ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

كەمترین مووچەی خانەنشینی دیاریكرا
خەڵك؛ وردەكاری هەمواری یاسای خانەنشینی فەرمانبەران بڵاودەكاتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەندامێكی لیژنەی دارایی لە پەڕلەمانی عیراق ڕایدەگەیەنێت، چەند پێشنیارێك كرا بۆ مووچەی خانەنشینی، كە كەمترین مووچەی خانەنشینی بە 600 هەزار دینار یان 700 هەزار دینار پێشنیاركرا، بەڵام هێشتا بڕیاری كۆتایی نەدراوە، دەشڵێت: “پێناچێت سەرۆك وەزیران بێتە پەڕلەمان”.

شیروان میرزا، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەڕلەمانی عیراق بە (خەڵك)ی وت، “پەڕلەمان دووەم خوێندنەوەی بۆ یاسای خانەنشینی یەكگرتووی عیراق كرد و دەرگای گفتوگۆكردنی كردەوە بەر لە دەنگدان و پەسندكردنی، كە لە پڕۆژە یاساكەدا كەمترین مووچەی خانەنشینی بە 600 هەزار دینار دیاری كراوە و ئەوانەشی 15 ساڵ بەسەرەوە خزمەتیان هەیە و تەمەنیان كەمتر نییە لە 45 ساڵ دەتوانن خانەنشین ببن”.

وتیشی، “پێشنیاری ئەوەشكرا، كە كەمترین مووچەی خانەنشینی ببێتە 700 هەزار دینار و یان كەمتر، بەڵام ئەمانە هەمووی قسە و باسی لەسەر كرا، هەروەها پەڕلەمان كۆتایی بە گفتوگۆكردن لەسەر پێشنیازی یاسای هەڵوەشاندنەوەی ئیمتیازاتی دارایی بەرپرسان هێنا”.

لەبارەی بڕیاری هەڵپەساردنی دانیشتنەكان تا ئامادەبوونی عادل عەبدولمەهدی، شیروان میرزا ڕایگەیاند، هێشتا دیار نیە عادل عەبدولمەهدی دێتە پەڕلەمان یان نا، من پێوایە بەم نزیكانە سەردانی پەڕلەمان ناكات.

بەپێی پڕۆژە یاساكە، كە دەست (خەڵك) كەوتووە، تەمەنی فەرمانبەران بۆ خانەنشین بوون دەكرێتە 60 ساڵ، جگە لە چوار توێژی دادوەران و پزیشكانی پسپۆڕ و مامۆستایانی زانكۆ و فڕۆكەوانەكان.

هەر بەپێی پڕۆژە یاساكە، هەر كەسێك خانەنشین دەبێت پارەی ڕێزلێنان (اكرامی) 12 مانگ بە تەواوی مووچە و دەرماڵەوە وەردەگرێت. 

ئابوری

یاسایەكی پەڕلەمان ناڕەزایی لێ‌ دەكەوێتەوە
خەڵك؛ بڕی پارە و وردەكاری تاپۆكردنی خانووە زیادەڕۆكان بڵاودەكاتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
یاسای تاپۆكردنی خانووە زیادەڕۆكان، كە لە پەڕلەمانی كوردستان دەرچووە ناڕەزایی هاووڵاتیانی لێ‌ دەكەوێتەوە و بە “نادادپەروەرانە” وەسفی دەكەن و ئەندامێكی لیژنەی كاروباری یاسایی لە پەڕلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، یاسای تاپۆكردنی زیادەڕۆكان تەنها بۆ خانووە یان ئەوانەی هێشتا تەواو نەكراون، واتە بۆ زەوی نیە.

ڕۆژان محەمەد كەریم، ئەندامی لیژنەی كاروباری یاسایی لە پەڕلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەپێی یاسای تاپۆكردنی خانووە زیادەڕۆكان، تەنها لەناوچە زیادەڕۆكان خانووی تەواوكراو یان ئەوانەی هەیكەلن و بەشێكیان تەواو نەكراون دەگرێتەوە و زەوی ناگرێتەوە.

وتیشی، “بەرامبەر تاپۆكردنی ئەو خانووە زیادەڕۆیانە لە پارێزگاكان بڕی (15-30) هەزار و شارۆچكەكان (10-15) هەزار و شارەدێیەكان لە نێوان (5-8) هەزار دینار بۆ هەر مەتر دووجایەك دیاریكراوە، هەروەها لە یاساكەدا ڕەچاوی هەندێك شوێن و یەكەی نیشتەجێبوون كراوە، كە پێشتر لەلایەن ڕژێمی پێشووە ڕووخێنراوە یان بەهەر هۆكارێكی دیكە زیانیان بەركەوتووە و بۆتەوە بە زەوی، ئەوانە بەهەمان شێوە تاپۆ دەكرێن”.

ڕاشیگەیاند، ئەو زەویانەی لە گەڕەكێكدا هەموو بۆتە خانوو تەنها ئەو زەویە یان چەند پارچە زەویەك ماوە، ئەگەر خاوەنەكەی بەڵگەنامەی پێویستی لەسەری هەبوو، كە زەویەكەی بەناوەوەیە ئەوا بۆ تاپۆكردنی ئەو زەویە ڕێژەی 50%ی نرخی ڕاستەقینەی لێ وەردەگیرێت، ئەوجا تاپۆ دەكرێت.

لای خۆشیانەوە ژمارەیەك هاووڵاتی لە سلێمانی بۆ (خەڵك) ڕایانگەیاند، كە لە ساڵانی سەردەمی قەیرانی دارایی زەوییان لە ناوچە بێ‌ تاپۆكان كڕیوە بەو پێیەی لە شارەوانی (فۆڕم)ی هەیە و بەهۆی قەیرانەوە نەتوانراوە بیكەن بەخانوو، بەڵام لە یاسا نوێیەكەدا تاپۆكردنی زەویەكان نایانگرێتەوە.

ڕاشیانگەیاند، كە ئەو زەویانە كەوتوونەتە سنووری شارەوانیەكان و هیچ كێشەیەكیان نییە و لە شارەوانی فۆڕمیان بۆ كراوە و بەناویانەوەیە، بەڵام یاسا نوێیەكە ڕێگەیان پێ‌ نادات تاپۆی بكەن و ئەوانەشی لەناو گەڕەكێكن و تاپۆكردنەكە دەیانگرێتەوە پارەیەكی زۆر وەردەگرن بەرامبەر تاپۆكردنی، كە 50%ی نرخی زەویەكەیە.

دەشڵێن: “ئەوە نادادپەروەریە بەرامبەرمان، چونكە ئەگەر زەویەك لەو ناوچانە بایی 20 هەزار دۆلار (2 دەفتەر) بێت دەبێت بۆ تاپۆكردن بڕی (یەك دەفتەر دۆلار) بدەین”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

پەڕلەمان بڕیار لەسەر هەڵوەشاندنەوەی مووچەی پلەباڵاكان دەدات

خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆكی پەڕلەمانی عیراق ڕایدەگەیەنێت، سبەینێ‌ دەنگ دەدرێت لەسەر سێ‌ یاسا و ئیمتیازی دارایی پلەباڵاكان هەڵدەوەشێنرێنەوە.

محەمەد حەلبوسی، سەرۆكی پەڕلەمانی عیراق لە كۆبوونەوەی ئەمڕۆی پەڕلەمان ڕایگەیاند، كە سبەینێ‌ پەڕلەمان كۆدەبێتەوە بۆ پەسەندكردنی سێ‌ پڕۆژە یاسای.

ڕاشیگەیاندووە، كە دەنگ دەدرێت لەسەر یاسای هەڵوەشاندنەوەی ئیمتیازی دارایی بەرپرسانی دەوڵەتی عیراق و یاسای بەدەستهێنانی نایاسایی و هەمواركردنەوەی یاسای دەستەی دەستپاكی.

جەختیشی كردۆتەوە، كە كاتی لێپرسینەوە لە وەزیرانی پیشەسازی و كانزاكان لەگەڵ كشتوكاڵ دیاری دەكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

حكومەتی هەرێم بڕیارێكی دەربارەی فەرمانبەرانی گرێبەست دەركرد

خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، پشتیوانی لە پڕۆژەی چاكسازی وەزارەتی پێشمەرگە دەكات و دەشڵێت: “هەرێم سازش لە ماف و دەسەڵاتە دەستوورییەكان ناكات”، هاوكات بڕیاریدا بە پێكهڵنانی لیژنەیەك بۆ بەدواداچوونی بابەتی كارمەندانی گرێبەست.

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە ڕایگەیاندووە، ئەمڕۆ چوار شەممە 13-11-2019 ئەنجوومەنی وەزیران بە سەرپەرشتی مەسرور بارزانی، سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیران و ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكی ئەنجوومەن كۆبووەوە.

ڕاشیگەیاندووە، شۆڕش ئیسماعیل وەزیری كاروباری پێشمەرگە ڕاپۆرتێكی دەربارەی پێكهاتەی وەزارەت و میلاك و خەرجییەكان و هەنگاوەكانی پڕۆژەی چاكسازی لە بواری كاروباری پێشمەرگە خستەڕوو، ئەنجومەنی وەزیران بڕیاریدا لیژنەیەك بە سەرۆكایەتی سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیران و ئەندامێتی جێگری سەرۆك وەزیران و وەزیرانی ناوخۆ و كاروباری پێشمەرگە و دارایی و ئابووری بۆ بەدواداچوونی بڕگەكانی ڕاپۆرتەكەی وەزارەتی پێشمەرگە پێكبهێنرێت و دواتر بڕیاری پێویستی لەبارەوە بدرێت.

لە سەر پاراستنی دەسەڵات و مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان ئاماژە بۆ ئەوەشكراوە، كە بە هیچ شێوەیەك سازشیان لە سەر ناكرێت.

ئەنجوومەنی وەزیران بڕیاریدا لیژنەیەك بۆ بەدواداچوونی بارودۆخی كارمەندانی گرێبەست پێكبهێنێت، بۆ ئەوەی دواتر دەرئەنجامی بەدواداچوونەكە بخاتە بەردەم ئەنجوومەنی وەزیران.

ئەمە لەكاتێكدایە، كە ئەمڕۆ پەڕلەمانی كوردستان كۆبووەوە و خوێندنەوە بۆ پڕۆژە بڕیاری تایبەت بە هەمیشەیی كردنی فەرمانبەرانی گرێبەست كرا و لە ڕاگەیەنراوێكیشدا دەڵێت: “وەڵامی حكومەت ئەرێنی بووە لەبارەی لەئەستۆگرتنی پاشخانی دارایی و دوو هەفتە دەدرێتە حكومەت بۆ وەڵامدانەوەی”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان