ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

وتار

پێگەی یەكێتی دوای كۆنگرە


مەریوان عەبدوڵا

ئایندە و پێگەی یەكێتی دوای كۆنگرەی چوارەم لەچ ئاست و قورسایەكدا دەبێت ؟ ئەو پرسیارەی كە وەڵامەكەی نەك تەنیا بۆ سەركردایەتی نوێی ئەم حزبە و بنكە جەماوەریەكەی، بەڵكو بۆ هەموو هێزو لایەنە سیاسیەكانی دەرەوەی یەكێتیش گرنگەو بایەخێكی زۆری هەیە، ئەویش لەو روانگەیەوەی پێگەی نوێی یەكێتی دەكرێت ببێتە سەرەتای دروستبونی جموجوڵی نوێی سیاسی و تەنانەت ئاڵۆگۆڕی بەشێك لە جومگەكانی بەڕێوەبەردن و حوكومڕانی و بەگشتی ئەو كەش و هەوا سیاسیەی كە بەدرێژایی چەند ساڵی رابردوو لە هەمان ئاستی چەقبەستوودا لە هەرێم بەدیدەكرێت، بێگومان بە یەكلای بوونەوەی هەموو ئۆرگان و پەیكەری نوێی یەكێتی تا رادەیەكی زۆر وەڵامی ئەوپرسیارەمان دەست بكەوێت، بەڵام بەدڵنیاییەوە ئەوەی كە ئێستا روونە و تا ئاستێكی زۆر یەكلایی بووەتەوە پێگەی یەكێتی لە دوای “كۆنگرەی چوار” هەمان ئەو پێگەیە نابێت كە بەدرێژای چەند ساڵی رابردوو ئەم حزبە دەست و پەنجەی لەگەڵدا نەرم دەكاتەوە .

ئەوەی وەك گریمانەیەكی بەهێز دەكرێت لەم سەرو بەندەدا لە بەرچاو بگیرێت پێگەی ئەم حزبەیە لە سەردەمی “سەركردە گەنج و خاوەن نفوزەكان و هاتنە پێشوەیان بۆ نێو گۆڕەپانەكە بە هێزێكی گەورە و تائاستێكی زۆر كاریگەرەوە ، هاوكات جێگۆڕكێ لە پەیكەر و هەڕەمی هێز و توانایی یەكێتی گومانی تێدا نیە دەبێتە شەپۆلێكی بەهێزی سیاسی و بەخشینەوەی ووزەیەكی نوێی بە جەستەی ئەو حزبەی كە پێشتر ململانیە نێوخۆییەكان تاقەتپڕوكێن ماندووی كردبوو ، لەسەردەمی نوێی ژیانی سیاسی یەكێتیدا نەك تەنیا لە ئاستی هەرێمی كوردستان بەڵكو لەسەر ئاستی بەشەكانی دیكەی كوردستان و عێراق و تەنانەت پەیوەندییەكانی یەكێتی لەگەڵ وڵاتانی دونیاش دەچێتە قۆناغێكی نوێی گەشەسەندوەوە هەڵبەت ئەگەر كێشە كۆنەكان سەرهەڵنەدەنەوە و دووبارەبەرۆكی یەكێتی بگرنەوە.

هەڵبژاردن و دەستنیشانكردنی سەركردە گەنجەكان” بافڵ تاڵەبانی و لاهور شێخ جەنگی” وەك دوو هاوسەرۆك و جەمسەری بەهێزی یەكێتی رابەرایەتی ئەم قۆناغەی خەباتی سیاسی و رێكخراوەیی ئەم حزبە دەكەن و جڵەوی یەكێتی تا كۆنگرەی داهاتوو دەگرنە دەست ، ئەوەی پاش ئەم گۆڕانكاریە چاوەڕێ دەكرێت “تیمە گەنجەكە” بە خوێن و جوڵەیەكی نوێ وە كەشتی و مانۆری سیاسی یەكێتی بە پێچەوانەی ئەو ئاراستەیە بخەنەگەڕ كە ساڵانێك بوو بەبێ خواست و دڵخوازی ئەوان رێی دەكرد.

ئەوەی روون و ئاشكرایە وەك مانگی سەر لە ئێوارە سەركردە گەنجەكان هیچ كات بەو پێگەیە قایل نین كە ئێستا یەكێتی هەیەتی لە هەرێم و عێراق و ناوچەكە، ئەوان باش دەزانن ئەوە پێگەی راستەقینەی حزبێك نیە كە زیاتر لە 20 هەزار شەهید و قوربانی داوە و داینەمۆی هەڵگیرسانەوەی شۆڕشی نوێ و سەر قافڵەی سەرجەم داستان و نەبەردییەكان بووە، بەڵكو دەیانەوێت سەردەمی ئەوان سەردەمی زێڕینی گەشانەوە و هەستانەوە و نوێبوونەوەی حزبەكەیان بێت .

لە یەكەم لێدوانی دوای دەستیشانكردنیان وەك هاوسەرۆكی یەكێتی ئەم خواستەیان نەشاردەوە و بەڕوونی بە هەموو لایەكیان راگەیاند كە ئەوان یەكێتی دەگەیەننە كەناری ئارام و جێگەی ئومێد و هیوای جەماوەری یەكێتی، ئێستا لەنێو یەكێتی بە تایبەت لە دوای كۆنگرە كار بۆ لە دایك بونی یەكێتیەكی نوێ دەكرێت كە لە هەرچۆنێك تەماشای بكەیت هیچ كات رەنگ و رووخساری ناچێتەوە سەر ئەو یەكێتیەی كە بەدرێژایی ئەم چەند ساڵی رابردوو لە گۆڕەپانەكەدا كزو لاواز و پەرتەوازە دەبینرا ، وەك دەشوترێت هیچ كات لە ئاست چاوەڕوانی و خواستی جەماوەری ماندووی یەكێتیدا نەبوو، بەڵام بە پێچەوانەی رابردوو تیمی نوێی یەكێتی پلانیان ئەوەیە یەكێتی لەئاست ئەو چاوەڕوانی و پێگەیەدابێت كە رۆژگارێك مام جەلال رابەرایەتی كرووە و هیچ نەبێت بەشێك لەو هێز و هەیبەتەی بۆ بگەڕێتەوە ، دواتر بەبەرنامەو هەنگاو بە هەنگاو هێز و قورسایی بۆ بگەڕێتەوە، هیز و پێگەیەك هاوشێوەی ئەو رۆژگارەی كە یەكێتی تاكە هیواو تروسكایی ژیانی خەڵك بوو .

ئێستا كە دەرفەت و قۆناغێكی نوێ لە نێو یەكێتی هاتووەتەئاراوە، ئەو ئاراستەیەی كە لەدوای كۆنگرە رابەرایەتی ئەم حزبە دەكات لەبەردەم تاقیكردنەوەو دووڕیانێكی قورس و دژواردایە، دووڕیانێك كە یەكێتی دەخەنەوە سەر شاڕێی “سەردەمی زێڕین” یان لەسەر هەمان ئەو سیاسەت و رێچكەیە بەردەوام دەبن كە یەكێتی گەیاندە ئەم رۆژگارەی كە هیچ كەسێك خۆزگەی پێناخوازێت، بەڵام بەپێی ئاماژەكان و هەندێك جوڵەی سەركردە گەنجەكان”بافڵ تاڵەبانی و لاهور شێخ جەنگی” لە پێش و دوای كۆنگرە ئەگەری بەهێز ئەوەیە لەم قۆناغەدا یەكێتیەكی نوێ لە مەیدانەكەدا ببینرێت كە هێز و توانایەكی نوێ بەم حزبە ببەخشێتەوە و ئەو ئومێد و هیوایەش لەلای كادر و جەماوەری یەكێتی ببوژێنێتەوە كە سەردەمانێكە خەونی زۆرینەیانە.

– جیاوازی بۆچون و رای جیاواز لەبارەی بەڕێوەبەردنی یەكێتی.

كۆبوونەوەكەی سەرەتای ئەم هەفتەیەی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكێتی كە بە ئامادەبونی كاك كۆسرەت و كوڕەكانی” شاڵاو كۆسرەت رەسوڵ – دەرباز كۆسرەت رەسوڵ” بەڕێوەچوو، تا رادەیەكی زۆر نیگەرانیەكانی رەواندەوە و ئاوی كرد بەو ئاگرەی كە نەیارانی یەكێتی هەر لە سەروبەندی كۆنگرە تا دوا كۆبوونەوەكانی ئەنجومەنی سەركردایەتی سەرقاڵی نەوت پێداكردنی بوون ، هەرچەندە ئەوەی ناشاردرێتەوە و ناكرێت پەردە پۆش بكرێت دروست بونی چەند سەرنج و بۆچونێكی جیاوازبوو لە رۆژانی رابردوودا لە نێو ئاراستە جیاكانی یەكێتی لە بارەی گرتنە دەستی دەسەڵات و شێوازی پەیكەربەندی نوێ یەكێتی ، بەڵام كۆبوونەوەكەی ماڵی كاك كۆسرەت لەگەڵ هەریەك لە بافڵ تاڵەبانی و لاهور شێخ جەنگی بە ئامادەبونی بەشێك لە سەركردە كۆناكان ، لانی كەم ئەو بەستەڵەكەی تواندەوە كە خەریك بوو كۆبوونەوەكانی ئەنجومەنی سەركردایەتی لە دوا وێستگەیدا بگەیەنێتە بن بەست، بەپێچەوانەی زۆربەی بۆچونەكان لەو كۆبوونەوەیەدا كە پێشتر ئامادەكاری زۆری بۆ كرابوو سەركردە “كۆن و نوێكان” لەسەر پەیكەر و شێوازی بەڕێوەبردن و سیاسەتی گشتی یەكێتی گەیشتنە رێكەوتن ئەوەش دوای چەند گۆڕانكاریەك لە پەیكەر بەندی یەكێتی و دەربڕینی رەزامەندی بۆ گۆڕانكاری لە بەشێك لە دەسەڵاتەكانی “ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندی” بەجۆرێك كە لە ئاست پێگەو خەباتی سەرۆك و ئەندامانی ئەنجومەنەكە بگونجێت.

– پەیوەندی یەكێتی و پارتی لەسەردەمی سەركردایەتی نوێی یەكێتی

گومانی تێدا نیە پەیوەندییەكانی “یەكێتی و پارتی” لەدوای دەستنیشانكردنی و یەكلای كردنەوەی پەیكەری نوێی یەكێتی كە گەنجەكان لە ترۆپكەكەیدا دەبینرێن، جۆرێك لە “بەرزی و نزمی و ساردو سڕی” لەپەیوەندیەكانیاندا دێتە ئاراوە ، بەڵام ئەمە بەدڵنیاییەوە كورت مەودا دەبێت و لە بەهێزترین دۆخدا لانی كەم لە چەند مانگێك تێپەڕ ناكات، هەمان ئەو حاڵەتەی كە لە سەروبەندی دەستنیشانكردنی د.بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق روویدا دووبارە دەبێتەوە، هەروەك چۆن دوای چەند مانگێك بە راخستنی فەرشی سور ئابڵوقەكە لە هەولێر شكێنرا و هەموو ناكۆكییەكان بە دەست لەملكردنێك ئاسایی بوونەوە، هەرچەندە ئەوە روونە لە بنچینەدا نیگەرانیەكانی پارتی بێ هۆكار نیەو لەو خاڵەوە سەرچاوەی گرتووە كە هاتنە پێشێوەی گەنجەكان بۆ لوتكەی دەسەڵاتی یەكێتی مامەڵەكردن لەگەڵیان بەهەمان سیاسەتی سەردەمی پێش “كۆنگرەی چوارەم”پارتی توشی سەرئێشەو بگرەو بەردە دەكات، خۆشیان باش ئەوە دەزانن كە سەردەمەكە جیاوازە لە رابردوو ، چونكە گەنجەكان رانەهاتوون بە سەر لەقاندن و بەڵێی بێ كردار ، وەك چۆن ئەوەی لە سەروبەندی پێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێم روویدا و بۆ یەكەم جار لەمێژووی نوێی یەكێتی وەفدی پارتی “نەخێریان” لە سەركردە گەنجەكانی یەكێتی بیست هەموو ئەم هۆكارانە وادەكات كە لەسەرەتادا پەیوەندییەكانی یەكێتی و پارتی بە هەندێك هەوراز و نشێودا تێبپەڕێت،بەڵام روونە كە كورت مەودا دەبێت و پارتی زوو لەگەڵ ئەو سیاسەتەدا خۆی دەگونجێنێت كە نوێنەرایەتی یەكێتیەكی جیاواز لە رابردوو دەكات.

جوڵە و كردەوە نوێكانی یەكێتی تەنیا لەگەڵ پارتی نابێت بەڵكو “یەكێتی سەردەمی گەنجەكان” سیاسەتێكی نوێ لەگەڵ كۆی هێز و لایەنە سیاسیەكان پەیڕەو دەكەن ، كە شێوازێكی تازە و قۆناغێكی نوێ دەبێت بۆ ژیانی سیاسی یەكێتی لەگەڵ هەموو هێز و لایەنە سیاسەیەكان، جگە لەوەش یەكێتی هەڵوێست و ئاكارێكی جیاوازی دەبێت لە بارەی شێوازی حكومڕانی و بەڕێوەبەردن لە هەرێم و عێراق و پێداچوونەوەی تەواو دەكات بە كرۆكی ئەو جومگە هەستیارانەی كە ئەم حزبە دەبەستێتەوە بە دیمەنە گشتییەكەی سیاسەت و حكومڕانی ، بەڵام ئەوەی دەكرێت وەك گریمانەیەكی بەهێز لە ئایندەیەكی تا رادەیەك نزیكدا ببینرێت بەرەوپێشچونێكی جۆری لە سیاست و پەیوەندییەكانی یەكێتی لەگەڵ كۆی هێز و لایەنە سیاسیەكان دێتە ئاراوە كە ئەمە دواجار لە خزمەت پرۆسەی سیاسی و بەڕێوەبەردنی هەرێمی كوردستان دەشكێتەوە و لە دەرەنجامەكەشیدا سودمەندی یەكەم هاوڵاتیانی هەرێمی كوردستان دەبێت.

گۆرانكارییەكانی نێو یەكێتی كاریگەری ئەرێنیان لەسەر رۆڵ و پێگەی تیمی یەكێتی لە حكومەتیش دەبێت و بەهێز بوونی یەكێتی بەمانای بوهێزبوونی پێگەی ئەو حزبەش دێت لە كایە حكومڕانیەكەدا ، رەنگە لەمەودوا دەستەواژەی هاوبەشی راستەقینە رەنگدانەوەی بەسەر كۆی بڕیارەكانی حكومەتی هەرێم هەبێت و ئەو پەیامە روونتر بگات كە یەكێتی هاوبەشێكی راستەقینەی قبوڵە نەك بەشدارێكی لاواز و كەم دەسەڵات.

دواجار وەڵامی ئەو پرسیارەی “ئایا پێگەی یەكێتی لە دوای كۆنگرەی چۆن دەبێت و كاریگەری و لێكەوتەكانی چی دەبن ؟” ئەمە نەك بۆ كادران و جەماوەری یەكێتی گرنگە ، بەڵكو بۆ خەڵكی كوردستانیش گرنگیەكی زۆری هەیە ، ھەڵبەت لەو گۆشە نیگایەوەی ئەوە زۆربەباشی بۆ خەڵك روونبووەتەوە یەكێتیەكی لاواز و كەم دەسەڵات بە مانای كوردستانێكی قۆرخكراوی پەرت و بڵاو دێت ، چونكە بە لەبەرچاوگرتنی ئەزمونی چەند ساڵی رابردووی هەرێمی كوردستان ئەوە دەركەوت بەهێزبونی یەكێتی دەتوانێت زۆرێك لە هاوكێشەكان بگۆڕێت و هاوكار بێت بۆ باشتر بەڕێَوەبەردنی هەرێمی كوردستان بە قازانجی خەڵك و پرۆسەی سیاسی و حكومڕانی .

 

ریکلام

کوردستان

خوێندن و سیستەمی ئۆنلاین


مەحمود نامۆ

 

بۆ خوێندنی باڵا، سیستەمی ئۆنلاین سەردەگرێت، یاخود کۆمەڵێک کێشەو گرفتی دیکە بۆ پرۆسەی خوێندن زیاد دەکات؟

لێرەو لەوێ باس لەسیستەمی ئۆنلاین دەکرێت، بەڕای بەندە سیستەمی ئۆنلاین لەئێستادا ناتوانێت شوێنگرەوەی پرۆسەی خوێندن بێت، چونکە خوێندکاران و قوتابیان هیچ پێشەکیەک و بەرچاو روونیەکیان لەو بارەیەوە نییە، لەکاتێکدا بەشێکی زۆر لەوانەکانی ئێمە پراکتیکین، ئەستەمە بتوانین لەرێگەی ئۆنلاین یاخود ڤیدیۆ کۆنفرانس سوود ببینین، لەکاتێکدا هەندێک مامۆستا لەگەڵ رێزی بێ پایانمان بۆ ماندوو بوون و زانست بەخشینەوەیان، هەندێکجار رووبەڕوو کێشەی گەیاندنیان هەیە، چ جای ئۆنلاین، لەکاتێکدا بەشێکیش لەمامۆستایان ئاشنای ئەو سیستەمە نین…
لەسۆنگەی ویژدانیمەوە چەند پێشنیارێک بۆ بەڕێزتان دەخەمە روو:

یەکەم: لەکاتێکدا ئەگەر سیستەمی ئۆنلاین جێبەجێنەکرا.

١. چاوەڕوانیکردن باشترین رێگەیە لەئێستادا، تاوەکو لە ڤایرۆسی کۆرۆنا Covid19 رزگارمان دەبێت و دۆخی ژیانکردن ئاسایی دەبێتەوە.
٢. ناردنی بابەتی پەیوەندیدار بەوانەکان بۆ خوێندکاران و قوتابیان بەPDF تاوەکو دەوامی ئاسایی دەست پێدەکاتەوە، بۆ ئەوەی بەرچاو روونیمان هەبێت لەبارەی بابەتەکان و بەڕێوەچوونیی بەپەلەیی پرۆسەی خوێندن.
٣. کەمکردنەوەی رێژەی خوێندکاران و قوتابیان و دابەشکردنیان بۆسەر چەند گروپێک، لەکاتێکدا لەزانکۆ و پەیمانگاکان وانەی تیۆری و پراکتیکی دەخوێندرێت.
٤. هەر گروپێک وانەی تیۆری هەبوو، لەهەمان کاتدا گروپی دواتر پراکتیکی بخوێنێت لەهۆڵی پراکتیکی.

دووەم: لەکاتێکدا سیستەمی ئۆنلاین جێبەجێکرا.

١. بەبۆچوونی بەندە وۆرک شۆپ و خولی تایبەت بۆ مامۆستایان و خوێندکاران ئامادە بکرێت لەرێگەی ئەپلیکەیشن و CD-ەوە.
٢. حکومەت و وەزارەتتان لەگەڵ کۆمپانیاکانی تەکنەلۆجیا و پەیوەندی و تۆڕەکانی ئینتەرنێت گرێبەست بکەن، بۆ هاوکاریکردن و دابین کردنی پێداویستییەکانی سیستەمی ئۆنلاین، وەکو ( کۆمپیوتەر، ئایپاد، مۆبایلی زیرەک، مۆدم و هێڵەکانی ئینتەرنێت).
٣. هەر خوێندکار و قوتابیەک ئارەزوومەندانە بەشداری لەکڕینی ئەو پێداویستیانە بکات و مانگانە لەرێگەی سیستەمی(پاژ) قیستەوە پارەکە بۆ کۆمپانیاکان بگەڕێنێتەوە.
٤. کاتێکی گونجاو دیاری بکرێت بۆ خوێندنی وانەکان بەسیستەمی ئۆنلاین.
٥. گرەنتی لە مامۆستایان وەربگیرێت، هەمان ئەو وانانەی کە لە ئۆنلاین پێشکەش دەکرێت، بە PDF بۆ خوێندکاران و قوتابیان رەوانە بکرێت و لەکاتی تاقیکردنەوەکان، ئەو بابەتە بەشداری پێ بکرێت واتە داخڵ بکرێت، نەک مامۆستای بەڕێز داوای قەڵەم و کاغەز بکات و دواتر بڵێت ئەوەی کەنوسیوتانە هەر ئەوە پرسیاری تێدا دەردەهێنرێت، رێزو پێزانینمان هەیە بۆ مامۆستایان.
٦. رەچاوی ئاستی بیستنی خوێندکاران و قوتابیان بکرێت، رەنگە هەندێکجار لەکاتی پێشکەشکردنی بابەتەکان لەلایەن مامۆستایەنەوە، پیتێک یاخود ووشەیەک بەجوانی گوزەر نەکات و گرفت بۆ ئاستی بیستن دروست بکات.

لەکۆتایدا ئومێدی تەندروستیەکی سەلامەت بۆ هەموو لایەک دەخوازم و لەخوای گەورە داواکارم شیفای هەموو نەخۆشێک بدات و وڵاتمان بپارێزێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

جەنگ لەگەڵ ڤایرۆسەکاندا


 

 

ئەگەر جەنگ پێناسەبکەین بەبەراورد لەگەڵ جەنگی ڤایرۆسەکان دەتوانیین بڵێین:- جەنگ بە شێوەیەکی گشتی بریتیە لە شەڕیک کە درووستکەری خودی مرۆڤە کە  لەنیوان دوو دەولەتدا یان دوو بەرەدا ڕودەدات وە هەندیک جار دریژخایەنە هەندیکیشیان ماوەکەیان کورتەو بەسەرکەوتنی یەکیکیان کۆتای دیت.هەر کەباس لە جەنگ دەکرێت یەکسەر بەینی دوولایەنی شەڕکەر گەر دوو دەوڵەتبێ یا دوولایەنی ناکۆکی یەک ووڵاتبێ، ئەگەر جیهانی بێ یاخود هەرێمی یاخود ناوخۆییێ، لەپێش چاومان وێنادەبێ، ڕودانی هەر جەنگێک  کۆمەڵێک بنەمای یاسایی خۆی هەیە، گەرچی هەندێ جار پێشێلی بنەما یاساییە نێودەوڵەتیەکان دەکرێت،جەنگ هەرچەندە کاولکاری و ماڵوێرانیە بەڵام  دووژمنێکی ناسراوە، پێشترزانراوە دووژمنەکەت کێیە، بەنیازی چیە،چی کەرەسەو ئامێری سەربازی هەیە،دەتوانی خۆتی بۆ ئامادەبکەی بە هەموو شێوازەکانی بەرگری روبەروی ببیتەوە،هەرچەندە جەنگ بە شێوەیەکی گشتی کوشتن و وێرانی و قات و قڕی بەرهەم هێناوە بۆ مرۆڤایەتی، بەڵام هەمیشە هیوایەک هەبوە بۆ نەمانی جەنگەکە، ئومێد بەخشیەک هەبووە لای خەڵکی کە ئەویش بە کۆتایی هێنانی هەر جەنگێک دەسپێکی ژیانێکی نوێ و ئاوەدان کردنەوەو بنیاد نانەوەی ژێرخان و سەرخانی ئابوری  ووڵاتە.

بەڵام جەنگ لەگەڵ ڤایرۆسەکان بەتایبەت (کۆرۆنا)جەنگێکە لەگەڵ دوژمنێکی بێهەستی بێ پەلوپۆ،مرۆڤ کوژی خۆکوژی مشەخۆر،دوژمنێکی ترسناک، تاریک، بێچەک ،بێتەقە،بەردەوام لە هێرشدایە. بۆ گەیشتن بە ئامانجەکەی خودی مرۆڤ هەم ئامانجە هەم  چەکی دەستێتی و هەم قەڵغانی خۆپاراستنێتی.سەرکەوتن بۆ لە ناوبردنی ئەم دووژمنە ترسناکە ناسینێتی،بۆیە دەکرێت واپێناسەیکەین و بڵێین:- ڤایرۆسەکان لەنێویاندا(كۆرۆنا) بریتیە لەكۆمەڵێك لەڤایرۆس و دەبێتە هۆی نەخۆشكەوتنی مرۆڤ وئاژەڵ ، كاتێك توشی مرۆڤ دەبێت كۆمەڵێك كێشەی تەندروستی لێدەكەوێتەوە، بەئاسانی لەنێوان مرۆڤەكان دەگوزارێتەوە.ئەویش بە هۆی ئەوەی (( ڤایروس یان پاڵاوتە (بە ئینگلیزی: Virus) وردکەی زۆر بچووکن. لە ناوکەترشی ڕایبۆزی و بەرگی پرۆتینی پێک دیت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە لەگەڵ ئەوەیش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بو ماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانەکاندا. بەڵام دوو ھۆکار ھەیە لەبەردەم مرۆڤدا کە ناتواندرێت بە ئاسانی بەسەریدا زاڵبێت و ڤایرووسەکە لە ناو ببرێت:

  1. ڤایرووسەکە زۆر بچووکە بە چاو نابینرێن.
  2. ڤایرووس زوو ماددەبۆماوەیەکەی دەگۆڕێ لەناو خانە خوێدا))

ڤایرۆسەکان دوژمنێکە هەر بە سرووشتی خۆیان خۆڕسکن و هەر لە مێژە لەشەڕێکی دەستەویەخەدان لە گەڵ مرۆڤەکان،بەڵام خۆشبەختانە هەمیشە بەرانبەر مرۆڤەکان دۆڕاون، زۆر لە نەخۆشییە ترسناکەکان لەو ڤایرۆسانەوە پەیدادەبن کە مرۆڤی وەک خانە خوێی خۆی سورشتی خۆیان بەکاردێنن. لە نەخۆشییە ڤەیرۆسییە ھەرە باوەکانی مرۆڤ (ھاڵامەتی ئاسایی، ئاوڵەی ئاوی، سوڕێژە، ملەخڕە ، ئیفلیجی منداڵ، ھاری، ھەوکردنی جگەر،جۆرەکانی کۆرۆنا). نەخۆشییە ڤایرۆسسیەکان دەتوانن توشی ئەندامە جیاوازەکانی لەشی مرۆڤەکان ببن، لەوانەش دەماغ و جگەر و دڵ و ھەردوو سیەکان و پێستی مرۆڤ.

لە گەڵ ئەوەشدا قسە زۆر هەیە لەسەر ئەوەی کە هەندێکیان دەستکردی مرۆڤەکان خۆیانبن بۆ یەکلایی کردنەوەی کێشەکانیان لەگەڵ ڕکابەرەکانیاندا، وەک دەگوترێت (کۆڕۆنا تەنها ڤایرۆسێکی ئاسایی نیە،بەڵکو شەڕی زلهێزەکانە بۆ شکستی ئابوری و گۆڕینی دراو و سیستەمی کۆنتڕۆڵ کردنی جیهان! )    بۆقازانجی زیاترو پاراستنی بەرژەوەندیەکانیان،جەنگی بایۆلۆجی بەکاربێنن،واتا بەکارهێنانی هۆکارەکانی وەکو بەکتریا و ڤایرۆس کە دەبێتە هۆی بلاوبوونەوەی نەخۆشیەکانی دژی مرۆڤ و ئاژەلان و رووەک بە پێچەوانەی بۆچووونەکانی خەڵکی ئەو جۆرە جەنگە ناوی لێنراوە جەنگی میکرۆبی ، بە درێژایی سەدان ساڵە بەکارهێنراوە.لەکۆندا سووپاکان لاشەی مردووانی تووشبوو بە کۆلێرا و تاعون یان ئەخستە بیری ئاوی دوژمنەکانیانەوە.

بۆیە گرنگە ڤایرۆسەکانی نمونەی کۆرۆنا نەکەینە دێوەزمە  بۆ ترساندنی خۆمان و خێزان و دەوروبەرمان ، لەگەڵ ھەموو ئەمانەشدا بۆ سەلامەتی خۆمان کەس و کارمان وەک ئەرکێکی ئەخلاقی و نیشتیمانی بۆ خۆپاراستن لە هێرشی ڤایرۆسەکان بە تایبەت (کۆرۆنا)کەلە ئێستادا هێرشی بۆ تەواوی جیهان دەسپێکردووە،ئەم دوژمنە بێ ئامانە و تێکشکاندنی و قوتار بوون لێی تەنها و تەنها گوێڕایەڵی و پابەند بوونە بە ڕێنوماییە تەندرووستیەکان.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

دەمەتەقێیەكی دەرونی بۆ هاوكەرەنتینیە كوردستانیەكان


مەلا بەختیار

پێشەكی، ئامان، تانەو تەشەرم لێ مەدەن، بەندە هیچ نەك لە كۆرۆنا نازانم، بەڵكو لە برینپێچیشدا دەستەپاچەم  تەنها گەرەكمە لەتەك دەورنی خۆم‌و هاوزمانەكانم (سۆرانی، بادینی، لوڕی‌و هەورامی)‌و هەموو مرۆڤێكی ژیاندۆست (نەك مەرگ دۆست) ئازادانە بدوێم.

ئازیزان!
زۆرجار ژیان، چاوەڕواننەكراوەكانی دێنە دی. نەك چاوەڕوانیەكان. لە دونیای سیاسەتیشدا، وایە. فەیلەسوفەكانیش چاوەڕوانیان نەدەكرد هیتلەر لە هەڵبژاردنی ئازاددا سەركەوێ‌. كەسیش نەیدەزانی ستالین دەبێتە دیكتاتۆر. نە چاوەڕوان دەكرا كۆرۆنا لە چیندا سەرهەڵبدات. نە چاوەڕوانیش دەكرا هەر لە چیندا، خەفەی بكەن. هەزاران دەرزەن بەرنامەو فەلسەفە، لە كتێبخانەكاندا تۆزی زەمانە لێیان نیشتووە، كەچى هێشتا دوژمنەكانی دیموكراسی‌و ئازادی‌و رۆشنگەری، دەسەڵاتی سیاسی‌و كۆمەڵایەتیان توندە!

كۆرۆنا، نەك مرۆڤی ئاسایی، بەڵكو زاناو پسپۆڕەكانی تەندروستیش دۆش داماوون. لە چركەسات‌و چاوترۆكانێكدا، ڤایرۆسێكی نەبینراوی ئافاتاوی، بە ملهوڕو لەخۆباییەكانی گوت: خاوەن هەرچیەك هەن‌و چەند دەسەڵاتیشتان هەیە، ئەوەتا بەرگەی ڤایرۆسێك ناگرن. ئیتر بۆ لەخۆتان بایین‌و نازی لوتبەرزی بەسەر ئەرزەوە دەكەن؟!

كاتێكمان زانی، ئادەمیزاد قەڵەمی ئەژنۆمان شكاوە. تاقە پەنا و نوامان، ماڵ‌و مناڵ‌و سۆزی خێزان‌و دۆست‌و هاوڕێیان‌و ئازیزانە.

تكایە، لەم رۆژگارە نالەبارە، گللەیی لە حكومەتە گچكەكەی خۆمان مەكەن. ئەشهەدوو، ئەوەی لەدەستیان هات، درێغییان لەگەڵ گەلەكەمان نەكردو مایەی پێزانینە. رەخنەی تر دەگیرێ‌، ئازادییە. لەم بەدبەختیەی كۆرۆنادا، پێشمەرگانە هاتنە دەست.

خۆشەویستان!
نەخۆشیەو بەر دەرگەی گرتوین. خزاندینییە كونجی ماڵ. كوردە بزێوەكانیش، (ئەحۆل) ئاسا خوا پێی داوون. سەدان نوكتەیان لەسەر پیاوان، لەناو ماڵ‌و لەبەرامبەر كاباناندا، بۆ هەڵبەستون. واو.. یەكەمین جارە لەمێژوودا باوكسالاری (فت)‌و دایكسالاری بەداخەوە، بەشێوەیەكی كاتیی بوژاوەتەوە. رۆژ رۆژی سلێمانییە حەیاتەكەیە.. رۆژی قسە خۆشەكانی كوردستانە. نوكتە دەكەن بە سەر كۆرۆنا..!!

كەسەكان!
هەموان دەزانین چی باوە. خۆ زەمانی دڵداریەكەی شادڕەوان دڵشاد مەریوانی‌و دەنگە بەسۆزەكەی (عوسمان عەلی)مان لێ نەهاتووە، نەزانین چی باوە. ئەوەتا نەخۆشیەو رویداوە.

دەی.. با ماڵان بكەینە خۆشی‌و بەرنامەی نەرمی رۆژانە لەگەڵ دایك‌و باوك‌و هاوسەرو جگەرسۆزەكانمان. بە سۆزی كۆمەڵایەتی‌و گەردن ئازادی بیبەینە سەر. با پیاوان بیر بمێنێتەوە، دەسەڵات هەتا سەر قۆرغ ناكرێ‌. بەڵكو حیزبەكانیشمان فێری دەستاودەستكردنی دەسەڵات ببن.

گوێ‌ لە گۆرانی بگری. ئای كە حەسەن زیرەك لەم كاتەدا بۆ رەشبەڵەكی خێزانی خۆشە. وەی لە دەنگە بەسۆزەكەی ماملێ‌و خالقی‌و مەرزیەو فێنك‌و كەویارو لاساییكردنەوەكانی ئاگرین. ژنانی هونەرمەند خۆشبەختانە زۆرن‌و كێبەركێ‌ لەگەڵ پیاوانی هونەرمەند دەكەن. باوەڕتان هەبێ‌ گوێ‌ لە (ئەیاز زاخولی)‌و ئاوازەكانی د.دڵشادو گۆرانیە رەسەنەكانی بادینی بگرن، گوێ‌ لە تیپی مۆسیقای سلێمانی‌و سیاچەمانەی هەورامان‌و (دایە دایە وەختی جەنگە)ی لوڕی بگرن، بێ ئەوەی عەباسی كەمەندی دڵهەژێن‌و كامكارانی داهێنەر، عەدنان كەریمی ناوازەو بەهجەتی گۆرانی رەسەنی خەیاڵی سۆفیگەرا ببیستن، خەیاڵی تاڵی ئێستاتان بیردەبەنەوە. ئەوەی هۆگری ئاوازە ئاسمانیەكانی فارسیشە، شەجەریان، بەنان، مەرزیە، مەهەستی، هایدە، داریوش‌و موعین..تاد، مەستی خەیاڵات‌و شیعری رۆمانسی ئێرانتان دەكات. لە عەرەبیش، ئەوە كەلسوم، سەباح فەخری، كازم ساهیر، لەولاشەوە، فەیرۆزی بەیانیان‌و ئینجا ماجدە رۆمی خاوەن شاكار، جۆرج وسوف‌و ئەلیسا.. بەینی خۆمان بێ‌، هەندێك گۆرانیبێژی خۆمانەو بێگانەش هەن، با بێتاقەت نەبن، بەلایانا مەڕۆن!

دڵنیاشم، زۆرن ئەوانەی لە ناخ‌و روحەوە، هەمیشە لەگەڵ ئایینی خۆشەویستی‌و سۆفیگەرای خۆڕسكین.. باشترین رۆژگارە بچنە خەڵوەتی ناخی خۆیانەوە!

ئازیزان!
ئەوەی هۆگرە، پێویستە یادەوەری ئەم رۆژانەی كەسوكارو هاوڕێ‌‌و دۆستانی بنوسێ‌، دڵنیام، بەشێكیان دەبێتە سەرچاوەی كۆمەڵناسی‌و دەرونناسی.

بنكەی روناكبیری گەلاوێژ رادەسپێرم، جوانترین شیعرو باشترین چیرۆك‌و نایابترین پەخشان‌و، رەخنە، كە لە كەرەنتینەی دڵخوازدا دەنوسرێ‌.. تەنانەت تابلۆی داهێنراویش، خەڵات بكەن.

مەخابن، هیچم لەدەست نایەت، تەنها ئەوە نەبێ‌ ژمارە تەلەفۆنی سكرتێرەكانم دەنوسم.. هەتا (150) كەمدەرامەت، ئەوەی دەتوانم هاوكارییان دەكەم. خۆزیا پترم لەدەست هاتبا. دیارە ناویشیان نابەین! یەك بە یەكی نەتەوەكەمم خۆشگەرەكە.. چونكە كورد ئازادی هیچ نەتەوەیەكی تری زەوت نەكردووە.

بەهیوام.. بەزوترین كات، فێستیڤاڵی سەركەوتن بەسەر ئەم بەڵای ناگاهانەی كۆرۆنا، بگێڕین.

…..

ژمارە تەلەفۆنی سكرتێرەكانم
(هەرێم شەهید سالار 07701594396)
(دەژین دڵشاد 07702476362)

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان