ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

نرخی بەنزین لە سلێمانی هەزران بوو


خەڵك – بەشی هەواڵ
نرخی بەنزینی بازرگانی لە پارێزگای سلێمانی دابەزی و هەرزان بوونەكەش تەنها سلێمانی گرتۆتەوە و لە چەند ڕۆژی داهاتووشدا پارێزگاكانی دیكەی هەرێم دەگرێتەوە.

خاوەنى یەكێك لە بەنزینخانەكانی سلێمانی، كە بەهۆی ئەوەی نەبێتە ڕیكلامی بازرگانی ناوەكەی لای (خەڵك) پارێزراوە وتی، “لەماوەی ڕابردوودا نرخی بەنزینی بازرگانی لە شاری سلێمانی بڕی 25 دینار بۆ هەر لیترێك لە جۆرەكانی موحەسەن و نۆڕماڵ دابەزی”.

وتیشی، “لەماوەی ڕابردوودا هەوڵێك هەبوو لە ڕێگەی پارێزگاری سلێمانی و یەكەی ئیداری شارەكە بۆ دابەزاندنی نرخی بەنزین و كۆتا نرخی موحەسەن لیترێك بە 750 تا 725 دینار و نۆرماڵ 650 دینار بوو، بەڵام ئەمڕۆ كەمێكی دیكە نرخەكەی دابەزی”.

ڕاشیگەیاند، لە ئێستادا بەهۆی بۆرسەی جیهانی نەوتی خاو و هاوردەی بەنزینی بازرگانی لە وڵاتی ئێرانەوە بۆ سنوری سلێمانی نرخی لیترێك 50 بۆ 25 دینار دابەزیوە بەجۆرێك نرخی بەنزینی موحەسەن بۆتە 675 بۆ 650 دینار و نۆماڵێش بۆتە 600 دینار، كە ئەم هەرزان بوونە تەنها بەنزینخانەكانی پارێزگای سلێمانی گرتۆتەوە و لە ڕۆژانی داهاتووشدا پارێزگاكانی دیكەش دەگرێتەوە.

ئابوری

سۆران عومەر بەڵگەكانی لەسەر داهاتی هەرێم بڵاوكردەوە
“حكومەت نەك قەرزار نیە بەڵكو خاوەنی ٧ ملیار دۆلاریشە”


خەڵك- بەشی هەواڵ
ئەندامێكی لیژنەی دارایی لە پەڕلەمانی كوردستان لەسەر “قەرزداری حكومەتی هەرێم” چەند بەڵگەیەكی فەرمی خودی حكومەتی هەرێم بڵاودەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، حكومەت 20 ملیار دۆلار قەرزار نیە بەڵكو خاوەنی 7 ملیار دۆلاریشە.

لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا، مەسرور بارزانی، سەرۆك وەزیرانی هەرێم وتارێكی ڤیدیۆیی بڵاوكردەوە و ڕایگەیاند، كە كاری حكومەت تەنها دابەشكردنی مووچە نییە و بەپێی داهات مووچە ڕێكدەخرێتەوە و وتیشی، “حكومەتی هەرێم 27 ملیار دۆلار قەرزدارە”.

سۆران عومەر، ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان لە ڕوونكردنەوەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، “لە ساڵی 2014 كە یەكەم ساڵی قەیرانی داراییەو 12 موچەی داوە بەموچەخۆران لەكۆتایی ساڵدا لە 31/12/2014 بەنوسراوی فەرمی سەرۆكی حكومەت بەژمارە 3539 ی 30/4/2015 كەئاراستەی سەرۆكایەتی پەرلەمان كراوە، سەرۆكایەتی پەرلەمانیش بەنوسراوی ژمارە (ك 1587 لە24/5/2015) ئاراستەی لیژنەی دارایی و كاروباری ئابوری و وەبەرهێنانی پەرلەمانی كردووە، لەو نوسراوەدا كە بەیاننامەی دارایی بۆ ساڵی 2014 یە، حكومەتی هەرێم نەك قەرزدار نەبووە بەڵكو خاوەنی 8 ترلیۆن و 811 ملیارو 89 ملیۆن دیناری نەقدی بووە!”.

دەشڵێت: “حكومەتی هەرێم لەئێستادا بەبێ پارەی نەوتی كەركوك و داهاتی ناوخۆی سوتەمەنی، خاوەنی 8 ترلیۆن و 811 ملیار دینارە ئەگەر قەرزەكەی توركیاشی دابێتەوە ئەوە خاوەنی 7 ترلیۆن و 600 ملیار دینارە، ئەگەر وانیە تەحەدای سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی دەكەم”.

دەقی نووسینەكەی سۆران عومەر:

لە 11 /3 /2016 ئەم ڕاستیانەم لەسەر ئەوە ئاشكرا كرد كە حكومەت دەڵێ قەرزارم

“حكومەت 20 ملیار دۆلار قەرزار نیە بەڵكو خاوەنی 7 ملیار دۆلاریشە”
وردەكاری درۆی 20 ملیار دۆلار قەرزاریی حكومەت و ئاشكراكردنی ڕەسیدی نەقدی زیاتر لە 7 ملیار دۆلاری حكومەتی هەرێم …

بۆ سەلماندنی ڕاستی ئەم 7 ملیار دۆلارەش تەحەدای سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی دەكەم.

حكومەتی هەرێم ماوەیەكی زۆرە دەیڵێتەوە گوایە 20 ملیار دۆلار قەرزارە، ئەم ژمارە تاكو ئێستە وتراوەتەوە و هیچ بەڵگەیەك نەخراوەتە ڕوو لەسەر ئەو قەرزە، بۆیە پاش بەدواداچونێكی زۆر گەشتمە ئەو ئەنجامەی كە حكومەتی هەرێم نەك قەرزار نییە، بەڵكو لە ساڵی 2014 كە یەكەم ساڵی قەیرانی داراییەو 12 موچەی داوە بەموچەخۆران لەكۆتایی ساڵدا لە 31/12/2014 بەنوسراوی فەرمی سەرۆكی حكومەت بەژمارە 3539 ی 30/4/2015 كەئاراستەی سەرۆكایەتی پەرلەمان كراوە، سەرۆكایەتی پەرلەمانیش بەنوسراوی ژمارە (ك 1587 لە24/5/2015) ئاراستەی لیژنەی دارایی و كاروباری ئابوری و وەبەرهێنانی پەرلەمانی كردووە، لەو نوسراوەدا كە بەیاننامەی دارایی بۆ ساڵی 2014 یە، حكومەتی هەرێم نەك قەرزدار نەبووە بەڵكو خاوەنی 8 ترلیۆن و 811 ملیارو 89 ملیۆن دیناری نەقدی بووە!
ئەمەش وردەكاری ئەو خەرجی و داهات و پارە نەقدییانەیە :
حكومەتی هەرێم لەساڵی 2014 دا بەكۆی گشتی بڕی 14 ترلیۆن و 809 ملیارو 592 ملیۆن دیناری سەرف كردووە وەك لەخشتەی ژمارە 2 ڕونكراوەتەوە، بەم جۆرە:
بڕی 12 ترلیۆن و 728 ملیارو 193 ملیۆن دیناری بۆ موچەو خەرجی بەكارخستن سەرف كردووە.
بڕی 2 ترلیۆن و 81 ملیارو 399 ملیۆن دیناری بۆ بواری وەبەرهێنان و پەرەپێدانی پارێزگاكان خەرج كردووە.
لەخشتەی ژمارە 6 دا وردەكاری خەرجیەكان بەپێی سەرۆكایەتی و وەزارەت و دەستەو دەزگاكان ڕونكراوەتەوە.
بزانین ئەو پارانەیان لەكوێ بووە واتە 14 ترلیۆنەكە لەكوێوە هاتووە :
حكومەتی هەرێم بۆخۆی لەساڵی 2014 داهاتەكانی 9 ترلیۆن و 109 ملیارو 589 ملیۆن دینارە وەك لەخشتەی ژمارە 4 دا ڕونكراوەتەوە بەمجۆرە بووە:
داهاتی وەزارەتی سامانە سروشتیەكانی بڕی 4 ترلیۆن و 884 ملیارو 786 ملیۆن دینار بووە.
ئەو پارانەی حكومەتی عێراق لەساڵی 2014 و مانگی 1 و 2 لەگەڵ مانگی 11 و 12 دا ناردویەتی بۆ هەرێم بڕی 2 ترلیۆن و 280 ملیار دینارە.
داهاتی ناوخۆش 1 ترلیۆن و 944 ملیارو 803 ملیۆن دینارە.
حكومەتی هەرێم لە ساڵی 2014 دا دەستیدا لە سیولەی نەقدی بانكەكان، بەبانكی بازرگانی و ئەهلی و حكومی واتە بڕی 12 ترلیۆن و 761 ملیارو 897 ملیۆن دیناری لەو بانكانە بەنەقدی دەرهێناوە، وەك لەخشتەی ژمارە 9 دا بەم جۆرە ڕونكراوەتەوە:
سیولەی بانكە ئەهلیەكان لای بانكی ناوەندی / لقی هەولێر، بڕی 4 ترلیۆن و 307 ملیارو 447 ملیۆن دیناری دەرهێناوە.
سیولەی بانكە ئەهلیەكان لای بانكی ناوەندی / لقی سلێمانی، بڕی 2 ترلیۆن و 469 ملیارو 450 ملیۆن دیناری دەرهێناوە.
سیولەی بانكە بازرگانیەكان كەبەكارهێنراوە بڕی 3 ترلیۆن و 890 ملیار دیناری دەرهێناوە.
پارەی هاوڵاتیان لەبانكەكان كەبە توفیرو ودائع و جاری دانرابوو لەبانكە حكومیەكان بڕی 2 ترلیۆن و 95 ملیار دیناری دەرهێناوە.
1- حكومەت 14 ترلیۆن و 809 ملیارو 593 ملیۆن دیناری سەرفكردووە.
2- حكومەت 9 ترلیۆن و 79 ملیارو 620 ملیۆن داهاتی هەبووە.
3- بڕی 12 ترلیۆن و 761 ملیارو 897 ملیۆن دیناریشی لەبانكەكان دەرهێناوە.
كەواتە وەك لە خشتەی ژمارە 11 دا ڕونكراوەتەوە حكومەت 8 ترلیۆن و 811 ملیارو 89 ملیۆن دینار ڕەسیدی نەقدی هەبووە لە 31/12/2014 دا .
هەر لە 2014 دا بڕی 84 ملیار دینار بۆ پێشمەرگە و 43 ملیارو 800 ملیۆنیش بۆ ئاوارەكانی دهۆك لەلایەن حكومەتەوە سەرفكراوە.
واتە حكومەت كە پێ دەنێتە ساڵی نوێی 2015 بڕی 8 ترلیۆن و 811 ملیارو 89 ملیۆن دینار ڕەسیدی نەقدی هەبووە.
ئەمە جگە لەوەی بڕی 500 ملیۆن دۆلاریشی لەبەغدا وەرگرتووە.
حكومەت لەكۆتایی ساڵی 2014 دا بڕی 8 ترلیۆن و 811 ملیار دیناری خۆیی هەبووەو 500 ملیۆن دۆلاریشی لەتوركیا وەرگرتووە.

لەساڵی 2015 لەمانگی 1 تاكو مانگی 6 بەغدا ئەم بڕە پارانەی بۆ هەرێم ناردووە:
مانگی 1 بڕی 250 ملیار دینار
مانگی 2 بڕی 490 ملیار دینار.
مانگی 3 بڕی 523 ملیار دینار.
مانگی 4 بڕی 543 ملیار دینار.
مانگی 5 بڕی 508 ملیار دینار.
مانگی 6 بڕی 166 ملیار دینار .
لەگەڵ 44 ملیار دینار بۆ پەرەپێدانی پارێزگاكان.
بەكۆی گشتی بەغدا لەساڵی 2015 دا بڕی 2 ترلیۆن و 524 ملیار دیناری بۆ هەرێم ناردووە.
لە 24/6/2015 هەرێم بۆخۆی ڕۆژانە 600 هەزار بەرمیل نەوتی فرۆشتووە، ئەمەش بەڵگەی داتای فرۆشی نەوتی هەرێم لەمانگی 6 تاكو مانگی 12ی ساڵی 2015 .
بەپێی نوسراوی جێگری سەرۆكی حكومەت بەژمارە 9425 لە 16/12/2015 كە بۆ گشت وەزارەتەكانی ناردووە، دەڵێ 78 ملیۆن بەرمیل نەوتمان بەبڕی 3 ملیارو 200 ملیۆن دۆلار فرۆشتووە كەبەدنیار دەكاتە 3 ترلیۆن و 500 ملیار دینار.
داهاتی ناوخۆش لەساڵی 2015 دا دەكاتە ترلیۆنێك و 800 ملیار دینار.
لەساڵی 2015 دا وڵاتی توركیا وەك قەرز بڕی 500 ملیۆن دۆلاری دابە هەرێمی كوردستان.
كۆی گشتی داهات و پارەی هاتووی بەغداو قەزری توركیا بۆ ساڵی 2015 دەكاتە :
بڕی 8 ترلیۆن و 424 ملیار دینار بووە.
لەم ساڵەدا حكومەت تەنها موچەی 8 مانگی هەموو موچەخۆران و موچەی پێشمەرگەو ئاسایش و نیو موچەی مامۆستایانی داوە، واتە لەكۆی گشتی ئەو داهاتە بڕی 7 ترلیۆن و 170 ملیار دیناری سەرفكردووە بۆ موچە، ئەو بڕەی دیكەش كە ماوەتەوە لەو پارە دەكاتە 1 ترلیۆن و 254 ملیار دینار لەخەرجی بەكارخستنی وەزارەتەكاندا سەرفكردووە.
كەواتە حكومەتی هەرێم لەئێستادا بەبێ پارەی نەوتی كەركوك و داهاتی ناوخۆی سوتەمەنی، خاوەنی 8 ترلیۆن و 811 ملیار دینارە ئەگەر قەرزەكەی توركیاشی دابێتەوە ئەوە خاوەنی 7 ترلیۆن و 600 ملیار دینارە.
ئەگەر وانیە تەحەدای سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی دەكەم.

سۆران عومەر / ئەندامی لیژنەی دارایی و ئابوری لەپەرلەمانی كوردستان

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

دوو سیناریۆ بۆ دەستكاری كردنی مووچەی فەرمانبەران ئاشكرادەكرێت


خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕاوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیرانی عیراق دوو سیناریۆ بۆ دەستكاری كردنی مووچەی فەرمانبەران لە حاڵەتی بەردەوام بوونی قەیرانی دارایی و بەرزنەبوونەوەی نرخی نەوت ئاشكرادەكات و سەرۆك وەزیرانی هەرێم-یش دەڵێت: “بەپێی داهات مووچە ڕێكدەخەینەوە”.

مەزهەر محەمەد ساڵح، ڕاوێژكاری سەرۆك وەزیرانی عیراق لە لێدوانێكی بۆ ئاژانسی فەرمی عیراقیە (واع) ڕایگەیاندووە، ئەگەر بڕیار درا دەستكاری مووچەی فەرمانبەران بكرێت ئەوا هیچ كەسێكی لێ‌ بەدەر ناكرێت تەنها لە دوو حاڵەتدا نەبێت.

سەبارەت بە سیناریۆكانی دەستكاری مووچە ئاشكرای كردووە، بەهیچ شێوەیەك دەستكاری مووچەی بنەڕەتی ناكرێت و پارێزگاریش دەكرێت لە نزمترین ئاستی مووچە و ئەوانەی مووچەیان لەخوار 500 هەزار دینارەوەیە دەستكاری مووچەیان ناكرێت و كەم ناكرێتەوە.

ئاشكراشی كردووە، كە ئەگەر دەستكاری كردنی مووچە پەسەند كرا ئەوا تەنها دەستكاری بڕگەی دەڕماڵەكان دەكرێت بەتایبەتی ئەوانەی دەرماڵەیان زۆر بەرزە و بەو جۆرەش بۆ خوارەوە بەڕێژە دیاری دەكرێت و هیچ فەرمانبەرێكی كەرتی گشتی لێ‌ بەدەر ناكرێت جگە لەوانەی باسكراون.

ئەو ڕاوێژكارەی كازمی وتوشیەتی، “دەستكاری كردنی مووچە بەڕێژە و پلەبەندی دیاریكراو دەبێت لەگەڵ دیاری كردنی ئاستێك بۆ بەرزترین ئاستی مووچە بەپێی پلەی وەزیفی، نابێت لەوە زیاتربێت”.

ئەمە لەكاتێكدایە، كە بڕیارە لە هەرێمی كوردستانیش بۆ خۆڕزگار كردن لە قەیرانی دارایی حكومەت پەنا بباتە بەر دەستكاری كردنی دەرماڵەی فەرمانبەران و ئەزموونی ڕابردووی پاشەكەوتی مووچە دووبارە نەكاتەوە و ئەوەش بەڕوونی لە وتاری شەوی پێش جەژنی مەسرور بارزانی، سەرۆك وەزیرانی هەرێم دیاربوو، كە ڕایگەیاند، “مووچە بەپێی داهاتەكان ڕێكدەخرێتەوە”.

پێشتریش چەند سەرچاوەیەكی بەرپرس لە حكومەتی هەرێم و وەزارەتی دارایی ئاشكرایان كردووە، بەپێی یاسای چاكسازی ڕێكخستنەوە بۆ دەرماڵەكان دەكرێت و جۆرێك لە دادپەروەری لەنێوان وەزارەتەكان بەدی دەهێنرێت.

بۆ وەرگرتنی زانیاری زیاتر لەسەر ئەو پرسە و شێوازی كەمكردنەوەی مووچە لە هەرێم و دەنگی كەمكردنەوەی دەرماڵەی خوێندنی باڵا، (خەڵك) پەیوەندی كرد بە د. ئارام قادر، وەزیری خوێندنی باڵای هەرێم، بەڵام پەیوەندییەكەی بەردەست نەبوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

لیژنەكانی سلێمانی چاودێری كاركردنی مۆلیدە ئەهلییەكان دەكەن


خەڵك- بەشی هەواڵ
بەمەبەستی چاودێری كردنی مۆلیدە ئەهلییەكان، قائیمقامیەتی سلێمانی لەڕێی لیژنەی مۆلیدەوه لەڕۆژانی جەژن و بۆنەكانیشدا بەبەردەوامی چاودێرییان دەكات و لەكاتی هەبونی سەرپێچی خاوەنەكانیان ڕوبەڕوی ڕیكاری یاسایی دەكاتەوە.

خالید محەمەد، سەرۆكی لیژنەی مۆلیدەی سەر بەلیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی وتی، “قائیمقامیەتی سلێمانی لەڕێی لیژنەكەوە چاودێری كاركردنی مۆلیدە ئەهلییەكان دەكات، كە ڕۆژانە سەردانیان دەكات و لە كەموكورتییەكانیان دەپرسێتەوە”.

وتیشی، “لەكاتی پابەند نەبونیان بە مەرج و ڕێنماییەكانی كاركردن خاوەن مۆلیدەكان ڕوبەڕوی ڕێكاری یاسایی دەكاتەوە”.

ڕاشیگەیاند، هاووڵاتیان لەكاتی هەبونی كێشەی مۆلیدە و گەیاندنی سكاڵاكانیان بە قائیمقامیەتی سلێمانی و لیژنە هاوبەشەكانی دەتوانن پەیوەندی بە ژمارە (07701363679) یان پەڕەی تایبەتی (قائیمقامیەتی سلێمانی) لەتۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك، بكەن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان