ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

خەڵك؛ كات و شێوازی دابەشكردنی نەوت لە سلێمانی ئاشكرادەكات


خەڵك – بەشی هەواڵ
سەرچاوەیەكی باڵا ڕایدەگەیەنێت، ڕۆژانە ئەو بڕە لە نەوتی پێویستمان بەدەست ناگات، كە 288 هەزار لیترە لە ڕۆژێكدا، دەشڵێت: “تا نزیكەی ملیۆنێك بەرمیل لە عەمبارەكان كۆنەكرێتەوە دەست بەدابەشكردنی نەوت ناكرێت”.

سەرچاوەیەكی باڵا لە بەڕێوەبەرایەتی نەوت و كانزاكانی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ماوەی چەند ڕۆژێكە دەست بە هاتنی ئەو بەشە نەوتە كراوە، كە لە لایەن عیراقەوە بۆ هاووڵاتانی پارێزگای سلێمانی دیاری كراوە.

وتیشی، “دابەشكردنی نەوت بەپێی ئەو میكانیزمەیە، كە بۆی دیاری كراوە، چونكە لە كوێ كۆتایی بە دابەشكردنی هاتبێت لەو شوێنەوە دەست پێدەكاتەوە، بۆ ئەوەی یەكسانی لە دابەشكردندا هەبێت”.

ڕاشیگەیاند، وەك ئەوەی باسی لێوەكرا، كە ڕۆژانە 288 هەزار بەرمیل بۆ سلێمانی و 72 هەزار لیتر بۆ هەڵەبجە دێت، بەڵام تا ئێستا ئەو بڕە نەهاتووە، هەرچەندە ماوەی چەند ڕۆژێكە دەست بە هاتنی نەوتەكە كراوە.

ئاشكراشكرد، هەركات بڕی عەمباركراوی نەوت لە عەمبارەكان گەیشتە نزیكەی 2 بۆ 3 ملیۆن لیتر دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێتەوە، ئەوەش بۆ ئەوەی هەر پڕۆسەیەكی دابەشكردن بتوانێت مەڵبەندێك تەواو بكات.

بەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) لە سەرەتای ئەمساڵدا دابەشكردنی بەرمیلی دووەمی نەوت لەناو سلێمانی دەستی پێكردەوە، بەڵام بەهۆی ڕاگرتنی لەلایەن عیراقەوە تەنها مەڵبەندی یەك نەوتی وەرگرت، بۆیە لەكاتی دەستپێكردنەوەی لە مەڵبەندی دووەوە دابەش دەكرێت.

هەر بەپێی زانیارییەكان، لە سلێمانی بەرميلێك نەوت بە 41 هەزار دینار دەدرێت بە هاووڵاتیان، لەكاتێكدا حكومەتی عیراق بە 31 هەزار دینار دابینی دەكات، بەڵام ئەو پارەیەی بۆ كرێی گواستنەوە دەخرێتە سەر.

ئابوری

وەجبەی مانگی ئادار دابەشدەكرێت
لەبارەی بەشەخۆراكی مانگانەوە ڕاگەیەندراوێك بڵاودەكرێتەوە


خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی بازرگانی عیراق ڕایدەگەیەنێت، بەردەوامن لەسەر دابینكردنی مەوادە خۆراكییە سەرەكییەكانی بەشەخۆراكی هاووڵاتیان، زیادكردنی جۆرەكانیش وابەستەی یاسای بودجەی گشتی دەوڵەت دەكات.

بەپێی ڕاگەیەندراوێك كە ئەمڕۆ هەینی لەلایەن وەزارەتی بازرگانی عیراقەوە بڵاوكرایەوە”بەردەوام دەبن لەسەر دابینكردنی مەوادە خۆراكییەكانی بەشەخۆراكی هاووڵاتیان لەسایەی قەدەغەكردنی هاتووچۆ كە بەهۆی بڵاوبوونەوەی پەتای كۆرۆناوە سەپێنراوە، لەگەڵ ئەوەشدا وەزارەتەكەیان پێویستی بە تەرخانكردنی پارەی زیاترە بۆ ئەنجامدانی گرێبەست لەگەڵ كۆمپانیا جیهانییەكان”.

هەر لە ڕاگەیەندراوەكەدا هاتووە”كۆمپانیای گشتی بازرگانی مەوادە خۆراكییەكان و دروستكردنی دانەوێڵە، بەردەوامە لەسەر پرۆسەكانی دابینكردنی پێداویستییەكانى بەشەخۆراكی سەرەكی بۆ هاووڵاتیان (شەكر، زەیت، ئارد، برنج)،  لەم مانگەشدا بەشەخۆراكێكی نوێی مانگی ئادار دابەشدەكرێت كە ئامانج لێی دابینكردنی ئەو خۆراكانەیە بۆ هاووڵاتیان لەم ڕەوشی وڵاتی پێدا تێدەپەڕێت”.

وەزارەتی بازرگانی عیراق، زیادكردنی جۆرەكانی بەشەخۆراكی هاووڵاتیان و دابەشكردنی لە هەموو مانگێكدا، وابەستەی یاسای بودجەی گشتی و بڕیاری یاسادانان و فەراهەمكردنی پارەی زیاتر بۆ وەزارەتەكە دەكاتەوە كە “پێویستە خۆراك بۆ 38 ملیۆن عیراقی دابین بكات”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

نرخی نەوت هاڕەی كرد


خەڵك- بەشی هەواڵ

نرخی نەوتی وڵاتانی “ئۆپیك” بەشێوەیەكی ناچاوەڕوانكراو بۆ نزمترین ئاست دابەزی.

ئەمڕۆ پێنج شەممە، ڕێكخراوی “ئۆپیك” ڕایگەیاند، نرخی نەوت لە بەرچنەی ڕۆژانەی ڕێكخراوەكەدا بۆ 16.87 دۆلار دابەزی، ئەمەش بە نزمترین ئاستی نرخی نەوتی “ئۆپیك” دادەنرێت دوای ئەوەی ڕۆژی پێشوو نرخی بەرمیلێكی بە 22.61 دۆلار مامەڵەی پێوەدەكرا.

بەرچنەی “ئۆپیك” بریتییە لە ناوەندی نرخی نەوتی خاوی ئەو وڵاتانەی ئەندامن لە ڕێكخراوی “ئۆپیك”.

بەرچنەی نەوتی “ئۆپیك” نەوتی خاوی سوكی بەسرە، و نەوتی خاوی هەناردەی كوێتی، و سەدری لیبی، بونی سوكی نەیجیری، و عەرەبی سوكی سعودی، و مربانی ئیماراتی، و میری ڤەنزوێلی، و نەوتە خاوەكانی تر دەگرێتەوە.

لەماوەی 17 ساڵی ڕابردوودا، نرخی نەوت هێندەی ئێستا دابەزینی بەخۆوەنەبینیەوە، لە 6ی ئاداری ئەمساڵەوە ڕێژەی دابەزینی نرخی نەوت دەگاتە 60%، هۆكاری ئەمەش پەیوەندی بە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و كەمبوونەوەی داواكارییە لەسەر نەوت لە بازاڕەكانی جیهان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

داوا دەكرێت مۆلیدە ئەهلیەكان پارەی ئەم مانگە وەرنەگرن


خەڵك- بەشی هەواڵ
لەدوای ئەو زیانەی بەر خاوەن كێڵگە پەلەوەریيەكان كەوت لەم مانگەدا لەئێستادا ئەو كۆمەڵەیە زیاتر لە ١٥٠٠ خێزان هاوكاری دەكەن و داوایەك ئاڕاستەی خاوەن مۆلیدەكان دەكەن.

نازم عبدوڵا جاف، جێگری سەرۆكی كۆمەڵەی كێڵگە پەلەوەريیەكان ڕایگەیاند، لەمانگی ڕابردودا بڕی پێنج ملیار دینار زیان بەر خاوەن كێڵگە پەلەوەریيەكان كەوتووە، كەزۆربەیان خاوەن كێڵگەكانی سلێمانی بوون، هەربۆیە لەم قەیرانەدا توانیمان هاوكاری زیاتر لە ١٥٠٠ خێزان بكەین و سەبەتەی خواردن بگەیەنین بۆ ماڵەكانیان.

وتیشی، “پێویستە تەواوی خاوەن مۆلیدە ئەهلیەكان لە شاری سلێمانی بە ئەركی نیشتمانی خۆیان هەستن و بۆ ئەم مانگە پارەی مۆلیدە لە هاووڵاتیان وەرنەگرن ئەمەش وەك پشتیوانیەك بۆ هاووڵاتیانی بێكار تا شوێن دەستی خۆیان دیاری بكەن لەم سەردەمی كۆرۆنایەدا”.

لەئێستادا بەشێكی زۆر لەخاوەن موڵكەكان لەكرێی مانگانەی كرێچیەكانیان خۆشبوون و داوادەكەن هەموو لایەك هاوكاری خەڵكی هەژار و كەم دەرامەتان بكەن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان