ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

بۆچی یادی لەدایكبوونی پێغەمبەر دەكەینەوە؟

خەڵك- بەشی هەواڵ
یەكێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی كوردستان ناونیشانی وتاری ئایینی هەینی ئەمڕۆ 8ی تشرینی دووەم بڵاودەكاتەوە و هۆكاری یادكردنەوەی لەدایكبوونی پێغەمبەر (د.خ) ڕووندەكاتەوە.

یەكێتی زانایان لە ڕوونكردنەوەكەدا، كە وێنەی دراوە بە (خەڵك) ئاماژەی بەوەكردووە، بۆیە یادی دەكەین، چونكە وەك موسڵمان شانازی پێوە دەكەین‌ و بووە ڕۆژی لەدایكبوونی مافی مرۆڤ و دادگەری ‌و یەكسانی ‌و ڕەحمەت ‌و هیدایەت بۆ جیهان.

ئاماژەی بەوەشكردووە، لەدایكبوونی پێغەمبەر (د. خ) بەو هەموو گەورەییە، بەو هەموو پەیام ‌و چەمكە جوانە، نەك تەنها جیهانی ئیسلامی ‌و موسڵمانانی شكۆمەند كردووە، بەڵكو سەرنجی گەورە زانا و فەیلەسوفانی دونیای بەدوای خۆیدا ڕاكێشاوە، ئەوەتا كەسانی وەك (غاندی‌ و غوستاف ‌و كارلیل ‌و لامارتین ‌و ول دیورانت ‌و جۆرج ویلز و مایكل هارد و هرقل‌ و تولستوی‌ و برنادشۆ) بە سەرسامیەوە ناوی دێنن‌ و دان بەو ڕاستیە دەنێن، كە دونیا پێویستی بە كەسێكی گەورە و پێشەنگی وەك (محمد)ە، تەنانەت مایكل هارت لە توێژینەوەیەكی تایبەت بە 100 كەسە یەكەم ‌و كاریگەرەكانی مێژووی مرۆڤایەتی بۆی دەركەوت، كە (محمد) یەكەمین كەسە لە دونیا و گەورەترین كاریگەری ناوەتەوە‌ و ئێستاش بۆ چارەسەری گرفتەكانی ژیان دونیا پێویستی بە (محمد)ە.

دەقی پەیامەكەی یەكێتی زانایان:
خوای گەورە لەقورئانی پیرۆز دەفەرموێت: (قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ) یونس: 58.. ئیبن‌و عەباس دەڵێت: مەبەست لە فەزڵی خوا عیلمە ‌و رەحمەتی خواش پێغەمبەرە.

لەدایكبوونی پێغەمبەر (درودی خوای لەسەر بێت) یادەوەری‌و بۆنەیەكی تایبەتمەندو گەورەیە، ساڵانە كۆمەڵێك یادگاری‌و هەڵوێست‌و پەیام‌و وانەی گرنگمان دێنێتەوە یاد، لەبەر فەزیلەت‌و پێگە‌و چاكە‌و خەمخۆری‌و هەموو ئەو بەها ئیمانی‌و ئینسانیانەی پێغەمبەر پێشكەشی كرد، هەست بەخۆشی‌و خۆشەویستیەكی زۆر دەكەین‌و پاداشتی چاكەی ئەومان پێ‌ نادرێتەوە، بۆیە وەك پابەندیەك بەفەرمانی خواو زەرورەتی پێویستیمان بە پێغەمبەرو پەیامەكەی لەلایەك‌و، فەزڵەكانی بەسەرمانەوە لەلایەكی تر یادی دەكەینەوە.

نیعمەتی ناردنی ئەو خۆشەویستە ئەوەندە گەورەو ناوازەیە بۆ مرۆڤایەتی، تا ئەو ئاستەی خوا وەك منەت‌و نیعمەتیش لەهەمان كات باسی دەكا‌و دەفەرموێ‌: (لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَي الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آَيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِين) آل عمران: 164. یان دەفەرموێ‌: (هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آَيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ)الجمعە:2.

ئەم یادە بۆیە دەكەینەوە چونكە خودی پێغەمبەر (درودی خوای لەسەر بێت) باسی كردووەو ناوی هێناوە، وەك دەفەرموێت: (عَنْ أَبِي قَتَادَةَ -رضي الله عنه– قَالَ: سُئِلَ رَسُولُ اللهِ -صلي الله عليه وسلم- عَنْ صَوْمِ يَوْمِ الِاثْنَيْنِ؟ قَالَ: “ذَاكَ يَوْمٌ وُلِدْتُ فِيهِ، وَيَوْمٌ بُعِثْتُ – أَوْ أُنْزِلَ عَلَيَّ فِيهِ) رواه مسلم.

هاتن‌و لەدایكبوونی پێغەمبەر(د.خ) بەو تایبەتمەندی‌و پەیامە ئاسمانیە، نیشانەی ئەو پەڕی بایەخدانی خوای گەورەیە بەمرۆڤایەتی‌و جیهان، بۆ ئەوەی بەها جوانەكانی ئیسلام‌و ئینسانیەت لەزەوی بڵاو بێتەوە.

بۆیە یادی دەكەین چونكە وەك موسڵمان شانازی پێوە دەكەین‌و تاجی سەرو نوری چاو و ئارامی دڵ‌و دەروونە، چونكە ئیمان بەبێ ئەو ئیمانێكی نوقسانەو لای خودا وەرگیراو نیە، وەك لە فەرمودە هاتووە: (لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّي أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ) رواه البخاري.

یادی دەكەین چونكە بە لەدایكبوونی ئەو خۆشەویستە قەڵای زۆرداری ڕماو، ئاگری ئاگرپەرستان كوژایەوەو كورسی زاڵمان هاتە لەرزین‌و، بووە ڕۆژی لەدایكبوونی مافی مرۆڤ و دادگەری‌و یەكسانی‌و ڕەحمەت‌و هیدایەت بۆ جیهان (وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ) الأنبياء: 107. وە دەفەرموێت: (قَدْ جَاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُبِينٌ) المائدة: 15. نوورەكە پێغەمبەرو فەرمودە شیرنەكانیەتی، كیتابەكەش قورئانە.

لەدایكبوونی پێغەمبەر (درودی خوای لەسەر بێت) بەو هەموو گەورەییە، بەو هەموو پەیام‌و چەمكە جوانە، نەك تەنها جیهانی ئیسلامی‌و موسڵمانانی شكۆمەند كردووە، بەڵكو سەرنجی گەورە زاناو فەیلەسوفانی دونیای بەدوای خۆیدا راكێشاوە، ئەوەتا كەسانی وەك (غاندی‌و غوستاف‌و كارلیل‌و لامارتین‌و ول دیورانت‌و جۆرج ویلزو مایكل هاردو هرقل‌و تولستوی‌و برنادشۆ) بە سەرسامیەوە ناوی دێنن‌و دان بەو راستەیە دەنێنن كە دونیا پێویستی بە كەسێكی گەورەو پێشەنگی وەك (محمد)ە، تەنانەت مایكل هارت لە توێژینەوەیەكی تایبەت بە سەد كەسە یەكەم‌و كاریگەرەكانی مێژووی مرۆڤایەتی بۆی دەركەوت، كە (محمد) یەكەمین كەسە لە دونیاو گەورەترین كاریگەری ناوەتەوە‌و ئێستاش بۆ چارەسەری گرفتەكانی ژیان دونیا پێویستی بە (محمد)ە!.

لەدایكبوونی پێغەمبەر (درودی خوای لەسەر بێت) واتە تازەبوونەوەی ژیان، داڕشتنەوەی مرۆڤایەتی، زیندوبوونەوەی ویژدان، بەرپا بوونی عەدالەت‌و یەكسانی، گێڕانەوەی كەڕامەتی ئینسان، تەزكیەی نەفس، لادانی نەریتە خراپ‌و كارە نەشیاوەكان، هێنانەوەی بەهاو رەوشتە بەرزەكان، مامەڵەكردنی دروست لەگەڵ یەكترو، لەبەرامبەر غەیرە دین‌و تەنانەت ئاژەڵ‌و ژینگەدا، نەهێشتنی ستەم‌و نادادی‌و بازرگانی كردن بە مرۆڤ، وشككردنی هزری توندڕەوی‌و شەڕو نەهامەتی‌و داگیركاری‌و قۆرخكاری لەكایەكانی ژیاندا.

بۆیە ئەم یادە پڕ شكۆیە ئەوەمان لێ‌ دەخوازێت:

یەكەم: شوێن ئەو پێغەمبەرە بكەوین لەتەواوی ژیانداو، دونیامان بڕازێنینەوە بەو پەیامەی كە هێناویەتی، خوای گەورە دەفەرموێ‌: (قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ) آل عمران:  31.

دووەم: بەگەورە ناسین‌و بەگەورە زانینی فەرمودەكانی‌و سوننەتی‌و ئە‌و شتانەی قەدەغەیكردوە، نەیهێنینە ئاستی كەسی ترو ئەو ڕێزو مەقام‌و گەورەییە بۆ كەسی تر بڕیار نەدەین، خوای گەورە دەفەرموێ: (فَالَّذِينَ آَمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ)الأعراف: 157. وەك چۆن سەحابە بە گەورەیان زانیوە ئێمەش وابین، هەر بۆیە موشریكەكان دەیان ووت: “مارٲيت ٲصحاب ملك يعظمون ملكهم كتعظيم ٲصحاب محمد محمدا”.

سێیەم: پێغەمبەر بكەینە مامۆستاو پێشەنگمان لەتەواوی بوارەكانی ژیاندا، چونكە بەرزترین نمونەی پێشەنگی‌و سەرفرازی لەودا دەستدەكەوێت، وەك خوای گەورە دەفەر‌موێ: (لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآَخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا)الأحزاب: 21. هەروەها پێغەمبەر (درودی خوای لەسەر بێت) خۆیشی دەفەرموێ: (أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ). جوانترین‌و بێ هەڵەترین‌و شایستەترین كەسێك كە چاوی لێ بكەین‌و، بەڕێگای هەڵەدا نەمان بات‌و كامەرانی هەردوو دنیامان دەست بكەوێت، تەنهاو تەنها پێغەمبەری خوایە (د.خ).

كەواتە ناكرێ‌ تەنها بەدروشم‌و رووكەشی ئەو یادە بكەینەوە، بەڵكو دەبێ‌ بە نوێكردنەوەی پەیمان‌و دەربڕینی خۆشەویستی‌و جێبەجێ‌ كردنی سوننەت‌و پەیڕەوكردنی فەرمایشتەكانی‌و زۆر سەڵاواتدان‌و گرتنەبەری رێبازەكەی ئەو یادە بە گەورە بگرین، ئەوەمان بۆ خەڵكی پێخۆش بێت كە چاكەو خێری تێدایە، دڵەكانمان خاوێن كەینەوە لە رق‌و كینەو حەسادەت‌و دوژمنكاری‌و یەكتر نەویستن، وە ئیقتیدا بەسیرەی پاك‌و رەوشتی بەرزی پێغەمبەرمان بكەین.

دەی ئەگەر ساڵانە بەكردەوەو پابەندی نواندن لەگەڵ هاتنەوەی مانگی مەولوود بگەڕێینەوە سەر رێبازو رەوشتە بەرزەكانی پێغەمبەر (د.خ) ئەوە دونیا بە شێوازێكی تر دەگۆڕێت، ئێمە پێویستیمان بە پیاهەڵگوتن‌و دروشم‌و قسەی باق‌و بریق نیە، بەڵكو پێویستیمان بەوەیە هەر كەس لەئاست‌و پێگەی خۆی گۆڕانكاری بكات، بۆ ئەوەی ئینسانیەت‌و ویژدان‌و چەمكە ئیمانیەكان بگێڕینەوە نێو ژیانمان، چونكە ئێستا جیهان‌و بگرە ئێمەمانان وەك موسڵمان پێویستمان بە پێغەمبەرە (د.خ) بۆ ژیانێكی سەرفراو بەختەوەر لەدونیا‌و وەدەستهێنانی شەفاعەت لە قیامەتدا.

کوردستان

رووداوێـــكی هاتووچـــۆ لە هەڵەبجە قوربــــانی لێــــدەكەوێتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕووداوێكی هاتووچۆ لە فولكەی تەپەتۆڵەكە لە هەڵەبجە ڕوو دەدات و بەهۆیەوە ژنێك بریندار دەبێت.

بەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) ئێوارەی ئەمڕۆ دوو شەممە، ڕووداوێكی هاتووچۆ لە فولكەی تەپەتۆڵەكە لەنێوان ئۆتۆمبێلێــكی جـــۆری تــۆیــۆتــا لاندكــرۆزەر و تۆیــۆتا كــــرۆلای تــەكسی ڕوویـــداوە.

هەر بەپێی زانیارییەكان، بــەهـــۆی ڕووداوەكەوە سەرنشینێكی ژن بریندار بوو و زیانێكی زۆری ماددیش بەر ئۆتۆمبێلەكان كەوتووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

پارتی بۆ خۆپیشاندەرانی عیراق: پێشمەرگە بۆ ھەموو عیراقییەكان قەڵغان بووە

خەڵك- بەشی هەواڵ
پارتی دیموكراتی كوردستان ڕوونكردنەوەیەك بۆ خۆپیشاندەرانی عیراق بڵاودەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، هەندێك كەسی تێكدەر لەدژی پێشمەرگە پڕوپاگەندەی ژەھراوی بڵاودەكەنەوە و دەشڵێت: “ھێزی پێشمەرگە بەشێكە لە سیستمی بەرگری عیراق و برای ئێوەن”.

مەكتەبی سیاسی پارتی لە ڕوونكردنەوەكەدا ئاماژەی بەوەداوە، ئاگاداری هەوڵی هەندێ خەڵكی سەرلێشێواوی تێكدەر بن كە بۆ لەباربردن و تێكدانی ئاشتیی كۆمەڵایەتی و دروستكردنی مەترسی بۆ سەلامەتیی نیشتمان، لەدژی پێشمەرگە پروپاگەندەی ژەھراوی بڵاو دەكەنەوە، ئەویش لە ڕێگەی تێكەڵكردنی ناوی برا پێشمەرگەكانتان لە بەرپرسیارێتی لەو بابەتانەی لە خۆپێشاندانەكان ڕوویانداوە.

ڕوونكردنەوەیەك لە مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان.

بەشێك لە ڕۆڵەكانی گەلی عیراق بە خۆپێشاندان و داواكردنی مافەكانیان لە چوارچێوەی ناسنامەی ھاووڵاتیبوون و لەپێناو باشتركردنی ھەلومەرجی ئێستای عیراق، مافێك پەیڕەو دەكەن كە دەستوور فەراھەمی كردووە.
ئێمە لە پارتی دیموكراتی كوردستان ڕێز و پێزانینمان ھەیە بۆ ھەموو ھەوڵ و كۆششی جەماوەریی ئاشتیخوازانەی سەرجەم چین و توێژەكان كە لە گۆڕەپانەكانی خۆپێشاندان كۆبوونەتەوە، بە پێویستمان زانی سەرنجی خوشك و براكانمان كە خاوەن مافی دەستوورین رابكێشین بۆ ئەوەی ئاگاداری هەوڵی هەندێ خەڵكی سەرلێشێواوی تێكدەر بن كە بۆ لەباربردن و تێكدانی ئاشتیی كۆمەڵایەتی و دروستكردنی مەترسی بۆ سەلامەتیی نیشتمان، لەدژی پێشمەرگە پروپاگەندەی ژەھراوی بڵاو دەكەنەوە، ئەویش لە ڕێگەی تێكەڵكردنی ناوی برا پێشمەرگەكانتان لە بەرپرسیارێتی لەو بابەتانەی لە خۆپێشاندانەكان ڕوویانداوە.
پێشمەرگە بە مێژووی دوور و درێژی نیشتمانی خۆی بۆ ھەموو عیراقییەكان قەڵغان بووە و ھەموویانی پاراستووە و بە شەھیدە سەربەرزەكانییەوە قوربانی و وەفاداری پێشكەش كردووە بۆ ئەوەی گەلی عیراق بە ھەموو پێكھاتەكانی لە پێشەنگی گەلانی ئازادیخواز و پێشكەوتنخوازدا بێت، ھێزی پێشمەرگە بەشێكە لە سیستمی بەرگری عیراق و برای ئێوەن، پێشمەرگە زۆر لەوە دوورە كە بە پێچەوانەی ویژدان و خواستی نیشتمان ناو و رێبازەكەی لەكەدار بكرێت.
لەبەر ئەوە دوژمنانی یەكریزی نیشتمانی بە ئامانجی بەلارێدابردنی ڕێڕەوی ڕووداوەكان و بۆ خزمەتی بەرژەوەندییە گوماناوییەكانیان، ھەوڵی بەخشینی تۆمەتی درۆزنانە دەدەن. ئێمەیش پەیمان دەدەین كە گەلەكەمان بە هەموو هێزكانییەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ھەموو ئەوانەی كە ھەوڵی تێكدانی یەكریزیی نیشتمانی دەدەن، لە ئامادەباشیدا دەبێت.

مەكتەبی سیاسی
پارتی دیموكراتی كوردستان
٢٠١٩/١١/١٨
ھەولێر

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

پێشنیازی یاسای ماف و ئەركی نەخۆش ئاڕاستەی حكومەت دەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
لیژنەی كاروباری تەندروستی و ژینگە و مافی بەكاربەر پێشنیازی یاسایەك دەكات بۆ مافی پاراستنی مافی نەخۆش و دیاری كردنی ئەركەكانی و ڕەوانەی حكومەتی هەرێمی دەكات بە مەبەستی وەرگرتنی ڕا و سەرنجیان.

بەپێی ڕاگەیەنراوێكی پەڕلەمانی كوردستان، بەمەبەستی تاووتوێكردنی پێشنیازی یاسای ماف و ئەركی نەخۆش و چەند پرسێكی دیكە، ئەمڕۆ دوو شەمە 2019/11/18، لیژنەی كاروباری تەندروستی و ژینگە و مافی بەكاربەر لە پەڕلەمانی كوردستان بەسەرپەرشتی د.سەباح مەحمود، سەرۆكی لیژنە و ئامادەبوونی جێگری سەرۆكی لیژنە و بڕیاردەر و ئەندامان و ڕاوێژكارانی لیژنەكە كۆبووەوه.

سەرەتای كۆبوونەوەكە سەرجەم ئەو نوسراو و سكاڵا و داواكارییانەی ئاراستەی لیژنەكە كرابوون خوێندرانەوە و دوای گفتوگۆ كاری پێویستیان لەسەركرا و ئاڕاستەی لایەنی پەیوەندیدار كران بەمەبەستی بەدواداچوون و چارەسەركردنیان.

هەر لەكۆبوونەوەكەدا بڕیاری دروستكردنی لیژنەیەكی لاوەكی درا، كە لە داهاتوویەكی نزیك سەردانی پارێزگای سلێمانی بكەن و لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی ئەو پارێزگایە و ژمارەیەك لەنەخۆشخانەكان و دامەزراوە تەندروستیەكان بەسەربكەنەوە بۆ لەنزیكە ئاگاداربوون لە كارەكان و یاداشت كردنی كێشە و كەموكوڕییەكان بەمەبەستی دۆزینەوەی میكانیزمی گونجاو بۆ چارەسەركردنی كێشەكان، هاوكات لیژنەكە سەردانی فڕۆكەخانەی سلێمانی دەكەن بۆ لە نزیكەوە ئاگاداربوون لە ڕەوشی كۆگای دەرمانی ئەو فڕۆكەخانەیە بۆ دڵنیابوون لە هەبوونی مەرجە تەندروستییەكان.

بەپێی ڕاگەیەنراوەكە، دواتر كۆبوونەوەیەكی هاوبەشی نێوان هەردوو لیژنەی كاروباری تەندروستی و ژینگە و مافی بەكاربەر لەگەڵ لیژنەی كاروباری یاسایی ئەنجامدرا بەمەبەستی گفتوگۆكردن لەسەر پێشنیازی یاسای ماف و ئەركی نەخۆش، كە لەدانیشتنەكانی ڕابردووی پەڕلەمان خوێندنەوەی یەكەمی بۆ كراوە و ئاڕاستەی هەردوو لیژنەی ناوبراو كراوە بەمەبەستی ئامادەكردنی ڕاپۆرتی هاوبەش لەبارەیەوە.

ئاماژە بەوەشكراوە، دوای گفتوگۆی ئەندامان بەكۆی دەنگی ئەندامانی هەردوو لیژنە بڕیاردرا لەڕێگەی سەرۆكایەتی پەڕلەمانەوە ئەم پێشنیازی یاسایە ئاڕاستەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بكرێت بەمەبەستی دەوڵەمەندكردن و وەرگرتنی ڕاوبۆچوونیان و دوای گەڕانەوەی لەلایەن حكومەتەوە كۆبوونەوەی هاوبەشی لیژنەی تەندروستی و لیژنەی یاسایی ئەنجام دەدرێت و ڕاپۆرتی كۆتایی ئامادە دەكرێت و ئاڕاستەی سەرۆكایەتی پەڕلەمان دەكرێت بۆ خوێندنەوەی دووەم.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان