ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

چیرۆكی لیزا سمیس، لە پێشوازیكاری فڕۆكەی جێگری سەرۆكەوە بۆ ناو داعش

خەڵك – لوقمان غەفوور

دوای ئەوەی ڕۆژێك لەئاسایشی فرۆكەخانەی ئەستەنبول دەستبەسەرمایەوە، حكومەتی ئێرلەندا، لیزا سمیس- 38 ساڵ و كوڕە 2 ساڵەكەی لە رێگەی توركیاوە گەڕاندەوە بۆ وڵاتەكەی.

ڕۆژی 4ی دیسێمبەر، لیزا سمیس، دوای چوار ساڵ دووربوون لە وڵاتەكەی، لەدۆخێكی ئەمنی تونددا لە داونداڵك-ی ویلایەتی لاوس-ەوە گەیەندرایە دادگای تاوانەكان لە دبلن، تا بە تۆمەتی تاوانی هەڵاتن لە سەربازیی و خیانەتی نیشتمانی لە ئۆكتۆبەری ٢٠١٥ – دیسێمبەری ٢٠١٩، دادگایی بكرێت.

چیرۆكی لیزا بووەتە چیرۆكی نێو لاپەڕەی ڕۆژنامەكانی ئەمریكا، چونكە دوای پێنج ساڵ لە خزمەتی سەربازی لە وەزارەتی بەرگری ئێرلەندا، ساڵی 2015 پەیوەندی دەكات بە ڕیزەكانی رێكخراوی تیرۆریستی داعشەوە.

ڕۆژنامەی زە پرۆڤیدینس جۆرناڵ، لە ژمارەی رۆژی 6-12دا، نوسیویەتی: “لیزا لەڕێگەی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانەوە پەیوەندی بە سەركردەیەكی داعشەوە دەكات كە لەبنەڕەتدا هەڵگری رەگەزنامەی بەریتانی بووە، هەر لە سوریا هاوسەرگیری لەگەڵ دەكات، ئێستا خاوەنی منداڵێكی 2 ساڵە لەو كەسە، لەكاتێكدا مێردەكەی لە شەڕێكی سەختدا ساڵی 2017 كوژراوە و خۆیی و منداڵەكەی لە كەمپی “عەین عیسا” لە باكوری سوریا لە ژێر دەسەڵاتی هێزەكانی سوریای دیموكرات دەستبەسەربوون.

بەپێی زە پرۆڤیدینس جۆرناڵ، لە مانگی ئۆكتۆبەری ئەمساڵ لەدوای هێرشی سەربازی توركیا بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان، ژمارەیەك زیندانی داعش و ژن و منداڵی نێو كەمپی عەین عیسا، هەوڵی هەڵاتنیان داوە، بەڵام بەپێی لێدوانی بەرپرسانی توركیا لەلایەن ئەوانەوە دەستگیركراون كە ژمارەیان 287 چەكداری داعش و ژنەكەنیانن، لەنێو ئەو دەستگیركراوانەدا لیزا سمیس یەكێكیان بووە”.

لە چاوپێكەوتنێكی سی ئێن ئێن-دا لەو كاتەی كە لە كەمپی عەین عیسا بووە لە سوریا، لیزا دەڵێت:”بەشداری هیچ شەڕ و مەشقێكی سەربازیم نەكردووە لەلای داعش” وتوشیەتی :”ئێف بی ئای چەند جارێك سەردانیان كردوم و پەنجەمۆر و سمپلی دی ئێن ئەی-م لێوەرگیراوە”.
لەبەرامبەر دانپێدانانەكانیدا “ئێف بی ئای” كۆمەڵێك وێنەی پیشانی لیزا داوە كە نیشانە دەگرێتەوە و مەشق لەسەر چەك دەكات بۆیە دەست دەكات بە گریان و تێدەگات لەوەی ئەوانەی وێنەیان گرتووە و لە ناو داعش بوون، سەر بە ئێف بی ئای بوون.

كاتێك لیزا بەپێی ڕێكەوتنی نێوان توركیا و ئێرلەندا دەنێردرێتەوە بۆ وڵاتەكەی، پەیامنێری “ئار تی ئی” لەنێو ئەو فڕۆكەیەی گەشتی هێڵی ئاسمانی توركیدا بووە كە لە ئەستەنبول-ەوە لیزا و منداڵەكە-ی گواستۆتەوە بۆ دبلن، لیزا رەتیكردۆتەوە هیچ لێدوانێك بدات بۆ كەناڵەكە سەبارەت بە هەستەكانی لەكاتی گەڕانەوەی بۆ وڵاتەكەی.
بەپێی قسەی پەیامنێرەكەی “ئار تی ئی” لیزا لەماوەی ئەو چەند سەعاتەدا شوێنەكەی جێنەهێشتووە و زوربەی كاتەكە یاری لەگەڵ منداڵەكەی كردووە و هیچ پەیوەندییەكی قسەكردنیشی نەبووە لەگەڵ ئەو چوار پاسەوان و دیپلۆماتەی پارێزگارییان كردووە.

پەیامنێرەكە وتوشیەتی، كە لیزا هەر بەرگی حیجابی لەبەردا بووە لەگەشتەكەدا و دۆخی دەروونی لەوپەڕی ئارامیدا بووە و شڵەژاو دەرنەكەوتووە.

ڕۆژنامەی زە واشنتن پۆست لە ژمارەی 6ی دیسێمبەردا ئاماژەی بەوەداوە، لەكاتی دابەزینی لە پێپلیكانەی فڕۆكەكە بە پەتانییەكی ڕەنگاو ڕەنگ سەرو دەوموچاوی شاردراوەتەوە و بەپەلە خراوەتە ناو ئۆتۆمبێلێكی ڕەشی جام تاریكەوە.

توركیا لە كۆتایی نۆڤێمبەرەوە بڕیاری داوە كە ئەو دەستگیركراوە داعشانەی لەلای دەستبەسەرن و هەڵگری ڕەگەزنامەی ئەوروپین، بیانگێڕێتەوە بۆ وڵاتەكەی خۆیان بەپێی ڕێككەوتن لەگەڵ وڵاتەكە.

بەپێی زە نیویۆرك تایمز، لە كۆبوونەوەی لوتكەی ناتۆ، هەریەك لە ئەلمَانیا و فەرەنسا و بەریتانیا ڕازی بوون بە گەڕانەوی ئەو داعشانەی هەڵگری ڕەگەزنامەی وڵاتەكەیان هەیە لەبەرامبەر چەند مەرجێك، بەڵام تا ئێستا ئاشكرا نەبووە مەرجەكانی نێوان توركیا و ئەو وڵاتانانە چین، چونكە توركیا هەمیشە هەڕەشەی بەو داعشانە كردووە كە ئازادایان ئەكاتەوە بەرەو ڕووی وڵاتەكەی خۆیان.

یەكەم گەڕانەوەی دەسبەسەركراوی داعش-یش كە هەڵگری ڕەگەزنامەی ئەوروپییە لە لیزا- وە دەستی پێكردووە و بەپێی ئاژانسەكانی ئێرلەندا 30 هاووڵاتی ئێرلەندی لە2015 -2016 پەیوەندییان بە ڕیزەكانی داعشەوە كردووە، بەڵام بەپێی لێدوانی وەزارەتی بەرگری ئێرلەندا بەشێك لەوانە كوژراون.

شارلی فلانگن وەزیری دادی ئێرلەندا، لە لێدوانێكیدا بۆ ڕۆژنامەنووسان وتوویەتی:”ڕێوشوێنی پێویست بۆ بەخێوكردن و چاودێریكردنی منداڵەكە لەهەمووی گرنگترە”.

دواتر وتی:”مەسەلەیەكی زۆر هەستیارە پێویستە خەڵك ئارام كەینەوە لەدوای ئەوەی كە لە تۆڕە كۆمەڵایەتی و تەلەفیزیۆنەكانەوە دیمەنی گواستنەوەی لیزا لە فرۆكەخانەی توركیاوە گواسترایەوە بۆ ئێرلەندا”.

لیزا سمیس ساڵی 2009 پەیوەندی وەزارەتی بەرگری ئێرلەندییەوە دەكات و وەك سەربازی هێزی پیادە، دوای پێنج ساڵ داوای گواستنەوە دەكات بۆ هێزی ئاسمانی سەربازی تایبەت بە پێشوازیكاری فڕۆكەی نەفەرهەڵگر و دەبێتە پێشوازیكاری فڕۆكەی جێگری سەرۆك وەزیرانی ئێرلەندا.
بەپێی لێكۆڵینەوەی ئێف بی ئای، لیزا لەساڵی 2011 قوڵبۆتەوە لە ئاینی ئیسلام لەكاتێكدا سەربازی وەزارەتی بەرگری ئێرلەندی بووە.

جیهان

ئێران: بكوژەكەی قاسم سولەیمانی كوژرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
میدیاكانی ئێران، كوژرانی مایكل داندریا، پیاوە بەهێزەكەی هەواڵگری ئەمریكایی ڕادەگەیەنن كە بە “ئایەتوڵڵا مایك” ناودەبرا و لەلایەن ئێرانەوە بە پیلانداڕێژەری كوشتنی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی فەیلەقی قودسی ئێرانی لە عیراق، تۆمەتبار دەكرێت.

تەلەفیزیۆنی فەرمی ئێران بڵاویكردەوە، “ئەفسەرە ئەمریكاییەكە لەنێو ئەو فڕۆكە سەربازییە ئەمریكاییەدا بوو، كە سەرلەئێوارەی دوێنێ‌ دوو شەممە لە ویلایەتی غزنی ناوەڕاستی ئەفغانستان كەوتەخوارەوە و بزووتنەوەی تاڵیبان بەرپرسیارێتی خستنەخوارەوەی گرتە ئەستۆ”.

بەپێی تەلەفیزیۆنی ئێرانی، “مایكل داندریا سەرپەرشتی كوشتنی عیماد مەغنیەی گەورە سەركردەی سەربازی حزبوڵڵای لوبنانیشی كردووە لە ساڵی 2008 لە سوریا”.

زەبیحوڵڵا موجاهید، وتەبێژی بزووتنەوەی تاڵیبان ڕایگەیاندبوو، “فڕۆكەیەكی سەربازی ئەمریكایی لە ولایەتی غزنی ناوەڕاستی ئەفغانستان خرایەخوارەوە، كە بۆ مەبەستی كاری هەواڵگری بەسەر ئاسمانی ناوچەكەدا هاتووچۆی دەكرد، هەموو سەرنشینەكانیشی، كە ئەفسەری ئەمریكایی بوون، كوژراون”.

دواتر سوپای ئەمریكا لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاند، “فڕۆكەیەكی جۆری ئی 11 ئەی تێكشكاوە”، بەڵام هیچ ئاماژەیەكی نەداوە بەوەی بەهۆی تەقەی دوژمنەوە كەوتبێتە خوارەوە.

داندریای تەمەن 62 ساڵ لە ساڵی 2017 كرایە سەرۆكی سەنتەری ئەركەكان لە ئێران، كە سەر بە ئاژانسی هەواڵگری ناوەندی ئەمریكایە، بەپێی ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەكانیش، سەرپەرشتی دۆسێیەكانی عیراق و ئەفغانستانی كردووە، سەرەڕای ئەوەی كەسێتی سەرەكی بووە لە گەڕان بەشوێن ئوسامە بن لادن، سەركردەی ڕێكخراوی قاعیدە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

مەحمود عەباس وەڵامی پەیوەندییەكی تەلەفۆنی ترەمپ ناداتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕۆژنامەیەكی ئیسرائیلی باس لەو هێرشە توندە دەكات، كە مەحمود عەباس، سەرۆكی دەسەڵاتی فەلەستینی كردوویەتییە سەر دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، لە میانی قسەكردنی لەسەر خواستی ئیدارەی ئەمریكایی بۆ ڕاگەیاندنی پلانی ئاشتی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست كە بە “گرێبەستی سەدە” ناودەبرێت.

ئەمڕۆ سێ‌ شەممە، ڕۆژنامەی (جرۆزالیم پۆست)ی ئیسرائیلی لە زاری عەباسەوە بڵاویكردەوە، “ترەمپ سەگی كوڕی سەگە”، باسی لەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەش كردووە، كە لەلایەن واشنتنەوە پێوەی كراوە و وەڵامی نەداوەتەوە، ڕۆژنامەكە وردەكاری زیاتری لەبارەی ئەو قسانەوە نەخستۆتەڕوو.

بەپێی ڕۆژنامە ئیسرائیلییەكە، عەباس ڕایگەیاندووە، “لە واشنتنەوە پەیوەندییان پێوەكردم و تەلەفۆنەكەم هەڵنەگرت. وتم نەخێر و بەردەوامیش دەبم لەسەر وتنەوەی نەخێر، ئێمە ڕۆژگارێكی سەخت چاوەڕێمان دەكات و سزای ڕەتكردنەوەمان وەردەگرین. پێویستە لە هەموو خاڵەكانی ڕووبەڕووبوونەوەدا بەرگری زیادبكەین. پێویستە هەموو لاوان بۆ ئەو مەبەستە هانبدرێن”.

(جرۆزالیم پۆست) باس لە قسەكانی عەباس دەكات، كە وتوویەتی، “پێیان وتووم باجێكی زۆری ئەو هەڵسوكەوتە گەوجانەیە دەدەیت. كاتێكی زۆرم نەماوە بۆ ژیان، بۆیە وەك ناپاك نادۆڕێم. یان بە شەهیدی دەمرم یان ئاڵای فەلەستین لەسەر دیوارەكانی قودس بەرزدەكەمەوە”.

سەبارەت بە هەردوو بزووتنەوەی (حەماس) و (جیهادی ئیسلامی)، عەباس ڕایگەیاندووە، ئەوەی دەیەوێت یارمەتیمان بدات، پێشوازی لێدەكەین.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

بوومەلەرزەیەكی بەهێز شارێكی توركیای هەژاند

خەڵك- بەشی هەواڵ
بوومەلەرزەیەكی بەهێز باكوری ڕۆژهەڵاتی شاری ئیزمیری توركیا دەهەژێنێت.

بەپێی هەواڵی میدیاكانی توركیا، دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ سێ‌ شەممە بوومەلەرزەیەك بە گوڕی 5.1 پلە بە پێوەری ڕێختەر ناوچەكانی باكوری ڕۆژهەڵاتی ئیزمیری هەژاندووە.

بەڵام تا ئێستا دامەزراوە فەرمییەكانی ئەو وڵاتە هیچ ڕاپۆرتێكیان لەبارەی ئەگەری كەوتنەوەی زیانی گیانی و ماددی بڵاونەكردۆتەوە.

ئەمە لە كاتێكدایە، كە دوێنێ‌ دوو شەممە بوومەلەرزەیەك بە گوڕی 5.4 پلە لە ئەنقەرە ڕوویدا و هەفتەی پێشووش بوومەلەرزەیەكی بەهێز شاری (خارپێت)ی هەژاند و بەهۆیەوە ژمارەیەك هاووڵاتی كوژران و بریندار بوون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان