ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

وتار

كوردو ده‌رئه‌نجامه‌كانى رووخانى رژێمى ئێستاى عيراق


شێرزاد شێخانى

له‌وه‌ته‌ى خۆپيشاندانه‌كانى ئه‌م دواييه‌ى شاره‌كانى عيراق ده‌ستيپێكردوه‌، لێره‌و له‌وێ هه‌ندێ شرۆفه‌كارو چاودێرى سياسى ، به‌ به‌رپرسه‌ كورده‌كانيشه‌وه‌ كه‌وتونه‌ته‌ هه‌ڵه‌ى لێكدانه‌وه‌يه‌كى‌ ناواقيعيانه‌ سه‌باره‌ت به‌ زه‌ره‌رو زيانه‌كانى كورد له‌ئاكامى ئه‌م رووداوانه‌دا . وه‌كو ئه‌وه‌ى كوردستان له‌لێوارى هه‌ره‌سێكى گه‌وره‌دا بێت و، بوومه‌له‌رزه‌يه‌كى وێرانكه‌ر به‌ڕێوه‌ بێت و كوردو كوردستان ته‌فروتونا بكات و، عه‌ره‌ب ره‌شماڵه‌كانيان له‌بيابانه‌كانه‌وه‌ بگوازنه‌وه‌ چياكانى كوردستان و، ملازم موحسين ومفه‌وه‌ز وادى بگه‌ڕێنه‌وه‌ هه‌ولێرو سلێمانى ، هه‌يئه‌ى كه‌ركوك و ئه‌منه‌ سووره‌كه‌ش نۆژه‌بكرێنه‌وه‌و شاڵاوێكى نوێى ئه‌نفال وكيمياباران ده‌ستپێبكاته‌وه‌ !!!

ئه‌م لێكدانه‌وانه‌ ئه‌گه‌ر زاده‌ى بيركردنه‌وه‌يه‌كى هه‌ڵه‌ بن ، ياخود به‌مه‌به‌ستيش بێت ، هيچ ئه‌سڵ وئه‌ساسێكى نيه‌ ، چونكه‌ ئه‌وه‌ى له‌عيراق رووئه‌دات له‌دوورونزيكه‌وه‌ په‌يوه‌ندى به‌ كوردو كوردستانه‌وه‌ نيه‌ .

يه‌كه‌م: ئه‌م خۆپيشاندانانه‌ له‌دژى گه‌نده‌ڵى ده‌سه‌ڵاتى شيعه‌و سوننه‌ى عيراقن كه‌ به‌درێژايى 16 ساڵى رابردوو سه‌روه‌تو سامانى وڵات ئه‌دزنو ميلله‌تيان برسى وبيكار كردوه‌و، ساده‌ترين مافى هاوڵاتيانيان پێشيل كردوه‌ كه‌ خۆى له‌ژيانێكى شه‌ڕه‌فمه‌ندانه‌وه‌ ده‌بينێ ، وه‌كو هه‌ڵى كار و دامه‌زراندنى گه‌نجان .

دووه‌م : سه‌قه‌تى پرۆسه‌ى سياسى وڵات و شكستهێنانى به‌هۆى سيسته‌مى محاسه‌سه‌ى تائيفى كه‌ هيچ بوارێكى بۆ هێزى سياسى مه‌ده‌نى نه‌هێشتۆته‌وه‌، سه‌رجه‌م ده‌سه‌ڵاته‌كانى ده‌وڵه‌تيش له‌لايه‌ن حيزبه‌ ئيسلامى وميلشياكانه‌وه‌ به‌رێوه‌ده‌برێن .

سێيه‌م : خۆپيشاندانه‌كان له‌دژى ده‌ستوه‌ردانى وڵاتانى ده‌وروبه‌ره‌ له‌ كاروبارى وڵات ، به‌تايبه‌تيش ئێران كه‌ ئه‌مرۆ به‌ناهه‌ق بوه‌ به‌ حاكمى موتڵه‌قى عيراق ويارى به‌ موقه‌ده‌راتى وڵاته‌كه‌ ئه‌كات .

ئه‌م سێ كێشه‌ى باسمان كردن هانده‌رى سه‌ره‌كى خۆپيشاندانه‌كانن ، به‌ڵگه‌ش خواسته‌كانى خۆپيشانده‌رانه‌ كه‌ هه‌مووى له‌م سێ ته‌وه‌ره‌دا خۆيان ده‌بيننه‌وه‌و ، سووتاندنى باره‌گاى حيزب و ميليشا عيراقيه‌كان وداگگيركردنى داموده‌زگاكانى ده‌وڵه‌ت له‌باشوورو، سووتاندنى ئاڵاى ئێران و وێنه‌ى سه‌ركرده‌كانى گه‌واهى ئه‌و راستيه‌ن ، هيچ كه‌سيش له‌م رووداوانه‌دا باسى كوردو كێشه‌كانى ناكات ، ئه‌وان زياتر كه‌وتونه‌ته‌ سه‌ر داواكارييه‌كانى په‌يوه‌ند به‌ژيانى خۆيانه‌وه‌‌ .

له‌مه‌سه‌له‌ى گه‌نده‌ڵكارى عيراقدا ، ناتوانين به‌رپرسه‌ كورده‌كانيش بێبه‌رى بكه‌ين ، به‌ڵام به‌راورد به‌ گه‌نده‌ڵى لێپرسراوه‌ عه‌ره‌به‌كان ، رێژه‌كه‌ى زۆر كه‌مه‌ كه‌ ناگاته‌ 10% گه‌نده‌ڵكارانى عيراق ، ئه‌وه‌ش به‌حوكمى ئه‌وه‌ى كه‌ به‌شدارى كورد هه‌م له‌وه‌زاره‌ته‌كان و هه‌م له‌په‌رله‌مانيشدا هه‌ر له‌و رێژه‌يه‌دا بوه‌ .

له‌مه‌سه‌له‌ى هه‌مواركردنه‌وه‌ى ده‌ستووردا كه‌ ژماره‌يه‌كى زۆر له‌و چاودێرانه‌ى كورد مه‌ترسى له‌باره‌يه‌وه‌ باسده‌كه‌ن ، من پێموانيه‌ هه‌ر گۆڕانكارييه‌ك له‌ده‌ستوردا بكرێت به‌ شێوه‌يه‌ك‌ ده‌ست بۆ مافه‌كانى گه‌لى كوردستان ببرێ ، ئه‌وه‌ى له‌ده‌ستورى عيراقدا جێگيير بوه‌ زاده‌ى خه‌باتى سه‌د ساڵه‌ى ميلله‌تى كورده‌، ئاسان نيه‌ له‌سه‌ر خۆپيشاندانه‌كى به‌غداو ناسريه‌ ئه‌م ده‌سكه‌وته‌ ده‌ستوريانه‌ له‌ناوببرێن ، دواى ئه‌وه‌ش باوه‌ڕ ناكه‌م ده‌سه‌ڵاتى عيراق بۆ دامركاندنه‌وه‌ى خۆپيشاندانه‌كان ده‌رگاى جه‌هه‌ننه‌م له‌خۆيان بكه‌نه‌وه‌ ، جيا له‌هه‌موو ئه‌وانه‌ش نه‌ ئه‌مريكا و نه‌ وڵاتانى ترى كاريگه‌رى دونياش رێگه‌ به‌ له‌ناوبردنى قه‌واره‌ى سياسى و ئيدارى هه‌رێمى كوردستان ناده‌ن له‌به‌ر خاترى داواكارى خۆپيشانده‌ران .ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ بكرێ ئه‌وسا زۆر ئاساييه‌ كوردستان له‌به‌غدا جياببێته‌وه‌و سه‌ربه‌خۆيى خۆى رابگه‌يه‌نێ ، به‌تايبه‌ت ئێستا وه‌ره‌قه‌ى ريفراندۆميش كاريگه‌رى خۆى هه‌ر ماوه‌و، وه‌زعى نێوده‌وڵه‌تيش وه‌كو دوو ساڵ پێش ئێستا نيه‌، ئه‌گه‌ر هه‌ڵوێستى به‌غدا به‌رامبه‌ر به‌ كوردو قه‌واره‌كه‌ى بگۆڕدرێ، ئه‌وسا ده‌وڵه‌تانى جيهانيش ‌ناچار ده‌بن رێگا به‌كورد بده‌ن سه‌ربه‌خۆيى خۆيان رابگه‌يه‌نن .

له‌م روانگه‌يه‌وه‌‌ پێموانيه‌ ده‌رئه‌نجامى خۆپيشاندانه‌كانى ئێستاو ئايينده‌ش كاريگه‌رى ئه‌وتۆى هه‌بێت به‌سه‌ر قه‌واره‌ى هه‌رێمى كوردستان وده‌سكه‌وته‌كانى كورد له‌ ده‌ستورى عيراقدا .

ئه‌وه‌ى ده‌مێنێته‌وه‌ ئه‌وه‌يه‌ ، ره‌نگه‌ له‌ده‌رئه‌نجامى ئه‌م خۆپيشاندانانه‌ گۆڕانكارى‌ له‌سيسته‌مى سياسى عيراق ياخود له‌شێوه‌ى به‌ڕێوه‌بردنى ده‌وڵه‌تدا به‌و ئاراسته‌يه‌ بێت كه‌ هێزو كه‌سايه‌تى تازه‌ بێنه‌ ناو كايه‌ى ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ ، دوور نيه‌ كه‌سايه‌تيه‌كى تووندڕه‌و بێته‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات كه‌ سازش له‌سه‌ر هه‌ندێ مه‌سه‌له‌ى هه‌ڵپه‌سێردراوى نێوان به‌غداو هه‌رێم نه‌كات ، به‌تايبه‌تيش له‌دۆسيه‌ى نه‌وت وناوچه‌ كێشه‌له‌سه‌ره‌كاندا ، كه‌ ئه‌مه‌ش ناگاته‌ ئاستى فشارى سه‌ربازى ، به‌ڵام زۆر واريده‌ ده‌سه‌ڵاتى نوێى به‌غدا فشاره‌كانى به‌سه‌ر بودجه‌و پشكى هه‌رێمدا زياتر بكات ، ئه‌وسا پێويسته‌ ده‌سه‌ڵاتدارانى هه‌رێم له‌ئێستاوه‌ مشوورى ئه‌وه‌ بخۆن و خۆيان بۆ ئه‌م بژارده‌يه‌ى به‌غدا ئاماده‌ بكه‌ن ، چونكه‌ ته‌نها وه‌رقه‌يه‌ك به‌ده‌ست به‌غداوه‌ بێت بۆ فشارخستنه‌ سه‌ر هه‌رێم، مه‌سه‌له‌ى بودجه‌و پشكى هه‌رێمه‌..جا نازانين حكومه‌تى هه‌رێم ئه‌و حيسابه‌ى بۆ خۆى كردوه‌ يان ديسان خۆى و ميلله‌ته‌كه‌شى ئه‌داته‌ ده‌ست قه‌ده‌ره‌وه‌ ؟؟؟..

ریکلام

وتار

گره‌و له‌سه‌ر كه‌وتنی نیویۆرك-ه‌


لوقمان غەفوور

هیچ شوێنێك به‌ قه‌د نیویۆرك سه‌خت نییه‌ بۆ پۆلیسی ئه‌مریكا، چونكه‌ بۆته‌ سه‌نته‌ری سه‌ختی ململانێی نێوان خۆپیشانده‌ران (پیاوه‌ شین و سپییه‌كان)ی ئه‌و ویلایه‌ته‌ له‌لایه‌ك و (پیاوه‌ جلڕه‌شه‌كان) و خۆپیشانده‌ران له‌لایه‌كی تره‌وه‌.

له‌ نێو ئه‌و ویلایه‌ته‌دا هه‌ردوو كه‌رتی مه‌نهانتن و برۆكلین سه‌خترین شوێنن له‌ نێو ئه‌م دوانه‌شدا، برۆكلین كاونتی كه‌ زیاتر له‌ 2 ملیۆن كه‌سی تێدا ده‌ژی قورستره‌ بۆ پۆلیس و داونتاونی برۆكلین هه‌شت شه‌وه‌ ئارام ناخه‌وێت.

(پیاوه‌ شین و سپییه‌كان) و (پیاوه‌ جلڕه‌شه‌كان)-ی كه‌ ره‌نگ و سیمای پۆلیسی ویلایه‌ته‌كه‌ن، كه‌بشی فیدان له‌م نێوه‌نده‌دا. ئه‌م دوو گروپه‌ی پۆلیس هیلاكن، چونكه‌ هه‌ریه‌ك له‌ (دی بیلاسیۆ) سه‌رۆكی شاره‌وانی و (ئه‌ندریۆ كۆمۆ) حاكمی ویلایه‌ته‌كه‌ قه‌ناعه‌تیان وایه‌ پۆلیس ته‌نیا له‌وكاته‌دا بۆی هه‌یه‌ كه‌ خه‌ڵك ده‌ستگیر بكات و كه‌له‌پچه‌ی بكات كه‌ هێرش بكه‌نه‌ سه‌ری، ته‌نانه‌ت له‌ هه‌ندێك دۆخدا ناتوانن پارێزگاری له‌ تاڵانكردنی دوكان و بازاڕه‌كانیش بكه‌ن، هۆكاره‌كه‌شی ئه‌وه‌یه‌، بۆئه‌وه‌ی رووبه‌ڕووی خۆپیشاندان نه‌بنه‌وه‌ و لێدان و پێكدادانی ده‌سته‌و یه‌خه‌ دروستنه‌بێت.

خۆپیشانده‌ران ئه‌م دۆخه‌ بێده‌سه‌ڵاتییه‌ی پۆلیس-یان قۆستۆته‌وه‌ و چه‌قۆ و ئامێری برینداركه‌ر و بكوژ به‌كارده‌هێنن به‌رامبه‌ریان.

پۆلیس له‌لایه‌ك، له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌ره‌وه‌ لێی ئه‌درێت، له‌لایه‌كی تره‌وه‌ ئه‌گه‌ر له‌ خۆپیشانده‌ر بدات ئه‌وه‌ له‌سه‌ر كاره‌كه‌ی لاده‌برێت. له‌هه‌مانكاتدا بۆشیان نییه‌ گازی فرمێسك رژێنیش به‌كاربهێنن.

ئه‌م دۆخه‌ گره‌وێكی گه‌وره‌ی له‌گه‌ڵ سه‌رۆك دۆناڵد تره‌مپ دروستكردووه‌، چونكه‌ ئه‌و هه‌ر له‌ چواره‌م رۆژی خۆپیشاندانه‌كانه‌وه‌ داوای له‌حكومه‌تی هه‌موو ویلایه‌ته‌كان كرد كه‌ ئه‌گه‌ر پێویستیان به‌ گاردی نیشتمانی بوو، بۆیان ده‌نێرێت، بۆئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ پۆلیس پارێزگاری له‌ویلایه‌ته‌كانیان بكه‌ن له‌ تێكدان، هه‌رچه‌نده‌ به‌شێك له‌ حكومه‌تی ویلایه‌ته‌كان سه‌ره‌تا ره‌تیانكرده‌وه‌، به‌ڵام دواتر به‌شی زۆریان ره‌زامه‌ندبوون، به‌ڵام تا ئه‌مڕۆ 5ی جون، حكومه‌تی نیویۆرك رازی نییه‌، گاردی نیشتمانی بێته‌ ناو نیویۆرك-ه‌وه‌.

ئێستا نیویۆرك خاڵی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی نێوان كاربه‌ده‌ستانی ویلایه‌ته‌كه‌ و دۆناڵد تره‌مپ-ه‌. سه‌رۆكی شاره‌وانی و حاكمی ویلایه‌تی نیویۆرك كه‌ سه‌ر به‌ حزبی دیموكراته‌كانن، به‌رامبه‌ر ئه‌م چالێنجه‌ وه‌ستاون، نیویۆرك 85%ی به‌ره‌و ژووری پاڵپشتی دیموكراته‌كان ده‌كه‌ن و شوێنگه‌ی سه‌ره‌كی دیموكراته‌كانه‌.

كۆماریییه‌كان و به‌شێكی زۆر له‌خاوه‌ن بزنس و دوكانه‌كان باوه‌ڕیان وایه‌ پۆلیس نه‌ك ناتوانێت به‌و (دار)ه‌ی ده‌ستی پارێزگاری له‌ دوكانه‌كان بكه‌ن، به‌ڵكو ناتوانێت به‌رگری له‌خۆشی بكات، به‌ڵام (دیمۆرس شی) به‌رێوه‌به‌ری پۆلیسی نیویۆرك له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی شاره‌وانی و حاكمی ویلایه‌ته‌كه‌ تا ئێستا سوورن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی گاردی نیشتمانی پێویست ناكات بێته‌ ناو نیویۆركه‌وه‌.

گره‌و له‌سه‌ر كه‌وتنی نیویۆرك، كه‌وتۆته‌ ده‌ستی خۆپیشانده‌ران، كه‌ ئایا به‌رده‌وام ئه‌بن له‌سه‌ر ئه‌و توندوتیژییه‌ یان به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ له‌مڕۆ به‌دواوه‌ واز له‌ توندوتیژی و تێكدان ئه‌هێنن و قسه‌كه‌ی تره‌مپ شكست پێئه‌هێنن، چونكه‌ به‌رده‌وامبوونیان له‌سه‌ر توندوتیژی و ئه‌ناركییه‌ت وا له‌و سێ كاربه‌ده‌سته‌ی ویلایه‌ته‌كه‌ ده‌كات تووشی شه‌رمنده‌یی زیاتریان بكات.

هه‌رچه‌نده‌ بردنه‌وه‌ی ئه‌م گره‌وه‌ی دی بیلاسیۆ مایه‌ری (سه‌رۆكی شاره‌وانی) و (ئه‌ندریۆ كۆمۆ) حاكمی ویلایه‌ته‌كه‌ و (دیمۆرس شی) به‌رێوه‌به‌ری پۆلیس، له‌تره‌مپ، زۆر زه‌حمه‌ته‌، چونكه‌ 10 كه‌س به‌سه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن كار و به‌رنامه‌ی ئه‌م سێ كه‌سه‌ بشێوێنن.
ته‌نانه‌ت ئه‌م گره‌وه‌ خاڵی به‌هێزی هه‌ڵبژاردنی 2020 ده‌بێت له‌ناو نیویۆركدا، ئه‌گه‌ر خۆپیشانده‌ران به‌رده‌وامبن له‌سه‌ر توندوتیژی و ئه‌م سێ به‌رپرسه‌ی ویلایه‌ته‌كه‌ شكستبێنن و گاردی نیشتمانی بێته‌ ناو نیویۆرك-ه‌وه‌ ئه‌وه‌ 100% ده‌نگی كۆمارییه‌كان له‌ هه‌ڵبژاردنی2020 داهاتوو له‌و ویلایه‌ته‌ ئه‌گۆڕێت و كاریگه‌ری ده‌بێت له‌سه‌ ویلایه‌ته‌كانی تریش.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

رقی لە حزبە‌و جنێوەكانی حزب دوبارە دەكاتەوە


ژوان ئەحمەد

چەند رۆژێك لەمەوبەر، كۆچكردوو ئازادی بێكاران، بەوپەڕی ماندوێتی، لەرێی شاشەوە ویستی بە خەڵك بڵێت: تكایە ئاگاتان لە خۆتان‌و ئازیزانتان بێت، كۆرۆنا هەیە‌و ئەوەتا منیش توش بوم.

سوپاسی خەڵك بۆ ئەو كۆچكردوە، تانەو تەشەر‌و جنێو بوو، جنێوی وەها مەگەر لە فەرهەنگی ئەوانەو دروستكەرانیدا جێی ببێتەوە.

بەداخەوە میدیا رۆڵێكی خراپی گێڕاوە كە هەم ئەم قوربانیە‌و هەم خەڵكی والێكردوە كۆرۆنا بە شەرم ببینن، چ لە ترسی تەشەری خەڵك بێت یان وەك باری تەندروستی كە ئەو بەڕێزە لە ڤیدیۆیەكدا دەڵێت پشكنینەكانم نێگەتیڤ بوە، بەڵام گرفتەكە لێرەدا كەلتوری جنێودانە.

ئاسایی یە لەم دۆخەدا، كە حكومەت‌و حزبەكان بێباكن، خەڵك چەواشە دەكەن بۆ موچەو هەموو بوارێكی تر، حزبەكان یان پۆپۆلیستین یان پۆلیسی، خەڵك بروا بە حزب‌و حكومەت نەكات، بەڵام هاوڵاتیەك بۆچی جنێو باران دەكرێت؟

ئەم خەڵكە، كە نارازین لە حكومەت، خۆیان بونەتە دەسكەلای حكومەت، خۆیان ئەو نەریتی جنێوە بەكاردەبەن كە نیو سەدەیە ئامرازی ململانێی نێوان حزبەكانە، دوێنێ لە رێگەی میدیاكانەوە ئەم جنێوانە بە یەكتر دەدرا، ئێستا بۆتە كەلتوری ئەو خەڵكە.

خەڵك ئەگەر بێزارە لە حزب، پێویستە لە كەلتوری باوی ئەو حزبانەش بێزار بێت‌و بەكاری نەهێنێت.

خەڵك ئەگەر قێز لە سیاسەت دەكاتەوە، پێویستە قێز لە سیاسەتی جنێوفرۆشی حزبەكانیش بكاتەوە، نەك حزب رەت بكاتەوەو خۆی نەریت‌و كەلتوری داهێنراوی ئەوان بەكاربێنێت.

تۆی گەنج، ئەگەر ئەمە تورەییە،پێویست ناكات لە هاولاتیەكدا خاڵی بكەیتەوە، خۆ داهێنەرانی ئەم كەلتورە، تەنیا بۆ بەتاڵكردنەوە جنێویان داهێناوە، بەمەش تۆ لە سۆشیال میدیا بەتاڵ دەكەنەوە بۆ ئەوەی لەسەر جادە، حزبیەكان‌و بەرپرسانی حكومەتت بینی، رێك سێڵفیەك بچركێنی، چونكە بە جنێو هەموو تورەیی خۆت بەتاڵ كردۆتەوە.

تەنیا پیاچونەوەیەك بكە: كامە بەرپرست نەبینیوە لە حكومەت‌و حزب كە لەسەر شاشە یان سۆشیال میدیا، یان لە كۆبونەوەی حزبەكانیاندا كەف بە دەمیاندا نەهاتبێـە خوارەوە كاتێك جنێو بە یەكتر‌و باوك‌و قەبری ئەجدادی یەكتر دەدەن؟؟ ئێ تۆش هەر ئەوەی ئەوان دەكەیت ئیتر بۆ جیاوازیت؟

بۆ كۆرۆناش: باوەر بە حزب‌و حكومەت مەكە، بەڵام بروا بە پزیشكەكان بكە كە وەك تۆ موچە وەرناگرن‌و خۆیشیان لە سەنگەری پێشەوەی مەترسیدان.

سبەی تۆی جنێودەریش توش دەبیت‌و ناچار بۆ پاراستنی خزم‌و ئازیزانت دێیتە سەر شاشە‌و قسە دەكەیت، خەڵكە هاوكەلتورەكەشت رێك ئەو جنێوانەت پێدەدەن كە بە كۆچكردوو ئازادی بێكارانت داوە.. حكومەت‌و حزبیش لە پۆپۆلیستی‌و پۆلیسی خۆی ناكەوێ.

وێنەکە، قوربانییەکی دەستی ڤایرۆسی کۆرۆنایە، کە لەم وتارەداـناوی براوە، کە پێش چەند ڕۆژێک باسی لەدۆخی تەندروستی خۆی دەکرد.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

ھەوڵەكانی نادیدەگرتنی پارتی بە مردوویی لەدایك دەبن


محەمەد عەلی

ئەوەی ئێستا بەشێك لە سەركردە گەنجەكانی ھەندێك لە حیزبەكان خەریكە ئەنجامی دەدەن، ھەمان ھەوڵ و سیناریۆكانی باڵی مەكتەبی سیاسیی دوای ساڵی (١٩٦٤)ـە، سەركردە جیابووەوەكانی ئەوكات ھەموو جۆرێك لە فشاری سیاسی و سەربازییان بەرامبەر بارزانیی باوك بەكار ھێنا، بەڵام نەیانتوانی ھیچ شتێك بەدەست بێنن، دواتر گەڕانەوە ڕیزەكانی پارتی و لای بارزانی.

 

یەكێك لە ھەوڵەكان بۆ لاوازكردنی پارتی، چوونەپاڵ حكوومەتی عێراقی بوو، لە كاتێكدا لە ڕابردوو و ئێستاشدا تاقی كراوەتەوە و ھەموو كات شكستی ھێناوە، لە دوای جیابوونەوەی ساڵی  ١٩٦٤ھەموو شتێك لەگەڵ عێراق بەرامبەر پارتی ئەنجام درا، بەڵام لە كۆتاییدا حكوومەتی عێراق ڕێككەوتننامەی ١١ی ئادری ساڵی ١٩٧٠ی لەگەڵ سەركردایەتیی پارتی واژۆ كرد، لە دوای رووداوەكانی ١٦ی ئۆكتۆبەر، ھەموو شتێك ڕادەستی بەغدا كرا، بەڵام لە كۆتاییدا دووبارە بەغدا مامەڵەی لەگەڵ ھەولێر كرد، ئەو ھەوڵانەی ئێستاش بە ھاوكاری و ھەماھەنگیی ھەندێك لایەن هەن بە جیاكردنەوەی سلێمانی و ڕاستەوخۆ مامەڵەكردن لەگەڵ بەغدا، ھەمان چارەنووسی دەبێت، لەبەر ئەوەی ھەمووان دەزانن پارتی و بارزانی نوێنەری راستەقینەی ھەرێمن.

 

ھەوڵەكانی بەتەنیا ھێشتنەوەی پارتیش چارەنووسی باشتر نەبوو، لە شاخ بەرەی جوقد و لە شاریش ھێرشە سەربازییە ھاوبەشەكان  بۆ گەمارۆدان و لاوازكردنی پارتی و دواتر كودەتای ٢٣ی حوزەیران، ھەمووان شكستیان ھێنا، لە ئێستاشدا لە دوای كۆبوونەوەی ٧ی ئایاری ئەمساڵەوە، ھەوڵ دەدرێت ھەمان سیناریۆ دووبارە بكرێتەوە، لە ئێستاشەوە دەرئەنجامەكەی ڕوونە، بەو ھۆكارەی ھەموو لایەنە سیاسییەكانی كوردستان لە ئامانجی ئەم جۆرە ھەوڵانە تێدەگەن و نابنە بەشێك لەم سیناریۆیە، ھەوڵە شكستخواردووەكان بۆ كۆدەنگی لەسەر تێكدانی بارودۆخی ئەمنی و دروستكردنی پشێوی لە بێدەنگیی مامۆستا (سەڵاحەدین بەھائەدین) ئەمینداری یەكگرتووی ئیسلامی لەبارەی خۆپیشاندانەكانی دەھۆك و وتەكانی (ھێمن شێخانی) باژێڕوانی بزووتنەوەی گۆڕان لە ھەولێر، دووپاتی ئەم راستییە دەكاتەوە.

 

لە لایەكی دیكەشەوە، ھێنانەپێشەوەی پرسی لامەركەزیەت و دووئیدارەیی، جگە لەوەی مەبەست لێی ئاستەنگ خستنە بەردەم بەدیھێنانی كوردستانێكی بەھێزە، كە دروشمی سەرەكیی كابینەكەی سەرۆكوەزیران (مەسروور بارزانییە) ھاوكات لە ڕابردوودا تاقی كراوەتەوە و ھەمووان دەزانن چۆن بوو، ئیدارەیەك، كە كەس نەیزانیوە كێ سەرۆكی حكوومەت و كامە  پارێزگار و حاكمی شار بووە، بەپێی لێدوانی سەرۆكی لێژنەی بە ناو لامەركەزیەت، داھاتی ھیچ یەكەیەكی ئیداری دیار نییە و ئەوەشیان دووپات كردۆتەوە كە بەو داھاتە ناتوانن مووچەی فەرمانبەران دابین بكەن، كە وا بێ ئەم ھەوڵەشیان ھەر لە سەرەتاوە بە مردوویی لە دایك بووە.

 

پەرەپێدانی ئیرھابی فكری و مامەڵەی پیلانگێڕانە، ھەمووی بە شێوەی كاتی بوونی ھەبووە چ لە شاخ و  ھەمیش لە شار، بەڵام ھەمیشە راستییەكان بە ماوەیەكی كورت ڕوون بوونەتەوە، لەلایەكی ترەوە خەرجكردنی پارە و وزەیەكی مرۆیی زۆر  بۆ پەرەپێدانی ئەم شێوازە لە مامەڵە لەگەڵ پارتی، ئەگەر بۆ خزمەتكردنی شار و دەڤەرەكە بەكار بھاتایە، ئێستا بارودۆخەكە زۆر جیاواز دەبوو، لە لایەكی ترەوە ئەو ھەموو پیلانگێڕیانەی بە درێژایی مێژوو بۆ لاوازكردنی پارتی و بارزانی ھەیانبووە، ئەگەر نیو ئەوەندەش پلانیان ھەبووایە بۆ چاككردنی وڵات، ڕەوشی كوردستان لە ھەموو ڕوویەكەوە زۆر لە ئێستا باشتر دەبوو،  دەرئەنجامەكەش ڕوونە، پارتی حیزبی یەكەم و بێڕكابەرە لەسەر ئاستی كوردستان و عێراقیشدا.

 

 لە كۆتاییدا پێویستە ھەموو لایەك بگەڕێنەوە بۆ لێكتێگەیشتن و دیالۆگ، لەبەر ئەوەی تاكە ڕێگەیە بتوانن بگەن بە ئامانجی ھاوبەش، ڕێككەوتننامەی ستراتیژیی نێوان پارتی و یەكێتی، پاش ململانێیەكی زۆر ئەوەمان پێ دەڵێت، ئەوانەی لە خەمی میللەت و گەشەسەندنی وڵاتن، لەبری پیلاندانان، پێویستیان بە پلانە بۆ گەیشتن بە ئامانجەكانیان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان