ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

“زیاتر لە 15 پەرلەمانتار و بەرپرسی حكومەت سەرقاڵی خوێندنن بێ وەرگرتنی مۆڵەت”


خەڵك- بەشی هەواڵ
ژمارەیەك لە پەرلەمانتاران و بەرپرسانی باڵای حكومەت و قائیمقام و راوێژكار لە سەرۆكایەتی هەرێم و بەڕێوەبەری گشتی لەماوەی چەند ساڵی رابردودا بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی خوێندن لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان و دەرەوەی هەرێمی كوردستان سەرقاڵی خوێندنی باڵا (ماستەرو دكتۆرا) و بەكالۆریۆس بون، وەزارەتی خوێدنی باڵاش رایدەگەیەنێت، بەهیچ شێوەیەك ئەوانەی مۆڵەتیان وەرنەگرتوە هەمواركردنەوەی بڕوانامەیان بۆ ئەنجام نادرێت.

لە پەڕلەمانی كوردستان، پەڕلەمانتاری زۆرینەی فراكسیۆنە جیاوازەكان لەئێستادا سەرقاڵی خوێندنی دكتۆرا و ماستەر و بەكالۆریۆس-ن، هاوكات ئەندامی پەرلەمانی كوردستانن و هیچ مۆڵەتێكی خوێندنیان وەرنەگرتوە.

بەپێی ڕاپۆرتێك، كە (خەندان) بڵاویكردۆتەوە، زیاتر لە 15 پەڕلەمانتاری كوردستان سەرقاڵی خوێندنی باڵان لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان و دەرەوەی هەرێمی كوردستان، ئەمە سەرەڕای ئەوەی ژمارەیەك بەڕێوەبەری گشتی زانكۆكان و وەزارەتەكان و ڕاوێژكار لە سەرۆكایەتی هەرێمیش بەهەمان شێوە سەرقاڵی پڕۆسەی خوێدنن.

لەماوەی چەند رۆژی رابردودا، ئومێد خۆشناو، پەڕلەمانتاری پارتی لە وڵاتی قوبرس بڕوانامەی ماستەری بەدەستهێنا، وەك خۆشی دەڵێت: “سوودی لە پشووەكان بینیوە و بەهیچ شێوەیەك مۆڵەتی خوێندنی نەكردوە.”

سەرچاوەیەك لە پەڕلەمانی كوردستان لەبارەی وەرگرتنی مۆڵەت لەلایەن ئەو ئەندامانەی پەڕلەمانی كوردستان وتویەتی، “هەتا ئێستا هیچ پەڕلەمانتارێك، كە ژمارەیان زیاترە لە 15 پەرلەمانتار و نزیك دەبێتەوە لە 25 پەڕلەمانتار نەهاتوون داوای مۆڵەتی خوێندن بكەن لە سەرۆكایەتی پەڕلەمانی كوردستان”.

ئەو سەرچاوەیە، كە شارەزای كاروباری یاساییە وتیشی، “خوێندنی ماستەر پێویستی بە مۆڵەتی خۆتەرخانكردن هەیە، بەو شێوەیەش دەبێت بۆ ماوەی دوو ساڵ ئەو پەرلەمانتارانە مۆڵەت وەربگرن و خۆیان بۆ خوێندنەكەیان تەرخان بكەن، ئەگەر نا دواتر بڕوانامەكانیان بۆ هەژمار ناكرێت، بەڵام هەتاكو ئێستا ئەو پەرلەمانتارانە داوای مۆڵەتیان لە سەرۆكایەتی پەڕلەمان نەكردوە”.

هەر بەپێی ڕاپۆرتەكە، لە ماوەی ڕابردوودا لە سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان، بەرپرسی باڵا هەیە لە دەرەوەی وڵات سەرقاڵی خوێندنی باڵای دكتۆرا و ماستەر بووە، بەڵام بەهیچ شێوەیەك مۆڵەتی خوێندنی لە سەرۆكایەتی هەرێم وەرنەگرتوە.

وەك ماڵپەڕی (خەندان) دەڵێت: “لەناو حكومەتی هەرێمی كوردستان، ڕاوێژكار و قائیمقام هەیە، لەئێستادا سەرقاڵی خوێندنە لە وڵاتی ئێران، بەڵام مۆڵەتی خوێندنی وەرنەگرتوە و ڕۆژانی پێنج شەممە و هەینی و شەممە، دەچێتە ئێران و دواتر دەگەڕێتەوە و لە ڕۆژانی دیكەدا دەوامی حكومی دەكات و هەندێك لەو بەرپرسانەی حكومەت، كە پلەی بەڕێوەبەریان هەیە لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان سەرەڕای ئەوەی مۆڵەتی خوێندنیان وەرنەگرتوە، بەڵام لەلایەن بەرپرسانی ئەو زانكۆیانە دەوامی لێدەكەن یارمەتی دەدرێن و وەك پێویست دەوام ناكەن”.

لای خۆشیەوە، ئومێد خۆشناو، ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان وتوویەتی، “من لەو كاتەدا كە دەمخوێند لە دەرەوەی وڵات ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان بووم، خوێندنی باڵاش وەكو بەكالۆریۆس نییە، كە دەبێت هەموو ڕۆژێك دەوام بكەیت، گونجاندن بووە لەگەڵ كاتی پشووەكانی خۆم و ڕۆژانی پشوو كە (پێنج شەممە و هەینی و شەممان) بوو هیچ مۆڵەتێكم نەكردوە، چونكە دەوامی پەڕلەمان وەكو فەرمانبەر نییە، سوود وەرگرتن بووە لە پشووەكان، بۆیە درەنگیش تەواوبووم”.

ئاماژەی بەوەشكرد، “من لە زانكۆی نێرێس لە وڵاتی قوبرس خوێندومە، ئەمساڵ توێژینەوەكەم وەرگرتۆتەوە، ئەو زانكۆیەی، كە لێیم خوێندوە باوەڕپێكراو بووە لە هەرێمی كوردستان و منیش بە شێوە یاساییەكەی لەوێ خوێندنم پێشكەشكرد و وەرگیرام”.

سەبارەت بەوەی بەرنامەی هەیە لە داهاتوو داوای گۆڕینی بڕوانامەكەی بكات لە وەزارەتی خوێندنی باڵا بۆ ئەوەی بتوانێت وانە بڵێتەوە لە زانكۆكانی كوردستان وتی، “هێشتا ئەوە نازانم، بەڵام تەنها من نیم، كە پەڕلەمانتار بووم و خوێندومە، دكتۆرای تێدایە، ماستەری تێدایە، بەكالۆریۆسی تێدایە”.

هاوكات لەماوەی ڕابردوشدا ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگا هەبوە لە وڵاتی ئێران خوێندنی ماستەری تەواوكردوە هاوكات سەرۆك شارەوانی و چەندین بەرپرسی باڵای دیكەی حكومی هەبووە كە مۆڵەتی خوێندنیان وەرنەگرتوە و لە زانكۆكانی دەرەوەی هەرێمی كوردستان خوێندنی ماستەریان خوێندوە.

د.جوان جەلال شەریف، بەڕێوەبەری گشتی فەرمانگەی نێردراوان و پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەكان لە وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی وتی، “ئەوانەی بە پلەی بەڕێوەبەری گشتی و بۆ سەرەوە (بریكاری وەزیر، بەڕێوەبەری گشتی، وەزیر، ئەندامی پەڕلەمان، ئەندامانی ئەنجوومەنی پارێزگاكان) ئەگەر هاتوو چون بۆ خوێندن بەبێ مۆڵەت، لەكاتێكدا خۆیان هەر مۆڵەتیان پێ نادرێت، بەڵام ئەگەر بەبێ مۆڵەت خوێندیان بەهیچ شێوەیەك یەكسانكردنی بڕوانامەیان بۆ ئەنجام نادرێت”.

وتیشی، “ئەگەر هاتوو یەكێك لەوانە ئەگەر لە پڕۆسەی خوێندندا بێت و لەو كاتەدا هەڵببژێردرێت بۆ ئەندامی پەڕلەمان یاخود ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگاكان، دەبێت یەكێك لەوانە هەڵبژێرێت، دەتوانێت خوێندنەكەی دوابخات تاكو ئەو كاتەی كاری پەڕلەمانتارییەكەی تەواو دەكات، یاخود بەڕێوەبەری گشتی بێت یان وەزیر یان بریكاری وەزیر، دەبێت خوێندنەكەی بەجێبهێڵێت، ئەگەرنا دواتر یەكسانكردنی بڕوانامەی بۆ ناكرێت “.

ڕوونیشیكردەوە، “دەرگای خوێندن كراوەیە و هەموو كەسێك ئازادە پڕۆسەی خوێندن لە دەرەوەی وڵات ئەنجامبدات، بەڵام هیچ یەكێك لە ئەندامانی پەڕلەمان نەهاتووە بۆ وەزارەتی خوێندنی باڵا بۆ ئەوەی یەكسانكردنی بڕوانامەیان بۆ بكرێت، چونكە پڕۆسەی یەكسانكردنی بڕوانامەیان بۆ ئەنجام نادرێت، لەداهاتووش ئەگەر بێتو بیانەوێت ببنە مامۆستا داوای مۆڵەتی خوێندنی لێدەكەین، دەبێت پێش ئەوەی ببێتە پەڕلەمانتار لە كوێ فەرمانبەر بووە مۆڵەتی ئەو شوێنە بهێنێت، یاخود دەبوو پەڕلەمانی كوردستان ڕەزامەندی بۆ بكردایە”.

سەبارەت بەو كەسانەی سەرقاڵی خوێندنی دكتۆران لە زانكۆكانی دەرەوەی هەرێمی كوردستان، لەكاتێكدا بەشێك لە خوێندنەكەیان لەدەرەوە وڵات ئەنجام دەدەن و بەشێكی دیكەی دەهێننەوە هەرێمی كوردستان وتی، “ئەو كەسانە ئەگەر مۆڵەتی خوێندنیان هەبێت ئەوە قسەیەكی دیكەیە، ئەگەر مۆڵەتی خوێندنیان نەبێت، ئەو كاتە یەكسانكردنی بڕوانامەیان بۆ ئەنجام نادرێت، ئەو كەسانەشی دەچن لە دەرەوەی وڵات دەخوێنن و دەگەڕێنەوە لێرە توێژینەوەكانیان ئەنجام دەدەن، دەبێت لەماوەی ئەو دوو ساڵەی دەخوێنن، نابێت لە سێ مانگ زیاتر لێرە بن ئەوەش بە ڕەزامەندی وەزارەت دەبێت ببێت. ئەوانەشی دكتۆرا دەخوێنن لە دەرەوەی وڵات دەبێت دابڕانی تەواوەتی بكەن لە دەوامەكەیان، ئەگەر لەناوخۆش بخوێنن دەبێت ساڵی یەكەم دابڕانی تەواوەتی بكات و ساڵی دووەم كە سەرقاڵی توێژینەوەكەیەتی، دەبێت (تەفەروخ جوئزی) بكات”.

زۆرن ئەوانەی لە هەرێمی كوردستان خەون و ئامانجیان تەواوكردنی خوێندنی باڵای ماستەر و دكتۆرایە لە زانكۆكانی ناوخۆ و دەرەوە، بەڵام بەهۆی خراپی باری ئابورییان نەیانتوانیوە درێژە بە خوێندنەكەیان بدەن، ئێستاش بە ناچاری هەندێك لەوانە كرێكاری دەكەن و هەندێكی دیكەیان لە چاوەڕوانی حكومەتدان بۆ ئەوەی دابمەزرێن.

زۆرن ئەوانەی كەسانی سادەی ناو كۆمەڵگەن و سەرەڕای تەواوكردنی خوێندنی ماستەر بەڵام هەتاكو ئێستا نەیانتوانیوە لە یەكێك لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان وانەبڵێنەوە و هەم بژێوی ژیانیان دابین بكەن، هەمیش ئەو زانست و زانیارییەی هەیانە بیگەیەننە نەوەی نوێی ئەم هەرێمە.

لای خۆیەوە، كاروان ئیبراهیم، ڕۆژنامەنوس و یەكێك لەوانەی لە دەرەوەی وڵات خوێندویەتی ڕاگەیاند، “من فەرمانبەری شارستانیم لە بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتان/ سلێمانی، مۆڵەتی بێ‌ مووچەم كرد بۆ ماوەی دوو ساڵ لە (7/8/2014 تا 7/8/2016) لەو ماوەیەدا لەسەر گیرفانی خۆم چومە وڵاتی هندستان بۆ خوێندن و بڕوانامەی ماستەرم بەدەستهێنا لە بواری ڕاگەیاندن، كە هەر پسپۆڕییەكەی خۆمە.”

وتیشی، “من هەشت مانگ پێش دەرچونی بڕیاری سەرۆكایەتی ئەنجوومەنی وەزیران ژمارە (28) لە (5/4/2015) مۆڵەتی بێ‌ مووچەم كردوە، بڕیارەكە دەڵێت: لەو بەروارە بەدواوە مۆڵەتی بێ‌ مووچە پەسەندكردنی بڕوانامەی بۆ ناكرێت، بەڵام ئەوانەی پێش ئەو بەروارە مۆڵەتی بێ‌ مووچەیان كردوە و بەكاریانهێناوە بۆ خوێندن، پەسەندكردنی بڕوانامەیان بۆ دەكرێت. ”

سەبارەت بە هاوتاكردنی بڕوانامەكەی وتی، “تا ئێستا هاوتاكردنی بڕوانامە بۆ من نەكراوە و هیچ حسابێك بۆ بڕوانامەكەم نەكراوە، لە كاتێكدا ڕەنجێكی زۆرم كێشا و بە هەژاری خوێندم و ویستم لە ڕێگەی خوێندن و فێربونی زمانەوە، خزمەتی زیاتری كوردستان بكەم. هەروەها خەڵكم لەگەڵ بوو ئەویش مۆڵەتی بێ مووچەی كردبو وەك من، بڕوانامەكەی هاوتا كراوە.”

راپۆرت

تەندروستی جیهانی: سلێمانی دەچێتە قۆناغی نوێوە
ژمارەیەكی زۆری تووشبووان بە كۆرۆنا چاكبوونەوە


خەڵك- بەشی هەواڵ
وتەبێژی تەندروستی سلێمانی داوای پابەندبوونی زیاتر لە هاووڵاتیان دەكات و دەڵێت: ” كۆرۆنا یەكسان نیە بە مردن” و پزیشكێكی پسپۆڕیش ئاشكرای دەكات، كە ژمارەیەكی زۆری تووشبووان بە كۆرۆنا چاكبوونەوە.

نوێنەری ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی (WHO) لە سلێمانی ڕایگەیاند، تووشبوون بە كۆرۆنا خاوبووەتەوە و پێشبینی دەكرێت لەهەفتەكانی داهاتوودا سلێمانی لە ڕووی كۆرۆناوە بچێتە قۆناغێكی دیكە.

لای خۆشیەوە، د. یاد نەقشبەندی، وتەبێژی تەندروستی سلێمانی لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك بڵاویكردەوە، هاووڵاتیانی خۆشەویست كۆرۆنا یەكسان نیە بە مردن، چونكە تەنانەت نەخۆش هەیە شێرپەنجە و شەكرەی هەبووە و چاكبۆتەوە، دڵنیابن ژمارەی چاكبوونەوە زۆر زیاترە لە ژمارەی گیانلەدەستدان.

ڕاشیگەیاندووە، بوونی تەنها یەك حاڵەتی گیانلەدەستدان زۆرە بۆ خێزانێك، بۆیە تكا ئەكەم پابەندبن.

هاوكات، د. چالاك محێدین، پزیشكی پسپۆڕی هەناوی لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك دەڵێت: “دوای ئەوەی ژمارەیەكی زۆر لە گەرمیان تووشی پەتای كۆرۆنا بوون و ڕێژەیەكی زۆریان چاكبوونەوە ڕێژەیەكی تریان لە قۆناغی چاكبوونەوەن و ڕێژەیەكی تری كەم لە تووشبووندان.

دەشڵێت: “وەكو پێشتریش ئاماژەم پێی كرد بەھۆی دروست بوونی Herd Immunity لەمەولا تووشبوون بەرەو خاوبوونەوە ئەچێت و لە داھاتوویەكی نزیكدا ئەگەر تووشبوونیش ھەبێت تاك و تەرا ئەبێت و لە خاڵێكدا ئەوەستێت”.

ئاشكراشی كردووە، كە ئەمڕۆ پەیوەندیم كرد بە ھاوڕێم دكتۆر ئەیاد محەمەد لە تاقیگەی نەخۆشخانەی قەڵا وتی، دركی پێ ئەكەین ژمارەی تووشبووان بەرەو كەمبوونەوە ئەچێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

(خەڵک) هۆکاری درەنگ دەرچوونی ئەنجامی پشکنینەکانی کۆرۆنا ئاشکرادەکات


خەڵک – نزار جەزا

بەهۆی کەمبوونەوەی کیت بۆ پشکنینی کۆرۆنا لەشاری سلێمانى، ئەنجامی پشکنینەکان لەوادەی خۆیان دوادەکەون، بەجۆرێک هەندێک پشکنین دوای زیاتر لە ۱۰ ڕۆژ ئەنجامەکەیان دەردەچێت، لەئێستاشدا هەزار و ٦٠٠ پشکنین لەسەرەدان، کە ٢٠٠ دانەی کۆتایی لە دوای نزیکی هەشت ڕۆژی دیکە ئەنجامەکەیان دەردەچێت، بەو هۆیەشەوە بەشێک لەتووشبووانی کۆرۆنا، تا ئەوکاتەى ئەنجامەکەیان دەردەچێت، چاکدەبنەوە.

 

هێڤی نمونەیەکە لەدەیان تووشبووی دیکەی کۆرۆنا، کە ئەنجامی پشکنینەکەی پاش ١١ ڕۆژ وەرگرتۆتەوە، ئەمەش بۆتە هۆکارێک بۆ زیاتر بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا، چونکە ئەو کەسانە بێ ئەوەی دڵنیابنەوە کە تووشبووی کۆرۆنان بەرکەوتەیان لەگەڵ خەڵکانی دیکە زیاتر دەبێت.

 

هێڤی خالید، ڕۆژنامەنوس بە(خەڵک)ی ڕاگەیاند، ٢٢ی مانگی ڕابردوو واتە ١١ ڕۆژ پێش ئێستا لەگەڵ هاوڕێیەکی نمونەی پشکنینیان لەنەخۆشخانەى عەلی ناجی لێ وەرگیرا، چونکە پێشتر بەرکەوتەیان لەگەڵ چەند تووشبوویەکی کۆرۆنا هەبوو، بۆیە لەدواى ئەوەوە نزیکی هەفتەیەک خۆیان لەماڵەوە کەرەنتینەکرد، بەڵام کە هیچ نیشانەیەکیان نەبوو و لەنەخۆشخانەشەوە پەیوەندییان پێوەنەکردن، پێیانوابوو، کە چاکبوونەتەوە، بۆیە دەستیان بەژیانی ئاسایی خۆیان کردەوە، بەڵام لەدوای ١١ ڕۆژ نامەیەکی لەنەخۆشخانەوە پێ گەیشت کە تووشبووی کۆرۆنایە.

 

ئاماژەى بەئەوەشدا، پشکنینێکی تر ئەنجامدەدەنەوە بۆئەوەی بەتەواوی دڵنیاببینەوە کە ئایا ڤایرۆسەکەیان تێپەڕاندووە یان نا.

 

لەشاری سلێمانی نمونەى پشکنین لەنەخۆشخانەی عەلی ناجی لەهاوڵاتییان وەردەگیرێت و هەروەها لەنەخۆشخانەکانی تایبەت بەکۆرۆنا بەهەمانشێوە نمونەى پشکنین وەردەگیرێت، پاشان کۆی نمونەکان بۆ نەخۆشخانەى شەهید تاهیر عەلی والی بەگ دەنێردرێت، بۆئەوەی پشکنینی بۆ بکرێت.

 

د. ئازاد هەورامی، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی شەهید تاهیر عەلی والی بەگ لە سلێمانی بە(خەڵک)ی ڕاگەیاند، ماوەیەک ڕێژەى کیت بۆ پشکنینی کۆرۆنا زۆر کەمببۆوە، هاوکات نمونەکانی پشکنین زۆربوون و پشکنینێکی زۆریان لەسەربوو، بۆیە ئەمانە بوونە هۆکاری درەنگ دەرچوونی ئەنجامی پشکنینەکان.

 

ئاماژەى بەئەوەشدا، کەمی ئەو کیتە جیهانی بوو، واتە تەنها لەسلێمانی نییە، پێشتر ڕۆژانە ٤٠٠ تاکو ٥٠٠ پشکنینیان ئەنجامدەدا دواتر دابەزی بۆ نزیکی ١٤٠ پشکنین لەڕۆژێکدا، بەڵام لەئێستادا دۆخەکە بەرەو باشتر دەچێت و کیتی پێویستیان لەبەردەستە بۆیە ئێستا ڕۆژانە سەروو ٢٠٠ پشکنینی ئەنجامدەدەن، ئەمەش بەهۆی کوالیتی کیتەکەوەیە، کە هێواشترە لە جۆرەکانی پێشتر.

 

بەڕێوەبەری ئەو نەخۆشخانەیە ئاشکراشی کرد، لەئێستادا هەزارو ٦٠٠ نمونەى پشکنین لەسەرەدان بۆ پشکنین.

 

بەپێی خەمڵاندنێکی (خەڵک)، ئەو هەزارو ٦٠٠ نمونەی پشکنینە، کە  لەنەخۆشخانەى  شەهید تاهیر عەلی والی بەگ لەسەرەدان بۆئەوەی پشکنینیان بۆ بکرێت، بەپێی توانای پشکنینی ڕۆژانەی ئەو نەخۆشخانەیە بێت، لەماوەى هەشت ڕۆژی داهاتوودا ئەنجامەکانیان دەردەچێت، ئەگەر زوو بەفریای ئەو نەخۆشخانەیەوە نەچن و پێویستییەکانیان بۆ دابین نەکەن.

 

دواکەوتنی ئەنجامی پشکنینەکان کاریگەری خراپی لەسەر بڵاوبوونەوەی زیاتری کۆرۆنا لەسلێمانی هەیە، چونکە ئەو کەسانەى پشکنین دەکەن، تاکو دوای زیاتر لەهەفتەیەک دڵنیانابنەوە لەوەی تووشی کۆرۆنا بوون یاخود نا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

هەرێم پێیوایە غەدری لێدەكرێت
ڕەنگە هەولێر و بەغدا نەگەنە ئەنجام


خەڵك- ئیدریس جەبار
ڕەنگە حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ حكومەتی فیدراڵ نەگاتە ڕێكەوتن لەبارەی كێشە هەڵپەسێردراوەكانی نێوانیان، ئەمەش لەكاتێكدایە كە سێ‌ گەڕی گفتووگۆ لەنێوانیاندا لەم ماوەیەی دواییدا سازكران.

ناكۆكییەكان لەسەر پشكی هەرێم لە بودجەی دارایی و شایستە داراییەكانی پێشمەرگە و هەناردەكردنی نەوت و ناوچە جێناكۆكەكانی پەیوەست بە ماددەی 140ی دەستوری هەمیشەیی عیراقن.

لەو بارەیەوە، سەرچاوەیەكی ئاگادار بە میدیاكانی نزیك لە پارتی دیموكراتی كوردستانی ڕاگەیاندووە”شێوازی گفتووگۆكانی ئێستای نێوان هەردوولا مزگێنی بەخش نیین، و بەرەو بنبەستن دەچن بۆ چارەسەركردنی ئەو كێشە و گیروگرفتانە”.

بە وتەی سەرچاوەكە”بەداخەوە حكومەتەكەی كازمی بەرانبەر بە كورد بەندەكانی دەستور جێبەجێ‌ ناكات، چونكە لە زۆربەی گفتووگۆكانی ئەم دواییە هەوڵی بەغدا بەدیكراوە بۆ دەستگرتن بەسەر مەرزە سنورییەكانی هەرێم، ئەمەش لەلایەن هەرێمەوە هێڵی سورە و بە زامنكردنی مافی گەلی كوردستان دادەنرێن، وەك لەگەڵ حكومەتەكانی پێشوودا رێكەوتنیان لەسەركراوە”.

ئەو سەرچاوەیە دەڵێت”چ كاتێك حكومەتی عیراقی توانی بەشێوەیەكی تەواوەتی دەست بگرێت بەسەر مەرزە سنورییەكانی ناوچەكانی تری عیراق و فڕۆكەخانە و بەندەرەكان، ئەوا حكومەتی هەرێم لەو دەمەدا ئامادەیە گفتووگۆیەكی یاسایی لەو بارەیەوە ئەنجام بدات كە تێیدا مافی هەرێم پارێزراوبێت”.

لەبارەی بابەتی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستانیش، سەرچاوەكە ڕایگەیاندووە”هەڵوێستی ئێستای بەغدا پشت بە دەستور و یاسا نابەستێت، بەڵكو گوشارێكی سیاسییە و حكومەتی عیراق دەیەوێت لەبەرانبەر دۆسێی ناوچە جێناكۆكەكان بەكاریبهێنێت، پرسی هەناردەكردنی نەوتیش بەداخەوە بە هەمان شێوە فێڵێكی سیاسییە”.

سەرچاوەكە پێیوایە”ئەركی حكومەتی عیراقە وەك چۆن مووچەی بەسرە و بەغدا و موسڵ دابین دەكات، بە هەمان شێوە مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستانیش دابین بكات، نەك وەك كارتی سیاسی و قۆڵبادان لەدژی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەكاریی بهێنێت، حكومەتەكەی كازمیش هەمان سیاسەتەكانی مالیكی و عەبادی دژ بە كورد دووبارە دەكاتەوە، لەمەشدا شكستخواردوو دەبێت كە لە بەرژەوەندی عیراق نییە”.

حكومەتی عیراق بەسەرۆكایەتی مستەفا كازمی، لەماوەی گفتووگۆكانی ڕابردووی لەگەڵ شاندنی هەرێمی كوردستان، بەپێویستی زانیوە وەك چۆن پارە و داهاتی نەوت و مەرزە سنورییەكان و بەندەرەكان و داهاتەكانی تری ناوخۆ لە بەسرە و پارێزگەكانی تر دەگەڕێنەوە بۆ خەزێنەی دەوڵەت لە بەغدا، پارەی هەناردەی نەوت و داهاتی گومرگ و داهاتەكانی تری ناوخۆی پارێزگەكانی هەرێمی كوردستانیش ڕادەستی بەغدا بكرێن، تا لەبەرانبەردا حكومەتی فیدراڵ مووچەی فەرمانبەران و شایستە داراییەكانی تر ڕەوانەی هەرێمی كوردستان بكات.

زۆبەری هێزە سیاسییەكانی عیراقیش بە سوننە و شیعەوە پێیانوایە، تائێستا حكومەتی هەرێم داهاتی هەناردەی نەوت و داهاتی گومرگی بۆخۆی هەڵگرتووە و لە بودجەی گشتی عیراقیش كە لە داهاتی فرۆشتنی نەوتی كێڵگەكانی ناوەڕاست و باشوور پێكدێت لەگەڵ داهاتەكانی تری گومرگ و ناوخۆی پارێزگەكانی تر، پشكی هەبووە بەبێ‌ ئەوەی بە یەك فلس بەشداریی لە دەوڵەمەندكردنی بودجەی گشتی عیراقدا بكات، بۆیە بە پێویستی دەزانن چی دی حكومەتی فیدراڵ مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم ڕەوانە نەكات و لێبگەڕێت هەرێم لە داهاتەكانی خۆی مووچە بۆ خەڵكی هەرێم دابین بكات.

ئەمەش لەكاتێكدایە كە ئەمڕۆ سێشەممە 2020/6/30 مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە لەگەڵ شاندی دانوستانکار لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەشدا قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەت، تیشکی خستەسەر سەردانی هەفتەی ڕابردووی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ بەغدا و ئەنجامی گفتوگۆکان لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی و پێشنیارەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکان .

سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان جەختی لەسەر بەردەوامبوونی گفتووگۆكانی هەرێمی کوردستان لەگەڵ بەغدا كردبۆوە بۆ گەیشتن بە ڕێکەوتنێک کە ماف و شایستە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستانیان تێدا پارێزراو بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان