ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

٧ نیشانە کە دەیسەلمێنێت داپیرە و باپیرەت ڕەنگە توشی نەخۆشی (خڵەفاوی) بووبن، چۆن تێست دەکەیت؟


خێزان

نەخۆشی خڵەفاوی، یاخود  لەدەستدانی یادەوەری و توانای مێشک بەگشتی Dementia  نەخۆشیەکە کە لەگەڵ تێپەڕبوونی تەمەن توشمان دەبێت، ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک  نیشانەیە کە دەیسەلمێنێت داپیرە و باپیرەت ڕەنگە توشی نەخۆشی (خڵەفاوی) بووبن:

 

-گومانیان لە زۆر کەس بۆ درووستدەبێت و بە ئاسانی گومان لە هەموان دەکەن

-زیاتر لە جارێک هەمان پرسیار دوبارە دەکەنەوە و زوو لەبیریان دەچێتەوە

-زۆر لە جاران زیاتر تایبەتمەندیەکانی کەسایەتیان دەردەکەوێت، بۆنمونە گەر بە گەنجی کەمێک ڕەزیل بوبێت ئەوا بە پیری وردە وردە ڕەزیلیەکەی هێندە زۆردەبێت کە ٢٥٠ دیناریش دەشارێتەوە و هەڵی دەگرێت.

-حەزی بە کۆکردنەوەی شتی بێکەڵک و فڕێدراو هەیە و دەستی لە هیچ شتێکی خۆشی نابێتەوە

-گۆڕانکاری لەناکاو و خێرا لە جەستەیدا درووستدەبێت و کێشی یان زۆر دەبێت یان زۆر کەم

-بەگشتی تاقەتی خەڵک و کۆبونەوە خێزانیەکانی نامێنێت

 

-بۆ ئەوەی بزانیت داپیرەت یاخود باپیرەت توشی ئەم نەخۆشیە نەبووە، ئەوا ئەم تێستەی پێبکە و ١٥ خولەکی بۆ دابنێ تەواوی بکات، گەر کەمتر لە نیوەی زانی ئەوا پێویستە سەردانی پزیشکی تایبەتمەند بکات.

ریکلام

تەندروستی

٧ پێکهاتەی جیاواز لە ژێر هەر بیانویەکدابێت نابێت بیدەیت لە ڕوخسارت


خێزان
پێستی ڕوخسار تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه‌و ناسكتره‌ له‌ پێستی جه‌سته‌، هه‌ر بۆیه‌ نابێت هه‌ندێك جۆری كه‌ره‌سته‌ی به‌ربكه‌وێت، ئه‌مه‌ش له‌ كاتێكدایه‌ كه‌ ئێستا ماڵپه‌ره‌كانی ئه‌نته‌رنێت پڕن له‌ گیراوه‌ جۆربه‌جۆره‌كان بۆ جوانكاری كه‌ به‌شێكیان ئه‌م كه‌ره‌ستانه‌ش به‌كارده‌هێنن له‌ كاتێكدا نابێت بدرێت له‌ ڕووخسار:

 

-مه‌عجوونی ددان

-ڕه‌نگه‌ به‌هۆی ساردیه‌كه‌یه‌وه‌ چه‌وری و گه‌رمی نێو پێسته‌كه‌ت پاكبكاته‌وه‌، به‌ڵام دواتر په‌ڵه‌ جێده‌هێڵێت له‌سه‌ر ڕوخسارت و نابێت لێی بده‌یت.

 

 

-سپرای قژ

-باس له‌وه‌ ده‌كرێت كه‌ گه‌ر سپرای قژ بده‌یت له‌ زیبكه‌ ئه‌وا نایهێڵێت، ڕه‌نگه‌ به‌شی سه‌ره‌وه‌ی وشك بكاته‌وه‌، به‌لام له‌ ناوه‌وه‌ توشی هه‌وكردنت ده‌كات.

 

 

-ئاوی زۆر گه‌رم

-پێستی ڕوخسار ناسكه‌و پێویسته‌ به‌رده‌وام ئاوی شله‌تێن به‌كاربهێنیت بۆ شۆردنی نه‌ك ئاوی گه‌رم.

 

 

-كرێمی فازلین

-ئه‌م كرێمه‌ بۆ جه‌سته‌ گونجاوه‌ نه‌ك ڕوخسار، چونكه‌ له‌ ڕوخساردا به‌هۆی ئه‌وه‌ی زۆر نه‌رمی ده‌كات ڕه‌نگه‌ ببێته‌ هۆی دروستبونی زیپكه‌.

 

 

-كرێمی جه‌سته‌

-ناوی ئه‌م كرێمه‌ به‌ خۆیه‌وه‌یه‌تی (كرێمی جه‌سته‌ – Body Lotion) بۆیه‌ نابێت بیده‌یت له‌ ڕوخسارت.

 

 

-شه‌كر

-له‌ به‌شێك له‌ گیراوه‌ سروشتیه‌كان شه‌كر به‌كار دێت، ئه‌وه‌ بۆ پێستی جه‌سته‌ ئاساییه‌، به‌ڵام بۆ پێستی ڕوخسار نابێت و لاوازی ده‌كات.

 

 

-خواردنه‌وه‌ كحولیه‌كان

-هه‌ندێكجار باس له‌وه‌ ده‌كرێت كه‌ ده‌توانیت له‌ گیراوه‌ سروشتیه‌كان به‌كاری بهێنیت، به‌ڵام ئه‌وه‌ بۆ روخسار نابێت و زیان به‌ پێسته‌كه‌ی ده‌گه‌یه‌نێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چیرۆکە غەمگینەکانی 2020، “رۆتر” بە منداڵەکانی وت: خواتان لەگەڵ


خەڵک ـ لوقمان غه‌فوور

چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر “سه‌ندێی رۆتر” له‌نه‌خۆشخانه‌ی پرۆڤیدنس له‌ واشنگتۆن، د. ئه‌یما راندۆما پسپۆری شێرپه‌نجه‌ی مه‌مك به‌ دڵه‌ڕاوكێ-وه‌ پێیوت: “كه‌ تووشی شێرپه‌نجه‌ی مه‌مك بویت”، به‌ڵام له‌ناكاو به‌ نه‌خۆشییه‌كی دیكه‌ گیانی له‌ده‌ستدا.

رۆتر- 42 ساڵ- به‌ ماوه‌یه‌كی كورت پێش تووشبوونی به‌ كۆرۆنا ڤایرۆس، ستافی نه‌خۆشخانه‌ی پرۆڤیدنس ناهێڵن هیچ كه‌س سه‌ردانی بكات، به‌و ئومێده‌ی رێگری بكرێت له‌تووشبوونی به‌ كۆرۆنا ڤایرۆس، چونكه‌ ئه‌و وه‌ك نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ ماته‌وه‌ له‌ نه‌خۆشخانه‌كه‌یان.

به‌ڵام رۆژی 16ی مارچ له‌دوای دوو رۆژ دڵنیابوون كه‌ تووشی كۆرۆنا ڤایرۆس ده‌بێت، گیان له‌ده‌ستده‌دات.

رۆتر له‌دوای خۆی 6 منداڵی جێهێشتووه‌ كه‌ ته‌مه‌نیان له‌ نێوان 13-24 ساڵدایه‌. دوای هه‌شت ساڵ له‌ مردنی باوكیان دایكیشیان كۆچی دوایی كرد بۆیه‌ رۆژی 16ی مانگ چه‌ند سه‌عاتێك به‌ر له‌ مردنی دایكیان كۆده‌بنه‌وه‌ و داوا له‌ كارمه‌ندانی نه‌خۆشخانه‌ ده‌كه‌ن كه‌ رێگه‌یان پێبده‌ن بۆ سه‌عاتێك له‌گه‌ڵ دایكیان پێكه‌وه‌ بمێننه‌وه‌ و تێر قسه‌بكه‌ن.

ئیلیجا رۆس كوڕه‌ 20 ساڵه‌كه‌ی رۆژی 1ی ئه‌پرل بۆ سێ ئێن ئێن دواوه‌، ئه‌وه‌ رونده‌كاته‌وه‌ كه‌ له‌به‌ر سه‌لامه‌تی ئه‌مان نه‌یانهێشتووه‌ به‌ راسته‌خۆ بچنه‌ لای دایكی به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌ك به‌ هۆی ئامێری لاسلكی و له‌مدیو په‌نجه‌ره‌وه‌یه‌كه‌وه‌ قسه‌یان له‌گه‌ڵ دایكیان كردووه‌.

رۆس ده‌ڵێت: “له‌ په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ پێمانوت ئه‌مانه‌وێت قسه‌ له‌گه‌ڵ دایكه‌ نازداره‌كه‌ماندا بكه‌ین” ، ده‌شڵێت:”توانیمان تێیبگه‌یه‌نین كه‌ خۆشمان ئه‌وێت و خه‌می ئێمه‌ی نه‌بێت”. ده‌شڵێت:”دۆخێكی ئاسایی نه‌بوو بۆ ئێمه‌”.

رۆس به‌ده‌م گریانه‌وه‌ ده‌ڵێت: “به‌ دایكمان وت هه‌موو شتێك دوای تۆ به‌ باشی جێبه‌ جێ ئه‌كه‌ین”. “پێموت ئاگام له‌ خوشك و برا بچوكه‌كانم ده‌بێت”.
ئه‌ویش وتی: “خواتان له‌گه‌ڵ”. پاش بیست ده‌قیقه‌ گیانی له‌ده‌ستدا.

رۆژی 2ی مارچ، رۆتر هه‌ست به‌ شه‌كه‌ت و ماندووبونی ده‌كات و هه‌ست ده‌كات تووشی ته‌نگه‌نه‌فه‌سی ده‌بێت. هه‌ر بۆیه‌ رۆژی 3ی مارچ بۆ یه‌كه‌مین جار له‌ نه‌خۆشخانه‌ ده‌هێڵرێته‌وه‌ به‌ڵام دوای 3-4 سه‌عات مانه‌وه‌ و دواتر گه‌ڕایه‌وه‌ ماڵه‌وه‌، به‌ڵام رۆژی 13ی مارچ به‌ هۆی خراپبوونی دۆخی ته‌ندروستییه‌وه‌ بۆ جارێكی دیكه‌ ده‌گه‌ڕێنرێته‌وه‌ بۆ نه‌خۆشخانه‌.

له‌ دوای مردنی ئه‌م ژنه‌، رێكخراوی “گۆ فاند می” ئه‌كاونتێكی بۆ خێزانه‌كه‌ كرده‌وه‌ و داوای هاوكاری بۆ كردن، چونكه‌ په‌روه‌رده‌كردنی سێ كه‌شی 13 و 14 و 15 ساڵ ئاسان نییه‌.

هه‌روه‌ها بۆئه‌وه‌ی ئه‌و خێزانه‌ له‌و خانووه‌ی كه‌ 2 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر دایكی بۆی كڕیون، پێكه‌وه‌ بمێننه‌وه‌، پێویسته‌ به‌زووترین كات ته‌واوی پاره‌ی قیسته‌كانی بانك پێكه‌وه‌ بدرێته‌وه‌، بۆیه‌ تا رۆژی 2ی ئه‌پرل 440 هه‌زار دۆلاریان وه‌ك هاوكاری پێ به‌خشراوه‌ و چۆته‌ سه‌ر حسابانی ئه‌و ئه‌كاونه‌ته‌ی كه‌ رێكخراوه‌كه‌ بۆی كردونه‌ته‌وه‌.

كاری فیدریكسۆن به‌رێوه‌به‌ری كۆكردنه‌وه‌ی پاره‌كه‌ش به‌ سی ئێن ئێن-ی وتووه‌ تێكڕای ئه‌و پاره‌ی كۆكراوته‌وه‌ له‌رێگه‌ی پارێزه‌رێكی رێكخراوه‌كه‌وه‌ بۆ سێ ته‌وه‌ره‌ دابه‌شكراوه‌، به‌خاكسپاردنی دایكی رۆس، دانه‌وه‌ی قیسته‌كانی خانوه‌كه‌ی كه‌ تێیدان و دابینكردنی پاره‌ی چوار ساڵی ژیانی ئه‌و 3 منداڵه‌ی ته‌مه‌نیان خوار 18 ساڵه‌، بۆئه‌وه‌ی تا ده‌گه‌نه‌ 18 كێشه‌ی داراییان نه‌بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

کاتێک جگەرت باش کار ناکات، کۆمەڵێک کاریگەری خراپی لەسەر تەواوی جەستەت دەبێت، لێرە بیانزانە


خێزان

کاتێک جگەرت باش کار ناکات، کۆمەڵێک کاریگەری خراپی لەسەر تەواوی جەستەت دەبێت، لە خوارەوە بەشێک لەو کاریگەریانە دەخەینە ڕوو:

-بێهۆشبوون

-بەهۆی ئەوەی جەستە بە باشی لە ژەهرەکان پاک نابێتەوە، هەر بۆیە زۆرجار ماددەی ژەهراوی دەچێت بۆ مێشک و دەبێتە هۆی بێهۆشبوون.

 

-دابەزینی شەکر لە جەستە

-جگەر ڕێژەی ئاسای شەکرد لە جەستە دەپارێزێت، بەڵام گەر بە باشی کارنەکات ڕێژەکە ناهاوسەنگ دەبێت.

 

 

-نا هاوسەنگی لە هۆڕمۆنەکان

-ئەمەش یەکێکی دیکەیە لەو کێشانەی کە کاتێک جگەر بە باشی کارناکات و هۆکارە بۆ زۆر کێشەی دیکەش.

– مزاجی بوون

-میزاجی تۆ پەیوەستە بە مێشکتەوە، کاتێک مێشکت ئەو خوێنەی بۆی دەچێت پاک نەبێت ئەویش شەپۆلی باش نادات و مزاجت تێکدەچێت.

 

-سستمی بەرگری لاواز

-بەهۆی ناکارایی جگەرەوە جەستەش ستتمێکی بەرگری لاوازی دەبێت بەرامبەر بە میکرۆبەکان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

کوردستان5 خولەک پێش ئێستا

“نزیكەی 100 هاووڵاتی هەرێمی كوردستان كە لە وڵاتی هیندستان گیریان خواردبوو گەیشتنەوە هەرێم”

خەڵك – بەشی هەواڵ فەرمانگەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایگەیاند: لە چوارچێوەی هەوڵەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەژێر ڕاسپاردەی سەرۆكی...

کوردستان11 خولەک پێش ئێستا

پارێزەی ڕاوێژكار و ڕاوێژكاری یاسایی گروپی كۆمپانیاكانی بەڕێز پڕۆژەیاسایەكی پێشنیاركراو تایبەت بە دۆخی كرێنشینان ئامادەدەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ بەرهەم ڕەئووف پارێزەی ڕاوێژكار و ڕاوێژكاری یاسایی گروپی كۆمپانیاكانی بەڕێز پڕۆژەیاسایەكی پێشنیاركراو تایبەت بە دۆخی كرێنشینان...

کوردستان57 خولەک پێش ئێستا

تەندروستی هەرێم: 11 تووشبووی نوێ‌ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەستنیشان كران

خەڵك – بەشی هەواڵ وەزارەتی تەندروستی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند: لە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان، یازدە تووشبووی ڤایرۆسی...