ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

تەمەنی خانەنشینی كەمدەكرێتەوە و فەرمانبەرانی هەرێم دەگرێتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
حكومەتی عیراق تەمەنی خانەنشینبوونی فەرمانبەران كەم دەكاتەوە و بۆ ئەوەش هەمواری یاسای خانەنشینی یەكگرتووی فیدڕاڵی دەكرێتەوە و بەرپرسێكی خانەنشینی كوردستانیش پشتیوانی بڕیارەكە دەكات و جەخت دەكاتەوە، هەرێمی كوردستانیش دەگرێتەوە.

یاسای خانەنشینی ژمارە 9ی ساڵی 2014 لەلایەن حكومەتەوە پڕۆژەی هەمواركردنەوەی ئامادەكراوە و ڕەوانەی پەڕلەمان دەكرێت بۆ پەسەند كردنی، كە تەمەنی خانەنشینی لە 63 ساڵەوە دەكاتە 60 ساڵ و هەر فەرمانبەرێك خزمەتی لە 25 ساڵ زیاتر بێت و تەمەنی لە 46 ساڵ كەمتر نەبێ، دەتوانێ داوای خانەنشینبوون بكات.

شیروان میرزا، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەڕلەمانی عیراق لە لێدوانێكیدا بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، “بەپێی یاسای خانەنشینی یەكگرتوو لە عیراق، تەمەنی یاسایی خانەشینی 63 ساڵە، هەر فەرمانبەرێك تەمەنی بگاتە 63 ساڵ لەلایەن حكومەتەوە خانەنشین دەكرێت، هەروەها لەسەرو 50 ساڵیشەوە، فەرمانبەر ئەگەر خزمەتی 15 ساڵی هەبێت دەتوانێت داوای خانەنشینی بكات، واتا لە 63 ساڵیدا ناچارییە و لە سەروو تەمەنی 50 ساڵیش ئارەزوومەندانەیە، بەڵام جیاوازی لەو مووچەیە هەیە، كە وەریدەگرن”.

وتیشی، “پێشنیاری هەهواركردنی یاساكە بۆ كەمكردنەوەی تەمەنی خانەنشین بوون بۆ 60 ساڵ، لێكەوتەی ئابوری هەیە، بەو پێیەی بارگرانی لەسەر دەزگای خانەنشینی زیاد دەكات، تەمەنی خزمەتی هاووڵاتی بۆ حكومەت كەمدەكاتەوە، بەو پێیەی هاووڵاتی كاتێك لە تەمەنی 23 ساڵیدا دادەمەزرێت و لە تەمەنی 63 ساڵیدا خانەنشین دەكرێت، ئەو كاتە 37 ساڵ خزمەت دەكات، ئەمەش وادەكات خانەنشین زیاد ببێت و لە هەمان كاتدا خزمەت كەمدەبێتەوە، بۆیە بارگرانی لەسەر حكومەت و دەزگای خانەنشینی زیاد دەكات”.

شیروان میرزا دەڵێت: “هەرچەندە سندوقی دراوی نێودەوڵەتیش سەرنجی لەسەر ئەم پێشنیارە هەیە، بەڵام گەر حكومەت بەرنامەی هەبێت لەجێی خانەنشینەكان كەسانی نوێ‌ دابمەزرێنێت، وەك هەوڵێك بۆ كەمكردنەوەی ڕێژەی بێكاری لە وڵات، ئەوا پێدەچێت پێشنیاری هەمواری یاسای خانەنشینی لەلایەن پەڕلەمانەوە دەنگی لەسەر بدرێت و پەسەند بكرێت”.

لای خۆشیەوە، حازم ئیسماعیل، بەڕێوەبەری گشتیی خانەنشینانی هەرێمی كوردستان بە (باس)ی ڕاگەیاندووە، پشتیوانی لە كەمكردنەوەی تەمەنی خانەنشینی دەكەین و وتیشی، “كەمكردنەوەی تەمەنی خانەنشینبوون لە 63 ساڵ بۆ 60 ساڵ دەرفەت دەبێت بۆ گەنجان، بۆ ئەوەی دابمەزرێن، بە تایبەت كەوا دەرفەتی دامەزراندن كەمبۆتەوە، بۆیە خانەنشینكردن بە 60 ساڵی و بە مووچەیەكی شایستە كارێكی باشە و پشتیوانی لێ دەكەین”.

ئاماژەی بەوەشدا، لە كۆنەوە هەموو یاساكانی عیراق تەمەنی خانەنشینبوونیان بە 63 ساڵ دیاری كردووە.

جەختیشی كردەوە، هەر فەرمانبەرێك دەتوانێت بە خزمەتی 15 ساڵ خانەنشین بێت، بەو مەرجەی تەمەنی لە 50 ساڵ كەمتر نەبێت، وتیشی، “ئەگەر مەرجی تەمەن بكرێتە 46 ساڵ، ئەوا باشتر دەبێت”.

بەپێی زانیاریی وەزارەتی دارایی، لە كوردستاندا زیاتر لە 244 هەزار كەس مووچەی خانەنشینی سەربازی و شارستانی وەردەگرن، كەمترین مووچەی خانەنشینی 220 هەزار دینارە و زۆرترینی 6 ملیۆن دینارە.

سەبارەت بە جێبەجێكردنی هەمواری یاسای خانەنشینی عێراق لە هەرێمی كوردستان، حازم ئیسماعیل گوتی: «ئەگەر پەیوەندییەكانی هەولێر و بەغدا بەرەوپێشچوون، رێككەوتنێك بكرێت بە تایبەت لەسەر بودجەی 2020، ئەوا یاسای یەگرتووی خانەنشینی عێراق و ئەو هەموارەشی كە دەكرێت، بە دڵنیایی هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە».

ئێستا ساڵانە نزیكەی 5 هەزار فەرمانبەر لە هەرێمی كوردستان خانەنشین دەبن. بە گوتەی بەرێوەبەری گشتیی خانەنشینی، كاتێك تەمەنی خانەنشینی كەم دەكرێتەوە بۆ 60 ساڵ، ئەوكات لەبری ئەوەی 5 هەزار كەس خانەنشین بكرێن، نزیكەی 20 هەزار كەس خانەنشین دەكرێن.

راپۆرت

كچێك: خاوەنكارەكەم كاتی بۆ چوونە تەوالێت دانابوو

خەڵك- نزار جەزا

ئاڵا لەتەوالێتی شوێنكارەكەی هاتە دەرەوە و بەڕێوەبەرەكەی بەمۆڕەوە لەبەردەم دەرگاكە وەستاوە و پێی وت:”بۆچی ئەوەندەت پێچوو!”، ئەمە دۆخی بەشێك لەكارمەندانی تایبەتە كە فشارێكی زۆریان لەسەرە و بەموچەیەكی كەم زۆرترین كاریان پێدەكرێت.

ئاڵا ناوی خوازراوی كچێكی تازە دەرچووی پەیمانگایە، كە لەیەكێك لەمۆڵەكانی سلێمانی ڕۆژانە ماوەی هەشت كاتژمێر كاری دەكرد، ئەو بە(خەڵك)ی وت:”ماوەی چەند مانگێك لەو مۆڵە ناچاربووم كاربكەم، بۆ دابینكردنی بژێوی ژیانی خۆم و خێزانەكەم، بەڵام ئەو چەند مانگە وەك كۆیلە وابووم، نەدەبوو دابنیشین، بەڵكو دەبوو بەپێوە لەناو ڕاڕەوی ماركێتەكە بوەستین”.

ناوبراو زیاتر باسی دۆخی خۆی كرد و وتی:”سەرپەرشتیارەكەمان زۆر مامەڵەی خراپبوو بەجۆرێك كاتی چونە تەوالێتی بۆ دیاریكردبووین، ئەوكاتانەی دەستبەتاڵیشبووین نەیدەهێشت دابنیشین، ئەیوت نەوەك كڕیارێك بێت و بەدانیشتنەوە بتانبینن”.

چرا یەكێكی دیكەیە لەو كچانەی كە سیڤییەكی بەهێزی هەیە و ماوەی شەش ساڵە خەریكی فێربوونی زمانی بیانی و خولی جۆراوجۆرە، بەڵام كاتێك دەچێتە هەر شوێنكارێك بۆ كاركردن، بەهۆی مەرجە زۆرەكانیانەوە ناتوانێت كاریان لەگەڵ بكات.

ئەو كچە وتی:” كاتێك سیڤی بۆ شوێنێك دەنێرم دەڵێن سیڤیەكەت باشە، بەڵام وێنەیەكی خۆتمان بۆ بنێرە، منیش كچێكی لەچك بەسەرم، بۆیە بەهۆی ئەوەوە زۆرجار كارم دەستنەكەوتووە، هەندێكجاریش كەدەچمە شوێنكارەكە بەموچەیەكی زۆر كەم و دەوامێكی زۆر و كارێكی زۆرم بۆ دادەنێن، بۆیە خۆم كارەكەم ڕەتكردۆتەوە”.

محەمەد گەنجێكی تەمەن 27 ساڵە، كە لەچێشتخانەیەك ماوەی مانگێك كاری كرد، بەڵام خاوەن كارەكە بە بەڵێنی خۆیەوە پابەند نەبوو و نیوەی كرێی ڕۆژانەی پێدا، ئەو گەنجە وتی:”خاوەن كارەكان بەئارەزووی ویست و گیرفانی خۆیان پارە دەدەن، كەی بیانەوێت دەرتدەكەن، منێكی گەنجێش هەندێك شت هەیە ناچارم بەرگەی بگرم، تەنها لەبەر بژێوی ژیانم”.

لەدوای وەستانی دامەزراندن لەكەرتی حكومی، كەرتی تایبەت بوو بەجێگرەوەیەكی سەرەكی بۆ خەڵك، بەڵام لەم كەرتەدا هیچ ماف و ئیمتیازێك بۆ كارمەندانی كەرتی تایبەت دابیناكرێت، بۆیە ئەم كەرتە نەیتوانیوە ببێتە جێگرەوەیەكی باشی كەرتی حكومی.

لەم چەند ڕۆژەدا لەپەڕلەمانی كوردستان خانەنشینی پلە باڵاكان و فەرمانبەرانی حكومی زۆرترین گفتوگۆی لەسەركرا، بەڵام كارمەندانی كەرتی تایبەت هیچ باسێكیان لەسەر نییە، لەكاتێكدا ئەركێكی زۆر لەسەر شانی كارمەندانی كەرتی تایبەتە، هەروەك ئەبوبەكر هەڵەدنی ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی وت”لە وەرزی نوێی بەهارە دەمانەوێت پڕۆژە یاسایەك بۆ ئەو مەبەستە بدەینە دەستەی سەرۆكایەتی، چونكە لە كۆبوونەوەكانی چەند ڕۆژی ڕابردوو مەجالی ئەوە نەبووە باسی كەرتی تایبەت بكەیت”.

هاوكات محەمەد سەعدەدین ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، پەڕلەمان و حكومەتیش تەئكید لە پێویستی بوونی یاسایەكی خانەنشینی یەكگرتوو دەكەنەوە بۆ كەرتی تایبەت و بۆ كەرتی حكومەتیش، چونكە تاكو ئێستا زیاتر لە 10 یاسای خانەنشینی لە هەرێم هەیە، لەبەرئەوە پێویستە خانەنشینی ڕێكبخرێت و داوای پڕۆژەیەكیشمان كردووە كە هەموو فەرمانبەران بگرێتەوە و بەپێی یاساكەش دەكرێت جێگای كەرتی تایبەتیش بكرێتەوە.

بەپێی یاسای دەستەبەری كۆمەڵایەتی هەر كرێكارێك مانگانە لەسەدا 17 موچەكەی لێدەبڕدرێت بۆئەوەی لەدوای 20 ساڵ خزمەت بتوانێت خۆی خانەنشین بكات، كە لەسەدا 12 خاوەن كارەكە دەیدات و لەسەدا 5 كرێكارەكە دەیدات، بەڵام ئەم یاسایە كەموكوڕی زۆری تێدایە.

لەوبارەیەوە چالاك ڕەئوف سەرۆكی لقی سلێمانی یەكێتی سەندیكاكانی كرێكاران بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، یاسای دەستەبەری كۆمەڵایەتی لەساڵی 1971 لەپەڕلەمانی عیراق دەرچووە، و لەساڵی 2012 لەپەڕلەمانی كوردستان هەمواركرایەوە، كرێكاران بەپێ ئەم یاسایە مامەڵەیان لەگەڵدەكرێت، بەڵام ئەم یاسایە وەك پێویست كاری پێناكرێت و كەموكوڕی هەیە و حكومەتی هەرێم بەدواداچوونی جدی نییە لەسەر جێبەجێكردنی ئەم یاسایە.

زیاتر ڕوونیكردەوە، ئەو یاسایە زۆرێك لە مافی كرێكاران و خاوەن كارەكان دەفەوتێت، چونكە ئەو یاسایە جێبەجێناكرێت، بۆ نمونە كرێكارێك 20 ساڵ بیمەی بەحكومەت داوە، بەڵام كە وازی لەو كارە هێناوە پاش پێنج ساڵ چووە بۆ گواستنەوەی ڕاژەكەی، بەڵام بەهۆی ئەوەی دەبوو لەماوەی ساڵی یەكەمدا بچێت، بەڵام نە پارەكەی بۆ دەگەڕێندرێتەوە نە خانەنشین دەكرێت و نە ئەو خزمەتەی بۆ دەگوازرێتەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، ڕۆژانە سكاڵای كرێكاران دێتە لایان و هەوڵدەدەن بۆیان چارەسەربكەن و دوو پارێزەری خۆبەخشیان هەیە، كە كێشەكانی كرێكاران چارەسەردەكەن.

كرێكارانی كەرتی تایبەت موچەكانیان دوادەكەوێت، خاوەن كار بەویستی خۆی لەكارەكەیان دەریاندەكات یان كاری زیادەیان پێدەكات، بێڕێزییان بەرامبەر دەكرێت، موچەیان كەمدەكرێتەوە و دەیان پێشێلكارییان بەرامبەر دەكرێت، بەڵام بەهۆی بژێوی ژیان و كەمی هەلی كارەوە كرێكاران ناچارن لەسەر كارەكانیان بمێننەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

كوژرانی قاسم سولەیمانی دووجار ڕێكخراوی داعشی خۆشحاڵ كرد

خەڵك-بەشی هەواڵ

ڕێكخراوی داعش پێشوازی لە كوشتنی قاسم سولەیمانی فەرماندەی سوپای قودس دەكات و لە ڕاگەیەنراوێكدا كە بەو بۆنەوە بڵاویان كردەوە هیچ ئاماژەیەكیان بە ئەمریكا نەكردووە.

بڕیاری كوشتنی قاسم سولەیمانی لەلایەن دۆناڵد تڕەمپەوە چەندین پەیامی جۆراوجۆری بەدوای خۆیدا هێنا و یەكێك لە پەیامەكانیشی پەیوەندی بە شەڕی ناتەواوی هێزە چەكدارەكانەوە هەیە.

دوای ئەم هەنگاوە هێزەكانی هاوپەیمانان بە سەرۆكایەتی ئەمریكا كە دژی داعش دەجەنگن ئۆپەراسیۆنەكانی خۆیان لە عیراق هەڵدەپەسێرن، چونكە ئەو هێزانە ئاشكرایانكرد، لە ئێستادا تەنها بەرگری لە خۆیان دەكەن، چونكە لە لایەنی سەربازییەوە بە دوور دەزانرێت كە بۆچوونێكی دیكەیان هەبێت.


ئێران و هاوپەیمانەكانی لە عیراق سوێندیان خواردووە كە تۆڵەی كوشتنی قاسمی سولەیمانی و هاوڕێكانی كە لە موشەكبارانكردنەكەی ئەمریكا لە نزیك فڕۆكەخانەی بەغدا كوژران بكەنەوە، لەبەر ئەوە هێزەكانی ئەمریكا و سەرجەم هاوپەیمانە ڕۆژئاواییەكانی لە عیراق ڕووبەڕووی ئامانجی ئەو هێزە چەكدارانەی عیراق دەبنەوە.

لەلایەكی دیكەوە ئەمە ڕووداوێكی زۆر باشە بۆ داعش و هاوكاری ئەم ڕێكخراوە دەكات تاكو ئەو گورزەی بەر خەلافەتەكەیان كەوت قەرەبوو بكەنەوە.
هەروەها بڕیاری دەركردنی هێزە بیانییەكان لەلایەن پەڕلەمانی عیراقەوە جارێكی دیكە هەواڵێكی خۆشە بۆ چەكدارانی داعش.

ڕێكخراوی داعش لەم ساڵانەی كۆتاییدا ئەوەی دەرخستووە كە گروپێكی گیانفیدان، ئەوان لە ڕاستیدا لە گروپەكانی پێشووی خۆیان وەكو قاعیدە لە عیراق دەچن و لەوانەوە لەدایك بوون.
زۆرێك لە چەكدارەكای داعش یان كوژراون یاخود لە زیندانەكاندان، بەڵام ئەم گروپە هێشتا لە حاڵەتی خۆڕێكخستنەوەدایە لە هەمان ئەو ناوچانەی پێشتر لە عیراق و سوریا لەژێر دەستیدا بوو سەرقاڵی چالاكییەكانییانن و زۆرجار كەمینەكانیان دادەنێن و هاوڵاتییانیش دەكەنە قوربانی.


دەوڵەتی عیراق هێزی سەربازی دەگمەنی هەیە كە لەژێر دەستی هێزەكانی ئەمریكایی و ئەوروپایی ڕاهێنانیان پێكراوە، بەڵام ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی جگە لە ئەڵمانیا و دانیمارك دوای كوشتنی سولەیمانی سەرجەم ڕاهێنانەكانیان لە عیراق ڕاگرتووە، هاوكات ئەڵمانیاش دەیەوێت ڕاهێنەرانی بەرەو ئەردەن و كوێت بگوازێتەوە.

چەكدارانی داعش هۆكارێكی دیكەیان هەیە بۆ خۆشحاڵ بوونیان، ئەویش بڕیارەكەی سەرۆك كۆماری ئەمریكا بۆ كوشتنی سولەیمانی، واتە كوشتنی یەكێك لە دوژمنەكانیان بە دەستی دوژمنێكی دەیكەیان، ئەمەش نمایشێكی دڵخۆشكەر بوو بۆ داعشەكان.
هێرشەكانی داعش لە ساڵی 2014 دەستی پێكرد و توانییان بەشێكی زۆر لە زەوییەكانی عیراق و بەتایبەت موسڵی گەورە شاری عیراق كۆنتڕۆڵ بكەن.

دواتر بە بڕیارێكی عەلی سیستانی گەورە مەرجعی باڵای شیعەكان گەنجان بۆ ڕووبەڕووبونەوەی داعش ئامادە كران (حەشدی شەعبی) و قاسم سولەیمانی و سوپای قودیش ڕۆڵێكی گەورەیان بینی لە دروستكردن و دامەزراندن و پڕچەككردنی ئەم گروپە شیعەیە و ئێستاش حەشدی شەعبی بە هێزێكی ئەمنی كاریگەری عیراق ناوی دەهێنرێت و بەرپرسەكانیش بۆ تۆڵەكردنەوە لە سولەیمانی بەردەوام لێدوانی توند بڵاودەكەنەوە.
لە ساڵەكانی دوای 2014 هێزەكانی حەشی شەعبی و هێزەكانی ئەمریكا هاوپەیمان بوون دژی داعش، بەڵام ئێستا وادەبینرێت كە چەكدارەكانی شیعە بەهیچ شێوەیەك ناگەڕێنەوە بۆ سەرەتا و دەیانەوێ ڕووبەڕووی هێزەكانی ئەمریكا لە عیراق ببنەوە.


هێزەكانی حەشدی شەعبی پێش كوشتنی قاسمی سولەیمانیش دەستیان بە هێرشەكانیان بۆسەر بنكە و بارەگاكانی ئەمریكا دەست پێكرد، دواتر ئەمریكا وەڵامی دانەوە و بەهۆی بۆردومانی فڕۆكەكانی ئەمریكا زیاتر لە 25 چەكداری حەشدی شەعبی لە كەتیبەكانی حزبوڵڵا كوژران.

سەرچاوە:BBC

س.ع

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

شیعە، دەیەوێت ئێس 400 بكات بەناو ماڵی عیراق دا

خەڵك – لوقمان غەفوور

ئەو گروپە شیعییانەی نزیكن لە ئێرانەوە یاری بەئاگرێكی دیكە دەكەن، نازانم تا چەند ڕاستە! دەڵێن كاتی خۆی سەدام وتویەتی: لەدوای خۆم عیراقێكی وێرانە جێدەهێڵم! لەوە دەچێت كاربەدەستانی قوم و تاران ئەمجارە نەك بیانەوێت ئێران بە وێرانەیی جێبهێڵن، بەڵكو ئەیانەوێت عیراق-یش بەخۆیانەوە تووشی سووتان و خنكاندنی ئابووری بكەن.

شیعەی عیراق لە خافڵگیرییەكی سەیردایە، پێیوایە ئەوەی بۆ ئیران ئەچێتە سەر بۆ عیراق-یش ئەچێتە سەر وەك چۆن ئێرانییەكان پێیان وایە ئەوەی بۆ توركیا ئەچێتەسەر بۆ ئێران و ڕژێمەكەی ئەچێتەسەر.

سەرانی قوم و تاران، شیعەی عیراق هاندەدەن كە مووشەكی بەرگری ئێس 400 یان هەر هیچ نەبێت ئێس 300 ی ڕووسی بكڕێت، لەكاتێكدا خۆیان ئامادەنین پارە بدەن بە مووشەكی بەرگری ئێس 400 و بیكڕن، مەبەستەكەش نوێكردنەوەی مەلەفێكی كۆنە بۆ سەرقاڵكردنی ئەمریكا لەدوای كوشتنی قاسم سولەیمانی، لەكاتێكدا شیعەی عیراق خۆی ئەزانێت ئەوەی بۆ توركیا ئەچێتە سەر بۆ عیراق ناچێتەسەر و بەڵكو ژیانی شیعەی عیراق بەگشتی بەستراوە بە ئێران و ڕژێمەكەیەوە.

توركیا كاتێك ئێس 400ی ڕووسی دەستگیر بوو كە هێشتا نەخراوەتە ناو سیستمی بەرگری توركیا-شەوە، تووشی سەرئێشەو ململانێیەكی زۆر بوو لەگەڵ ئەمریكا و سزای ئابووری خراپیشی بەسەردا سەپا، لەكاتێكدا كە توركیا جگە لەوەی ئەندامی ناتۆیە، جێوسیاسی توركیا تەواو جیاوازە لەگەڵ عیراق، نەك ئەوەندەش ئێستا لە لیبیا، ئەمریكا توركیای ئاڵاندووە لە شەڕەوە.

خستنەڕووی ئەو بابەتە لای سەعد جەواد قەندیل باڵیۆزی عیراق لە ئیران، فڕێدانی كارتی تۆڵەی قاسم سولەیمانی فەرماندەی سوپای قودسە كە شەوی 3ی جێنیوەری لەڕێگەی فڕۆكەی بێ فڕۆكەوانەوە ئەمریكییەكان بە فەرمانی سەرۆك دۆناڵد ترەمپ كوشتیان، چونكە كاتێك ساڵی 2017 شیعەی عیراق كە هێشتا حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عیراق بوو لەژێر فشاری كاربەدەستانی ئێران ئەم مەلەفەی كردەوە و ویستی گرێبەستی كڕینی مووشەكی بەرگری ڕووسی ئێس 300 بكات لە ڕوسیا، ئەمریكا بەتوندی هەڕەشەی لە عەبادی كرد كە دەست بۆ كارێكی وەها نەبات، چونكە ئەنجامەكەی خراپ دەبێت.

ڕەنگە ئەو بۆچوونەی ئەفسەرێكی پێنتاگۆن لە ڕۆژنامەی زە ناشناڵ ڕاست بێت كە عیراق بیانوویەكی بێ مانای هەیە لەوەی بۆ پارێزگاریی ئاسمانەكەی پێویستی بە مووشەكی بەرگرییە هەیە، كە لێدوانەكەی وەك پەرچەكردارێك وایە بۆ “ئیگۆر كۆرۆشینكۆ” ئەندامی ئەنجومەنی گشتی وەزارەتی بەرگری ڕووسیا، سەرەڕای ئەوەی عیراق بەرەو گێژاوی نەهامەتی و سزا ئەبات چونكە یاسای سزادانی ڕووبەڕووبوونەوەی بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا كە تڕەمپ لەساڵی 2017 ئیمزای كردووە، ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا سزا ئەسەپێنێت بەسەر ئەو وڵاتانەی كە مامەڵە دەكەن لەگەڵ دامەزراوەكانی بەرگری روسیا، كە عیراق یەكێكە لەو دەوڵەتانەی پابەندە بە ڕێكەوتنی ستراتیژی سەربازی لەگەڵ ئەمریكا.

ئەوەی میدیای ئەمریكی قسەی لەسەر ئەكات دوو تێڕوانینی جیاوازە، تێڕوانینێكیان پێی وایە كردنەوەی ئەم مەلەفە بۆ ئەوەیە كە ئەمریكا كۆمەڵێك مووشەكی بەرگری ئاسمانی بە وەزارەتی بەرگری عیراق بفرۆشێت و عیراق ملكەچی كۆمەڵێك قەرز و سەفەقاتی كڕینی چەكی تر بكات.
هەندێكی تر پێیانوایە كە نەخێر ئێران پاڵپشتی ئەم بۆچوونە دەكات، حەیدەر مەنسور هادی باڵیۆزی عیراق لە ڕووسیا بۆ زە وۆڵ ستریت جۆرناڵ ئەوەی ئاشكرا كردووە كە لە مانگی مەی 2019 عیراق بڕیاری داوە كە مووشەكەكە بكڕێت بەڵام چونێتی كڕینەكەی لانەبوو.

قسەكانی هەر یەك لە كەریم عەلاوی و عەبدولخالق عەزاوی ئەندامانی لیژنەی بەرگری لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بۆ نیویۆرك تایمز، زۆر نهێنی پشت پەردە هەڵدەماڵێت كاتێك بەجیا قسەیان كردووە، عەلاوی دەڵێت: “بەر لەخۆپیشاندانەكانی ئۆكتۆبەری 2019 وەفدێكی عیراقی چووەتە ڕووسیا بۆ چۆنێتی گرێبەستی كڕینی مووشەكەكە، بەڵام بەهۆی خۆپیشاندانەكانی عیراق و دەستلەكاركێشانەوەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیران گفتوگۆكان بچڕاون و هیچ ڕێكەوتنێكیش ئیمزا نەكرا”.

لەهەمانكاتدا عەلاوی دەشڵێت:”چەند جارێك داوا لەئەمریكا كراوە چەكێكی گونجاومان بداتێ بۆ بەرگری ئاسمانی عیراق!” ئەم ڕستەیەی عەلاوی پاڵپشتە بۆ قسەكانی عەزاوی كە بە نیویۆرك تایمزی وتووە:”ئێمە داوامان لە سەرۆك وەزیران كردووە كە چەكێكی بەرگری ئاسمانی دەستگیری عیراق ببێت لە ڕووسیا بێت یان هەر وڵاتێكی دیكە”.

كەواتە كۆتا قسە ئەوەیە “لە ڕووسیا بێت یان هەر وڵاتێكی تر!” كوێیە جگە لەئەمریكا.
ئەم یارییە نوێیەی بەشێك لە شیعەی عیراق یان ملكەچبوونی عیراقە بۆ كڕینی كۆمەڵێك مووشەكی بەرگری لە جۆری پاتریۆت یان بەپێچەوانەوە یارییەكی نوێی ئێرانە تا عیراق لەڕێگەی گرێبەستی كڕینی ئێس 400ەوە بباتە ناو گێژاوی سزای ئابورییەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان