستمێكی ئاڕاستەكراودا كاردەكەین، لەلایەك هاوپەیمانییەكەمان لەگەڵ ڕەوتی سەدر تۆكمەتر دەكەین لە چوارچێوەی هاوپەیمانی (سائیرون)، چونكە بەرنامەكەی ڕەهەندێكی چاكسازی و ڕەهەندێكی یاریدەدەر بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی مەدەنی لەخۆدەگرێت، لەگەڵ ئەوەشدا پەیوەندییەكی باشمان لەگەڵ هێزە مەدەنی و دیموكراتییە جیاجیاكانی تردا هەیە بە ئاڕاستە جیاجیاكانیانەوە، لەلایەكی ترەوە لەگەڵ ئەو هەموو چالاكیانەدا بیر لەوە دەكەینەوە، كە چۆن ئەو كارانە نزیكمان دەكەنەوە لە پڕۆژە نیشتمانی و دیموكراتییەكەمان و دابینكردنی پێداویستییەكانی خەڵك و بەگژداچوونەوەی گەندەڵی و بنیاتنانی دەوڵەت.

خەڵك: تا چەند هیواتان وایە لەڕێی ئەو چالاكی و جموجۆڵانەوە بگەنە ئەو ئامانجانەی لەپێناویدا تێدەكۆشن، بە تایبەت لە سایەی گۆڕانكارییە گەورەكاندا، كە سیمایەكی زۆر جیاوازیان لەڕووی سیاسی و كۆمەڵایەتیدا بەراورد بە قۆناغەكانی پێشوو هێناوەتەئارا؟

ڕائید فەهمی: ڕاستە ڕووبەڕبوونەوەكان قورسن، بەڵام حزبی شیوعی پێویستی بە بنكەی جەماوەریی و سەرلەنوێ‌ گرتنەبەری سیاسەتی داوا جەمارییەكان هەیە، ئێمە لەئێستادا جەماورەكەمان خۆیان لە چەوساوە و كارگەران و ئەو توێژانەدا دەبیننەوە، كە بڕوایان بە پرۆژەی مەدەنی و پڕۆژەی نیشتمانی بە ڕەهەندە عیراقییە فیدڕاڵییەكەی هەیە، لەماوەی دەیان ساڵی ڕابردوودا، ژێرخانی كۆمەڵایەتی عیراق گۆڕانكاریی بەسەردا هاتووە، جەنگەكان و نەهامەتییەكان و قەدەغەكردنی كاریی شیوعییەكان لەلایەن ڕژێمی پێشوو، هەموو ئەوانە وایان كردووە چەند ڕەوتێكی تر گەشە بكەن و بێنە نێو گۆڕەپانەكەوە، ڕوخانی یەكێتی سۆڤیەت و پاوانكردنی دەسەڵات لەلایەن ڕژێمە دیكتاتۆرییەكانیش وای لە خەڵك كرد، بەشوێن ئاڕاستەیەكی تردا بگەڕێن بۆ ڕزگاربوون،هەموو ئەمانە كاردانەوەی سیاسییان هەبوو، وێڕای گۆڕانكارییەكانی تر، كە خۆیان لە نەمانی پیشەسازییەكان و كۆچكردنی توێژێكی كۆمەڵگە بۆ دەرەوەی وڵات و گۆڕانكارییەكانی تردا دەبینێتەوە، هەموو ئەمانە فاكتەری بەهێز بوون بۆ لاوازكردنی بنكەی جەماوەری حزبی شیوعی و هێزە دیموكراتییەكانی تر.

لەدوای 2003وە، حزبی شیوعی هەوڵیداوە، كاریگەریی لەسەر سیاسەتی گشتی وڵات دروست بكات بە ئاڕاستە ئەرێنییەكان و بەپێی توانا، لەنێو خۆشدا بوارێكی وەهای خولقاندووە، كە بتوانێت ڕووبەری كارەكانی فراوانتر بكات و بەدووربێت لە گوشارەكان،لەئێستاش بەدواوە لەوبڕوایەداین حزبی شیوعی بتوانێت لەڕووی سیاسی و كۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیرییەوە كاریگەری زیاتر دروست بكات و پێگەیەكی باشتر بۆخۆی داببڕێت، هەرچەندە پێشتریش توانیویەتی وێنەیەكی ئەرێنی لەنێو خەڵكدا دروست بكات و بەدوور بێت لە دیاردە نەرێنییەكان.

خەڵك: لەگەڵ ئەو گۆڕانكارییانەی ڕوویانداوە و هاتوونەتە ئارا، ئایا حزبی شیوعی عیراق بیری لە گۆڕینی ناوەكەی نەكردۆتەوە؟

ڕائید فەهمی: لەدوای ڕوخانی یەكێتی سۆڤیەت و لەدوای ئەو گۆڕانكارییانە، كە بونە مایەی ئەوەی زۆرێك لە حزبە چەپەكان ناوی خۆیان بگۆڕن، ئێمە لە كۆنگرەكاندا بیرۆكەكەمان پێشنیاركردووە، بەڵام زۆرینەی هەرە زۆری هاوڕێیان لەگەڵ ئەوەن، كە ناوەكە وەك خۆی بمێنێتەوە، بەهەرحاڵ گۆڕین یان نەگۆڕینی ناوەكە ئەوە خواستی شیوعییەكانە، لەوەش گرنگتر مەودای بەدەنگەوەچوونیانە بۆ خەمی ڕۆژانەی خەڵك و كاركردنە بۆ هێنانەدی خواستەكانیان و گوزارشتكردنە لە خواست و داواكارییەكانیان بەشێوەیەكی ڕاستگۆیانە، لەئێستادا حزبی شیوعی بۆتە بەشێكی سروشتی لە كۆمەڵگە و بۆتە بەشێك لە حاڵەتی عیراقی و مەشهەدی سیاسی وڵات، نمونەش بۆ ئەوە دەبینین حزبەكە لەگەڵ هێزە ئیسلامییەكان هاوپەیمانی دەبەستێت، بەڵام گەر بێینە سەر باسی ڕوخانی بلۆكی سۆسیالیزم، ئەوا ئێمەش هەست بەو كەلێنە دەكەین و بەو لاوازبوونەدا تێدەپەڕین، بەڵام بۆ مەودا دوورەكان چاومان لە ئاسۆ بڕیوە، چاومان لە بنیاتنانی كۆمەڵگەیەكە، كە سەرمایەداری تێبپەڕێنێت و ببێتە جێگروەی سەرمایەداریی، ئەم پڕۆسەیەش بە مێژوویی دەزانیین و پێمانوایە دەبێتە هەر بێتەدی.

خەڵك: تێڕوانینی حزبی شیوعی عیراق بۆ كێشەی كەركوك و ناوچە كێشە لەسەرەكان چۆنە و پێیوایە لە چ ڕێگەیەكەوە دەكرێت ئەو كێشەیە چارەسەر بكرێت؟

ڕائید فەهمی: لەو ڕووەوە دوو پرەنسیپ هەیە، یەكەمیان یەكێتی فیدڕاڵییە، كە ئێمە پشتیوانی دەكەین لە چوارچێوەی عیراقێكی هەمەڕەنگ، كە خزمەت بە هەموو نەتەوە و تایەفە و توێژەكان بكات، دووەم سەبارەت بەو ناوچە جێناكۆكانە یان كێشەلەسەرانە، چارەسەری دەستورییان بۆ دانراوە، ئێمە لەگەڵ چارەسەری دەستوری و ئەرێنین بۆ ئەو كێشەیە، تائێستاش چارەسەرە دەستورییەكە، كە خۆی لە ماددەی 140دا دەبینێتەوە، لەلایەن هەندێك ناوەندەوە لەو ناوچانەدا ڕێگری لێدەكرێت و پەسەند نییە، ئێمە دەڵێین، ئەو ناوچانە ناكرێت سەقامگیری و ئارامی بەخۆوەببینن تا چارەسەرێكیان بۆ دانەنرێت، كە جێگەی ڕەزامەندی دانیشتوانەكەی بێت بە هەموو پێكهاتەكانەوە، لەڕووی مەسەلەی پەیوەستبونیشی بە هەرێمی كوردستان یان حكومەتی فیدڕاڵ، پێمانوایە ناكرێت ئەو كارە بەدوور لە دانیشتوان و پێكهاتەكانی ئەو ناوچانە بەئەنجام بگات، بۆیە ئێمە لەگەڵ ماددەی 140دا، كە لە قۆناغی یەكەمدا ئاسایی كردنەوەی دۆخەكە و دواتر سەرژمێری و پاشان ڕاپرسییە لەو ناوچانە، بەڵام ئەو پڕۆسەیە پێویستی بە چەند مەرجێك هەیە، كە یەكەمیان مەرجی سیاسییە، چونكە بینیمان زۆرێك لە لایەنە سیاسییەكان ئیرادەی سیاسی ئەوەیان تێدا نەبوو بۆ جێبەجێكردنی ماددەكە، بۆیە تائێستا كێشەكە بەردەوامە، كە لە هەندێك كاتدا شێوازەی تر بۆ چارەسەر بەكارهێنراوە، بەڵام ئێمە لەگەڵ دیالۆگداین و پێمان وایە لەڕێی دیالۆگەوە دەكرێت چارەسەر بدۆزرێتەوە.

بۆیە سەپاندنی چارەسەر بە شیاو نابینین و پێمان باشە هەموو لایەنە سیاسییەكان و هەموو پێكهاتەكانی ناوچەكە، بە دوور لە توندوتیژی لەڕێی دیالۆگەوە چارەسەر بۆ كێشەكان بدزۆنەوە، لەگەڵ ئەوەشدا پێویستە ڕێز لە جیاوازییەكان بگیرێت، جا ئەو جیاوازیانە مەزهەبی بن یان تایەفی یان نەتەوەیی، تا ئەو كاتەی هەرناوچەیەك بۆخۆی بڕیار لەسەر ئەو لایەنە دەدات، كە دەیەوێت پێوەەی وابەستەبێت.

كەركوكیش بەشێوەیەكی تایبەت، تێبینی ئەوە دەكەین هەر لایەنێك كۆنتڕۆڵی بكات و بیەوێت لایەنی بەرانبەر پەراوێزبخات، نابێتە مایەی ئەوەی دۆخی كەركوك سەقامگیر ببێت، پێویستە هەموو لایەنەكان بەشداریی بكەن و ڕێز لە مافی یەكتر بگرن، پێموایە دانیشتوانی ناوچەكەش بە چاوپۆشین لە تەرەفگیری و دەمارگیرییەكان، لە كۆتاییدا لەگەڵ سەقامگیری و ئاسایش و ئارامیدان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

چاوپێکەوتن

“عیراق وابەستەی میحوەری ئەمریكایە”
حەسەن عەلەوی بۆ (خەڵك): بەرپرسانی وڵاتان بۆ زێڕ و نەوت دێنە عیراق

خەڵك-بەشی هەواڵ
حەسەن عەلەوی، بیرمەند و سیاسەتمەداری عیراقی، پێیوایە حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی سەركەوتوو نەبێت و دەڵێت، “عەبدولمەهدی تەنیا لە دەشتاییدا دەتوانێت شۆفێری بكات” و جەختیشدەكاتەوە، كە عیراق لەئێستادا وەك كیشوەرێك وایە، سەركێشەكان و ئەوانە بەلای خۆیدا ڕادەكێشێت، كە بەشوێن زێڕ و سامان دەگەڕێن.

حەسەن عەلەوی لە چاوپێكەوتنێكی تایبەت لەگەڵ (خەڵك) باس لە سیاسەتی ئێستای عیراق و چەند تەوەرێكی گرنگی ئێستای سەر گۆڕەپانی عیراق دەكات، وێڕای ئاماژەكردن بە كاریگەریی و ڕۆڵی وڵات لە سیاسەتی عیراقی و دیاریكردنی ئاڕاستەی سیاسەتەكانی وڵات.

خەڵك: سەردانی ئێستای دیپلۆماتكاران و سەركردە سیاسییەكانی وڵاتان بۆ عیراق چی دەگەیەنێت، ئایا ئەم سەردانانە بۆ وڵات پاشخانی سیاسییان هەیە، یان بۆ مەبەستی پەیوەندییە ئابوری و بازرگانییەكانن لەگەڵ عیراق؟
حەسەن عەلەوی: لە سەرەتاوە دەكرێت بڵێن، ئەم جموجۆڵانە وابەستەی یەكدی نیین و بە یەك بڕیارەوە نەبەستراونەتەوە، بەڵكو لەچەند بڕیارێكی جیاجیا پێكدێن، بڕیاری ئێرانی جیاوازە لە بڕیاری خۆرئاوایی، ئاساییە لەدوای سەپاندنی سزاكان، هیچ وڵاتێكی عەرەبی نەكەوتە خۆی بۆ سوككردنی باری سەرشانی تاران، بەو پێیەی زۆربەی وڵاتە عەرەبییەكان دژ بە سیاسەتەكانی ئێرانن، بەڵام هەندێك لەو وڵاتانە هەڵوێستیان نواند، لەوانە وڵاتی ئوردن، بەو پێیەی دراوسێی عیراقە و لەڕووی ئابورییەوە هەژارە و خاوەنی سامانی سروشتی نییە، بە پێچەوانەی عیراقەوە.
عیراق لەئێستادا وەك كیشوەرێك وایە، سەركێشەكان و ئەوانە بەلای خۆیدا ڕادەكێشێت، كە بەشوێن زێڕ و سامان دەگەڕێن و گەڕیدەن، بۆیە پێموایە لایەنی سیاسی دوایین بایەخی ئەو سەركردە و دیپلۆماتكارانەیە بە ئاڕاستە جیاجیاكانیانەوە، كە لەئێستادا سەردانی عیراق دەكەن، بۆیە سەردانەكان دەكرێت بە سیاسی پۆلێن نەكەین هێندەی ئەوەی، كە ئابوریین.

خەڵك: هەندێك قسەوباس لەئارادان، كە ئاماژە بە گۆڕانی سیاسەتەكانی ئیدارەی ئەمریكادا دەكەن بەرانبەر بە عیراق لە قۆناغەكانی داهاتوودا، ئێوە ئەو ڕاوبۆچوونانە چۆن هەڵدەسەنگێنن؟
حەسەن عەلەوی: عیراق وابەستەی میحوەریی ئەمریكایە و وابەستەی ڕێكەوتنە ئەمنی و سیاسییەكانە، بۆیە زۆر بە ساكاریی دەتوانیین بڵێن، كە عیراق لە چوارچێوەی میحوەری ئەمریكادایە، ئەمریكاش نامۆ نییە بە عیراق یان دروورنییە لە بارودۆخی عیراق بە پێچەوانەوە لە ساڵی 2003وە بەرپرسیارێتی لەئەستۆدایە بەرانبەر بە عیراق، ئەم سەردانانەش لەم ڕێڕەوە و لەم چوارچێوەیەدان و لە دوتوێی هەماهەنگییەكانی نێوان هەردوو وڵاتدان، بۆیە هیچ شتێكی نوێ‌ لەئارادا نییە.
ئەو پێشهاتە نوێیەی هاتۆتەئارا، هەڕەشەكانی ترەمپە لە بەرژەوەندییەكانی ئێران لە عیراق، بەڵام چونكە ترەمپ جەماوەریی لە عیراقدا نییە، بەپێچەوانەوە ئێران جەماوەری لە عیراقدا هەیە و ئوردن خاوەنی جەماوەرە لە عیراق، كە زۆربەی سوننەكان لەگەڵیدان، بە هەمان شێوە سیاسەتوانانی شیعە پاڵپشتی ئێران دەكەن، لە هەمان كاتدا ئەمریكا هیچ جەماوەرێكی لە عیراقدا نییە، ئەوەی هەیە تەنیا چەند هەڵوێستێكی تاكلایەنەیە، كە هانا بۆ ئەمریكا دەبات و بۆخۆی ناتوانێت گوزارشت لە خۆی بكات.
بۆیە بوونی ئێران بەهێزترە لە عیراق لە هەموو وڵاتانی تر، تەنانەت لە ئەمریكاش، سەبارەت بە ئوردنیش، كە سوننەكان لەخۆدەگرێت، بەو هۆیەی ئابورییەكی لاوازی هەیە ڕۆڵی ئوردنیش بە هەمان شێوە ڕۆڵێكی لاوازە لە عیراقدا و خاوەنی هەژموون نییە و هەوڵ دەدات لێكگەیشتنی هەبێت و هەرگیز هەوڵ نادات حكومەتی عیراق لەخۆی بڕەنجێنێت.
ئوردن نایەوێت لەڕێی ڕێكەوتن لەگەڵ سوننەكان، بەغدا لەخۆی توڕەبكات، بەڵكو بە هەموو شێوەیەك كار بۆ ڕازیكردنی بەغدا دەكات، چونكە پێویستی بە وزەیە، عیراقیش خاوەنی ئەو وزەیەیە، كە ئوردن پێویستیەتی.
ئەو بۆرییە نەوتەی لە بەسرەوە بۆ كەنداوی عەقەبە درێژدەكرێتەوە، قازانجێكی گەورەی بۆ وڵاتەكە دەبێت و یەك لەسەر سێی بودجەی گشتی وڵاتەكە فەراهەم دەكات و توانا و هێزی ئابوری وڵاتەكە بە ڕێژەی لەسەدا 33 زیاد دەكات، بەراورد بە دۆخی ئێستای، بۆیە پشت لەو بەرژەوەندیانە ناكات و ناكەوێتە شوێن هەندێك سیاسەت بۆ ڕازیكردنی عەرەبە سوننەكان.

خەڵك: ئایا پێشبینی دەكەن حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی، سەرۆك وەزیرانی ئێستای عیراق سەركەوتوو بێت؟
حەسەن عەلەوی: نەخێر، عادل عەبدولمەهدی بەوە ناسراوە، كە لە دەشتاییدا دەتوانێت شۆفێری بكات، بەڵام گەر توشی هەوراز و نشێوی بوو ڕادەوەستێت، هەر هەورازێك بێتە ڕێگەی ڕادەوەستێت، چونكە ئەو كەسێتییەكی سەركێش نییە و بۆ نمونە پێچەوانەی مالكییە، كە سەركێش و بوێر بوو، بەڵام ئەو بوێر نییە.
ئەو زیادەڕیی دەكات لە گوێگرتن، گوێ‌ بۆ هەموو قسەكان دەگرێت، جا قسەكان ئەمریكایی بن یان عەرەبی یان ئێرانی، لە هەمان كاتدا داواكاریی ئەو قسانە جێبەجێ‌ دەكات، هەر ئەمەشە وایكردووە، كە كابینە وەزارییەكەی دوابكەوێت، چونكە هەوڵ بۆ ڕازیكردنی هەمووان دەدات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

چاوپێکەوتن

كاوە ئاهەنگەری: ئەمریكا بۆ كشانەوە لە سوریا راوێژی بە باشور و رۆژئاوای كوردستان كردووە

كاوە ئاهەنگەری شرۆڤەكاری سیاسی

خەڵك- ئامەد حەسەن

شرۆڤەكارێكی سیاسی ئاماژە بەوە دەكات، كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا به بێ هاوئاهەنگی زلهێزەكانی دیكەی وەك فرەنسا نەبووه و بگره لەم نێوەدا هەندێك راوێژ به رۆژئاوا و باشوری كوردستانیش كراوە.
كاوە ئاهەنگەری شرۆڤەكاری سیاسی لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ (خەڵك) ئاماژە بەوەش دەكات، بە وردبوونەوە لە تازەترین هەڵوێستی ئەمریكا لەزاری جۆن بۆڵتنەوە دەردەكەوێت كە توركیا ناتوانێت بە خواستی خۆی چاو لە سوریا و كوردستان بەتایبەتی ببڕێت.
ناوبراو دەشڵێت “ئەردۆغان بە دیقەتی زۆرترەوە مامەڵە لەگەڵ رەوشەكەدا دەكات و لەشكركێشی بەرفراوان بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان ناكات”.

خەڵك: بە ڕای ئێوە كشانەوەی هێزەكانی دەوڵەتی ئەمریكا لە سووریادا بە چ ئامانجێكە، كە ترەمپ بە پێچەوانەی پێشبینییەكانەوە بڕیاری كشانەوەیدا لە حاڵێكدا چاوەڕێی ئەوە دەكرا لە ئایندەدا ئەمریكا زۆرتر پێگەی خۆی قایم بكات و تەنانەت ئەوە دەگوترا كە واشنتن بنكەی ئەنچەرلیكی توركیاش دەگوازێتەوە بۆ رۆژئاوای كوردستان؟
كاوە ئاهەنگەری: من پێموانیه كه به پێچەوانەی پێشبینییەكان بووبێت، چوونكه هیچ كات به شێوەی رەسمی باس له هیچ پلانێك نەكراوه، بەڵام ئیدارەی ترەمپ هیچ كات ئەوەی نەشاردووەتەوه كه له دۆخی سوریه رازی نەبووه و وەك كارەساتێك ناوی بردووه. بەڵام ئەوەش پێویسته بڵێین كه ئەمریكا یەك فاكتۆر یان بكەری شوێندانەر لەو پانتایەدا نەبووه و نییه و ناشتوانێ له چەند لاوه هاوكات رۆڵگێڕی بكات. من وای بۆدەچم كه كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا به بێ هاوئاهەنگی زلهێزەكانی دیكەی وەك فرەنسا نەبووه و بگره پێموایه لەم نێوەدا هەندێك راوێژ به رۆژئاوا و باشوری كوردستانیش كرابێ.


“تازەترین هەڵوێستی ئەمریكا به ئێمه دەڵێت كه توركیا ناتوانێ به مەیلی خۆی چاو له سوریا به گشتی و كوردستان به تایبەتی بكات”

خەڵك: هەڕەشەكانی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا پاشەكشەی پێوە دیارە لەدوای بڕیارەكەی ترەمپ، ئایا خوێندنەوەتان بۆ هەڵوێستی ئەنقەرە چۆنە لە دوای كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریادا، ئایا سووردەبێت لەسەر لەشكركێشی بۆ رۆژئاوای كوردستان؟
كاوە ئاهەنگەری: تازەترین هەڵوێستی ئەمریكا كه له زمانی جۆن بۆڵتنەوه بڵاوكراوەتەوه به ئێمه دەڵێت كه توركیا ناتوانێ به مەیلی خۆی چاو له سوریا به گشتی و كوردستان به تایبەتی بكات. بۆیه به باوەڕی من هەم له رووی باڵانسی هێز له ناوچەدا و هەم ستاتووسی توركیا له ناوچەدا، ئەردۆغان به دیقەتی زیاترەوه مامەڵە بكات و لەشكركێشی بەرین بۆ سەر رۆژئاوا نە تەنیا بە كردار نەكات بگره چیتر باسیشی لێوە نەكات. پێویسته ئەوەش بڵێم كه لێرەدا چەند و چۆنی مامەڵەی پارتی كرێكارانی كوردستان واته پەكەكە و پارتەكانی سەر بە پەكەكە له رۆژئاواش شوێندانەر دەبن له چەندوچۆنی مامەڵەی توركیا لەگەڵ رۆژئاوا. لێرەدا پێموایه كه ئەمریكا راشكاوانەتر لەگەڵ توركیا و رۆژئاوا بكەوێته گفتوگۆ.

“ئەگەر پاراستنی رۆژئاوا له لایەن ئەمریكاوه جیدی بێتەوه، ئەوه هێرش لانیكەم بۆ ماوەیەك بۆ سەر بنكەكانی پەكەكە له قەندیل و رۆژئاواش جیدیتر دەبێتەوه”

خەڵك: ئایا دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری كوردانی رۆژئاوا چارەنووسی چ دەبێت لە نێوان ململانێی ئەمریكا و روسیا و توركیا و ئێران و سوریادا بەتایبەت لە دوای كشانەوەی ئەمریكا ؟
كاوە ئاهەنگەری: وەكی دەبیستین و دەبینین ئەمریكا تا رادەیەك له سەر بڕیاری پاراستنی كوردەكان ساغبووەتەوه، بۆیه لانیكەم دەتوانم بڵێم كه خوڵقانی كارەساتی مرۆیی پێش‌بینی ناكەم و ئەگەری روودانی كارەسات زۆر كەم دەبینم، بەڵام لەوانەیه ململانێی نێوان رۆژئاوا به هۆی پەكەكە و توركیا چ له رۆژائاوا به گشتی و سنوورەكانی رۆژئاوا و توركیا و قەندیل به تایبەتی ، خێراتر و تووندتر بێتەوه. ئەگەر پاراستنی رۆژئاوا له لایەن ئەمریكاوه جیدی بێتەوه، ئەوه هێرش لانیكەم بۆ ماوەیەك بۆ سەر بنكەكانی پەكەكە له قەندیل و هەندێك بنكەی نیزامی ناوبراو له رۆژئاواش جیدیتر دەبێتەوه.


“رەوشی سوریا بەرەو جێگیربوونی هێزی فڕەنسایی یان ئاشتی پارێزی نەتەوە یەكگرتووەكان دەڕوات لەبری هێزی وڵاتانی عەرەبی”

خەڵك: بەپێی هەندێك سەرچاوەی هەواڵ و رۆژنامەوانی ترەمپ بە نیازە كە هێزی عەرەبستانی سعوودی و ئیماراتی و میسری لە شوێنی هێزەكانی ئەمریكا جێگیر بكات لە سوریادا، ئایا تا چەند پێتانوایە ئەمە دەبێتەهۆی زەمینەسازیی بۆ بەیەكدادانی ئەو وڵاتە عەرەبییانە لەگەڵ توركیا و ئێراندا كە ناكۆكی قوڵیان لە نێودایە؟
كاوە ئاهەنگەری: من پێموایه ئەوه سەر ناگرێت، زیاتر بەرەو ئەوه دەچێت هێزی فرەنسایی یان ناتۆ یان هێزی ئاشتی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان لەوێ جێگیر بكرێن تا هی ئەو وڵاتانەی نێوت هێنان. چونكه به جێگیربوونی هێزی ئەو وڵاتانه وەك له پرسیارەكەشتدا ئاماژەت پێ‌كردووه، ئێران و توركیا دەخاته جووڵه و باڵانسەكە زیاتر تێك دەچێت و ناوچه و دۆخەكە ئاڵۆزتر دەبێت.

“پێموایه فڕەنسا لەوه بەولا رۆڵێكی سەرەكیتر بگێڕێت. كوردیش له دوو رووەوه دەتوانێت زەمینه بۆ وەرگرتنی پشتیوانی زیاتر خۆش بكات”

خەڵك: هەڵوێستی فڕەنسا چۆن لێك دەدەنەوە لە حاڵێكدا كە فرەِنساییەكان گوتوویانە كە ئەوان پشتیوانی لە كوردانی رۆژئاوا دەكەن، تا چەند كورد كەڵك لەو پشتیوانییەی پاریس وەردەگرن؟
كاوە ئاهەنگەری: هەم به حوكمی ئەوەی سوریا به دوای شەڕی یەكەمی جیهانییەوه درووستكراوی فرەنسایه و هەمیش لەبەر ئەوەی كه لەم پێوەندییەدا هاوئاهەنگییەكی زیاتر له نێوان ئەمریكا و فڕەنسادا هەیه، پێموایه فڕەنسا لەوه بەولا رۆڵێكی سەرەكیتر بگێڕێت. كوردیش له دوو رووەوه دەتوانێت زەمینه بۆ وەرگرتنی پشتیوانی زیاتر خۆش بكات: یەكەم پێداچوونەوەیەك به سیاسەته گشتییەكانی پ‌ك‌ك لەو بەشه له كوردستان و كرانەوەی سیاسی شیاو و بەشداریدانی هەموو هێز و حیزبەكانی رۆژئاوا له دەزگای سیاسی رۆژئاوادا، دووهەم خوێندنەوەیەكی نوێ له سەر ئێران و توركیا له لایەن حیزبەكانی رۆژئاوا و باشوور. من پێموایه داهاتووی رۆژئاوا زۆر گرێدراوی خوێندنەوەمان لەم دوو وڵاتەیه بۆیه ئەو خاڵەی دووهەم تەنانەت له سەر چۆنێتی تەعامولمان لەگەڵ وڵاتانی رۆژئاواش كاریگەر دەبێ.

“كشانەوەی خێرا و تەواوی هێزەكانی ئامریكا لە سوریا به دوور دەزانم”

خەڵك: وەك دەبینین هێزەكانی ئەمریكا لە سوریاوە بەرەو باشوری كوردستان پاشەكشە دەكەن، واتە لە هەرێمی كوردستان جێگیر دەكرێن، بوونی ئەم هێزانەی ئەمریكا لە باشوری كوردستان چ گرنگییەكی هەیە؟
كاوە ئاهەنگەری: هێشتا روون نییه كه ئەو هێزانه دەكشێنەوه یان جارێ لە سوریا دەمێننەوه. به باوەڕی من كورد له سوریا وەك هاوپەیمانێك بۆ ئەمریكا بەرانبەر ”داعش” گرینگی خۆی هەبووه و ئەمریكاش له هەوڵ و هیواكانی توركیا بەرانبەر به كورد له ناوچەدا ئاگایه، بۆیه كشانەوەی خێرا و تەواوی هێزەكانی ئامریكا به دوور دەزانم.

خەڵك: لەم هەلومەرجە نوێیەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا رەوشی كوردان لە چوار پارچەی كوردستان چۆن دەبینن، ئایا دۆزی كورد بەرەو پێشە یان روو لە پاشەكشەیە، هەندێك چاودێر دەڵێن كورد لە شەڕدا سەردەكەوێت، بەڵام لە گفتووگۆدا دەیدۆڕێنێت و شەڕی داعشیش بە نمونەی زیندوو دەهێننەوە، واتە دەگوترێت سەركردەكانی كورد لە چنینەوەی دەستكەوتەكانی شەڕ كە لەسەر دەستی رۆڵە ئازاكانی بە دیدێت، كارامە و لێهاتوو نین؟

كاوە ئاهەنگەری: به گشتی من دۆزی كورد له بەرەو پێشدا چوون دەبینم بەڵام خێرایی و چۆنایەتیی ئەم بەرەو پێشچوونە به شیاو و تەواو نابینم و نازانم.

خەڵك: لەم چەند ساڵەدا توركیا پەلیهاوێشتووە و هەژموونی كردووە بەسەر ئاڕاستەی رووداو و گۆڕانكارییەكان لە باشور، باكور، رۆژئاوای كوردستان، بەڵام پێتانوایە توركیا چ كاریگەرییەكی لە سەر رۆژهەڵاتی كوردستان هەیە، یان بە واتایەكی دیكە دەمهەوێت بڵێم پێگەی رۆژهەڵات و حزب و لایەنە سیاسییەكانی لە چوارچێوەی ئەم گۆڕانكارییە ناوچەیی و نێونەتەوەییانەدا چییە؟
كاوە ئاهەنگەری: توركیا ناتوانێت وەك سوریا و عێراق دەستوەردان له كاروباری ئێراندا بكات، به واتایەكی دیكە شوێندانەری توركیا له باشور و رۆژئاوادا دەگەڕێتەوه سەر دۆخی ئەو وڵاتانه و چەند و چۆنی رژێمی حاكم به سەر وڵات و دۆخی سیاسی و ئەمنیەتییەكەیان. بەڵام ئێران به تەواوی جیاوازه لەم نێوەدا. له لایەكی دیكەوه له سوریا و عێراق ساڵانێكه ئاڵۆزی و پشێوی له ئارادایه و حكومەتی ناوەندی دەسەڵاتی تەواوی به سەر وڵاتدا نەماوه و هەر بۆیەش توركیا ئەسپی تەماحی خۆی راحەتتر تاو دەدات، بەڵام له ئێران هەم دەسەڵاتێكی سەرەڕۆ و سەركووتكەری ناوەندی حاكمه و هەمیش بەرژەوەندی رژێمەكانی توركیا و ئێران لەسەر پرسی كورد هاوبەش و هاوشێوەن كە وابێت توركیا زۆر نیگەرانی كورد له ئێران نییه، لەوانەیه ئەگەر ئێران بكەوێته دۆخی عێراق یان سوریا و كورد و بزووتنەوەكەی ستاتوسێكی بەهێزتر و كاریگەرتر بەدەست بخات و توركیاش له سەر جێگای خۆی بمێنێت، ئینجا دەوڵەتی توركیا بكەوێته دژایەتی كورد له ئێرانیش.

خەڵك: لە هەڵوێستە نوێیەكانی ئەمریكا لە دژی ئێران هاوكات لەگەڵ جموجۆڵی حزبەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لە چەند ساڵی رابردوودا تا چەند حزبە سیاسییەكانی رۆژهەڵات توانیوویانە كەڵك لە رەوشەكە وەربگرن یان بە كۆمەكی ئەمریكایی و رۆژئاوایی و لەلایەكی دیكەوە لە وڵاتانی كەنداو كەڵكیان وەرگرتووە بۆ بەرەوپێشەوەبردنی جموجوڵە سەربازی و مێدیاییەكانیان، یان خۆیان ببنە هێزێكی وا كە حسابیان بكرێت لە هاوكێشەكاندا؟
كاوە ئاهەنگەری: دیاره من هیچ ببەرپرسایەتی حیزبیم نییه بەڵام تا ئەو جێگایەی من ئاگادار بم، هیچ وڵاتێك هیچ یارمەتییەكی به هیچ حیزبێكی رۆژهەڵاتی بەگشتی و حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران به تایبەتی كه قۆناغی نوێی خەباتی دەست پێكردووەتەوه، نەكردووه و شتێكی ئەوتۆ له ئارادا نییه. بەڵام ئەوه روونه كه ” راسان” واتان قۆناغی نوێی خەباتی حدكا توانیوێتی سرنجی لایەنی غەیره ئێرانی بۆ لای خۆی رابكێشێت و گیانێكی به رۆژهەڵات بەخشیوه.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان

دوایین