ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

وتار

چپەی شەیتان، بەیاساییكردنی ستەم و یاخی بوونەوەی بارزانی


*مه‌شخه‌ڵ كه‌وڵۆسی

بێ هیچ پێشەكی و ڕێخۆشكردنێك ڕاستەوخۆ دەچمە سەر كرۆكی مەبەست:

عەرەبەكانی عێراق، سیناریۆیەكی مەترسیداریان داڕشتوە، لەڕێی ئەو سیناریۆیەوە، دەیانەوێ بەشێوەیەكی یاسایی و دەستوری كۆتایی بەهەبوونی كورد بهێنن و لەهەردوو ڕووی سیاسی و یاساییەوە، كورد سفر بكەوە!.

سیناریۆكە تەواو زیرەكانە داڕێژراوە، بەتەنها بیركردنەوە لەداڕشتنی سیناریۆیەكی لەو شێوەیە، نیشانەی ڕوونە لەسەر ئەوەی عەرەب بەشێوەی دیراسەكراو ورد ورد هەنگاوەكانی دەنێت و كارتەكانی بەكاردێنێت، لەهەموو هەنگاوێكیشدا، كورد زیاتر لاواز بووە.

بەلەوەی سیناریۆی خۆپیشاندانەكانی عێراق دەستپێبكەن، ڕۆژی 14/10/2019 لەپۆستێكی فەیسبوكدا نوسیم: پیلانەكە ئاوایە: عەرەبەكانی عێراقیش دەستورەكەیان هەمووار دەكەنەوەو، كۆتایی بەقەوارەی هەرێمی كوردستان دەهێنن!. دوای ماوەیەك وەك هەموومان دەیبینین، سیناریۆی خۆپیشاندانەكانی بەغدا دەستیان پێكرد، یەكێك لەو داوایانەش كە خۆپیشاندەران بەرزیان كردەوە، بریتییە لە هەموواركردنەوەی دەستور!.

سەد لەسەد ئەوەی پێشبینیمان كردبوو، بەهەموو وردەكارییەكانییەوە هاتە پێشەوە! بۆیە ئێستا كاتی ئەوە هاتووە، شێوازی دەرهێنانی سیناریۆكە شیبكەینەوە. هەروەها ئامانجە گشتییەكانی بخەینە بەرچاو. لەو ڕێگەیەشەوە دەرك دەكەین بەوەی، ئەم سیناریۆیە شەیتانی ترین فێڵە لەكورد دەكرێت بەدرێژایی مێژووی دەوڵەتی داگیركەری عێراق تاكو ئەمڕۆ.

سیناریۆكە لەسەر چەند هێڵ داڕێژراوە، تەواوی هێڵەكان لەخزمەتی لەخشتەبردنی وشیاری گشتی و تێكدانی وێنەی كورددان لەئاستی جیهانی. بەڵام چۆن؟

ئەو ئەقڵ و پلانەی لەپشتی خۆپیشاندانەكانەوەیە، شەڕی كۆنە قینی خۆی لەگەڵ كورد لەڕووی فۆرم و ئەداوە بەتەواوی گۆڕیوە، فۆرمێكی وای پێبەخشیوە، كە هەر لایەنێك یان هەر سیاسییەك لەبەردەمیدا بوەستێ، بەدژایەتیكردنی داخوازییەكانی خەڵك تۆمەتبار دەكرێت.

گواستنەوەی شەڕی كۆنەقین، لەكەناڵە سیاسی و میلیتارییەكانەوە، بۆ شەقام و فۆرمەلە كردنەوەی وەك داخوازیی جەماوەر، یەكێك لەو فیڵە گەورە وكاریگەرانەیە كە پێم وایە لایەنی كوردی پێویستە ئازایی خۆی كۆبكاتەوە، تاكو بتوانێت مامەڵەی لەگەڵدا بكات. ئەویش لەبەر دوو هۆ:

یەكەم: لەبنەڕەتدا مۆدیلی شەقام، مۆدیلێكی زۆر تازەیە و سیاسیەكانی كورد ئەزمونێكی وایان نیە لەمامەڵەكردن لەگەڵ ئەو مۆدیلە سیاسیەدا.

دووەم: زیهنیەتێك بڵاوكراوەتەوە، دەڵێت: هەر ڕاوەستانێك لەبەردەم ئەو داخوازییانەدا كەشەقام بەرزیان دەكاتەوە، دژایەتیكردنی شەقام و داواكانی خەڵكە! هەر لەبەر ئەوەش جورئەتێكی زۆری دەوێت مرۆڤ وەك دوژمنی شەقام و داخوازییەكانی بوەستێتەوە. ئەم تێگەیشتنە بەرهەمی بەهاری عەرەبییە كەئێستا سیاسییەكانی عێراق بەخراپترین شێوە لەدژی كورد بەكاری دێنن.

كرۆكی سیناریۆكەش لەپەنای ئەو تێگەیشتنەدا داڕێژراوە كە شەقام بە بێگوناه وەسف دەكات، تاكو كورد جورئەتی ئەوەی نەبێت بەرەنگاری ببێتەوە!!.

لەماوەكانی ڕابردوودا، جێكردنەوەی هەندێك لەمافەكانی كورد لە ناو مادەكانی دەستوردا، یەكێك لەو نیگەرانیانە بوو، كە ئۆقرەی لە نەیارەكانی كورد بڕیبوو، هاوكات ڕێگریش بوو لەوەی عێراقێكی مەركەزی بێتە كایەوە. ئەگەر بەڕێكارە دەستورییەكانیش بوایە، لەبەر ئەوەی كۆمەلێك مادەی دەستوری ڕێگرن لەهەمواركردنەوەی ئەو دەستورە و لەڕووی ئەكادیمیشەوە دەستوری عێراق بەدەستورێكی جامد دادەنرێت، ئەوا ئەستەم بوو بتوانن بەڕێگەی ئاسایی هەمواری دەستور بكەنەوەو، مافەكانی كورد سفر بكەنەوە.

لێرەدا شەیتان چپاندنی بەگوێی نەیارەكانی كورددا و، فێڵەگەورەكەی فێركردن، ئەویش ئەوەیەداخوازیەكە لەلایەن شەقامەوە بەرزبكرێتەوە، لایەنە پەیوەندیدارەكانیش زووبەزوو ئەو داخوازییانە بقۆزنەوەو دەستبەكاربكەن بۆ هەمواری دەستور. چونكە ئەو هەمواركردنە داخوازیی خەڵكە!! قۆستنەوەی ئەو بابەتە بەجۆرێكە، بەرلەوەی تاكە ئەمپێرێك كارەبایان بۆ ئەو خەڵكە بەرهەمهێنابێت، گۆرینی دەستوریان بۆ خستنە بواری جێبەجێكردنەوە!!.

ئەوان تائێرە هەنگاوێكی چاوەڕوان نەكراویان نەناوە، بەڵام بەلای چاودێرانی ڕەوشەكەوە ئەوەی جێگەی سەرنجە، ئەوەیە ئەو ئەقڵە سەرقاڵی ئەم ئەركەیە، بیری لەوەش كردۆتەوە ئەگەر هەمواركردنەكە لەلایەن سێ پارێزگاوە ڕەتكرایەوە، ئۆتۆماتیكی ڕەت دەبێتەوە، كەواتە هاتوون بۆ مسۆگەركردنی تێپەڕاندنی هەمواركردنەوەكان، چپاندویانە بەگوێی هەندێك سیاسەتمەداری كورددا كەبڵێن: ترسی ئەوە هەیە كە خەڵكی كوردستان وەك تۆڵەكردنەوە لەدەستەڵاتی هەرێم دەنگ بە هەمواركردنی دەستور بدەن! ئەمەش بەناڕاستەوخۆ كارسازی كردنە بۆ ئەوەی خەڵكی كوردستان بەڵێ بۆ گۆڕینی دەستور بكەن.

كەواتە لایەنی عەرەبی، بەهاوكاری هەندێك سیاسەتمەداری ناوخۆی كوردستان، دەستبەكارن و وردەكارییەكانی سەرخستنی پرۆسەی سفركردنەوەی كوردیان جێبەجێكردووە، هەموو ڕێگەكانیان خستۆتەبەر میكرۆسكۆپی نەخشەكەوە. یەك ئەگەرنەماوە بیریان لێنەكردبێتەوەو، چارەسەریان بۆ دانەنابێت.

گەورەترین گرەوی كورد لەسەر ئەوەیە مافەكانی دەستورین، هەروەها دەستوریش هەمواركردنەوەی ئاسان نیە، چونكە سێ پارێزگای هەرێمی كوردستان دەنگ نادەن بەو هەمواركردنەوەیە! ئەو خەیألە خۆشە وا پوچەڵ دەبێتەوە. زەنگی مەترسی لەناو خۆمانەوە لێدرا، كاتێ دەڵێت: ترسی ئەوە هەیە خەڵكی كوردستان وەك تۆڵە لەدەستەڵاتی هەرێم، دەنگ بدەن بۆ هەمواركردنەوەی دەستور!.

كێشەكە لەوەدایە لەسەرەتاوە كەس گوێ بۆ هاوارو بانگی نوسەرەكان و سەنتەرەكانی دیراسات ناگرێت تاكو دەكەوینە قوڵایی كێشەكانەوە، دواتریش گریان و واوەیلا سودمان پێناگەیەنێت. ئێستا كە بەشی زۆری قۆناغەكانی سیناریۆكە ئیخراج كراون، كاتەكەی درەنگە بۆ ڕێگرتن لەو مەترسیەی كە ڕووی لەكورد و دەستكەوتەكانی كردووە.

بەشێكی تری ئەو سیناریۆیە ئاوایە: مادەم لەڕێی دەستور و یاساوە مافەكانی كورد سفر دەكرێنەوە، كەواتە هیچ حیزب و كەسایەتییەكیش زاتی ئەوەناكات دژایەتی بكات، چونكە یەكسەر وا وێنادەكرێت كە ناڕازییە لەدەستور و لەدەستور یاخی دەبێت! ئەو تۆمەتە دەدرێتە پاڵ هەركەسێك كە ناڕازی بێت بە ئەنجامی دەنگدان لەسەر هەمواری دەستور!!.

كەواتە ئەوان بیریان لە سێ خاڵی سەرەكی كردۆتەوە كاتێ ئەو هەنگاوە دەنێن:

یەكەم: هەنگاوەكە داخوازی جەماوەربێت!.

دووەم: زەمانەتی ئەوە بكرێت پارێزگایەكی هەرێمی كوردستان پشتیوانی لێ بكات یان دژی نەوەستێت!.

سێیەم: زەمانەتی ئەوەش بكرێت هیچ كەس و لایەنێك نەتوانێت دژایەتی ئەنجامەكەی بكات، چونكە یەكسەر وا وێنادەكرێت كە لەدەستور یاخی دەبێت!.

لەپەنای ئەم سیناریۆ مەترسیدارەدا، ئەركی مێژووی گرنگ لەسەرشانی بارزانییە، وەك تێبینی دەكەین، ئەویش لەو ئەركە تێگەیشتوەو دەستی كردووە بەئەنجامدانی ئەوەی مێژوو لێی دەخوازێت، لەئێستاوە پەیامەكانی خۆی ئاراستەی لایەنە سیاسی و پەیوەندیدارەكانی عێراق كردووە، ناوبەناو ئەوە دووپاتكراوەتەوە كە ڕێگەنادرێت هیچكام لەمافەكانی كورد كەم بكرێنەوە.

پرسیارە جەوهەریەكە ئەوەیە: وەك دەزانین لەلیژنەی هەمواری پێشنیاركراو، تەنها سێ نوێنەری كوردی تێدایەو، بە ئەكیدی ناتوانن هیچ بەرگرییەك لەكورد بكەن چونكە بە سیستەمی دەنگدان ئەوان كەمینەن و بەدەنگدان دەدۆڕێن لەلیژنەكەدا، دواتر زەمانەتی ئەوەشكراوە كە هەرێم نەتوانێت هەرسێ پارێزگاكەی بۆ ڕەتكردنەوەی هەموارەكە بهێنێتە سەر سندوقی دەنگدان، كەواتە هەموارەكە تەحسیل حاسڵە.

چی بكرێت بۆ ئەوەی بارزانی بتوانێت بەربگرێت بەو مەترسییەی دێتە پێشەوە؟ قسەیەك هەیە دەڵێت كاتێ ستەم بوو بە یاسا، یاخی بوون دەبێت بەئەرك، قۆناغی داهاتوو ڕێك ئەو قۆناغەیە كە نەیارەكانمان بەرهەڵستی كردنی بەیاخی بوونی نێگەتیڤ وێنادەكەن، ئێمەش دەبێت خاوەنی ئەو ئەزمون و ئالیەتە بین كە یاخی بوون بەمانای شۆڕش وێنا بكەین.

لەكاتێكدا وەك ڕونمان كردوە، ستەمەكە دەكەنە یاسا، وادیارە لەئێستاشەوە بارزانی قۆڵی هەڵماڵیوە بەو ستەمە ڕازی نەبێت و، یاخی بوون وەك ئەركی مێژووی گەورەی خۆی قبوڵ بكات. ئەمەش درگای هەموو ئەگەرەكان دەخاتە سەرپشت.

 

*سه‌رۆكی ناوه‌ندی چاوی كورد بۆ په‌ره‌پێدانی سیاسی

ریکلام

وتار

خۆپیشاندان مافه‌ سه‌ره‌تاییه‌كه‌ی هاووڵاتی


قوته‌یبه‌ فازڵ

 

به‌شێكی به‌رچاوی دونیا ئه‌مڕۆ به‌ بارودۆخێكی دژوار و هه‌ستیاردا گوزه‌ر ده‌كات و زۆربه‌ی وڵاتانی جیهان به‌ ده‌ست په‌تای ڤایرۆسی كۆرۆناوه‌ گیرۆده‌ن و ئابووریان تووشی داڕمان و هه‌ره‌س بوه‌ته‌وه‌ و هاوڵاتیانیش له‌ بارێكی ده‌روونی نا جێگیردا ژیان ده‌گوزه‌رێنن .

هه‌رێمی كوردستانیش سه‌ره‌ڕای بوونی ترس له‌ تارمایی كۆرۆنا هاوڵاتیان به‌ ده‌ست ده‌یان كێشه‌ی كه‌ڵه‌كه‌ بووه‌ وه‌ ده‌نالێنن له‌ سه‌رووی هه‌موو كێشه‌كانیشه‌وه‌ كێشه‌ی ئابووری پشتی هاوڵاتیانی چه‌ماندوه‌ته‌وه‌ .

نه‌بوونی ڕێگه‌ چاره‌یه‌كی گونجاو له‌ لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ وای كردووه‌ كه‌ ته‌واوی خه‌ڵكی شه‌پۆلی ناڕه‌زایی ده‌رببڕن ولێره‌ و له‌وێش ده‌نگۆی گردبوونه‌وه‌ و خۆپیشاندانی مه‌ده‌نیانه‌ به‌رز بوه‌ته‌وه‌ .

خۆپیشاندان كه‌ سه‌ره‌تاییترین مافی هاوڵاتیه‌ به‌شێكه‌ له‌ مافی ( ئازادی ڕاده‌ربڕین ) و به‌شداری سیاسی، وه‌ یه‌كێكه‌ له‌ مافه‌ سروشتیه‌كانی مرۆڤ كه‌ جاڕنامه‌ی گه‌ردوونی مافه‌كانی مرۆڤ له‌ ساڵی (1948) جه‌ختی لێكردوه‌ته‌وه‌، به‌ڵام مه‌خابن له‌ هه‌ندێك وڵاتاندا ئه‌م مافه‌ به‌ ته‌واوی قه‌ده‌غه‌ كراوه‌ و له‌ هه‌ندێك وڵاتیش ڕێگری له‌ ئه‌نجامدانی ده‌كرێت .

پێویسته‌ ئه‌وه‌ش بڵێین كه‌ خۆپیشاندان جیاوازه‌ له‌ بایكۆت و شۆڕش و ڕاپه‌ڕین، خۆپیشاندان داواكردنی سه‌ره‌تاییترین مافی هاوڵاتیانه‌ و پێویسته‌ ده‌سه‌ڵاتداران به‌و چاوه‌وه‌ بۆ خۆپیشانده‌ر بڕوانن .

زۆربه‌ی كات كه‌ هاوڵاتی هیچ ده‌رفه‌تێكی نامێنێت و هیچ ڕێگه‌ چاره‌یه‌ك بۆ كێشه‌كانی نادۆزێته‌وه‌، كه‌س گوێی پێنادات ده‌یان گرفتیش یه‌خه‌ی ده‌گرێت ده‌سه‌ڵات بێباك ده‌بێت له‌ داواكانی ناچار ده‌بێت په‌نا بباته‌ به‌ر خۆپیشاندان و هاتنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كان به‌ مه‌به‌ستی ناچار كردنی ده‌سه‌ڵات بۆ گوێگرتن و وه‌رگرتنه‌وه‌ی مافه‌كان.

له‌ ئێستای كوردستاندا ئه‌و كێشانه‌ی تاكی كورد پێوه‌ی گیرۆده‌یه‌ گرنگترینیان له‌ چه‌ند خاڵێكی سه‌ره‌كیدا خۆی ده‌بینێته‌وه‌ :

  • نه‌بوونی مووچه‌
  • گرانی بازاڕ و شتوومه‌ك
  • نه‌بوونی داد په‌روه‌ری
  • نه‌بوونی هه‌لی كار

وه‌ چه‌ندین كێشه‌ی تریش، به‌ڵام ئه‌م چه‌ند خاڵه سه‌ره‌كیترین خاڵی داواكاری تاكی كورده‌ به‌ گشتی و خۆپیشانده‌ره‌ به‌ تایبه‌تی .

من لێره‌دا جه‌خت له‌وه‌ ده‌كه‌مه‌وه‌ كه‌ ئه‌م خاڵانه‌ داواكاری سه‌رجه‌م خه‌ڵكی كوردستانه‌ داواكاری چین و توێژێكی دیاریكراو نیه‌، داواكاری ئۆپۆزسیۆن نیه‌ دژ به‌ ده‌سه‌ڵات داواكاری تابووری پێنجه‌م  و خه‌ڵكانی پیلان گێری ده‌ره‌وه‌ نیه‌، خۆپیشانده‌رانیش داوای سه‌روه‌ری یاسا ده‌كه‌ن داوا ده‌كه‌ن یاسا بۆ هه‌مووان وه‌ك یه‌ك بێت، داوا ده‌كه‌ن سه‌روه‌ت و سامانی ئه‌م وڵاته‌ بۆ خه‌ڵكی سته‌مدیده‌ و به‌ش مه‌ینه‌تی ئه‌م هه‌رێمه‌ بێت، داوا كردنی مووچه‌ مافی مووچه‌ خۆرانه‌، دۆزینه‌وه‌ی هه‌لی كار و دامه‌زراندنی ده‌رچوانی زانكۆ و په‌یمانگاكان ئه‌ركی حكومه‌ته‌، ڕێكخستنی بازاڕو ڕێگریكردن له‌ گرانی نرخ له‌ ئه‌ستۆی حكومه‌تدایه‌ .

داواكردنی ئه‌م مافانه‌ ئه‌ركی هاوڵاتیانه‌ و جێبه‌جێكردنیش له‌ ئه‌ستۆی حكومه‌ت و ده‌سه‌ڵاتداراندایه‌، به‌ داواكردنی ئه‌م مافانه‌ هیچ كه‌س نابێته‌ خائین و وڵات فرۆش به‌ داواكردنی ئه‌م مافانه‌ هیچ كه‌س نابێته‌ ڕێگر و له‌ ڕێ لاده‌ر .

هیچ مه‌نتیق نیه‌ كه‌سانێك كه‌ داوای ئه‌م مافانه‌ ده‌كه‌ن ( ته‌خوین ) بكرێن وه‌ك گێره‌ شێوێن و ئاژاوه‌ گێر سه‌یر بكرێن، پێویسته‌ له‌ بری ته‌خوین كردن بیر له‌ ڕێگه‌چاره‌ی گونجاو بكرێته‌وه‌ بۆ داواكاریه‌كانیان كه‌ داواكاری سه‌رجه‌م چین و توێژه‌كانی شه‌قامی كوردیه‌ .

به‌ دڵنیاییه‌وه‌ گوێنه‌گرتن بۆ ئه‌و داواكاریانه‌ و ڕێگری كردن له‌ خۆپیشاندانی مه‌ده‌نیانه‌ له‌وانه‌یه‌ ئاكامی خراپ و ده‌ره‌نجامی نه‌خوازراو به‌ دوای خۆیدا بهێنێت كه‌ هه‌م ده‌سه‌ڵات و هه‌م هاوڵاتیش تیایدا زه‌ره‌رمه‌ند ببن .

 

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

كۆرۆنا و حكومەت یەخەیان گرتوین


محەمەد فاتیح

تۆماركردنی زیاتر لە 100 حاڵەتی توشبون بە ڤایروسی كۆرۆنا لە سلێمانی، دەبێت وەكو حاڵەتێكی نائاسایی و كارەساتێكی مرۆیی هەژمار بكرێت، سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتوەكان ئەنتۆنیۆ غۆتێرێش هۆشداریدا لەوەی قەیرانی كۆرۆنا وەكو بیانویەك بەكارنەهێنرێت بۆ سەركوتكردن و دەبێت حكومەتەكانی جیهان ئەوە بزانن، كە سەرچاوەی هەڕەشەكە ڤایرۆسەكەیە نەوەكو خەڵكی و دەبێت رێوشوێنەكان یاسایی و پێویست بن و هیچ جیاوازیەك و زیادەڕەویەكی تێدا بەدی نەكرێت.

ئەمەی ئەمڕۆ لە هەرێمی كوردستان رودەدات سەبارەت بە كۆرۆنا، زۆر لە قسەكانی سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتوەكانەوە نزیكە و خەریكە گەمە بەكۆرۆنا دەكەن و تێكەڵی سیاسەتی دەكەن! دوای ئەوەی قەدەغەی هاتوچۆ لە رۆژانی جەژنی رەمەزان لە هەرێمی كوردستان راگەیەنرا، یەكەم رۆژی جەژن وەكو رۆژنامەنووسێك لەگەڵ برادەرێكم وتمان بزانین قەدەغەكە چۆن جێبەجێدەكرێت، سەرەتا  ئۆتۆمبێلێكی زۆرمان بەسەر شەقامەكانەوە بەدیكرد، دواتر كە گەیشتینە شوێنێكی گشتی و خاڵێكی پشكنین رایگرتین و ئاسایشەكە بە زەردەخەنەیەكەوە وتی “خێرە كاكە بۆ كوێ ئەچن؟، منیش وتم : با بزانین ئەم شوێنە گشتیە كراوەیە تاكو بچین خێزان و مناڵەكانمان بهێنین، ئەویش لە وەڵامدا بە پێكەنینەوە وتی: هەرچەندە قەدەغەی هاتوچۆیە، بەڵام ئەم شوێنە گشتییە كراوەتەوە و دەتوانن بڕۆن خێزان و منداڵەكانتان بهێنن!”.

كاتێكیش كە سەردانی ناو شوێنە گشتیەكەمان كرد، لە رۆژانی پێش كۆرۆنا قەرەباڵغتر بوو! برادەرێكی ترم كە نیشتەجێی ئیتاڵیایە پەیوەندی پێوەكردم و وتی “پێدەچێت كۆرۆنا رێژەكەی زۆربوبێت لە هەرێمی كوردستان و گەیشتوەتە حاڵەتی مەترسی، منیش وتم : بێگومان وایە، ئەویش لەوەڵامدا بەپێكەنینەوە وتی: بڕوابكە لای ئێوە زۆر گەورەكراوەتەوە، ئەگینا چۆن لەكاتی قەدەغەی هاتوچۆشدا رێگە بەخەڵك دەدەن هاتوچۆ بكات، لای ئێمە لەئیتاڵیا تاكو ئێستاش، كارەكان راگیراون و كەرەنتینە بەردەوامە، ئەوەی لای ئێمە كۆرۆنایە نەك ئەوەی لای ئێوە”.

چۆن سەریان لەم خەڵكەش شێواندوە و تەنانەت كۆرۆناشیان وەكو گەمەیەك بەكارهێناوە و هەندێك بەهەڕەشەیەكی راستەقینەی دەزانن و، هەندێكی تریش تەنها وەكو درۆیەكی گەورە!.

لە وڵاتە پێشكەوتوەكاندا كەمترین كەموكوڕی هەیە تاكو رەخنەی لێبگرن، بەڵام ئەگەر راپۆرت یان هەواڵ لەسەر هەر كەمتەرخەمییەك یان هەڵەیەكی سیاسی یان حكومی بڵاوببێتەوە، ئیتر ئەو وڵاتە دەخرۆشێت، تاكو ئەو كێشەیە چارەسەر دەكرێت، بەڵام حكومەتەكەی خۆمان وەكو كەڕ و ڵاڵ و نابینا وایە، رۆژی بە دەیان وتار و هەواڵ و راپۆرت لەسەر كەموكوڕی و كەمتەرخەمی و كێشە بڵاودەكەینەوە، كەچی دەڵێی نە بایان بینیوە نە باران!. ئێمە هەر بە تەنها كۆرۆنا یەخەی نەگرتوین، بەڵكو حكومەتی هەرێمیش دەستی ناوەتە بیناقاقامانەوە و خەریكە بمانخنكێنێت!، تاكو ئێستا هەر بیری لەوە نەكردوەتەوە چارەسەرێك بۆ هاونیشتمانیانی هەرێمی كوردستان بدۆزێتەوە، لەكاتێكدا رێژەی كۆرۆنا بەشێوەیەكی بەرچاو زیادی كردوە و دەبێت قەدەغەی هاتوچۆ بە جدی جێبەجێبكات، ئەی بژێوی و ژیانی هاونیشتمانیان ؟ ئەی حاڵ و گوزەرانی خەڵكی؟ ئەی خۆ ئەبێت چارەسەرێكتان پێبێت؟ ئێمە هاونیشتمانیانی هەرێمی كوردستانین و ئێوەش كاربەدەست و بەرپرسمانن، ئەی خۆ ناچین داوا لە ئەفریقا بكەین چارەسەریەكمان بۆ بدۆزێتەوە، چارەسەر دەبێت لای ئێوەبێت، هەروەك چۆن رازی نابن ئارامی هەرێم تێكبدەین، دەبێت ئێوەش ئاوا ئەو ئارامیە بپارێزن!. تاكو ئێستا دڵنیانەبوین و نەمانزانی، كۆرۆنای هەرێم حەقیقەتە یان گەمەی سیاسی و وەهم و خەیاڵە! ئای خوایە چۆن گیرمان خواردوە بە دەست كۆرۆنا و حكومەت و پەرلەمان و كاربەدەستان و بەرپرسانی هەرێمی كوردستانەوە!.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

ژەهر….. ئەوجا ئۆنلاینەکەی


رێبین بابەجان

سەرەتا پەرژینێکی بەرز لە نێوان بەڕێزتان و بێ ڕێزییەکانی ناو ئەم نووسینە بێت.

ماوەیەک لەمەوبەر، نیوەشەو بوو، لە فەیسبووک پیاوێک نووسیبووی بەرەبەیان خۆم دەکوژم. تێبینیم کرد کە تەنها نیو سەعاتێک بوو پۆستەکەی دانابوو بەڵام زیاد لە سێ هەزار کۆمێنتی بۆ هاتبوو!

من یەکسەر، بێ ئەوەی بزانم بە جدییەتی یان هەر هەڕەشەیە، کۆمێنتێکم بۆ نووسی پاڵپشت بە ئایەتێکی قورئانی لەسەر سزای خۆکوشتن، بە هیوای ئەوەی پاشگەزی بکاتەوە. تەنانەت شێوازێکی ریپۆرت کردن هەیە لە فەیسبووک کە تایبەتە بە مەترسی خۆکوشتن، ئەوەشم کرد.

ئینجا کە دەستم کرد بە کۆمێنت خوێندنەوە، تووشی شۆکێکی گەورە بووم و کەوتمە دۆخێکی دەروونی خراپەوە. ئەو شەوە تا نزیکەی کاتژمێر ٤ی بەرەبەیان بە سەدان کۆمێنتم خوێندەوە، باوەڕتان هەبێت کە ئەم بینی سەرو ٩٠ لە سەدی کۆمێنتەکان هاندان بوون بۆ خۆکوشتنی کابرا، خەریک بوو تێک ئەچووم!!!

“ـ ئەگەر پیاو بیت پەشیمان نابیتەوە.
ـ دەی بزانین وەکو حاکمەکە پیاویت.
ـ کاکە بۆ وا خستووتە درەنگ؟ خەومان یەت.
ـ من خەفەرم ئەمشەو، ناکرێت پێشی بخەیت؟”

بە دەیان شێوازی جیاواز هانیان دەدا بۆ خۆکوشتن!
بۆ زانیاریتان ئەسڵەن هۆکاری هەڕەشەی خۆکوشتنەکەشی هەر گاڵتەکردنی خەڵک بوو پێی بە هۆی ناونانی منداڵەکەیەوە!

پاش تێپەڕبوونی وادەی دانراو بۆ خۆکوشتنەکە، خوا رەحمی کرد و ئەو بەڕێزە خۆی نەکوشت. جا من نازانم پەشیمان بوویەوە یان هەر خۆی لە ئەسڵدا بە تەمان ئەبوو خۆی بکوژێت بەڵام خۆنەکوشتنەکەی ئەو خەڵکەی ئەوەندەی تر هار کرد و دوور لە ڕووتان وەک سەگ دەستیان کرد بە رشانەوە بە کابرادا! ڕێک ئەتگووت بلیتیان کڕیوە بە تەماشاکردنی فلیمی خۆکوشتنەکەی و پارەکەیان فەوتاوە!!

هێندە کۆمێنی ڕیسواکردن و جنێودان بۆ ئەو کەسە نووسرا، باوەڕتان هەبێت چەند لە پێش وادەکە ئەترسام خۆی بکوژێت، دە ئەوەندە لە دوای وادەکە ئەترسام لە داخی ئەو کۆمێنتانە خۆی بکوژێت!

هاوڕێیانی ئازیز،
بە بۆچوونی من ئیحتمالە کۆمێنتی جوان دوو ڕوویی و خۆدەرخستن و ماستاو و موجامەلەی تێدابێت، بەڵام ئەو کۆمێنتانەی کە بێڕێزیکردنن و هاندانن بۆ خراپە، هەمیشە دەروازەیەکن بۆ بینینی ناخی راستەقینەی کەسەکان. جا ئەگەر ئەم بۆچوونەم ڕاست بێت ئەوا قوڕێکی خەست بۆ ئەم میللەتە گیراوەتەوە، هەر بۆ خۆشمان نا بەڵکو بۆ چەندین نەوەی داهاتووش.

ئازیزان،
من باسی ئەوانە ناکەم کە لەسەر ناکۆکی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئاینی بە شێوازێکی توند لەگەڵ یەکتر ئەدوێن، مەبەستی من دەروون نەخۆشەکان. ئاخر کە پەیجێک هەواڵی دزێک دائەنێ، بۆ زۆرینەی کۆمێنتەکان دەست خۆشی لە دزەکە بکەن، یان کە کابرا دەستدرێژی کردۆتە سەر کچێک چۆن بە سەدان وەحشی پاساوی بۆ بهێننەوە، ئەی کە کابرا تەعزێیەتی، ماڵی وێران بووە، کاسپییەکەی زەرەری کردووە، یان قسەیەکی پەروەردەیی کردووە چۆن ئەبێت یەک دنیا (زیندەوەری_باش_پەروەردە_نەکراو) جنێو و ئیمۆجی پێکەنینی بۆ دابنێن، ئەمە لە کوێی بەها و ڕەوشتی بەرزدا جێی دەبێتەوە؟!

خۆشەویستان،

وەک لەو کۆمێنتان ئەی سەرەوە تێبینیتان کردووە، زۆربەی کات کۆمێنتە بێڕێزییەکان پێکەنیناوی دەنوێنن، بەڵام دەبێت بیرمان بێت لە ناخدا زەهراوین.
زۆر جار حەزێکمان تێدا دروست دەبێت کە (هەزەلی) بین، بەڵام هەزەلی بوون ئەوە ناهێنێت خەڵک بخەینە گریان، مەگەر ئەو کەسانەی کۆمێنتی ژەهراویی ان بۆ دەنووسین دایک و باوک و کەس و کار و هاوڕێیان نییە. باوەڕتان هەبێت زۆربەی جار کۆمێنتە زەهراوییەکان ئازاری کەسەکە نادات بەڵام منداڵەکانی تووشی گرێ و گۆڵی دەروونی دەکات، جا زەردەخەنەیەک ئەوە دەهێنێت؟! تکایە با هەوڵ بدەین خۆمان و ئازیزانمان نەکەونە ئەو تەڵەیەوە، ئەگەر کەوتیشن لە تەڵەکە دەریان بهێنین نەک بە لایک و کۆمێنت خۆشمان بچینە پاڵیان.

هیوادارم پارێزراو بن لە هەموو ژەهرێک و لە ڤایرۆسە خراپەکانیش، لە حەجمی کۆڤید نۆزدەوە تا حەجمە گەورەکەی، ئەوەی کە بەقەدەر زەلامێکە…

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان