ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

عێراق

عەسائیبی ئەهلی حەق بۆ (خەڵك): بڕیاری دەركردنی هێزە بیانییەكان دەبێت جێبەجێ‌ بكرێت

خەڵك- ئیدریس جەبار
پەرلەمانتارێكی فراكسیۆنی سادیقونی سەر بە بزوتنەوەی عەسائیبی ئەهلی حەق كە لەلایەن قەیس خەزعەلییەوە سەرۆكایەتی دەكرێت، بەپێویستی دەزانێت بڕیاری دەركردنی هێزە بیانییەكان لەسەر خاكی عیراق جێبەجێ‌ بكرێت، هیواش دەخوازێت پەیوەندی دۆستانەی عیراق لەگەل هەموو وڵاتانی جیهاندا بەبێ‌ جیاوازیی بەردەوام بێت.

فازڵ فەتلاوی، پەرلەمانتاری فراكسیۆنی سادیقوق، لە لێدوانێكیدا بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند:”دەبێت هێزە بیانییەكان لە هەموو خاكی عیراق بچنە دەرەوە، لەگەڵ ئەوەشدا هیواخوازیین پەیوەندییە سیاسی و ئابورییەكانمان لەگەڵ تەواوی وڵاتانی جیهاندا بەردەوام بێت”.

بە وتەی فەتلاوی:”بڕیارەكە بڕیاری پەرلەمانی عیراقە كە خاوەنی سەروەریی تەواوە، ئێمەش وەك فراكسیۆنی سادیقون بەشێكین لەو بڕیارە كە گوزارشت لە بەبەهێزیی دەكات”.

سەبارەت بە ڕەوشی ئەمنی و مانەوەی هەڕەشەی گروپە توندڕەوەكان لە هەندێك ناوچەی عیراق و پێویستی وڵات بە مانەوەی ئەو هێزانە، پەرلەمانتارەكەی سادیقون وتی:”دوای تێكشكاندنی گروپە تیرۆریستییەكانی داعش لە وڵاتدا، ئەركی ئەو هێزانە لە عیراقدا تەوابوو، بۆیە داوا دەكرێت تەواوی ئەو هێزە بیانیانە لە عیراق بچنە دەرەوە، چونكە لەئێستادا هێزە چەكدارەكانی وڵات بۆخۆیان دەتوانن خاك و ئاسمان و ئاوی عیراق بپارێزن و بەرگری لە سەروەریی وڵات بكەن”.

فازڵ فەتلاوی دەڵێت:”ئێمە دەمانەوێت پەیوەندی سیاسی و دیپلۆماسی و ئابوری لەگەڵ هەموو وڵاتانی جیهاندا ببەسترێت، بەڵام لەو بڕوایەشدام هیچ وڵاتێك نەبێت كە بوونی داگیركاریی و هێزی بێگانە لەسەر خاكەكەی قبوڵ بكات”.

لە5 ی ئەم مانگەدا پەرلەمانی عیراق بڕیارێكی پەسەند كرد كە لێوەی حكومەتی پابەندكرد بەدەركردنی هێزە بیانییەكان لەسەر خاكی عیراق، ئەم بڕیارەی پەرلەمانی عیراقیش دوای دوو ڕۆژ بوو لە كوژرانی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی فەیلەقی قودسی ئێرانی و ئەبو مەهدی موهەندیس، جێگری سەرۆكی دەستەی حەشدی شەعبی عیراق هێرشێكی فڕۆكەیەكی بێفڕكەوانی ئەمریكالە نزیك فڕۆكەخانەی بەغدا.

هەر لەو چوارچێوەیەدا، لە 9ی ئەم مانگە، عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی كاربەڕێگەی عیراق، داوای مایك پۆمپیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا كردبوو، شاندێكی ئەمریكایی بۆ ڕێككەوتن لەسەر میكانیزمەكانی جێبەجێكردنی بڕیارەكەی پەرلەمانی عیراق، بۆ بەغدا ڕەوانە بكات، بەڵام وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا دوای دوو ڕۆ داواكەی بەغدای ڕەتكردەوە و ڕایگەیاند، هەر شاندێك بۆ بەغدا ڕەوانە بكات، بۆ وتوێژ دەبێا لەسەر پابەندبوونی هەردوو وڵات بە هاوبەشی ستراتیژی، نەك بۆ گفتووگۆ لەسەر پاشەكشەكردنی هێزەكان.

بەر لەوەش دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا، هەڕەشەی سەپاندنی سزای ئابوری كردبوو بەسەر عیراقدا گەر بەغدا بڕیاری دەركردنی هێزەكانیان كە نزیكەی 5 هەزار سەربازدەبن، جێبەجێ‌ بكات.

عێراق

كەرەنتینە و قەدەغەی هاتووچۆ دەستپێدەكاتەوە؟

خەڵك- بەشی هەواڵ

وەزارەتی تەندروستی‌ عیراق هۆشداری دەداتە هاووڵاتیان، كە ئەگەر پابەندی ڕێكارەكانی خۆپارێزی نەبن بڕیاری كەرەنتینە و قەدەغەی هاتووچۆ ڕادەگەیەنن.

ڕیاز حەلفی،‌ بەڕێوەبەری‌ تەندروستی‌ گشتی لە وەزارەتی تەندروستی عیراق بە ڕۆژنامەی (الصباح)ی نیمچە فەرمی ڕاگەیاندووە، بەهۆی‌ پێشێلكردنی‌ مەرجەكانی‌ خۆپارێزی‌ لەلایەن هاووڵاتیانەوە، ژمارەی‌ توشبووانی‌ ڕۆژانە چوار هەزار حاڵەتی‌ تێپەڕاندووە.

دەشڵێت: “تەنها 20%ی‌ هاووڵاتیان دەمامك بەكاردەهێنن و پابەندن بە ڕێكارەكانی خۆپارێزییەوە”.

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو ڕێكارانەی وەزارەت دەیانگرێتە بەر بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی پەتاكە فراوان دەكرێن لەڕێگەی زیادكردنی بێدی نەخۆشخانەكان و بنیاتنانی باڵەخانەی نەخۆشخانە لە بەغدا و پارێزگاكان.

ڕاشیگەیاندووە، لە ڕۆژانی‌ داهاتوودا وەزارەت لە نزیكەوە چاودێری‌ كۆبوونەوەی‌ هاووڵاتیان و ئاستی‌ پابەندبوونیان بە ڕێنماییەكانەوە دەكات.

جەختیشی كردەوە، لەحاڵەتێكدا ژمارەی‌ توشبووان بە ڤایرۆسەكە بەرزبووەوە وەزارەت بەرەو كەرەنتینە و قەدەغەكردنی‌ هاتووچۆ هەنگاو دەنێت.

ئاشكراشی كرد، ئەگەر ژمارەی‌ توشبووان وەك ئێستا مایەوە، ئەوە مانای‌ وایە كۆمەڵگە بەرگرییەكی‌ بەهێزی‌ هەیە و ئەوەش خواستی‌ ئەوانە و دەخوازن بەو شێوەیە بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

عیراق، ڕێژەی چاكبوونەوە لە پەتای كۆرۆنا 80%یە

خەڵك- بەشی هەواڵ
وتەبێژی سەرۆك وەزیرانی عیراق، سێ‌ پەرەسەندنی ئەرێنی سەبارەت بە ڕووبەڕووبوونەوەی پەتای كۆرۆنا لە عیراقدا ڕادەگەیەنێت.

ئەحمەد موللا تەڵاڵ وتەبێژی سەرۆك وەزیرانی عیراق لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند”وەزیری تەندروستی پێی ڕاگەیاندوون كە ڕێژەی چاكبوونەوە لە پەتای كۆرۆنا گەیشتۆتە نزیكەی 80%”.

بە وتەی موللا تەڵاڵ”ڕێژەی مردن بە كۆرۆنا بۆ 2.7%دا دابەزیوە، وەزارەتی تەندروستیش ڕێكەوتنی كردووە بۆ وەرگرتنی 20%ی پێداویستی عیراق لە ڤاكسینی كۆرۆنا لە حاڵەتی پەسەندكردنی لەلایەن ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی”.

وتەبێژی سەرۆك وەزیرانی عیراق، پێشبینی كرد ژمارەی تووشبوان بە كۆرۆنا لەگەڵ هاتنەبەری وەرزی پایز، ڕوو لە زیادبوون بكات، داواشی لە هاووڵاتیان كرد، هەموو ڕێكارەكانی خۆپارێزی بگرنەبەر.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

عیراق و هەرێم، زیاتر لە 4700 حاڵەتی تووشبوونی نوێ‌ بە كۆرۆنا تۆماركرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی تەندروستی عیراق 4724 حاڵەتی توشبوونی نوێ‌ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لەعیراقدا ڕادەگەیەنێت و ئاماژە چاكبوونەوەی 3682 كەسیش دەكات كە نەخۆشییەكەیان پەڕاندووە و چاكبوونەتەوە.

بەپێی بەیاننامەیەك كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی عیراقەوە بڵاوكرایەوە” لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 4724 حاڵەتی توشبوونی نوێ‌ لە تێكڕای پارێزگەكانی عیراقدا تۆماركران، لەگەڵ ئەمەشدا 3682 حاڵەتی چاكبوونەوەش لە هەمان ماوەدا تۆماركراوە.

بەپێی ئامارەكان، بەغدا زۆرترین ژمارەی مردن و تووشبوانی تۆماركردووە، و پاشان پارێزگەی واست لە پلەی دووەمدایە كە 430 كەس تووشی كۆرۆنا بوون.
لە بەیاننامەكەی وەزارەتی تەندروستی عیراقدا هاتووە،” تۆماركردنی حاڵەتەكانی توشبوون بە كۆرۆنا بەسەر زۆرێك لە پارێزگەكاندا دابەشبوون كە بەمشێوەیەن: بەغدا ڕەسافە: 440 حاڵەت، مەدینە توب: 87 حاڵەت، بەغدا كەرخ: 938 حاڵەت، بەسرە: 389 حاڵەت، نەجەف: 175 حاڵەت، سلێمانی: 173 حاڵەت، هەولێر: 110 حاڵەت، كەركوك: 161 حاڵەت، دهۆك: 353 حاڵەت، كەربەلا: 120 حاڵەت، واست: 430 حاڵەت، دیالە: 89 حاڵەت، میسان: 170 حاڵەت، زیقار: 289 حاڵەت، ئەنبار: 26 حاڵەت، بابل: 131 حاڵەت، سەڵاحەدین: 211 حاڵەت، نەینەوا: 127 حاڵەت، دیوانیە: 199 حاڵەت، موسەننا: 107 حاڵەت”.

هەر لە بەیاننامەكەدا وەزارەتی تەندروستی عیراق، ئاماژەی بە تۆماركردنی 57 حاڵەتی گیانلەدەستدانیش كردووە لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوو لە تێكڕای پارێزگەكانی عیراق و هەرێمی كوردستان، ئەمەش بەراورد بە ڕۆژانی پێشوو بە ژمارەیەكی كەمتر دادەنرێت.

وەزارەتی تەندروستی عیراق دەڵێت”كۆی گشتی ژمارەی تووشبوان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتدا گەیشتۆتە 327580 كەس و لەو ژمارەیەش 8682 كەس گیانیانلەدەستداوە و 261757 كەس نەخۆشییەكەیان پەڕاندووە و چاكبوونەتەوە، ئەوانەش كە تائێستا لە نەخۆشخانەن و چارەسەرییان بۆ دەكرێت 57141 كەسن كە 546 حاڵەتیان باری تەندروستییان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان