ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

“دوای ئەنجامی سكاڵاكان، شەش لایەنەكە پێكەوە هەڵوێست وەردەگرن”

خەڵك-بەشی هەواڵ

ڕاوێژكارێكی سیاسی بەرهەم ساڵح سەرۆكی هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی‌و دادپەروەری رایدەگەیەنێت، بەبۆچونی ئێمە بایكۆتكردنی بەغداد نابێتەهۆی ئەوەی فشار لەسەر ئەم دەسەڵاتدارانەی هەرێم دروست بكرێت تا ژینگەیەكی تەندروستی دەنگدان بهێڵنەوە، بۆیە ڕێگا چارەی دروستكردنی فشار لەسەر ئەم دەسەڵاتە دەبێت لەڕێگای بەغدادەوە بێت.

بەكر سدیق ڕاوێژكاری سیاسی بەرهەم ساڵح بە دەنگی ئەمریكای راگەیاند، تائێستا گفتوگۆی لایەنەكان بەردەوامە لەسەر بەشداریكردنی پڕۆسەی سیاسی‌و حكومەتی عێراقی لەبەغدا یان هەر هەڵوێستێكیتر، بەڵام تا ئێستا وەك دەزانرێت ئەو هەوڵانە هەیە بۆ ئاشكراكردنی ئەو ساختەكاریانەی دەسەڵات لەهەرێم ئەنجامی داون.

وتیشی، دوێنێ سكاڵاكان پێشكەش كراون زۆر بەڵگەش ئاشكرا بوون كەتاكو ئێستا یەكلایی نەبوەتەوەو ئەوە دادگا یەكلاییان دەكاتەوە، لەبەرئەوە جارێ هەڵوێستی سیاسی ئەو چوار لایەنە بۆ بەشداریكردن لەبەغدا لەسەر ئەوە وەستاوە ئەنجامی تانەی ئەو لایەنانە بەكوێ دەگات.

وتیشی، وەكو چوار لایەنەكە سەردانی بەغدادمان نەكردووە، بەڵام هەرلایەنەو بەجیا پەیوەندی هەیە لەگەڵ لایەنە عێراقییەكان ئەویش باس لەوە دەكەین ئەنجامی ئەو تانانە بەرەو كوێ دەڕوات، نەك لەسەر بەشداری ئەو چوار لایەنە لەپڕۆسەی سیاسی عێراق، تەحەدییەكان زۆرن بەڵام گوشاریش هەیە كە چوار لایەنەكە پێكەوە لەكوردستان‌و عێراق بۆ ڕوبەڕوبونەوەی ئەو تەحەدیاتانە كاری پێكەوەیی بكەن.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، دۆخی كۆمسیۆن تووشی ئیحراجیەكی سیاسی بووەو بۆتە ناكۆكی یاسایی لەعێراقدا كە ئێمە نازانین هاوكێشەكان بەرەو كوێ دەڕۆن، بەڵام خەریكە بەڵگەكان ئاشكرا دەبن‌و گوشارێكی جەماوەری هەیە كە ئەو شەش حزبە پێكەوە ڕوبەڕووی تەحادیاتەكان ببنەوە وە هەوڵێكی زۆر هەیە پێكەوە، كاربكەین بەڵام دواتر بڕیاری لێدەدەین.

رونیشیكردەوە، پێمان وایە دەنگێكی زۆرمان دزراوە بەتایبەت ئەو لایەنەی لە سلێمانییە ئەگەر ئەو دەنگانەی نەدزیایە خۆی لە(٢-٣) كورسی نەدەهێنا، بۆیە ئێستا ئەو دەنگانەی كەهێناوێتی دەنگی دزراوی لایەنەكانیترە، وەكو هاوپەیمانی پێمان وایە بەس لەسنوری پارێزگای سلێمانی پێنج كورسیمان دزراوە‌و لەسەرانسەری كوردستانیش بەپێی كەرنەڤاڵە جەماوەرییەكانمان‌و ڕاپرسیەكانی یارو نەیار ئەگەر دەنگمان نەدزرایە (١٠-١٢)كورسیمان دەهێنا، هەرچەندە ئەگەری هەیە ڕاستی ئەو ساختەكاریەش لەچەند ڕۆژی ئایندەدا دەربكەوێت.

سەبارەت بەوەی تاچەند گەشبینن بەوەی سكاڵاو تانەكانیان ئەنجامی هەبێت؟ بەكر سدیق رایگەیاند، ئەنجامی تانەكانمان بەندە بەو گرەنتیە یاسایی‌و چاودێریانەی لەعێراق هەن، بەڵام وەك دەزانرێت دەستوەردانی دەوڵەتان لەكاروباری سیاسی عێراق هەیە بۆیە فشارەكان زۆر زۆرن لەسەر پەرلەمانی عێراق ئەگەر ئەو فشارانە نەبنە هۆی ئەوەی بە ئاڕاستەی پێچەوانە كاربكەن ئەوا ئەنجامی زۆرباشیان دەبێت، بەڵام وەك دەزانرێت پڕۆسەی دادپەروەری‌و دیموكراسی لەعێراق دەڵەمەیەو نەگەیشتۆتە ئەوەی بەتەواوی یاسا سەروەر بێت.

وتیشی، ئەگەر سكاڵاو تانەكانمان ئەنجامی نەبوو، ئەوكاتە ئەو شەش لایەنە پێكەوە كۆدەبینەوە بۆ ئەوەی خاوەنی یەك هەڵوێست بین، بەڵام هەموو ڕێگایەكی مەدەنی‌و یاسایی دەگرینەبەر.

ناوبراو جەختیشیلەوە كردەوە، كە وەك هاوپەیمانی پێیانوایە بایكۆتكردنی بەغداد نابێتەهۆی فشار لەسەر ئەم دەسەڵاتدارانەی هەرێم دروست بكرێت تا ژینگەیەكی تەندروستی دەنگدان بهێڵنەوە، بۆیە ڕێگاچارەی دروستكردنی فشار لەسەر ئەم دەسەڵاتە دەبێت لەڕێگای بەغدادەوە بێت ئێمە وەك هاوپەیمانی پێمان وایە دەبێت لەبەغدادادەوە دەرچەیەك بدۆزینەوە‌و شەڕی گۆڕینی سیستم‌و ڕێگریكردن لەم ساختەكاریانەی كوردستان بكەین.

ژینگە

كەشناسی هەرێم: پێشبینی دەكرێت ڕۆژی شەممە سەرەتای باران بارین دەستپێبكات

خەڵك – بەشی هەواڵ

بەڕێوەبەرایەتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، لە ئەنجامی كاریگەری نزمە پاڵەپەستۆی كەنداوی عەرەبی پێشبینی دەكرێت لە ئێوارەی ڕۆژی شەممە سەرەتای باران بارین بە شێوەیەكی پچڕ پچڕ لە ناوچەكانی ڕۆژئاوای هەرێم دەست پێبكات.

بەڕێوەبەرایەتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم ئاماژەبەوەشدەكات، لە ڕۆژی یەكشەممە لە تەواوی ناوچەكانی هەرێم نمە بارانی پچڕ پچڕ دەبارێت و پلەكانی گەرما لەگەڵ خۆی نزم دەكاتەوە، لە ناوچە شاخاوییە سنوورییەكان باران بارین زیاتر دەبێت پێشبینی دەكرێت لە هەندێ ناوچە لە كاتی باران بارین هەورە تریشقەشی لەگەڵ بێت.

بەڕێوەبەرایەتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم ئەوەش دەخاتەڕوو، ڕۆژی دووشەممە ئاسمانی هەرێم نیمچە هەور دەبێت وە كاریگەری باران بارین كەم دەبێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

نێچیرڤان بارزانی: پێشهاتەكان مەترسی جددی لەسەر سەرهەڵدانەوەی داعش دروست دەكەن

خەڵك – بەشی هەواڵ

نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان، لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانی هاوبەشدا، لەگەڵ جان ئیف لۆدریان وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا ڕایگەیاند، لە كۆبوونەوەیاندا دوایین پێشهاتەكانی ناوچەكەیان تاووتوێكرد، بەتایبەتیش هێرشەكانی سەر ڕۆژئاوای كوردستان (باكووری ڕۆژهەڵاتی سوریا).

نێچیرڤان بارزانی ڕایگەیاند، بەشداریكردنی گروپە توندڕەوەكانی ئۆپۆزسیۆنی سوریا، نیگەرانییەكانی زیاتر كردووە و دەبنە هۆی كارەساتی مرۆیی و ئاوارەبوونی هاووڵاتییەكی زۆری ناوچەكە، ئەو ناسەقامگیرییە دەبێتە هۆی دووبارە سەرهەڵدانەوەی داعش.

نێچیرڤان بارزانی، دووپاتیشیكردەوە، دۆخەكە پێویستی بە هەوڵ و هەڵوێستی جددیتری كۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە و ئامادەیی هەرێمی كوردستانیشی ڕاگەیاند و وتی: “بۆ سەقامگیری ناوچەكە هەر ئەركێك بكەوێتە ئەستۆی ئێمە ئامادەین جێبەجێی بكەین”.

لای خۆیەوە جان ئیف لۆدریان وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا لە بارەی ناوەڕۆكی كۆبوونەوەی لەگەڵ سەرۆكی هەرێمی كوردستان، ئەوەی خستەڕوو، كە تاووتوێی بارودۆخی ناوچەكە و باكووری ڕۆژهەڵاتی سوریا “ڕۆژئاوای كوردستان” یان كردووە.

دووپاتی لەوەشكردەوە، بەهۆی ئەو هێرشانەی توركیا دۆخێكی ناسەقامگیری هاتووەتە ئارا لە ناوچەكە و دەرفەتی دووبارە سەرهەڵدانەوەی داعش دەدات.

وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا، نیگەرانییەكانی وڵاتەكەشی خستەڕوو و وتی: “لە دۆخی ناوچەكە زۆر نیگەرانین و ئەمڕۆ هاتووم پێتان بڵێم پشتگیریتان دەكەم، هێشتا داعش شكستی نەهێناوە و هۆكارەكانی پێكهێنانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش، هێشتا ماوە”.

ئاماژەی بەوەشكرد، ئەوەی ئێستا لە باكووری سوریا دەگوزەرێت، مەترسییەكانی سەرهەڵدانەوەی توندڕەو و تیرۆریستانی زیاتر كردووە.

جان ئیف لۆدریان وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا ئەوەشی خستەڕوو، كە لە گفتوگۆكان بەردەوام دەبن و هەڵسەنگاندنیش بۆ دۆخەكە دەكەن، ئەوەشی ڕاگەیاند، كە تەواوی وڵاتانی ئەندام لە یەكێتی ئەوروپا، بە باشی دەزانن كۆبوونەوەی هەماهەنگی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش ئەنجام بدرێت و بە پێویستیشی دەزانێت كە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە چالاكییەكانی خۆی لە دژی داعش بەردەوام بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

جێگری سەرۆكی ئەمریكا: توركیا ئۆپراسیۆنە سەربازییەكەی ڕادەگرێت

خەڵك – بەشی هەواڵ

جێگری سەرۆكی ئەمریكا ئاشكرایكرد، توركیا ئۆپراسیۆنەكەی ڕادەگرێت.

دوای كۆبوونەوەی لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا، مایك پێنس جێگری سەرۆكی ئەمریكا لە كۆنفڕانسی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ئەمریكا و توركیا بۆ ئاگربەست لە سوریا ڕێككەوتن و توركیا ئۆپراسیۆنەكەی ڕادەگرێت.

ئەمەش لە كاتێكدایە، پێشتر ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا ڕایگەیاندبوو:”بەهیچ شێوەیەك ئۆپراسیۆنە سەربازییەكانی بۆ سەر ڕۆژئاوای كوردستان و باكووری ڕۆژهەڵاتی سوریا ڕاناگرێت”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان