ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

عێراق

شیعە و كورد لەسەر سیستمی حوكم ناكۆكن

خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرەڕای هەوڵەكانی شیعە بۆ گۆڕینی سیستمی سیاسی وڵات لە پەڕلەمانیەوە بۆ سەرۆكایەتی، بەشێكی خۆپیشاندەرانی عیراق داوای گۆڕینی سیستمەكە و دەستووری وڵات دەكەن، بەڵام هەرێمی كوردستان دژی ئەو بۆچوون و هەوڵە دەوەستێتەوە.

بەشار كیكی، ئەندامی پەڕلەمانی عیراق لە فراكسیۆنی پارتی لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە هەندێك پێشنیار بەلامانەوە جێگەی سەرسوڕمانە، كە دەكرێت سەبارەت بە گۆڕینی سیستمی پەڕلەمانی ئێستای وڵات بۆ سەرۆكایەتی و بەشێوەیەكی چاوەڕوان نەكراویش پێشنیارەكە خرایەڕوو.

ڕاشیگەیاندووە، هەرێمی كوردستان لەگەڵ هەمواری بنەڕەتی یاسای هەڵبژاردنەكان تاوەكو هەموو لایەنەكان پێی ڕازی ببن بە هەرێمیشەوە.

جەختیشی كردۆتەوە، گۆڕینی ئەندامانی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان پێویستە بگونجێت لەگەڵ پێداویستیەكانی گەلی عیراق لە باكوورەوە تاوەكو باشوور.

لای خۆشیەوە، عەلی بدێری، ئەندامی ڕەوتی حیكمەی نیشتمانی بۆ ئاژانسی (المسلە)ی عیراقی وتویەتی، “پشتیوانییەكی نێونەتەوەیی و عەرەبی هەیە بۆ گۆڕینی سیستمی حوكم لە عیراق لە پەڕلەمانیەوە بۆ سەرۆكایەتی”.

وتوشیەتی، “لە ئێستادا باس لە گۆڕینی سیستمی پەڕلەمانی دەكرێت، بۆیە لێكۆڵینەوە دەكرێت لە پێویستی عیراق بۆ سیستمی پەڕلەمانی یان سەرۆكایەتی یان نیمچە سەرۆكایەتی، بەڵام پشتیوانی تەواو هەیە لە سیستمی سەرۆكایەتی و داواكای خۆپیشاندەرانیشە”.

ئەو پەڕلەمانتارە جەختیشی كردۆتەوە، كە ئەو بابەتە دەخرێتە ڕاپرسی و ڕیفراندۆمی خەڵكەوە و ئەگەر زۆرینە خواستیان لەسەری هەبوو ئەوا كاری پێ‌ دەكرێت.

هاوكات، فراكسیۆنی صادیقون، كە سەر بە عەصائیبی ئەهلی حەق-ە و لەلایەن قەیس خەزعەلی-یەوە سەرۆكایەتی دەكرێت، ڕۆژی هەینی لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاند، كە پێویستە سیستمی حوكم لە عیراق بگۆڕێت بۆ سەرۆكایەتی.

نەعیم عەبودی، وتەبێژی فراكسیۆنەكە لە تویتەر ئاماژەی بەوەكردبوو، كە چاكسازی ڕاستەقینە بە هەمواری دەستوور دەستپێدەكات و گرنگترین بڕگەكانیش بریتیە لە گۆڕینی سیستمی پەڕلەمانی بۆ سەرۆكایەتی یان نیمچە سەرۆكایەتی لەگەڵ بوونی پەڕلەمانی كارا و هەڵوەشاندنەوەی ئەنجوومەنی پارێزگاكان و هەڵبژاردنی پارێزگار بە شێوەی ڕاستەوخۆ لەلایەن هاووڵاتیانی شارەكانەوە.

عێراق

هەرێم و بەغداد دەست بەگفتوگۆکان دەکەنەوە

خەڵک – بەشی هەواڵ

جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، بەم زووانە ھەردوو حكومەتی ھەرێم و بەغداد دەست بە گفتوگۆكان دەكەنەوە، چونكە ھیچ بەربەستێكی قورس لە بەردەمیان نییە بۆ ئەوەی بگەنە رێككەوتن.

دكتۆر بەشیر خەلیل حەداد، بۆ ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستان وتی: “دەستپێخەرییەكمان كردووە، كە ھەردوو حكوومەتی ھەرێمی كوردستان و عیراق بگەڕێنەوە سەر مێزی گفتوگۆ و دانوستان دەست پێبكەنەوە، چونكە چەند گفتوگۆ دوابكەوێت، زیانی بۆ خەڵكی كوردستان دەبێت”.

وتیشی: “داوامان كردووە بەپیر داوەكەمان بێن و دەست بە گفتوگۆ بكەن، چاوەڕێش دەكەین بەم زووانە گفتوگۆكان دەست پێبكەنەوە، چونكە بەربەستێكی قورس نییە كە نەگەنە رێككەوتن، بۆیە گفتوگۆكان دەست پێدەكەنەوە بۆ ئەوەی ھەردوولا بگەنە رێككەوتن”.

جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەشڵێت: “بەھۆی پشووی پەرلەمان و تووشبوونی ژمارەیەكی زۆری پەرلەمانتار و فەرمانبەرانی پەرلەمانی عیراق بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، تا 1/9 ناتوانین دەست بە كۆبوونەوەكان بكەینەوە، بە تایبەت لەبارەی كێشەكانی نێوان ھەرێم و بەغدا”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

“ئەگەر پلانی نێودەوڵەتی نەبێت، كازمی لە چاكسازییەكانی سەركەوتوو دەبێت”

خەڵك-تەنیا هەورامی

 

سەرۆكی بزاڤی چاكسازی و گەشە ڕایدەگەیەنێت، ئەو كارەی كازمی دەستیپێكردووە قورسە، بەڵام سوورە لەسەر جێبەجێكردنی چاكسازییەكانی لە عیراق.

دوای دەستبەكاربوونی موستەفا كازمی وەك سەرۆك وەزیرانی عیراق، دەیەوێت بەشێك لە بودجەی بەهەدەردراوی عیراق بگێڕێتەوە بۆ خەزێنە دەوڵەت و بەو هۆیەشەوە چەندین چاكسازی لە دەروازە سنوورییەكان تاكو بڕینی مووچەی هەزاران فەرمانبەری دوو مووچە دەست پێكردووە.

د.محەمەد بازیانی سەرۆكی بزاڤی چاكسازی و گەشە بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، كازمی لەسەرەتای هاتنییەوە خۆی بە شەهیدی زیندوو ناوبردووە و پێشبینی ئەوەش دەكات لەهەر كاتێكدا تیرۆر بكرێت.
وتیشی”ئەو كارەی كازمی دەستیداوەتێ قورسە، بەڵام بەردەوامە لەسەر ئەوەی ئەو چاكسازیانە بكات، بەتایبەت دەروازە سنوورییەكان كە لەوێوە گەندەڵی زۆر هەیە بەكوردستانیشەوە”.
ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، دەسەڵاتدارانی كوردیش دەڵێن ئامادەیمان هەیە و هەماهەنگی دەكەین.
ئاشكراشیكرد، وەكو ئەوەی سەرۆكی دەزگایەكی هەواڵگری عیراق بووە، زانیاری لەسەر گەندەڵكاران هەیە و سەركەوتوو دەبێت، بە مەرجێك ئەگەر پلانی نێودەوڵەتی ڕێگر نەبێت.
ڕوونیشیكردەوە، ئەم پیاوە كاری زۆری كردووە و دڵم خۆشە بەو چاكسازیانە، بەڵام لە داهاتوودا وەك باس دەكرێت دەبێتە دیكتاتۆرێك یان نا، بەدڵنیاییەوە دیكتاتۆرەكان هەموویان بەو شێوەیە دروست دەبن و خزمەتی خەڵك دەكەن لە كۆتایدا بڕیارەكانیان لە بەرژەوەندی خۆیان دەبێت، ئەویش پەیوەستە بە گەلی عیراقەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

داهاتی خاڵێكی سنووری عیراق تەنها لە یەك ڕۆژدا، زیاتر لە 2 ملیار دینارە

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

دەستەی‌ دەروازە سنوورییەكانی‌ عیراق ڕایدەگەیەنێت، داهاتی‌ ڕۆژانەی‌ بەندەری‌ ئوم قەسر تەنیا لە یەك ڕۆژدا لە دوو ملیار دینار زیاترە.

دەستەی‌ دەروازە سنوورییەكانی‌ عیراق لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، داهاتی‌ ڕۆژی‌ 13ی‌ ئەم مانگە لە بەندەری‌ ئوم قەسر لە پارێزگای‌ بەسرە دوو ملیار و 126 ملیۆن دینار بووە.
ئاشكراشیكرد، داهاتەكە بەجۆرێك بووە بەشی‌ زۆری‌ لە ڕێگەی‌ سەپاندنی‌ گومرگەوە بووە لەسەر ئاڵۆگۆڕی‌ بازرگانی‌ و ئەوەی‌ دیكەی‌ لە ڕێگەی‌ باجەوە بەدەستهاتووە.

جەخت لەوەش دەكات، داهاتەكە زیاد بووە و ئەو زیادبوونەیش لە ئەنجامی‌ جێبەجێكردنی‌ سەرجەم ڕێكار و یاساكانی‌ چاودێریی‌ و وردبینی‌ و پشكنینی‌ ئەمنی‌ بەدیهاتووە، بەتایبەتی‌ لەدوای‌ گەیشتنی‌ ڕێنماییەكانی‌ مستەفا كازمی‌ سەرۆك وەزیرانی عیراق لە بواری‌ چاكسازی‌ لە داهاتی‌ دەروازە سنوورییەكاندا.

ئەمەش لەكاتێكدایە، دوای بوونی بە سەرۆك وەزیران دەیەوێت سەرجەم خاڵە سنوورییەكان بخاتەوە ژێر ڕكێفی حكومەتی عیراقی و لیژنەیەكی چاودێری سەرپەرشتییان بكات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان