ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

مەلا بەختیار: كوردە هاوار بە هانای ڕۆژئاواوە بچین


خەڵك – بەشی هەواڵ

لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، “كوردە هاوار بە هانای ڕۆژئاواوە بچین”.

مەلا بەختیار لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە نووسینێكیدا كە لە لاپەڕەی تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك بڵاویكردووەتەوە، ناكرێ، ئەم ئەزموونە جێئومێدەی ڕۆژئاوا، لەم سەردەمەی جیهانگیریدا، بە دەردی ڕاپەڕینی سمكۆ، شێخ مەحموود، بارزانییەكان، كۆماری مەهاباد و شۆڕشی ئەیلوول ببرێ و پاساو بهێنرێتەوە بۆ هەڵوێست وەرنەگرتن یان كۆمەك نەكردن. بۆ ڕابردوو، پاساو زۆرە، كە كورد بۆ لە كاتی تەنگانەدا، هیچی بۆ هاونەتەوەكەی لە كاتی شكستدا پێ نەكراوە. بەڵام لەم سەردەمەدا، پاساوهێنانەوە بۆ خۆدزینەوە، لە پشتیوانیكردنی ڕۆژئاوای كوردستان شەرمەزارییە. بۆیە، كوردە هاوار… هاوارە.

دەقی نووسینەكەی مەلا بەختیار:

ڕۆژئاوای كوردستان، بە چاوپۆشینی ئەمریكای ڕابەری ناتۆ، كەوتووەتە بەر هێرشی دەوڵەتێكی ناتۆ. ئامانجیشی، لە ڕەگوڕیشەوە هەڵكەندنی ئەزموونی دیموكراسیی بەشێكی كوردستانە… بەڵام بە هەموو كەموكورتییەكانییەوە و لەم تەمەنە كورتەدا، ئەم ئەزموونە باشترە لە نەبوونی دیموكراسی لە سووریا و، لەو دۆخە پڕ لە سەركوتكردنەی ئازادی لە توركیا و، لەو ئاڵۆزییەی وڵاتانی عەرەبی و، لە سەپاندنی عەقڵییەتی تایفەگەری و دیكتاتۆریەتی نەتەوەپەرەستیی ناوچەكەش.

ئەم دۆخەی ڕۆژئاوای كوردستان، سەراپا جیاوازە لەو دۆخەی لە سەد ساڵی ڕابردوودا، ڕاپەڕینەكانی بەشەكانی كوردستان دووچاری بوون.

لە سەردەمی (سیڤەر-لۆزان)دا ڕاپەڕینەكانی باكوور و ڕۆژهەڵات و باشووری كوردستان، لە دوای جەنگی یەكەمی جیهانەوە، بۆ سەرەتای سییەكان، یەك لە دوای یەك لەناو بران. بەبێ ئەوەی زۆربەی ڕاپەڕینی بەشەكان بتوانن بە هانای بەشێكی دیكەوە بچن; لەو مێژووەدا، تەنها سمكۆی شكاك، خۆی و بەشێكی لەشكرەكەی هاتنە سلێمانی و ئامادە بوون بچنە ڕیزی سوپای كوردستانەوە، بەڵام شێخ، لەبەر سیاسەتی بەریتانیا و ئێرانی شا، بە ڕێزەوە بە ڕێی كردنەوە.

دوای پانزە (١٥) ساڵ، لە كۆتایی جەنگی دووەمدا، كۆماری مەهاباد دادەمەزرێ و لە هەموو بەشەكانی كوردستانەوە، بە تایبەت لە باشوورەوە، بارزانییەكان و چەندین ئەفسەری ئازادیخواز، لقی (ژ.ك) بە بەرپرسیارێتیی برایم ئەحمەد و هەزاران كەس، پشتیوانیی كۆماریان كردووە و، بە تایبەتی هێزی بارزانییەكان بوونە بەشێكی كاریگەری سوپای كۆمار، بەڵام كاتێك ڕووخێنرا، بەداخەوە، كورد لە هیچ بەشێكدا هیچی پێ نەكرا. تەنها بارزانییەكان بە شەڕ خۆیان بۆ شۆرەوی دەرباز كرد; وەكوو تر، پێشەوا و هاوڕێكانی لە بری ئەوەی خۆیان دەرباز بكەن، سۆزی گەل بەسەریاندا زاڵ بوو، دڵیان نەهات مەهاباد بەجێ بهێڵن، بەڵام لەژێر فشاری ئەمریكا و بەریتانیا لە سێدارە دران.

شۆڕشی ئەیلوول، دوای چواردە ساڵ، خیانەتی ٦ـی ئازاری ١٩٧٥ی جەزائیری دژ كرا، سەرەڕای ئەوەی جێگەی ئومێدی هەر چوار بەشەكەی كوردستان بوو، بەڵام كە ڕووخا، لە هەموو بەشەكانی كوردستان، هیچیان بۆ نەكرا و نەدەكرا!

لە شۆڕشی نوێ و لە گەرمەی جەنگی ساردیشدا، ڕاگواستنی دێهات، دەركردنی گوند، كیمیاباران و ئەنفال لە باشووردا سەپێنرا، هیچ بەشێكی كوردستان، سەرەڕای ئەوەی لە ڕۆژهەڵات و باكووردا شۆڕش هەبووە، هیچیان بۆ شۆڕش و لێقەوماوان پێ نەكرا. بەڵكوو حزبی سیاسیی وا هەبوو، لە بەشێكی تری كوردستان، كۆمەكی بێشووماری لە هەندەران بە ناوی هەڵەبجەوە كۆ كردەوە، هیچ ماڵە هەڵەبجەییەكیش سوودی لێ وەرنەگرت.

دوای ڕاپەڕین، لە كۆڕەوەكەدا و پاشەكشەی عەسكەری، لەبەر بارودۆخی نالەباری ئەو كاتە، یەك پێشمەرگەی بەشەكانی دیكەی كوردستان، ئاشكرا هیچیان بۆ ڕاپەڕین نەكرد، بەڵام خەڵكی ڕۆژهەڵات و باكووری كوردستان، بێدرێخ بە هانای لێقەوماوانەوە چوون. ئەمە لە كاتێكدا ساڵی (١٩٨٢) هێزی یەكێتی بە پیر هێزەكانی ڕۆژهەڵاتەوە چوون و ساڵی (١٩٨٤)ـیش هێزی پارتی بە پیر هێزەكانی باكوورەوە چوون.

ئێستا، سەردەمی جیهانگرییە و لە باشووری كوردستاندا، حكوومەت هەیە. لە باكووردا، شۆڕش بەردەوامە. لە ڕۆژهەڵاتی كوردستاندا، دیموكراتەكان و كۆمەڵەكان، ٣٧ ساڵە، لە پێنج بارەگای باشوورن. ڕۆژئاوای كوردستان كە بە درێژایی مێژوو، خەباتی چەكداریی نەكردووە، لە دەیەی ڕابردوودا، دژی داعش ڕاپەڕیی، بە هەق شەڕڤانان، سەنگەری پێشەوەی بەرەنگاری و قوربانیدانن. لە (كۆبانی) سەریان بەرز كردین و لە (عەفرین) دوای قوربانییەكی زۆر سەر نەكەوتن.

ئێستا كە داعش، تا ڕادەیەكی زۆر لە ڕۆژئاوادا تێك شكێنراوە و زیندانییەكان پڕن لە دیلی داعش، توركیا، چاوی شۆڤێنییەتی بەرایی نادات، ئەم سەركەوتنە عەسكەرییە پەرە بسەنێ بۆ سەركەوتنی سیاسی. بۆیە، پێش ئەوەی لە كۆنگرەی ژنێفدا، مافی كورد لە دەستووردا دەستەبەر بكرێت، یان كورد و حكوومەتی سووریا گفتوگۆی ڕێككەوتن بكەن، توركیا، نەك ڕۆژئاوای كوردستان، بەڵكوو ناوچەكەشی شڵەژاندووە.

چەند ڕۆژێكە شەڕ گەرمە، پرسیار ئەوەیە: لەم سەردەمەدا و لە سایەی ئازادییەكاندا، بەشەكانی كوردستان، ئەركیانە چی بكەن؟ لە وەڵامدا دەڵێین:
هەقە، هەموو لایەنە سیاسییەكان، لە هەر بەشێكدا كۆبوونەوەی بەرپرسانە بكەن و بە چاوپۆشین لەوەی ڕێبازی پەیەدەیان قبووڵە یان نا، هەڵوێستی هاوبەشیان بۆ پشتیوانیی سەنگەرەكانی بەرەنگاریی ڕۆژئاوا هەبێت.

هەق وایە، بۆ كۆمەككردن، تەواوی توانای حزبی و، میللی و، ئابووری و ڕاگەیاندنی بۆ بخرێتە كار، بۆ بەهاناوەچوونی لێقەوماوانی ڕۆژئاوا و بۆ شەڕڤانانیش… بەهاناوەچوونی كۆبانیی گەمارۆدراو، شانازییەكی گەورەی نەتەوەیی بوو. ئێستا نەك كۆبانی، بەڵكوو هەموو ڕۆژئاوا كەوتووەتە بەر هێرشێكی فراوانی مەترسیداری چارەنووسساز. دەزانین بەبێ ئەمریكا، كاتی خۆی پێشمەرگە نەدەگەیشتە كۆبانی.

ئێستا ئەمریكا، لەبەر توركیا، هەمان كاری پێ ناكرێ. بەڵام…
ناكرێ، ئەم ئەزموونە جێئومێدەی ڕۆژئاوا، لەم سەردەمەی جیهانگیریدا، بە دەردی ڕاپەڕینی سمكۆ، شێخ مەحموود، بارزانییەكان، كۆماری مەهاباد و شۆڕشی ئەیلوول ببرێ و پاساو بهێنرێتەوە بۆ هەڵوێست وەرنەگرتن یان كۆمەك نەكردن. بۆ ڕابردوو، پاساو زۆرە، كە كورد بۆ لە كاتی تەنگانەدا، هیچی بۆ هاونەتەوەكەی لە كاتی شكستدا پێ نەكراوە. بەڵام لەم سەردەمەدا، پاساوهێنانەوە بۆ خۆدزینەوە، لە پشتیوانیكردنی ڕۆژئاوای كوردستان شەرمەزارییە. بۆیە، كوردە هاوار… هاوارە

جیهان

ترەمپ: پێگە كۆمەڵایەتییەكان دادەخەین


خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆكی ئەمریكا هەرەشەی سەپاندنی چاودێری بەسەر پێگە كۆمەڵایەتییەكان و تەنانەت داخستنیشیان دەكات، ئەمەش دوای ئەوەی (تویتەر) ئاماژەی بە ناڕاستی دوو تویتی سەرۆك كردبوو.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە تویتێكیدا لەڕێی تۆڕی كۆمەلایەتی (تویتەر) بڵاویكردەوە:”كۆمارییەكان وا هەست دەكەن پێگە كۆمەڵایەتییەكان بە تەواوەتی دەنگی موحافیزكارەكان كپ دەكات”.

بە وتەی ترەمپ:”دەست دەكەین بە ڕێكخستیان یان داخستنیان، چونكە بینیمان هەوڵیاندا چی بكەن و لە ساڵی 2016دا دووچاری شكست بوون، بۆیە ڕێگەنادەین بە دووبارەبوونەوەی ڕوداوێكی زیاتر ئاڵۆز”.

دوو شەممەی ڕابردوو، پێگەی كۆمەڵایەتی (تویتەر)، هۆشداریی دایە بەشداربووەكانی لە تویتەكانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا كە بەپێی پێگەكە”ڕەنگە بەلاڕێدابەربن”، ئەمەش بە ڕووداوێكی بێپشێینە دادەنرێت، دوابەدوای ئەوەش ترەمپ (تویتەر)ی بە دەستوەردان لە هەڵبژاردنەكان و كپكردنی ئازادی ڕادەربڕین تۆمەتباركرد.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

لە ئەمریكا، ژمارەی ئەو كەسانەی بەهۆی كۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە 100 هەزار كەسی تێپەڕاند


خەڵك-بەشی هەواڵ

بە گوێرەی دواین ئامار، تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە پێنج ملیۆن و 709 هەزار و 518 حاڵەت.

بە گوێرەی ئامارە جیهانییەكان، تاكو كاتژمێر 2:30ی پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ چوار شەممە ژمارەی تووشبووانی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە پێنج ملیۆن و 709 هەزار و 518 حاڵەت، لەو ژمارەیەش سێ سەد و پەنجا و دوو هەزار و 750 حاڵەتی گیانلەدەستدانیش هەبووە.

لەسەر ئاستی وڵاتانی جیهان، ئەمریكا زۆرترین ڕێژەی تووشبوون بە پەتاكەی تێدا تۆماركراوە و گەیشتووەتە ملیۆنێك و 725 هەزار و 808 كەس و سەد هەزار و 625 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.

ڤایرۆسی كۆرۆنا نەخۆشییەكی كوشندەیە و مانگی 12ی ساڵی ڕابردوو لەشاری وۆهانی وڵاتی چین سەریهەڵداو لەئێستاشدا لە زیاتر لە 200 وڵات و ناوچەی جیهان بڵاوبووەتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

بومەلەرزە دەریای ناوەڕاست دەهەژێنێت


خەڵك-بەشی هەواڵ

 

بەڕێوبەرایەتی كارەساتی سروشتیی و دۆخی لەناكاو ڕایدەگەیەنێت، كاتژمێر 4:9 خولەكی بەرەبەیانی ئەمڕۆ چوار شەممە، بوومەلەرزەیەك بەگوڕی ٤،٩ پلە لەسەر پێوەری ڕێختەر دەریای ناوەڕاستی هەژاند.

بەڕێوبەرایەتی كارەساتی سروشتیی و دۆخی لەناكاو لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، چەقی بوومەلەرزەكە لە دووری ٢٩٥ كیلۆمەتر لە شارۆچكەی داتچای سەربە پارێزگای موغڵا و لە قوڵایی ٦،٠٥ كیلۆمەتر بووە.

ئاشكراشیكرد، لە كاتژمێر ٠٣:٤٠ی بەرەبەیانیش، بوومەلەرزەیەك لە نزیك ئەو ناوچەیە بەگوڕی ٤ پلە ڕوویدا بوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان