ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

بڕی قەرزەكانی سەر عیراق ئاشكرادەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
مزهر محەمەد ساڵح، ڕاوێژكاری سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ كاروباری دارایی، بڕی قەرزە دەرەكی و ناوخۆییەكانی سەر عیراق، ئاشكرا دەكات.

ساڵح لە لێدوانێكی بۆ ئاژانسی دەنگوباسی (العراقیە) (واع) ڕایگەیاندووە”بڕی قەرزە دەرەكییەكانی سەر عیراق، كەمترە لە 30 ملیار دۆلار، هەندێك لە قەرزە دەرەكییەكانیش بەندە بە ڕێككەوتنی یانەی پاریس كە نزیكەی 80%ی قەرزەكانی پێش ساڵی 1990ی لابراون و یەكلایی نەكراونەتەوە”.

بەوتەی ڕاوێژكارە داراییەكەی حكومەتی عیراق”قەرزی دەرەكی سەر وڵات بۆ قۆناغی پێش 1990 دەگاتە 128 ملیار دۆلار، بەڵام 80%ی بەپێی ڕێككەوتنی یانەی پاریسەوە سڕدراوەتەوە”.

مزهر محەمەد ساڵح دەڵێت”41 بۆ 42 ملیار دۆلاری ئەو قەرزانە پەیوەندییان بە وڵاتانی كەنداوەوە هەیە، لەگەڵ هەندێك وڵاتی تر كە پێش ساڵی 1990 لە دەرەوەی ڕێككەوتنی یانەی پاریس قەرزییان بە عیراق بەخشیوە”، ئاماژەی بە چارەسەركردنی ئەو قەرزە هەڵپەسێردراوانەش كردووە لەڕێی پەنابردنە بەر ڕێككەوتنی پاریس، بەو پێیەی ڕێككەوتنێكی پێوەرییە بۆ هەموو قەرزەكانی سەر عیراق.

ئەو ڕاوێژكارە داراییە ڕایگەیاندووە”پاشماوەی ئەو قەرزەی لە ڕێككەوتنی یانەی پاریس دەمێنێتەوە، كەمترە لە 9 ملیار دۆلار، هەندێك قەرزی تر بەهۆی جەنگی دژ بە گروپە تیرۆریستییەكانی داعش بەسەر عیراقەوە كەڵەكە بووە كە بە نزیكەی 13 ملیار دۆلار مەزەندە دەكرێت”.

مزهر محەمەد ساڵ پێیوایە”پاشماوەی پارەی ئەو وڵاتانەی لەنێو ڕێككەوتنی پاریس و دەرەوەن، لەگەڵ دامەزراوە داراییە نێودەوڵەتییەكان و لایەنەكانی تر، ناچنە ژێرباری ڕێككەوتنی یانەی پاریس و بە نزیكەی 28 ملیار دۆلار مەزەندە دەكرێت”.

بە وتەی ڕاوێژكارە داراییەكەی حكومەتی عیراق”ئەو قەرزانە لە ساڵی 2020 تا 2028، هەر یەكە و بەپێی شایستەی خۆی بە وەجبە دەدرێنەوە، قەرزی ناوخۆی عیراقیش بە نزیكەی 42 ملیار دۆلار مەزەندە دەكرێت كە بۆ بانكەكانی ناوەندی و ڕافیدەین و (L.T.B.A) و بانكی ڕەشید، دەگەڕێتەوە”.

 

أ.ج

ئابوری

دەستەی ئاماری هەرێم لەبارەی ڕێژەی بێكاری ڕوونكردنەوە دەدات

خەڵك – ئارام سەردار

دەستەی ئاماری هەرێمی كوردستان لەڕوونكردنەوەیەكدا ڕایدەگەیەنێت، ئەو ئامارەی لەچەند وێبسایت و پەیجێك بڵاوكراونەتەوە لەبارەی ڕێژەی بێكاری لەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان و عیراق سەرچاوەكەی وەزارەتی پلاندانانی عیراقە و تێكەڵاوی بەئامارەكەوە دیار بووە.

لە ڕوونكردنەوەكەیدا دەستەی ئاماری هەرێمی كوردستان كە وێنەیەكی بۆ (تۆڕی میدیایی خەڵك) نێردراوە تێیدا هاتووە، ئەمڕۆ لە چەندین وێبسایت و پەیج و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان زانیاری ئاماری بڵاو كراوەتەوە و سەرچاوەكەی وەزارەتی پلاندانانی عیراق بووە، سەبارەت بە ڕێژەی هەژاری لە سەر ئاستی هەرێمی كوردستان و پارێزگاكان و عیراق.

لەڕوونكردنەوەكەدا ئاماژەبەوەكراوە، بە گشتی تێكەڵاویەك بە ئامارەكەوە دیار بوو، بۆیە دەستەی ئامار لە خشتەیەكدا ڕێژەی هەژاری بۆ ساڵانی ٢٠١٤و ٢٠١٨ دەخەینەڕوو، لەهەمان كاتدا لە هێڵكارییەكدا كە بۆ ساڵانی ٢٠٠٧ تا ٢٠١٨یە و هەموو ئەو گوڕانكارییانە كە بەسەر ڕێژەكەدا هاتوون پیشان دەدات تا ئەم بابەتە خوێندنەوەی هەڵەی بۆ نەكرێت و ڕاستییەكان وەك خۆی دیاری بكرێت.

بەپێی خشتەی دەستەی ئامار لە ساڵی ۲۰۱۸ ڕێژەی هەژاری لە هەرێم ٥.٥٪ بووە، لە عیراق 20%، لەسەر ئاستی پارێزگاكانیش لە دهۆك زۆرترین ڕێژە هەبووە كە 8.6% بووە، لە هەولێر 6.7% بووە و سلێمانیش كەمترین ڕێژەی بێكاری تێدا تۆماركراوە 4.5% بووە، بەپێچەوانەوە ڕێژەی بێكاری لە ساڵی 2014دا لە دهۆك 12.4% بووە لە هەولێر لە 1.5% بووە، سلێمانیش 1.2% بووە، لەسەر ئاستی هەرێم ڕێژەی بێكاری لە 12.5% بووە، لە عیراقیش لە هەمان ساڵ 22.5% بووە.

لەڕوونكردنەوەكەدا پێناسەی هەژاری كراوە كەبریتییە لە هەژماركردنی هەژاری لە عیراق و هەرێمی كوردستان پشت بەستراوە بە خەرجی خێزان بۆ دابینكردنی پێداویستییە خۆراكییەكان و خواردنەوە لەگەڵ پێداویستییە ناخۆراكییەكان وەك بەشێك لە پێداویستی سەرەكی و سەرەتایی بۆ بەردەوامبوون لە ژیان بۆ هەر یەك لە ئەندامانی خێزان. هێلی هەژاری لە ساڵی 2007 (77500) دیناری عیراقی بوو و لەساڵی 2012 بە (105500) دیناری عیراقی هەژماركراوە، بەڵام بۆ ساڵی 2018 بەپێی نیشاندەرەكانی ڕێژەی هەڵاوسان و ئابوورییەكان لە هەرێمی كوردستان و عیراق هێڵی هەژاری بە 110880 دیناری عیراقی خەمڵێنرا وەك كەمترین خەرجی تاك لە مانگێگدا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

مامۆستایانی وانەبێژ دەكرێنە گرێبەست

خەڵك-بەشی هەواڵ

جێگری سەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، وەزارەتی پەروەردە كار لەسەر كۆكردنەوەی زانیاری دەربارەی مامۆستایانی وانەبێژ دەكات.

ئەمڕۆ ئەنجوومەنی تەنفیزی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان بە ئامادەبوونی وەزیری پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كۆبووەوە و چەندین تەوەری تایبەت بە كەرتی پەروەردە خراونەتە بەر باس.

عەتا ئەحمەد، جێگری سەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەمڕۆ یەك شەممە یەكێتی مامۆستایان كۆبوونەوەی مەكتەبی تەنفیزی بە ئامادەبوونی ئالان حەمە سەعید، وەزیری پەروەردە ئەنجامدا و چەندین بابەتی كەرتی پەروەردە تاوتوێ كران.

وتیشی، “وەزیری پەروەردە ئاماژەی بۆ تەواوبوونی كاروبارەكانی مامۆستایانی گرێبەست كرد و ڕایگەیاند، بەم زووانە كارەكانیان تەواو دەبێت و لە وەزارەتی داراییە”.

ئشكراشیكرد، وەزارەتی پەروەردە سەرقاڵی كۆكردنەوەی زانیاری و سیڤی سەرجەم مامۆستایانی وانەبێژە، چونكە تاكو ئێستا هیچ زانیارییەكانیان لەسەر ئەو وانەبێژانە نییە و بۆ ئەو مەبەستەش داوایان لە پەروردەكان كردووە ناوی وانەبێژەكان تۆمار بكرێن، ئەگەر هەیە وەزارەت كاریان لەسەر بكەن و بەپێی پێداویستی و خزمەتیان بۆ ساڵانی داهاتوو بكرێنە گرێبەست.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

شارەوانی لەسەر پارەی تابلۆی دوكان و فرۆشگاكان ڕوونكردنەوە دەدات

خەڵك – بەشی هەواڵ
سەرۆكایەتی شارەوانی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، بڕیاری وەرگرتنی پارە لە جیاتی هەڵواسینی تابلۆی فرۆشگا و شوێنكارەكان لە ئەنجوومەنی وەزیرانەوە دەرچووە و هیچ گۆڕانكاریەكی بەسەردا نەهاتووە، دەشڵێت: “لەگەڵ بڕیاری كۆكردنەوەی پارەی خۆڵ و خاشاك یەك بڕیارە و جێبەجێ‌ دەكرێت”.

لە ئێستادا بەهۆی ئەوەی لەپای دانانی تابلۆ لەسەر شوێنكار و فرۆشگاكان لە سلێمانی بڕێك پارە لە خاوەنەكەی وەردەگیرێت، بۆیە هەموو خاوەن كارەكان تابلۆی سەر دوكانەكانیان بە سپی بۆیاخ كردووە، تا ئەو بڕە پارەیان لێ وەرنەگیرێت و گلەیی لە حكومەت دەكەن و داوادەكەن حكومەتی هەرێم بەو بڕیارەیدا بچێتەوە.

سەردەشت ڕەفیق، وتەبێژی سەرۆكایەتی شارەوانی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئێمە لە شارەوانی تەنها لایەنی جێبەجێكارین و بڕیارەكە لە ئەنجوومەنی وەزیرانەوە لەگەڵ بڕیاری كۆكردنەوەی پارەی خۆڵ و خاشاك دەرچووە، داهاتەكەشی بۆ حكومەت دەگەڕێتەوە.

ڕاشیگەیاند، دەكرێت ئەو خاوەنكارانە لە ڕێگەی یاداشتێكەوە داوا لە ئەنجوومەنی وەزیران و وەزارەتی شارەوانی بكەن تا گۆڕانكاری لە نرخەكەی یان پێداچوونەوە بەو بڕیارەدا بكات.

ئەمە لەكاتێكدایە، كە بۆ كۆكردنەوەی خۆڵ و خاشاك پارە لە هاووڵاتیان وەردەگیرێت، كە مانگانە 5 هەزار دینارە و ئەوەش نیگەرانی و ناڕەزایی لای هاووڵاتیان دروست كردووە.

بەپێی بڕیارەكەی حكومەتی هەرێم بۆ ڕێكخستنی باجەكان، بۆ هەر مەتر دووجایەك تابلۆی فلێكس ساڵانە بڕی 30 هەزار دینار وەردەگیرێت، هەروەها بۆ پیتی بارز و ڕووناكی بڕی 30 هەزار دینار وەردەگیرێت، هاوكات بۆ هەر مەتر دووجایەك ڕیكلامی شاشە ساڵانە بڕی 125 هەزار دینار وەردەگیرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان