ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

داوا دەكرێت 9ی شوبات بكرێتە پشوو
“ململانێی حزبەكان ناهێڵێت ڕۆژێك بۆ پێشمەرگە دیاری بكرێت”


خەڵك – بەشی هەواڵ
دوای ئەوەی ڕێكخراوێكی كۆمەڵگەی مەدەنی پڕۆژە یاسایەك ئاڕاستەی پەڕلەمانی كوردستان دەكات بۆ دیاری كردنی ڕۆژی (9ی شوبات) بۆ پێشمەرگە، سەرۆكی لیژنەی پێشمەرگە لە پەڕلەمان دەڵێت: “پێویستە لەم خوولەی پەڕلەمان دوور لە ململانێی حزبی ڕۆژێك بۆ پێشمەرگە دیاری بكرێت”.

ساڵانە 1ی كانوونی دووەم لە عیراق بە ڕۆژی “دامەزراندنی سوپای عیراق” دیاری كراوە و وەك بۆنەیەكی نیشتمانی یادی دەكرێتەوە و ئەو ڕۆژە كراوەتە پشوو، بەڵام لە هەرێمی كوردستان تا ئێستا ڕۆژێك بۆ پێشمەرگە نەكراوە بە یادی نیشتمانی و ڕێكخراوێكیش پڕۆژەیەكی ئاڕاستەی پەڕلەمان كردووە و داوای كردووە ڕۆژی (9ی شوبات) بكاتە ڕۆژی پێشمەرگە بەو پێیەی وشەی (پێشمەرگە) لەو ڕۆژەدا و لە ساڵی 1946 لە ڕۆژنامەی (كوردستان) بڵاوكراوەتەوە.

بەپێی پڕۆژە یاسایەك، كە پەیمانگای پەرەپێدانی یاسایی بڵاویكردۆتەوە و دەست (خەڵك) كەوتووە، داوا كراوە ڕۆژی (9ی شوبات)ی هەموو ساڵێك بە ڕۆژی پێشمەرگە دیاری بكرێت و ئەو ڕۆژە بكرێتە پشووی فەرمی.

پەیمانگای پەرەپێدانی یاسایی ئاماژەی بەوەكردووە، بەمەبەستی دیاریكردنی ڕۆژێك، كە ڕەهەندێكی مێژوویی و سیاسی پێشمەرگانەی هەیە كەوتینە ڕاوێژ و گفتوگۆكردن و گەڕان بەدوای سەرچاوەكان لە سەرەتای بوونی لەشكری كوردستان و لە ئەنجامدا دەركەوت ناونانی پێشمەرگە لەلایەن كەسێكی سادە (چایچی) بووە، كە گوێبیستی گفتوگۆكانی كۆبوونەوەكەی سەركردەكانی ئەوكات بووە و پێشنیاری ئەو ناوەی كردووە و سەركردەكان ئەوكات ڕێككەوتن لە سەر ناوزەدكردنی (پێشمەرگە) بە لەشكر و سوپای كوردستان و بە نووسراوێك لە (4/2/1946 — 20/ڕێبەندانی/1324ی هەتاوی) ئاڕاستەی ئیدارەی ڕۆژنامەی كوردستانیان كردووە بۆ بڵاوكردنەوەی ئەم فەرمانە و لە ڕۆژنامەی كوردستان بە ژمارە (12) لە (9/شوبات/1946) بڵاوكراوەتەوە.

پەیمانگای پەرەپێدانی یاسایی دەڵێت: “ئێمە بە باشی دەزانین ڕۆژی بڵاوكردنەوەی فەرمانی گۆڕینی ناوی (سەرباز بۆ پێشمەرگە) لە (ڕۆژنامەی كوردستان) بكرێتە ڕۆژی پێشمەرگە بە پاساوی هۆكاری مێژوویی و سیاسی و پێشمەرگانە، بۆ ئەم مەبەستە پڕۆژەیەكمان داڕشتووە بە هەردوو زمانی كوردی و عەرەبی و پێشنیار دەكەین ژمارەی یاسایی ئەندامانی پەڕلەمان پێشكەشی پەڕلەمانی بكەن بۆ پەسەندكردنی”.
ڕێڤینگ هرووری، سەرۆكی لیژنەی پێشمەرگە لە پەڕلەمانی كوردستان بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، كە پێویستە لەم خوولەی پەڕلەمانی كوردستاندا ڕۆژێك بۆ پێشمەرگە دیاری بكرێت بەدەر لە ململانێی حزبی، كە هەر حزبێك بڵێت ئەو ڕۆژە من دیاری بكەم.

ڕاشیگەیاند، ئێمە وەكو پێشمەرگە دەبێت شانازی بە هێزی پێشمەرگەوە بكەین و ڕۆژێكی بۆ دیاری بكەین، كە ببێتە یادێكی نیشتمانی.

ڕوونیشی كردەوە، كە دەبێت لەو ڕۆژەدا مەڕاسیمی تایبەت سازبكرێت، كە بۆ نموونە دوو منداڵی پێشمەرگە بە جلوبەرگی پێشمەرگەوە گوڵ و ئاڵای كوردستان پێشكەش بكەن و هەروەها مەدالیا و ڕێزلێنان ببەخشرێ‌ بە پێشمەرگە.

جەختیشی كردەوە، كە تا ئێستا هیچ پڕۆژەیەك ئامادە نەكراوە و هیچ پڕۆژەیەكیشیان بەدەست نەگەیشتووە و هیچ ڕۆژێكیش دیاری نەكراوە، بۆیە هیوادارین لە وەرزی نوێدا كاری لەسەر بكەین و وەك پڕۆژە بڕیار پێشكەشی بكەن.

وتیشی، “بەداخەوە دیاری كردنی ئەو ڕۆژە بۆتە قوبانی هزری لایەنە سیاسییەكان و تا ئێستا ڕێكنەكەوتوون لەسەری و بە سیاسی كراوە، بۆیە ئێمە وەك پێشمەرگەیەك داواكارین بە تایبەتی لە یەكێتی و پارتی، پێشمەرگە بە سیاسی نەكەن بەتایبەتی دیاری كردنی ئەو ڕۆژە”.

دەقی پڕۆژە یاساكە و هۆكارەكانی دەرچووانی:

بەناوی خودای بەخشندە و میهرەبان

بەناوی گەلەوە
پەڕلەمانی كوردستان – عێراق

پاڵپشت بە حوكمی بڕگەی (1) لە ماددەی (پەنجاو شەشەمین)ی یاسای هەڵبژاردنی پەڕلەمانی كوردستان – عێراق ژمارە (1)ی ساڵی 1992ی هەمواركراو و لەسەر داوای ژمارەی یاسـایی ئەندامـانی پەڕلـەمان، پەڕلەمانی كوردستان لە دانیشتنی ئاسایی ژمارە ( )ی گرێدراو لە ڕۆژی ( / / )، ئەم بڕیارەی خوارەوەی دەركرد:

بڕیاری ژمارە ( )ی ساڵی 20
بڕیاری دیاریكردنی ڕۆژی (9-2)ی هەر ساڵێك بە ڕۆژی پێشمەرگە

یەكەم: دیاریكردنی ڕۆژی (9-2)ی هەر ساڵێك، كە ڕۆژی پێدانی ناوی (پێشمەرگە)یە، سومبولی بزووتنەوەی رزگاریخوازی نەتەوەیی كورد، بە خەباتگێڕانی بەرگریكار لە خاك و گەلی كوردستان، بە ڕۆژی پێشمەرگە و جەژنێكی نیشتیمانیی و نەتەوەیی لە سەرتاپای كوردستان دەبێت و لە هەرێمیش دەبێتە پشووی فەرمی.
دووەم: یادی ڕۆژی پێشمەرگە زیندوو ڕادەگیرێت و ساڵانە لە سەرتاپای كوردستان لەسەر هەردوو ئاستی فەرمی و میللی ئاهەنگی بۆ ساز دەكرێت.
سێیەم: هەر شارێكی كوردستان بۆی هەیە بە ڕێگەی تایبەتی خۆی ئەم یادە زیندوو بكاتەوە و بەم بۆنەیەوە ئاهەنگ بگێڕێت.
چوارەم: پێویستە لەسەر سەرۆكایەتی هەرێم و ئەنجوومەنی وەزیران و لایەنە پەیوەندارەكان حوكمەكانی ئەم بڕیارە جێبەجێ بكەن.
پێنجەم: ئەم بڕیارە لە ڕۆژی بڵاوكردنەوەی لە ڕۆژنامەی فەرمی (وەقایعی كوردستان)دا جێبەجێ دەكرێت.

هۆیە پێویستكارەكان

لەپێناو سازانی نیشتیمانی لەسەر ناونانی ڕۆژی پێدانی ناوی پێشمەرگە بە سوپای كوردستان و گفتوگۆ دەربارەی ناوی سوپا و ئەو هۆكارە مێژوویی و سیاسیانەی ناوی پێشمەرگەی لێكەوتەوە و ئەوكات فەرماندە كوردستانییەكان نووسراوێكیان لە ڕێكەوتی (4/2/1946 – 20/ڕێبەندان/1324 ی هەتاوی) ئاڕاستەی ئیدارەی ڕۆژنامەی كوردستان كرد و لە ژمارە (12)ی ڕێكەوتی (9/شوبات/1946) بڵاوكرایەوە و لەبەر ئەو قەوارەیەی گەلی كوردستان هەیەتی و خۆی لە دامەزراوەی دەستووری و یاسایی دەبینێتەوە و ئەو ئاسایش و سەقامگیریی و ئازادییەی بەخۆی بینیەوە، ڕەنجی خەبات و قوربانیدان و خوێنی خەباتگێڕانی پێشمەرگە و شەهیدانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی گەلی كوردستانە، بۆیە وەك ڕێزلێنانێك لە شكۆمەندییان و بەرزكردنەوەی پایەیان و ڕێزلێنان لە پێشمەرگە و لە قوربانیدانیان ئەویش بە دیاریكردنی ڕۆژی ناونانیان بە ناوی (پێشمەرگە) بە ڕۆژی ئەوان و جەژنێكی نیشتیمانیی و نەتەوەیی و پشووی فەرمی لە هەرێمدا، بۆیە ئەم بڕیارە دەرچووێندرا.

راپۆرت

بێڵ گیتس پلانێك بۆ كۆنترۆڵكردنی بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا ڕادەگەیەنێت


خەڵك- بەشی هەواڵ
بێڵ گیتس ملیاردێری ئەمریكایی، پلانێكی 3 خاڵی بۆ بەرپەرچدانەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتەكەيدا ڕادەگەیەنێت كە ژمارەی تووشبوان تێیدا بەربەرستی 200 هەزار كەسی تێپەڕاندووە و ژمارەی گیانلەدەستدانیش گەیشتۆتە 5 هەزار كەس.

گیتس لە وتارێكیدا كە لە ڕۆژنامەی (واشنتن پۆست) بڵاوكرایەوە ڕایگەیاندووە”پلانەكەی پشت بە ڕاوێژ و ڕاسپاردەی شارەزایان و پسپۆڕەكان لە دامەزراوەی (بێڵ و میڵیندا گیتس) دەبەستێت كە لەئێستادا كۆمەكی توێژینەوەیەك دەكات بۆ دۆزینەوەی چارەسەری نەخۆشی ڤایرۆسی كۆرۆنا”.

داخستنی تەواوەتی
گیتس داوای لە هەموو ویلایەتەكان كردووە، پەیڕەوی ڕێبازێكی یەگگرتووبن لە مامەڵەكردن لەگەڵ ڤایرۆسەكە، تەئكیدی لەسەر پێویستی داخستنی تەواوەتی وڵاتەكەش كردۆتەوە و ڕێگە نەدرێت بە حاكمی وڵایەتەكان و پابەندنەبونیشی بە داخستنەوە بە “كارەسات” ناوبردووە.

گیتس لە وتارەكەیدا دەڵێت، ڤایرۆسی كۆرۆنا بەوپەڕی ئازادییەوە لە ویلایەتە یەكگرتووەكاندا هاتووچۆ دەكات، بە تایبەت لەنێوان ئەو دانیشتوانانەدا كە تائێستاش بە ئازادییەوە لەڕێی وشكانی و ئاسمانەوە لە وڵاتدا هاتووچۆدەكەن.

دامەزرێنەری كۆمپانیای مایكرۆسۆفت داوای لە بەرپرسانی ئەمریكایی كردووە، هەموو كارەكان لە تێكڕای شوێنەكاندا ڕابگرن بۆ ماوەی لانی كەم 10 هەفتە، لەپێناو ڕاگرتنی خێرا بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكە و كەمكردنەوەی ژمارەی تووشبوان و ئەوانەی بەهۆیەوە گیانلەدەستدەدەن.

پشكنینی خێرا
گیتس داوای لە ئیدارەی ئەمریكا كردووە، ئاستی پشكنین خێرا بكات لەپێناو دۆزینەوەی تووشبوان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، لەگەڵ دیاریكردنی كارە پێشینەكان لەو بارەیەوە، بەجۆرێك كە لەو توێژە كۆمەڵایەتییەی زۆرترین زیانى بەركەوتووە بەهۆی پەتاكەوە، دەستپێبكرێت.

داوای كردووە یەكەمجار، پشكنین بۆ كارمەندانی بواری چاودێری تەندروستی بكرێت، دووەم پشكنین بۆ ئەوانە بكرێت كە نیشانەی تەواوی ڤایرۆسەكەیان پێوەدیارە، سێیەم بۆ ئەوانەی بەدەست نەخۆشی درێژخایەنەوە دەنالَِێنن و پەتاكەیان گرتووە.

یەكخستنی هەوڵەكان و پەرەپێدانی ڤاكسینەكان
گیتس لە وتارەكەیدا، ئامۆژگاری دەكات سود لە زانیارییە ڕەخساوەكانی ئێستا وەربگیرێت لەبارەی كۆرۆناوە، لەپێناو بەرهەمهێنان و پەرەپێدانی ڤاكسینەكان بۆ ئەو ڤایرۆسە كوشندەیە و دەڵێت”ئەمە پێویستی بە یەكخستنی هەوڵەكانە لەسەر ئاستی نیشتمانی”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

دكتۆر عومەر ئیشراق، سازشی لەسەر مافی خاوەنداریی ئامێرەكانی هەناسەدانی دەستكرد ڕاگەیاند


 

خەڵك-بەشی هەواڵ
ناوی دكتۆر عومەر ئیشراق وەك یەكێك لەو كەسانە دەردەكەوێت، كە خزمەتی مرۆڤاتیەتییان كردووە لەڕێی ئەو دەستپێشخەرییەی  لێوەی كۆمپانیاكەی Medtronic (بەناوبانگترین كارگەی دروستكردنی ئامێری هەناسەدانی دەستكرد)، سازشكردنی لەسەر مافی خاوەنداریی فیكری تایبەت بە ئامێرەكانی هەناسەدانی دەستكرد ڕاگەیاند، ئەم سازشكردنە، لە سۆنگەی چالاكییەكانی كۆمپانیاكە و ڕۆڵی لە پەرەپێدان و خێرا پێشكەشكردنی چارەسەرەكان بۆ باشكردنی چاودێری نەخۆشەكان و  رۆڵی عومەر ئیشراق سەرۆكی جێبەجێكاری كۆمپانیاكە دێت، كە خاوەنی بیرۆكەی دەستپێشخەرییەكەیە.

كۆمپانیای Medtronic ڕایگەیاندووە، بەئاشكرا بەشداریی لە تایبەتمەندی دیزاینەكەدا دەكات، تا بەشداربووان بتوانن لەڕێی پیشەسازییەكانەوە هەڵسەنگاندن بۆ شێوازەكانی دروستكردنی خێرای ئامێرەكانی هەناسەدانی دەستكرد بكەن لەپێناو یارمەتیدانی پزیشكان و ئەو نەخۆشانەی كە مامەڵە لەگەڵ ڤایرۆسی كۆرۆنادا دەكەن.

عومەر ئیشراق هەڵگری ڕگەزنامەی ئەمریكاییە و لە بەنگلادیش پەروەردە بووە و لە زانكۆی لەندەن بڕوانامەكانی بەكالۆریۆسی لە زانستەكان و دكتۆرای لە ئەندازیاریی كارەبایی بەدەستهێناوە، لە ساڵی 2016 لە زانكۆی ئەمریكایی بۆ ئەندازیاریی پزیشكی و ئەندازیاریی بایۆلۆجی (AIMBE) قبوڵكراوە، لە ساڵی 2020 لە ئەكادیمیای نیشتمانی بۆ ئەندازیاریی هەڵبژێردراوە، تا ئەو دەمەی بووە سەرۆكی دوو كۆمپانیای جیهانی كە داهاتی ساڵانەیان زیاترە لە 10 ملیار دۆلار.

ئیشراق، فەلسەفەیەكی تایبەتی هەیە سەبارەت بە پرسەكانی تەندروستی لە جیهاندا بە گشتی لە وڵاتانی تازەپێگەیشتووە بەشێوەیەكی تایبەت، بەو پێیوایە كێشەیەكی زۆر هەیە پەیوەندییان بە كەرتی تەندروستییەوە هەیە، گرنگترینیان ئاستی پێشكەشكردنی چارەسەر و خزمەتگوزارییە تەندرستییەكانە بۆ خەڵك، ئەمەش زۆر كەمترە لە وڵاتە تازە پێگەیشتووەكان بەراورد بە وڵاتە پەرەسەندووەكان، ئەمەش پێویستە وانەبێت.
ئیشراق وایدەبینێت، رێگەكانی چارەسەر ناسراون و زانراون، بەڵام كێشەكە لە هەندێك ئامێری چارەسەردایە كە ئێستادا لە جیهاندا هەن و لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بونیان نییە، تەنانەت گەر كێشە لە كڕینیشیاندا نەبێت. لێرەوە دەستپێشخەرییەكەی دەستپێكرد كە بەشێكە لە بەرپرسیارێتی مرۆڤانەی كۆمپانیاكەی.

ئەو لە هەمان كاتدا ئەندامی ئەمیندارانی كۆمەڵەی ئاسیایە، ئەو ڕێكخراوە فێركارییە پێشەنگەی كار بۆ پتەوكردنی ئاڵوگۆڕی لێكگەیشتن و پتەوكردنی هاوبەشی نێوان گەلان و سەركردەكان و دامەزراوەكان دەكات لە ئاسیا و ویلایەتە یەكگرتووەكان لە ڕێڕەوێكی جیهانی، ئەندامی ئەنجومەنی ئەمیندارانی ڕادیۆی گشتییە لە مینیسوتا.

بەڵام لەئێستادا سەرۆكی ئەنجومەنی كارگێڕی كۆمپانیای مدترۆنیكە لە خوزەیرانی 2011وە، لەگەڵ ئەوەشدا بەنیازە وەك بەڕێوەبەری جێبەجێكاری كۆمپانیاكە لە كۆتایی ساڵی دارایی (26ی نیسانی 2020) خانەنشین ببێت. لەو دەمەدا ڕۆڵێكی تر دەبینێت كە تازە دامەزراوەكە سەرۆكی جێبەجێكارە، لەگەڵ بەردەوامبوون لە كارەكەیدا وەك سەرۆكی ئەنجومەنی كارگێڕی كۆمپانیاكە.

مدترۆنیك كۆمپانیایەكی تەكنەلۆژی پزیشكی پێشەنگە لە جیهاندا و داهاتی ساڵانەی دەگاتە 30.6 ملیار دۆلار، خاوەنی 90.000 كارمەندە و پرۆسەكانی دەگاتە زیاتر لە 150 دەوڵەت لە ناوچە جیاجیاكانی جیهان.

كۆمپانیای مدترۆنیك تەكنیك و ڕێگەچارە بۆ چارەسەركردنی كۆمەڵێكی فراوان لە حاڵەت پزیشكییەكان پێشكەش دەكات، بە نەخۆشییەكانی دڵ و دەمارەكانی خوێن و نەخۆشییەكانی كۆئەندامی هەناسە و مێشك و بڕبڕەی پشت و شەكرە و نەخۆشییەكانی تر، كارەكانی خۆیان لە بەكارهێنانی تەكنەلۆژیادا دەبینێتەوە بۆ كەمكردنەوەی ئازار و گێڕانەوەی تەندرستی و درێژكردنی تەمەنی چەندان ملیۆن خەڵك لە جیهاندا.

عومەر ئیشراق، كاری كۆمپانیاكەی لە 3 ستراتیژدا كۆكردۆتەوە كە خۆیان لە گەشەپێجانی دوورمەودای چارەسەر و داهێنان و جیهانگیری و بەهای ئابوریدا كۆكردۆتەوە، وێڕای ئەمانەش پرۆسەی دەستبەسەرداگرتنی Covidien –ی ئەنجامدا، (كۆمپانیای جیهانی بۆ درەستكردنی بەرهەم و پێداویستییەكانی نەشتەرگەریی بە بەهای 10 ملیار دۆلار-ئەمەش گەورەترین پرۆسەی دەستبەسەرداگرتنی تەكنەلۆژیای پزیشكییە لە مێژووی ئەو پیشەسازییە.

لەژێر سەركردایەتی ئەودا، مدترۆنیك بووە خاوەنی بەهێزترین هێڵی بەرهەم لە مێژووی كۆمپانیاكە، و لیستێكی دوورودرێژ لە داهێنانەكان پێشكەش دەكات كە لێوەی ژیانی زۆرێك لە نەخۆشەكان لە ناوچە جیاجیاكانی جیهاندا باشتردەكات، و یاریدەدەری سیستمی چاودێری تەندروستیش دەبێت، تا زیاتر كارامە بێت.

لەگەڵ ئەوەی لە بەنگلادیش گەورە بووە، میشراق زۆر ئارەزووی لە تێكەڵبوون و هەمەڕەنگی بوو، بەجۆرێك كە تۆڕەكانی هەمەجۆری لە مدترۆنیك دامەزراند، و لەماوەی كاركرنیدا خەڵاتی ڕێزلێنان درا بە كۆمپانیاكە لەبەرانبەر پابەندبوونی بە پتەوكردنی متمانەی هەمەلایەنە و هەمەجۆری، لە ساڵی 2020 كۆمپانیاكە خەڵاتی كاتالیستی دەركەوتووی بەدەستهێنا كە دەدرێت بەو كۆمپانیایانەی سەركردایەتی گۆڕانكاریی جیهانی دەكەن، لەڕێی بنیاتنانی ئەو شوێنكارانەی بۆ ژنان دەگونجێن.

لە مانگی كانوونی دووەمی ڕابردوو، عومەر وەك سەرۆكی سەربەخۆی ئەنجومەنی كارگێڕی كۆمپانیای (ئینتڵ) دەستنیشانكرا كە كۆمپانیایەكی تەكنیكی جیهانی پێشەنگە لە پیشەسازییەكانی هاوشێوە گەیاندنەكان كە داهاتی ساڵانەی لە ساڵی دارایی 2019-2020 گەیشتە 72 ملیار دۆلار. ئەو لە ئاداری 2017وەوەك ئەندامی ئەنجومەنی كارگێڕی كاری تێدا كردووە.

عومەر بەر لەوەی بچێتە پاڵ كۆمپانیای مدترۆنیك، سەرۆك و بەڕێوەبەری جێبەجێكاری كۆمپانیای “جینراڵ ئیلكتریك” بوو، چەندان ڕۆڵی تری بینیوە لەو كۆمپانیایە لەماوەی سەرۆكایەتیكردنی كە 16 ساڵ بەردەوام بوو، بە كاركردنیشی وەك جێگری یەكەمی سەرۆك.

لەكاتێكی پێشووتری كاریی پیشەییدا، عومەر میشراق 13 ساڵ ئەزمونی لە پەرەپێدانی تەنكنەلۆژی و بەڕێوەبردنی كارەكاندا هەبووە، پۆستی سەكردایەتی هەبووە لە Diasonics / Vingmed، و زۆرێك لە پۆستە ئەندازیارییەكان و پەرەپێدانی بەرهەمەكان لە Philips Ultrasound.

لەپێناو ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا، كۆمپانیای “میدترۆنیك” بەرهەمەكانی خۆی زیاتركرد بۆ پڕكردنەوەی بازاڕ لە پێداویستییە پزیشكییەكان، بە تایبەت لەگەڵ زیادبوونی داواكاریی لەسەریان بەشێوەیەكی ڕۆژانە لەسایەی ئەم تەنگژەیەی لەئێستادا دروستبووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

كەرەنتینە، كێشە خێزانییەكانی لە جیهان بەرەو هەڵكشان بردووە


خەڵك – تەنیا هەورامی

 

كەرەنتینەكردنی خێزانەكان لە ماڵەكانیان كێشە ناوخۆییەكانی نێو خێزانەكانی زیاتر كردووە.

بەڕێوەبەری گشتی ڕاوێژكاری ئێران بە میدیاكانی وڵاتەكەی ڕاگەیاند، پەیوەندییە تەلەفۆنییەكان لە سەردەمی كەرەنتینە كە بۆ ڕاوێژكارەكانمان دەكرێت زۆر زیادی كردووە، ئەمەش ئەوە نیشان دەدات كە ئاماری كێشە و جیاوازییە خێزانییەكان لە زیادبووندایە.

ماڵپەڕی (ئەلعەرەبیە) بڵاویكرەوە، بەپێی زانیارییەكان بەشێك لە كێشەكانی خێزان لە سەردەمی كەرەنتینەدا، دەگەڕێتەوە بۆ بابەتی پاكوخاوێنی بەتایبەت ئەوكاتانەی یەكێك لە ئەندامانی خێزان دەچێتە دەرەوە، بەشێوەیەك یەكێك لە هاوسەرەكان هەستیاری هەیە لە بەرانبەر دەستشتن و دەستلێدانی هەر شتێك لە ماڵەكەدا و گرنگی بە بابەتە تەندروستییەكان نادات.

بەشێك لە هاووڵاتیان پێیان وابوو، كەرەنتینە دەبێتە هۆی زیاتر بوونی خۆشەویستی لەنێوان خێزانەكان بەهۆی ئەوەی زۆرترین كات پێكەوە دەمێننەوە، بەڵام پێیانوایە كە ئەوان هەڵە بوون و بەوشێوەیە دەرنەچووە.

ئەو هاووڵاتیانە پێشیان وابووە دوای تەواوبوونی كەرەنتینە ئاماری منداڵانی لەدایك بوو زیاتر دەبێت، بەڵام دوای لێكۆڵینەوەكان دەركەوت كێشەو جیابوونەوەكان زیاتر دەبن.

ئەمەش لەكاتێكدایە زۆربەی وڵاتانی جیهان بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا كەرەنتینەی گشتیان ڕاگەیاندووە و جگە لە دەزگا خزمەتگوزارییەكان سەرجەم فەرمانگەكان بە پڕۆسەی خوێندنەوە ڕاگیراون.

لەلایەكیتریشەوە ئاژانسی سپوتنیك بڵاویكردەوە، ڕۆژ شەممەی ڕابردوو پۆلیسی بەریتانیا ڕایگەیاندووە كەسێك بە تۆمەتی كوشتن لە شاری كومبران دەستگیر كراوە.

ئاماژە بۆ ئەوەش دەكات، ژنێكی 67 ساڵ كە كارمەندی چێشتخانە بووە بە بێهۆشی لە ماڵەكەی دۆزراوەتەوە و ڕەوانەی نەخۆشخانە كرا، بەڵام بەهۆی ئەو لێدانەی بەر سەری كەوتبوو گیانی لەدەستدا.

ئینتونی ویلیماسی تەمەن 69 ساڵ كە هاوسەری ئەو ژنەیە و زیاتر لە 45 ساڵە هاوسەری یەكترن، بە تۆمەتی كوشتنی هاوسەرەكەی لە ڕۆژی پێنجەمی كەرەنتینەكردنیان دەستگیر كرا.

بەپێی وتەی شایەتحاڵەكان، ئەم دوو هاوسەرە زۆر بەوەفا بوون لەبەرانبەر یەكتر و گومانیان هەیە لە ڕووداوێكی لەوشێوەیە، بەڵام هاووڵاتیان لەمكاتانەدا لە ترسێكی زۆردا كات دەبەنەسەر.

لای خۆشییەوە ژیان عەبدوڵڵا كۆمەڵناس بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەهۆی ئەوەی پیاوان كەمترین كات لە ماڵەكانیان دەمێننەوە و ئێستا بەهۆی كەرەنتینەوە بە بەردەوامی لە ماڵەكانیانن، كێشەكانی زیاتر كردووە.

وتیشی”پیاوان زیاتر ئالودەی دەرەوەن و ئێستاش كە ناتوانن بڕۆنە دەرەوە فشارێكی دەروونیان لا دروست بووە و لەوانەیە نەتوانن زاڵ بن بەسەر خۆیاندا و بیكەنە كێشە لە ماڵەوە”.
ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، هەرچەندە ناكۆكی و كێشەی زۆر ڕوومان تێدەكەن و بە تەلەفۆن زۆرێكیان چارەسەر دەكەین، بەڵام ئومێد دەكەین دوای كەرەنتینە كێشە خێزانییەكان چارەسەر ببن و دادگاكان نەبنە شوێنی چارەسەركردنی كێشە خێزانییەكان.

ڕوونیشیكردەوە، دەبوو خێزانەكان ئەم كاتانەیان بە هەند وەربگرتایە و سەرقاڵی پەروەردەكردنی خۆیان و منداڵەكانیان بوونایە، نەك بەشێوەیەك سەرجەم وڵاتانی جیهان گیرۆدەی ئەم بابەتە بوون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان