ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

یوسف محەمەد هەڵوێستی خۆی لەسەر هەڵپەساردنی سەرۆكایەتی هەرێم ڕاگەیاند

خەڵك – بەشی هەواڵ
سەرۆكی دەستلەكاركێشاوەی پەرلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، تێپەڕاندنی یاسای سەرۆكایەتی هەرێم وەك سەفقەیەك بەرامبەر بە سەرۆكایەتی كۆماری عێراق دروستكرا، نەك پێویستی هەرێمی كوردستان و سیستمی حوكمڕانییەكەی بە بوونی دامەزراوەیەكی لەم شێوەیە، دەشڵێت: “لە ئێستا و داهاتوشدا لەگەڵ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی هەرێم نین، بە پێی ئەم یاسایەی ئێستای سەرۆكایەتیی هەرێم، تەنانەت ئەگەر كاندید بۆ ئەو پۆستە گۆڕانیش بێت”.

د.یوسف محەمەد سادق، سەرۆكی دەستلەكاركێشاوەی پەرلەمانی كوردستان لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك ڕایگەیاندووە، ئێمە سورین لەسەر پرەنسیپە جێگیرەكانمان و لە خولی ئایندەی پەرلەمانی كوردستانیش هەر كار بۆ هێنانەكایەی سیستمێكی حوكمڕانیی خەڵك سالار ئەكەین، ئەم یاسایەی ئەمڕۆ لە پەرلەمان پەسەندكرا هەنگاوێكی گرنگە بۆ وەستاندنی هەڵەیەكی دیكەی ڕابردوو، ڕێككەوتن لەسەر سیستمی پەرلەمانیی تەواو لە خولی داهاتوی پەرلەمان.

یاسای هەڵپەساردنی دامەزراوەی سەرۆكایەتیی هەرێم
هەر لە سەرەتای تێپەڕاندنی یاسای سەرۆكایەتیی هەرێم، ئەم دامەزراوەیە، وەك سەفقەیەك بەرامبەر بە سەرۆكایەتیی كۆماری عێراق دروستكرا، نەك پێویستیی هەرێمی كوردستان و سیستمی حوكمڕانییەكەی بە بونی دامەزراوەیەكی لەم شێوەیە. هەر ئەو كاتیش “كاك نەوشیروان” زنجیرەیەك وتاری سەبارەت بەم پرسە نوسی و، ڕەخنەی جدیی لە یاساكە گرت.!
هەمیشە جەختمان كردۆتەوە كە ئێمە لەگەڵ سیستمی پەرلەمانین هاوشێوەی بەغدا. بەو مانایەی:
1-سەرۆك لە ناو پەرلەمانەوە هەڵبژێردرێت، نەك لەناو خەڵك
2-دەسەڵاتەكانی شكڵی بن
3-لە ژێر چاودێریی پەرلەمان بێت.
هەر بۆیەش نە لە ڕابردو و نە لە ئێستاش لە پێناو بەستنی سەفقە بۆ وەرگرتنی هەر پۆستێك چ لە بەغدا و چ لە هەرێم نەمانویستوە و نامانەوێ كاركردن بەم یاسایە دریژە بكێشێت. ئەو كاتەشی دژی درێژكردنەوەی ماوەی سەرۆكایەتیی هەرێم بوین و داوای هەمواری یاسای سەرۆكایەتیمانكرد، پەیوەندیی بە كێشەی شەخسی و دژایەتی كردنی هیچ كەسەیاتییەكەوە نەبوو، بەڵكو لە ڕوانگەی بڕوا بونمانەوە بو بۆ گۆڕینی سیستمی حوكمڕانیی هەرێم. هەر بۆیەش لە ئێستا و داهاتوشدا لەگەڵ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی هەرێم نین، بە پێی ئەم یاسایەی ئێستای سەرۆكایەتیی هەرێم، تەنانەت ئەگەر كاندید بۆ ئەو پۆستە گۆڕانیش بێت.

ئێستا كە هەمواری یاسای سەرۆكایەتیی هەرێم بە هۆی تەواو نەبونی نیسابی یاساییەوە تەواو نەكرا، باشترە تا كاتی گۆڕینی سیستمی حوكمڕانیی هەرێم بۆ پەرلەمانیی تەواو لە ڕێی هەمواری یاسای سەرۆكایەتیی هەرێم یان پەسەندكردنی پڕۆژەی دەستورێكی نوێ لە پەرلەمانی كوردستانەوە، كاركردن بەو یاسایەی كێشەی بۆ هێنانەكایەی سیستمێكی پەرلەمانیی تەواو لە كوردستان دروستكردوە ڕابگیرێت. هەڵبەت لێرەدا خستنەڕوی دو تێبینی بە گرنگ دەزانم:
1-هەر كات بویسترێ پێش پەسەندكردنی دەستوری هەرێم، هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی هەرێم ئەنجام بدرێ، ئەوا هەر بە پێی ئەم یاسایەی ئێستای سەرۆكایەتیی دەكرێت كە مافی خۆ كاندیدكردنی تەنها بە دو خول دیاریكردوە. نەك هەر ئەوە، بەڵكو لەو پڕۆژەیەی ساڵی ٢٠١٣ وەك لایەنەكانی ئۆپۆزسیۆن بۆ هەمواری پڕۆژەی دەستوری هەرێمی كوردستان، ئامادەمانكردوە، مادەی ٦٣ی پڕۆژەكەمان ئاوا داڕشتۆتەوە:
ماوەی ویلایەتی سەرۆكی هەرێمی كوردستان چوار ساڵە، كە لە ڕۆژی سوێندخواردنیەوە دەستپێدەكات و، دەكرێ تەنها بۆ ویلایەتی دوەمیش هەڵبژێردرێتەوە بە پێی ئەم دەستورە و یاسا كارپێكراوە پەیوەندیدارەكان
واتە هەر كەسێك تەنها دو جار مافی خۆ كاندید كردنی هەیە بەپێی یاسای سەرۆكایەتی بێت یان دەستور.
كەواتە ئەو ئیددیعایە ڕاستنیە كە لە خولی داهاتوی پەرلەمان، بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشوی هەرێم بۆی دەبێ جارێكی تر خۆی بۆ ئەو پۆستە كاندید بكاتەوە.
٢-یاسای ئامادەكردنی پڕۆژەی دەستوری هەرێم بۆ ڕاپرسی، زامنی هێنانەكایەی سازانی كردوە لەسەر پڕۆژەی دەستورەكە، چونكە لە مادەی پێنجەمی یاساكەدا، ئەوە چەسپاوە كە پەسەندكردنی پڕۆژەی دەستور پێویستی بە دو سێیەكی دەنگی پەرلەمانتاران هەیە.
ئێمە سورین لەسەر پرەنسیپە جێگیرەكانمان و لە خولی ئایندەی پەرلەمانی كوردستانیش هەر كار بۆ هێنانەكایەی سیستمێكی حوكمڕانیی خەڵك سالار ئەكەین.
ئەم یاسایەی ئەمڕۆ لە پەرلەمان پەسەندكرا هەنگاوێكی گرنگە بۆ وەستاندنی هەڵەیەكی دیكەی ڕابردو و، ڕێككەوتن لەسەر سیستمی پەرلەمانیی تەواو لە خولی داهاتوی پەرلەمان.

کوردستان

تونێلی دەربەندیخان داخرا

خەڵك- بەشی هەواڵ

بەڕێوەبەرایەتی گشتی هاتوچۆی گەرمیان بڵاوی كردەوە، بۆ ماوەی نزیكەی دوو كاتژمێر ئەمڕۆ چوارشەممە تونێلی دەربەندیخان دادەخرێت.

لە ئاگادارییەكدا هاتوچۆی گەرمیان نوسیوتی”ئاگاداری شۆفێران دەكەینەوە، كە تونێڵی دەربەندیخان بەمەبەستی پاككردنەوە بۆ ماوەی دوو كاتژمێر لە رۆژی 21/11/2018 لە كاتژمێر 10:00 پێشنیوەڕۆ بۆ 12:00 نیوەڕۆ دادەخرێت، بۆیە شۆفێران پێویستە رێڕەوی خۆیان بگۆڕن‌و ئەم رێگا جێگره وانە بەكارهێنن:-

یەكەم: رێگای چیای بەرانان ( ئەم رێگایە بۆ ئۆتۆمبێلی بارهەڵگر گونجاو نییە)
دووەم: رێگای قەرەداخی كۆن
سێیەم: رێگای ئاوایی شێخ مستەفا.

هەر لە ئاگادارییەكەدا هاتووە” تا ئاسایی بونەوەی رێگاكەو كردنەوەی تونێڵەكە، رێگا بەهاتوچۆی ئۆتۆمبێلی بارهەڵگر نادرێت‌و لەو دەوروبەرە جێگایەكیان بۆدیاری كراوە بۆ وەستان”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

لە دوای ریفراندۆمەوە ئاساییبوونەوەی پەیوەندییەكانی هەرێم و بەغدا دەستیپێكرد

خەڵك-بەشی هەواڵ
لە دوای پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عێراق پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و بەغدا بەرەو ئاساییبوونەوە دەڕۆن و بەغدا و هەولێر لەسەر هەناردەكردنی نەوتی كەركوك ڕێككەوتوون و چاوەڕێی ڕێككەوتنی دیكەش دەكرێت لە بوارەكانی دیكەی وەك نەوتی هەرێم و بودجە و موچە و ناوچەكێشەلەسەرەكان.

دوای ریفراندۆمەكەی باشوری كوردستان و شاڵاوەكانی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بۆ داگیركردنی ناوچە كێشەلەسەرەكان، لە ئێستادا پەیوەندییەكانی هەرێم و ناوەند بەرەو باشتر دەڕوات.

بەپێی زانیارییەكان بەمنزیكانە شاندێكی باڵای هەرێمی كوردستان سەردانی بەغدا دەكات.

لەوبارەیەوە كیفاح مەحمود، بەرپرسی نوسینگەی رۆژنامەوانی مەسعود بارزانی، سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان، بۆ (خەڵك) رایگەیاند، “مەسعود بارزانی سەردانی بەغدا دەكات و لەگەڵ بەرپرسانی حكومەتی عیراق و لایەنە سیاسییەكان كۆدەبێتەوە”.

بە وتەی كیفاح مەحمود، “وادەی سەردانەكەی بارزانی بۆ بەغدا دیاریی نەكراوە، بەڵام بەمزوانە ئەو سەردانە ئەنجام دەدرێت و تێیدا لەگەڵ بەرپرسانی حكومەتی فیدراڵ و لە پێش هەموویانەوە، عادل عەیدولمەهدی، سەرۆك وەزیران، كێشە هەڵپەسێردراوەكانی نێوان هەرێم و بەغدا و چەند بابەتێك گفتوگۆی لەسەر دەكرێت”.

لەبارەی پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و بەغدا پەرلەمانتارێكی پێشووی پارتی دیموكراتی كوردستان رایدەگەیەنێت، لە هەموو وڵاتێكی فیدڕاڵی كێشە و ململانێكان بوونیان هەیە ئەوەش بۆ وەرگرتنی دەسەڵاتە.

عەبدولسەلام بەرواری پەرلەمانتاری پێشووی پارتی دیموكراتی كوردستان لە پەرلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی راگەیاند، تاكو بەشێك بین لە عێراق، ناچارین لەگەڵ ئەو واقیعەدا كار بكەین و بمێنینەوە.

وتیشی”ئێمە هەرێمێكین سەر بە دەوڵەتێك و مافمان هەیە، پێویستە نوێنەرانی ئێمە وەكو كوردستانی كار بۆ مافەكانی هەرێمی كوردستان بكەن ‌و هەوڵ بدەن ئەو مافانەی دەستور زامنی كردووە بۆ گەلی كوردستان بەدەستی بهێنن”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، ئەو ململانێیانەی نێوان هەرێم و بەغدا، بابەتێكی ئاساییەو هەمیشە سروشتی دەوڵەتی فیدڕاڵی ئەوەیە كە كێشە هەبێت، چونكە ململانێی دەسەڵات هەیە، بۆیە هەوڵ دەدەن دەرفەتێك بدۆزنەوە بۆ ئەوەی دەسەڵاتی خۆیان بسەپێنێت.

سەبارەت بە چارەسەربوونی كێشەكان لە چوار ساڵی داهاتوو، هێنانەدی ئارامی و خۆشگوزەرانی بۆ هاووڵاتیانی هەرێم، بەرواری ئاشكرایكرد، ئارامی و خۆشگوزەرانی هەرێم تەنها پەیوەندی بە هەڵویستی حزبە كوردستانییەكانەوە هەیە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

باران بارین دەستپێدەكاتەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم كەش و هەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوكردەوە.

بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسی هەرێم، ئەمڕۆ چوار شەممە بەرزترین پلەی گەرما لە هەولێر 22 پلە و لە سلێمانی 22 پلە و لە دهۆك 17 پلەو لە كەركوكیش 22 پلە دەبێت‌و ئاسمانی شارەكانیش هەورەو هەتاو دەبێت.

هەر بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسی، سبەینێ پێنج شەممە بەرزترین پلەی گەرما لە هەولێر 21 پلە و لە سلێمانی 20 پلەو لە دهۆك 15 پلەو لە كەركوكیش 21 پلە دەبێت و لە سەرجەم شارەكانی هەرێمی كوردستانیش هەور و هەتاو دەبێت، پێشبینیش دەكرێت باران لە بەشێكی زۆری شارەكان ببارێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان

دوایین