ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

دەسكی پاسكیل چییە؟
چەوری پشت و لاكەلەكە بۆچی دروست دەبێت و چۆن لەناودەبرێت؟

خەڵك-
پزیشكێكی پسپۆڕی خۆراك و نەشتەرگەری باس لە هۆكارەكانی دروست بوونی چەوری لە پشت و لاكەلەكە (دەسكی پاسكیل) دەكات و ڕێگاكانی چارەسەركردن و لەناوبردنی چەورییەكە ڕووندەكاتەوە.

د. كامەران ڕەسوڵ ژاژڵەیی، پسپۆڕی زانستی خۆراك و نەشتەرگەری گشتی دەڵێت: “ناڕێكی خواردن و زۆرخۆری و زۆر خواردنی شیرینی و چەوری هۆكاری سەرەكین، بەڵام بە وەرزش و ڕجیم كردن دەكرێت چارەسەر بكرێت لەگەڵ چەند چارەسەرێكی دیكە”.

هۆكارەكان و شێوازی چارەسەركردنی :
كۆبۆنەوەی چەوری لە ناوچەی پشت و لاكەلەكە ( كە بە دەسكی پاسكیڵ ناودەبرێت ) یەكێكە لەو كێشانەی كە بە زۆری خانمان بە دەستیەوە دەناڵێنن و جوانی لەش و لاریان دەشێوێنێت؛ ئەم حاڵەتە لە هەموو جیهاندا زۆر باوە و كۆمەڵێك ڕێگا و شێوازی چارەسەری تازە هەیە بۆ نەهێشتنی.

گرنگترین هۆكارەكانی :
۱ ـــ زۆر خواردرن و خۆراكی ناتەندروست بە بەردەوامی ڕۆژانە وەك: خواردنی شیرینی و چەوری و خواردنەوە گازی و كحولیەكان و برنجی سپی و ئاردی سفر و بەكارهێنانی چەوری ئاژەڵ و زەیتی موهەدریجی ڕووەكی بۆ چێشتلێنان لەگەڵ ناڕێكی لە كاتی ژەمەكانی خواردن.
۲ ـــ كەمی جووڵە و وەرزش نەكردن.
۳ ـــ لەبەركردنی ستیانی نەگونجاو یان شێوازی هەڵە لە كاتی لەبەركردنی.
٤ ـــ دانیشتن بۆ ماوەیەكی زۆر لە كاتی دەوام یان بە دیار كۆمپیوتەر و مۆبایڵ و تەلەفزیۆنەوە ڕۆژانە و چەمانەوەی پشت بۆ ماوەی چەند كاتژمێرێك لە سەریەك، ئەمەش ئەبێتە هۆی پوكانەوە و بێهێزی ماسوولكەكانی پشت.
٥ ـــ قەڵەوی و زۆری كێشی هەموو جەستە.
٦ ـــ چوونە تەمەنەوە دوای 30 ساڵ ئەم دیاردەیە زۆر زیاترە.

شێوازی چارەسەركردنی :
۱ ــــ ڕێجیم كردن و دابەزاندنی كێش.
۲ ـــ وەرزش كردن و زیاد كردنی جووڵە: لە داهاتوودا باشترین جۆرەكانی وەرزش بۆ نەهێشتنی چەوری پشت و لاكەلەك بڵاودەكرێتەوە.
۳ ـــ وازهێنان و دووركەوتنەوە یان كەم كردنەوەی هۆكارەكانی و هەڵسوكەوتە هەڵەكان.
٤ ـــ توانەوەی چەوری پشت و توندكردنەوەی بە ڕێگە تازەكانی تەكنەلۆژیا بێ نەشتەرگەری وەك جیهازی ڤیلاشەیپ و ڤەیزەر و بۆدی كەنتورێن و هتد.
٥ ـــ بەكارهێنانی كرێم و دەرزی توانەوەی چەوری لە ژێر سەرپەرشتی پزیشكی پسپۆڕ.

تەندروستی

چەند زانیاریەکی سەیر لەسەر خواردنەکان کە پڕە لە سوپڕایز

خێزان

ئەمەی خوارەوە چەند زانیاریەکی سەیرە لەسەر خواردنەکان کە پڕە لە سوپڕایز:

 

-چبسی پڕنگڵ لە ڕاستیدا پەتاتەی تێدا نییە، بەڵکوو لە تام و برنج و گەنمەشامی درووستکراوە.

-شەربەتی ١٠٠٪ سرووشتی بوونی نییە لە مارکێتەکان، چونکە شەربەتی سرووشتی ناتوانرێت هەڵبگیرێت و تام و بۆنی تێک دەچێت.

 

-زۆر کەس وادەزانن کە (شەکری شیلەی دارە کەوت) تەندرووستە و لەجیاتی شەکر دەتوانیت بەکاری بهێنیت، بەڵام ئەمەش تەنها کاتێک ڕاستە کە شیلەکە تەواو ئەسڵ بێت و دڵنیابیت لێی

 

-توێژەران ئاماژە بەوە دەدەن کە زۆر دەگمەنە زیتی زەیتوونی ئەسڵ لە مارکێتە مۆدێرنەکان بدۆزیتەوە و ٢ لە سەر ٣ی زەیتەکە ڕۆنی دیکەیە.

-کاتێک مۆز دەکڕیت پێویستە دڵنیابیت لەوەی توێکڵی مۆزەکە پاکە، چونکە ئەگەر هەیە شتی جۆراوجۆری لەسەر بێت:

 

ئەمەی خوارەوە دیمەنی مۆزێکە کە ژنێک کڕیویەتی و هێلکەی قۆزاخەی لەسەر بووە.

ئەمەش دیمەنی دەستەیەک مۆزە لە بەڕازیڵ کە جاڵجاڵۆکەیەکی گەورەی تێدایە!

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

٦ ئاماژە کە گەر لە کەسێکدا هەبوو ، گومانت لێی نەبێت حەزی لێتە

خێزان
کاتێک کەسێک حەز لە کەسێک دەکات کۆمەڵێک تایبەتمەندی هەیە کە لە کەسی ئاسایدا نایبینیت، ئەمەی خوارەوە بەشێکە لە دیارترین ئەو نیشانانە:

-زەردەخەنە

-کاتێک تۆ دەبینێت بەردەوام زەردەخەنەی لەسەر لێوە و گەر نوکتەیەکی سادەش بکەیت ئەو یەکسەر پێدەکەنێت و تەماشات دەکات.

 

– هەڵسوکەوت:

٢ جۆر کەسایەتی هەیە:
یەکەم: هەوڵدەدات لێت نزیک ببێتەوە، تۆ لەکوێ بیت ئەویش دەچێت بۆ ئەوێ، هەوڵی دروستکردنی ڕێکەوت دەدات کە دەستی بەر دەستت بکەوێت یان هەر شتێک لەو جۆرە.

دووەم: ڕقت لێهەڵدەگرێت و هەوڵدەدات نیشانی بدات کە چارەتی ناوێت، وادەزانێت بەو کارە دەتوانێت  هەستەکانی خۆی  بشارێتەوەە، بۆیە کەسێک گەر لە خۆڕا دژایەتی کردیت ڕەنگە ئەمە هۆکارەکەی بێت.

 

– قسەکردن، ئەمەش دوو جۆرە:


یەکەم: لە کاتێکدا تۆ دەبینێت وەک فەیلەسووف و نوسەر و ڕۆژنامەنوسێکی کارامە قسە دەکات و زۆر ژیرانە دەدوێت.
دووەم: کە تۆ دەبینێت ئەوەی دەشی زانێت لەبیری دەچێتەوە و قسەی هەڵیت و پڵیت دەکات.

 

-باسکردن

-کاتێک کەسێک حەز بە کەسێکی دیکە دەکات، لای کەسانی دیکە ئەوە باس دەکات، مەرج نیە تەنها لای هاوڕێ نزیکەکانی بەڵکو لای هاوڕێکانی کار و چەندانی دیکەش، جگە لەوەی زۆر وردەکاری لەسەر ژیانت دەزانێت، بۆنمونە حەزت لە چیە و چۆن هەڵسوکەوت دەکەیت.

 

-گۆڕانکاری لە حەزەکان

-ئەو کەسەی حەزی پێتە لەناکاو حەز و ئارەزوەکانی دەگۆڕێت بۆ هەمان ئەو حەز و ئارەزوانەی ئەو کەسەی حەزی لێیەتی و وەک ئەو دەکات.

 

-ئاماژەی جەستە

-کاتێک لەگەڵ ئەو کوڕەدا دەڕۆیت بەردەوام گرنگیت پێدەدات و لە پەڕینەوەدا بۆ پاراستنت دەستدەخاتە پشتەوە و چەندین هەڵسوکەتی دەیکە کە ئاماژەی ئەوە دەردەخات حەزی لێتە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چەند ڕێوشوێنێکی گرنگ کە دەتوانیت بیگریتە بەر بۆ ئەوەی توشی ئازاری دەمار نەبیت

خێزان

ئەمەی خوارەوە چەند ڕێوشوێنێکی گرنگە کە دەتوانیت بیگریتە بەر بۆ ئەوەی توشی ئازاری دەمار نەبیت:

 

-وەرزشکردن و بوونی جوڵەی بەردەوام ڕێگرێکی باشە لە ئازاری دەمارەکان

-دەتوانیت بۆ ماوەیەک قاچەکانت بکەیتە ئاوی گەرمەوە، ئەوەش پشوو بە دەمارەکان دەدات

-دەرزی ئاژنین و کەڵەشاخ دوو چارەسەری کاریگەرن بۆ ئازاری دەمارەکان

-ئەو خواردنانە بخۆ کە دەوڵەمەندن بە ترشەڵۆکی لیپۆیک ، لە برۆکولی و پەتاتە و ماست و تەماتە و لیمۆ و خەیار و گێزەردا هەیە

-یەکێک لە چارەسەرە سرووشتیە باشەکانی شەربەتی کەرەوزە بۆ ڕێگری لە ئازاری دەمارەکان.

-دەستکێک کەرەوز بهێنە و جوان بیجنە.
-بە باشی بیشۆرەوە و بیکەرە عەسارەوە.
-دواتر نیو کوپ ئاو بکەرە ناو عەسارەکە و بە پلەیەکی خێرا بیسوڕێنە تا دەبێت بە شەربەت.
بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان