ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

خەڵك؛ كات و شێوازی دابەشكردنی نەوت لە سلێمانی ئاشكرادەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ
سەرچاوەیەكی باڵا ڕایدەگەیەنێت، ڕۆژانە ئەو بڕە لە نەوتی پێویستمان بەدەست ناگات، كە 288 هەزار لیترە لە ڕۆژێكدا، دەشڵێت: “تا نزیكەی ملیۆنێك بەرمیل لە عەمبارەكان كۆنەكرێتەوە دەست بەدابەشكردنی نەوت ناكرێت”.

سەرچاوەیەكی باڵا لە بەڕێوەبەرایەتی نەوت و كانزاكانی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ماوەی چەند ڕۆژێكە دەست بە هاتنی ئەو بەشە نەوتە كراوە، كە لە لایەن عیراقەوە بۆ هاووڵاتانی پارێزگای سلێمانی دیاری كراوە.

وتیشی، “دابەشكردنی نەوت بەپێی ئەو میكانیزمەیە، كە بۆی دیاری كراوە، چونكە لە كوێ كۆتایی بە دابەشكردنی هاتبێت لەو شوێنەوە دەست پێدەكاتەوە، بۆ ئەوەی یەكسانی لە دابەشكردندا هەبێت”.

ڕاشیگەیاند، وەك ئەوەی باسی لێوەكرا، كە ڕۆژانە 288 هەزار بەرمیل بۆ سلێمانی و 72 هەزار لیتر بۆ هەڵەبجە دێت، بەڵام تا ئێستا ئەو بڕە نەهاتووە، هەرچەندە ماوەی چەند ڕۆژێكە دەست بە هاتنی نەوتەكە كراوە.

ئاشكراشكرد، هەركات بڕی عەمباركراوی نەوت لە عەمبارەكان گەیشتە نزیكەی 2 بۆ 3 ملیۆن لیتر دەست بە دابەشكردنی نەوت دەكرێتەوە، ئەوەش بۆ ئەوەی هەر پڕۆسەیەكی دابەشكردن بتوانێت مەڵبەندێك تەواو بكات.

بەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) لە سەرەتای ئەمساڵدا دابەشكردنی بەرمیلی دووەمی نەوت لەناو سلێمانی دەستی پێكردەوە، بەڵام بەهۆی ڕاگرتنی لەلایەن عیراقەوە تەنها مەڵبەندی یەك نەوتی وەرگرت، بۆیە لەكاتی دەستپێكردنەوەی لە مەڵبەندی دووەوە دابەش دەكرێت.

هەر بەپێی زانیارییەكان، لە سلێمانی بەرميلێك نەوت بە 41 هەزار دینار دەدرێت بە هاووڵاتیان، لەكاتێكدا حكومەتی عیراق بە 31 هەزار دینار دابینی دەكات، بەڵام ئەو پارەیەی بۆ كرێی گواستنەوە دەخرێتە سەر.

ئابوری

دابەشكردنی نەوت دەستی پێكرد و نرخەكەی هەرزان دەبێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
دوای گەیشتنی نەوت لە بەغداوە لە سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین دابەشكردن دەستی پێكرد، ئەمڕۆش لە هەڵەبجە دەستی پێكرد و بەوهۆیەوە نرخەكەی لە بازاڕی ئازاد هەرزان دەبێت.

نوخشە ناسح، قائیمقامی ناوەندی هەڵەبجە ڕایگەیاند، ئەمڕۆ یەك شەممە ٢٠١٩/١١/١٧ لە پارێزگای هەڵەبجە دەستكرا بە دابەشكردنی نەوت بەسەر هاووڵاتیاندا.

لای خۆشەوە، ئاوات محەمەد، سەرپەرشتیاری دابەشكردنی سووتەمەنی ھەڵەبجە بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، دەست دەكرێت بە دابەشكردنی بەرمیلێك نەوت بۆ ئەمساڵ و دابەشكردن لە گەڕەكی زەمەقی دەروازەی سنوری شارەوانی هەڵەبجە دەست پێدەكات.

ئاشكراشی كرد، بۆ هەر بەرمیلێك بڕی 46 هەزار دینار وەردەگیرێت و بە پێی كارتی زیرەك ماڵ بەماڵ دابەشدەكرێت.

پێشتریش، د. هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزگاری سلێمانی ڕایگەیاندبوو، دەستیان بە دابەشكردنی نەوت كردووە، وەك سەرەتاش لە شارەدێی (حاجیاوا) دەستی پێكراوە.

هاووڵاتییەك-یش، كە كاری فرۆشتنی نەوت لە بازاڕی ئازاد دەكات بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، لەگەڵ گەیشتنی نەوت لە عیراقەوە بۆ شارەكانی هەرێم و دەستكردن بە دابەشكردنی، خواستی هاووڵاتیان كەمبۆتەوە لەسەر كڕینی نەوت و بەوهۆیەوە بەرمیلێك نەوت 5 هەزار لە نرخەكەی دابەزیوە.

هەرچەندە حكومەتی هەرێم لە مانگی ئەیلولی ڕابردوو بڕیاریدا پێش هاتنی وەرزی سەرما و زستان دابەشكردنی نەوت دەست پێ‌ بكات و هەر خێزانێك بەرمیلێك نەوتی پێ‌ بدات، بەڵام تا ئێستا هیچ بڕە نەوتێكی دابەش نەكردووە، بەڵام حكومەتی عیراق نەوت بە نرخێكی هەرزان بۆ هاووڵاتیانی هەرێم دابین دەكات، كە بۆ بەرمیلێك 31 هەزار دینارە و لە هەرێم دەدرێت بە 46 هەزار دینار، كە وەك دەوترێت ئەو بڕە زیادەیە بۆ كرێی گواستنەوەیە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

جارێكی دیكە تمەن لە بازاڕەكانی هەرێم دابەزی

خەڵك – بەشی هەواڵ
گرانبوونی نرخی بەنزین لە تەواوی شارەكانی ئێران بەهای تمەنی ئێرانی هاڕە پێ كردووە و ئێوارەی ئەمڕۆ یەك شەممە بۆ ماوەی دوو ڕۆ لەسەر یەك بەهای ئەو دراوە ئێرانییە دابەزی.

ئیبراهیم غەفور، خاوەنی نووسینگەی نەشوان لە بازاڕی دۆلارەكەی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەیانی لەكاتی كردنەوەی بازاڕ 100 دۆلار بە ملیۆنێك 225 هەزار بەدەستی و 235 هەزار تمەن بەحەواڵە مامەڵەی پێوەكرا.

وتیشی، “جارێكی دیكە بەشێوەیەكی چاوەڕوان نەكراو تمەن هاڕەی كرد بە جۆرێك 100 دۆلار بوو بە ملیۆنێك و 240 هەزار بەدەستی و 260 هەزار بە حەواڵە، ئیتر هێڵەكانی ئینتەرنێت لە ئێران نەمان و پەیوەندی بۆڕسە پچڕا”.

ڕاشیگەیاند، لەكاتی داخستنی بازاڕ 100 دۆلار بە 120 هەزار و 850 دینار مامەڵە پێوەكردنی داخرا، لە كاتێكدا بەیانی 120 هەزار و 700 دینار بوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

حكومەتی هەرێم بەڵێنەكەی بۆ دابەشكردنی نەوت جێبەجێ‌ نەكردووە

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەڵێنەكەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە دابەشكردنی نەوتی سپی تائێستا جێبەجێ‌ نەكراوە و بەغداش بڕیاریداوە 50 ملیۆن لیتر نەوت ڕەوانەی هەرێمی كوردستان بكات و ڕۆژانە بڕێكی دیاریكراو دەنێرێت، بەڵام تائێستا لە هیچ شوێنێكی ناو سلێمانی دابەش نەكراوە.

مەهدی مەحمود، سكرتێری ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، پشكی هەرێمی كوردستان كەمكراوەتەوە و كراوە بە 50 ملیۆن لیتر، كە بڕیارە لە ماوەی 110 ڕۆژدا تەواو بكرێت.

وتیشی، “ڕۆژانە چەند تەنكەرێك دەنێردرێن بۆ هەرێمی كوردستان و لەو بڕەش 228 هەزار لیتر دەنێردرێت بۆ سنوری پارێزگای سلێمانی، كە زۆر كەمە و دەكرێتە كۆگاكانەوە و چاوەڕوانی ئەوەدەكرێت ببێت بە بڕێكی پێویست و دابەش بكرێت”.

سەبارەت بەوەی لە كوێوە دەستپێدەكرێت، ناوبراو وتی، “چەند بۆچوونێك هەیە، بەوەی لە كوێوە وەستاوە ساڵی پێشوو لەوێوە دەستپێبكاتەوە یان لە ناوچە ساردەكانەوە، بەڵام لە هەموو حاڵەتەكاندا نابێت شوێنێك دوو بەرمیل وەربگرێت و شوێنێكی تر وەری نەگرێت”.

مانگی ئەیلولی ئەمساڵ حكومەتی هەرێمی كوردستان بڕیاریدا بەرمیلێك نەوت بدرێت بە هەر خێزانێك بۆ ئەمساڵ، بەڵام تائێستا بڕیارەكە جێبەجێ‌ نەكراوە.

(خەڵك) بۆ زانیاری زیاتر پەیوەندی بە جوتیار عادل، وتەبێژی حكومەتی هەرێمەوە كرد، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكەی نەدایەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان