ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

عێراق

سەعدی پیرە: هەمواركردنەوەی دەستووری عیراق بۆ گەوجاندنی خەڵكە

خەڵك – ئارام سەردار

ئەندامێكی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، كۆبوونەوەكەی ئەمڕۆی سێ سەرۆكایەتییەكە و لایەنە سیاسییەكان، ڕاگەیاندنی یەكڕیزی خەڵكی كوردستان بوو لەڕووی ئابووری و سیاسیی و سەربازییەوە بۆ بەرگری كردن لەماف و دەستكەوتە دەستوورییەكانمان.

سەعدی ئەحمەد پیرە، ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەبارەی كۆبوونەوەكەی ئەمڕۆی سێ سەرۆكایەتی هەرێم و سەرۆك كۆمار لەگەڵ لایەنە سیاسییەكان بە(تۆڕی مدیایی خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەوەی ئەمڕۆ كرا كۆبوونەوەی دووەمە لەسەر دۆخی عیراق، جێگای دەست خۆشییە لە سەرۆكی هەرێم كە سەرجەم لایەنەكان ئەوانەی لەدەسەڵاتن یان ئۆپۆزسیۆن بەشداربوون، ئەوەش یەكێكە لە خاڵە ئەرێنییەكان كەوا سەرجەم ناكۆكییەكانی نێوان لایەنە سیاسییەكان وەلانراوە، چۆن پشتیوانی لە بابەتی ڕۆژئاوا كرا ئەمڕۆش لێكۆڵینەوە لەبارودۆخی بەغدا و بەگرنگ وەرگرتنی ئەو بابەتە بووە، هەروەها ڕاگەیاندنی یەكڕیزی خەڵكی كوردستان بوو لەڕووی ئابووری و سیاسی و سەربازییەوە بۆ بەرگری كردن لەماف و دەستكەوتە دەستوورییەكانمان.

ئەو ئەندامەی مەكتەبی سیاسی یەكێتی دەشڵێت، خۆزگە ئەو دۆخە لە عیراق دروست نەبووبا، بەڵام بۆ جاری یەكەمە كە لایەنە عیراقییەكان ناتوانن بڵێن كێشەكان ئێوەن و خەڵك ڕقیان لە كوردە، چونكە لەم خۆپیشاندانانە كەماوەیەكی زۆرە كەمترین جار باسی كورد كراوە و بەهیچ شێوەیەك كورد وەك فاكتەرێك بەكار نەهاتووە، بۆیە ئەوانەی پێشتر وایان نیشان دەدا كەوا بەهۆی پشتیوانی ئێمە ئەو باجە دەدەن، ئەمڕۆ بەشەرمێكی زۆرەوە ئەو شتانەمان لەگەڵ باس دەكەن.

سەعدی ئەحمەد پیرە وتیشی، ئەو دۆخەی لە عیراق هەیە گرنگە و هەڕەشەشە لەسەر بابەتە جیاجیاكانی كوردستان، چونكە ئەگەر مینای ئوم قەسر دابخرێت بازرگانەكانی ئێمە زیان دەكەن، كێشەش هەبێت لەپارێزگاكانی تر ئاوارەی زیاترمان دەبێت، بۆیە نیگەرانین لەم دۆخەی عیراق و ئازارەكانی خەڵكی عیراق، لە كۆبوونەوەكەی ئەمڕۆش هەموومان پشتیوانیمان كردووە لە پێشكەشكردنی خزمەتگوزاری و هەلی كار و دامەزراندن و ئاسایش وڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی و چەندین بابەتی تر.

لەبارەی هەمواری دەستووری عیراق سەعدی ئەحمەد پیرە ئاماژەی بەوەدا، ئەمە گەوجاندنی خەڵكە، چونكە دەستوور جێبەجێ كراوە تا كێشەی هەبێت، ئەوەی لە عیراق ڕوودەدات پێشكەش نەكردنی خزمەتگوزاری و نەبوونی ئاسایش و نەدۆزینەوەی هەلی كار و گەندەڵییە چ پەیوەندی بەدەستوور هەیە، بۆیە شتێكی قێزەونە كە باس لەگۆڕینی دەستوور دەكرێت، چونكە خەتا لەدەستوور نییە بەڵكو خەتا لەو كەسانەیە كەڕێگا لەجێبەجێ كردنی دەستوور دەگرن، یەكێك لەكێشەكانی خەڵكی هەرێمی كوردستانیش لەڕابردوو لەسەر جێبەجێ نەكردنی دەستوور بووە، لەبەر ئەوە بابەتی گۆڕینی دەستوور لەدوو جێگا هاتووە، لەهەندێ وڵاتیش زۆرجار ڕیفۆرم لە دەستوور كراوە، بەڵام ڕیفۆرمی دەستوور وەك تۆڵەكردنەوە و سیاسەتی ڕەگەزپەرستانە و تەعریب نابێت سەیر بكرێت، بەڵكو دەبێت وەك پڕۆسەیەكی سیاسی ئاسایی سەیربكرێت، ئەوەش لەبارودۆخێكی هێمندا دەكرێت نەوەك لەم سەنگەر بەندیەی ئێستا.

سەعدی ئەحمەد پیرە ئاماژەی بەوەشكرد، ئێمە لاریمان نییە لەوەی دەستوور هەموار دەكرێت یان نا، بەڵام پێویستە لەبارودۆخێكی ئاساییدا بێت و پێویستە ئازادییە دیموكراتییەكان و مافی ژنان و هەرێمەكان و هەرێمی كوردستان و پێكهاتەكان پارێزراو بێت، ئەو بابەتانەی پرسی گێڕانەوەی مافە بپارێزرێت.

عێراق

“پارەی پێویست بۆ دابەشكردنی مووچەی خانەنشینان و فەرمانبەران هەیە”

خەڵك – بەشی هەواڵ
بانكی ڕافیدەین لە عیراق ڕایدەگەیەنێت، پارەی پێویست بۆ دابەشكردنی مووچەی خانەنشینان و فەرمانبەران لەبەردەستدایە و لە لقەكانی بەغدا و پارێزگاكانی دیكە بەردەوامن لە دابەشكردنی مووچە.

دوای ئەوەی بڵاوكرایەوە بەهۆی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیەكانی بەغدا و هەندێك لە پارێزگاكانی عیراق كێشە بۆ بانكەكان دروست بووە لە پێدانی مووچەی مانگانەی خانەنشینان و فەرمانبەران، بانكی ڕافیدەین لە ڕاگەیەنراوێكدا ئەو دەنگۆیانە ڕەتدەكاتەوە.

نووسینگەی ڕۆژنامەوانی بانكی ڕافیدەین ئاماژەی بەوەكردووە، لقەكانی ڕافیدەین لەتەواوی شارەكانی عیراق بەردەوامە لە دابەشكردنی مووچەی خانەنشینان و فەرمانبەران و خاوەن پێداویستییە تایبەتییەكان لەكاتی دیاریكراوی خۆیدا و ڕەتیكردەوە هیچ كێشەیەكیان هەبێت لە پارە و دابەشكردن.

ڕاشیگەیاندووە، بانك پارەی پێویستی بۆ دابەشكردنی مووچەی فەرمانبەران و خانەنشینان و خاوەن پێداویستییە تایبەتییەكان و توێژەكانی دیكە لەبەردەستدایە و بڕە پارەیەكی زۆریش بۆ لقی بانكەكان تەرخانكراوە.

بانكی ڕافیدەین داوای لە فەرمانبەران و خانەنشینان كردووە، سەردانی لقەكانیان بكەن و هەركاتێك بیانەوێ دەتوانن مووچەكانیان وەربگرن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

دوای پەیامەكەی سیستانی داوای هەڵوەشاندنەوەی پەڕلەمان و حكومەت دەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
دوابەدوای پەیامەكەی سیستانی، كە لە وتاری هەینی ئەمڕۆ خوێندرایەوە، نووسینگەی سەرۆكی ڕەوتی حیكمەی نیشتمانی داوای هەڵوەشاندنەوەی حكومەت و پەڕلەمان دەكات.

سەڵاح عەرباوی، بەڕێوەبەری نووسینگەی عەممار حەكیم، سەرۆكی ڕەوتی حیكمەی نیشتمانی لە هەژماری خۆی لە تویتەر ڕایگەیاند، “هەر ئێستا نەك سبەینێ‌، پێویستە لەسەر پەڕلەمان خۆی هەستێت بە هەڵوەشاندنەوەی خۆی تاوەكو هەڵبژاردنی نوێ‌ هەنجام دەدرێت”.

ڕاشیگەیاندووە، كە پێویستە لەسەر حكومەت دەستلەكاركێشانەوە پێشكەش بكات و حكومەت ببێتە حكومەتێكی كاربەڕێكەر و پێویستیشە لەسەر هێزە سیاسیەكان بەهەموویانەوە بگەڕێنەوە بۆ دواوە و ڕێگا بدەن بە هێزی كۆمەڵكای نوێ‌ تاوەكو كێبڕكێی دیموكراتی و بێ‌ لایەن ئەنجام بدات.

ئەمڕۆ لە وتاری هەینیدا، ئەحمەد سافی، نوێنەری سیستانی پەیامێكی 5 خاڵی مەرجەعیەتی خوێندەوە و ڕایگەیاند، كە سەرەڕای تێپەڕبووونی ماوەیەكی زۆر بەسەر خۆپیشاندانەكاندا، بەڵام تا ئێستا داواكارییەكان لەسەر ئەرزی واقیع جێبەجێ‌ نەكراون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

سیستانی هۆشداری بە حكومەت و پەڕلەمان دەدات

خەڵك- بەشی هەواڵ
گەورە مەرجەعی شیعەكانی عیراق هۆشداری بە پەڕلەمان و حكومەت دەدات لە دەستی بەدەستی كردن بە خۆپیشاندەران و جەختدەكاتەوە، تا ئێستا داواكاری خۆپیشاندەران جێبەجێ‌ نەكراوە.

ئەحمەد سافی، نوێنەری ئایەتوڵڵا عەلی سیستانی، گەورە مەرجەعی شیعەكان لە عیراق لە وتاری هەینیدا بەیاننامەیەكی 5 خاڵی خوێندەوە و ڕایگەیاند، مەرجەعیەت سەركۆنەی هەر دەستدرێژییەك دەكات بكرێتە سەر خۆپیشاندەران و لەگەڵ ئەوەشدا نابێت خۆپیشاندەران زیان بە دامەزراوەكانی دەوڵەت بگەیەنن و دەبێت بە شێوەیەكی مەدەنییانە خۆپیشاندان بكەن

ڕاشیگەیاند، كە پێویستە یاسایەكی نوێ بۆ هەڵبژاردن دابنرێت و دەبێت گۆرانكاری لە كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عیراقدا بكرێت.

وتیشی، “تا ئێستا هیچ داواكارییەكی خۆپیشاندەران جێبەجێ نەكراوە، لەكاتێكدا ئەوان شەڕ بۆ چاكسازی دەكەن، بۆیە قبوڵی ناكەین حكومەت دەستی بە دەستی بە خۆپیشاندەران بكات”.

سافی جەختیشی كردەوە، كە “خۆپیشاندەران هیچ ڕێگەیەكیان نەدۆزیوەتەوە بۆ ڕزگاربووون لە گەندەڵی جگە لە ئەنجامدانی خۆپیشاندان” و هۆشداریشی دا لە دەستێوەردانی دەرەكی لە خۆپیشاندانەكان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان