ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

پۆل بریمەر: ئۆباما عیراقی پێشكەشی ئێران و داعش كرد، ترەمپیش سوریا

خەڵك – بەشی هەواڵ

حاكمی مەدەنی عیراق لە دوای پڕۆسەی ئازادكردنی عیراق لەلایەن ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی لە دوای ساڵی 2003 ڕایدەگەیەنێت، كاتێك ئۆباما سەرۆكی ئەو كاتی ئەمریكا بڕیاریدا هێزەكانی وڵاتەكەی لە عیراق بكشێنێتەوە عیراقی پێشكەشی ئێران و داعش كرد.

پۆل بریمەر حاكمی مەدەنی عیراق لە دوای پڕۆسەی ئازادكردنی عیراق لەلایەن ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی لە دوای ساڵی 2003 سەبارەت بە دوا پێشهاتەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بڕیاری سەركردەكانی ئەمریكا لەوبارەیەوە ڕایدەگەیەنێت:” كاتێك باراك ئۆباما سەرۆكی ئەمریكا بڕیاریدا سوپای ئەمریكا لە یعراق پاشەكشەبكات، ئەو وڵاتەی كردە دیاری بۆ ئێران و داعش”.

بریمەر دەشڵێت:” كاتێكیش دۆناڵد ترەمپ بڕیاریدا سوپای ئەمریكا لە سوریا پاشەكشە بكات، هەمان هەڵەی باراك ئۆبامای دووبارە كردەوە، بەوپێیەی هەژموونی ئێران لەو وڵاتەدا فراوانە و مەترسی داعشیش كۆتایی نەهاتووە”.

ئۆتۆمبێل و تەکنەلۆژیا

حەزدەكەیت بچی بۆ مەریخ؟ ئەوا لەئێستاوە ناوی خۆت تۆمار بكە

خەڵك – لوقمان غەفوور

ئیلۆن ماسك زانا و ئەندازیار و بزنسمانی ئەمریكایی لەبواری تەكنۆلۆژیای گەردوونی، پلانی هەیە كە یەك ملیۆن كەس تا ساڵی 2050 لەڕێگەی 3 كەشتی ئاسمانی جۆری (Starship) بگەیەنێتە سەر مەریخ.

ماسك ئەمڕۆ 18ی نۆڤێمبەر، دەڵێت:”هیوادرم بنیاتی 1000 كەشتی گەردوونی بكەم لە ماوەی 10 ساڵدا كە هەر ساڵەی 100 كەشتی دەكات”.

هەروەها ئەوەشی خستەڕوو كە ئامانج لەم كارەی ئەوەیە هەر ڕۆژەی 3 كەشتی لە خەڵكی سەر زەوی لە تەكساس-ەوە ڕەوانەی مەریخ بكات بۆ هەر كەسێك ئارەزووی گەشتی سەر مەریخ-ی هەبێت.

 

لە نوسینێكدا ئاماژەی بەوەشداوە پێوستە ببێت بە نموونە كە هەركەسێك بتوانێت و گەر بیەوێت گەشتی سەر مەریج بۆ خۆی دابین بكات، هەروەها هەموو كەسێك بە شێوەی قەرزیش بێت ئەتوانێت ئەو دەرفەتە لە كیس خۆی نەدات، گەر نەتوانێت لەو كاتەدا كرێی سەفەرەكە بدات.

ئیلۆن بەرنامەكەی وایە كە هەر كەشتییەك توانای هەڵگرتنی 100 كەسی هەیە لەگەڵ 100 میگا تۆن ماددەی خۆراكی بۆ سەر مەریخ.

سیستمی كەشتییەكەش 22 مووشەكی پێوەیە كە پاڵپشتی ڕۆیشتنەكەی دەكات و درێژی كەشتییەكەش نزیكەی 3887پێ (118) مەترە و تێچووی هەر گەشتێك 1 ملیۆن دۆلارە، كەدەشێت كەسێك بە 100 هەزار دۆلار بگاتە سەر مەریخ، بەپێی خشتەی زەمەنی مانگی سێبتێمبەری 2020، یەكەم گەشت دەست پێدەكات.

ئیلۆن ریف ماسك-49 ساڵ، زانا و ئەندازیار و بزنسمانی بواری تەنكنۆلۆژیای گەردوونی ئەمریكی، خاوەن و سەرۆكی جێبەجێكاری دیزاینی كەشتی ئێكس
(Ship X)  سەرۆكی جێبەجێكار و ئەندازیاری بەرهەمی تێسلا، بەڕێوەبەری كۆمپانیای بۆرین و دامەزرێنەری هاوبەشی نیۆرلینك، دامەزرێنەری ئۆپن ئەی ئێل.

ماسك، لەساڵی 2016 لە لایەن گۆڤاری فۆربس لە لیستی 21ی بەهێزترین كەسایەتییەكانی جیهاندا بوو.

لە ساڵی 2018 هەڵبژێردرا بە هاوڕێی كۆمەڵەی پادشایی (FRS).

ساڵی 2019 ، پلەی یەكەمی بەدەستهێنا لە لیستی باشترین داهێنەرەكانی جیهان.

بەپێی گۆڤاری فۆربس سەروەتەكەی 23ملیار و 600 ملیۆن دۆلارە و بە 40 هەمین ملیاردێری جیهان ناساندویەتی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئێران: بێ ئه‌وه‌ی به‌خۆی بزانێت، 6 فڕۆكه‌ی ئێف-35 چۆته‌ وڵاته‌كه‌یه‌وه‌

خەڵک – لوقمان غەفوور

وەزیری دەرەوەی ڕوسیا، ڕۆژی 17ی جێنیوەری ڕایگەیاند، بەپێی ڕاپۆرتێكی ئێران لەو كاتەی كە فڕۆكە ئۆكرانییەكە كەوتووەتە خوارەوە، چەند فڕۆكەیەكی ئێف – 35 لەناو خاكی ئێران-دا بوون.

بەپێی ڕاپۆرتێكی دەیلی ستار، ئێران، لەسەر زاری “سێرگی لاڤرۆڤ” وەزیری دەرەوەی ڕوسیا، دانی بەوەداناوە، لەوكاتەدا كە ئێران فڕۆكە ئۆكرانییەكەی بە مووشەكی زەمینی خستووەتە خوارەوە، نائارام بووە لەوەی  زیاتر لە 6 فڕۆكەی ئیف – 35 لەناو خاكی ئێران بەبێ هیچ بەرگرییەك هاتووچۆیان كردووە.
وەزیری دەرەوەی ڕوسیا وتوویەتی: “هەرچەندە ئەم زانیارییانە نەسەلمێنراون، بەڵام ئەگەری تێدەچێت”.

كاتژمێر 6:12 سەرلەبەیانی ڕۆژی 8ی جێنیوەری فڕۆكەی بۆینگ 737 لە فڕۆكەخانەی ئیمام خومەینییەوە بە 176 سەرنشینەوە كە 9 كەسیان تیمی فڕۆكەكەبوون كەوتەخوارەوە و تێكڕای كەسەكانی نێو فڕۆكەكە گیانیان لەدەستدا.
كەوتنەخوارەوەی ئەم فڕۆكەیەی هێڵی ئاسمانی ئۆكرانیا، قەیرانێكی قووڵی تووشی كاربەدەستدانی ئێران كرد، كە بووە هۆی ناڕەزایی و خۆپیشاندانی گەورە لە تاران لەماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا.

ڕۆژی 9ی جێنیوەری گۆڤاری نیوزویك ڕاپۆرتێكی بڵاوكردەوە كە ئەو فڕۆكە ئۆكرانییەی ڕۆژی 8ی جێنیوەری كەوتووەتەخوارەوە و 176 سەرنشین تیایدا گیانیان لەدەستدا بەهۆی لێدان بە مووشەكەوە بووە.
بەپێی ڕاپۆرتەكەی نیوزویك فڕۆكە ئۆكرانییەكە بەهۆی لێدانی مووشەكی زەمینی (TOR-M1) ی دروستكراوی ڕوسی خراوەتە خوارەوە كە سیستمێكی مووشەكی بەرگری كورت مەودایە، فڕۆكەی بێ فڕۆكەوان و كۆپتەر توانای تەقاندنی هەیە و لەسیستمی ناتۆدا بە (Gauntlet) تۆماركراوە.

دوو ڕۆژ دوای ڕووداوەكە سێ بەرپرسی باڵای پێنتاگۆن و سی ئای ئەی و هەواڵگری عیراقی بە گۆڤاری نیوزویك-یان ڕاگەیاند كە ئەو فڕۆكەیەی بە 176 سەرنشینەوە كەوتووەتە خوارەوە بە هۆی سیستمی بەرگری مووشەكییەوە كەوتۆتەخوارەوە نەك هەڵەی تەكنیكی.

سەرچاوەیەكیش لە پێنتاگۆن بە نیویۆرك تایمز-ی وتووە هەرچەندە سەرلەبەری ئەو هەواڵە ناڕاستە، بەڵام لەئێستادا جگە لەئەمریكا، چەند وڵاتێكی تری وەك ئیسرائیل و بەریتانیا و ژاپۆن هەمان فڕۆكەیان هەیە.
سەرچاوەكە دەشڵێت:”كەواتە ئەگەر واشبێت، سەلمێنەری ئەوەیە ئێف – 35 ئەتوانێت ئەركی خۆی جێبەجێ بكات و بێئەوەی ڕاداری وڵاتان كەشفی بكات، بچێتە ئاسمانی وڵاتان”.

هەرچەندە پێشتر بەپێی ڕاپۆرتێكی “كریستیان تریبرت” ڕۆژنامەنووسی لێكۆڵەرەوەی هەواڵگری “زە نیویۆرك تایمز”، چەند لێكۆڵینەوەیەكی لەسەر ڕووداوەكە كردبوو ئەویش دوای ئەوەی چەند گرتەیەكی تری ڤیدیۆیی چنگ كەوت كە ساتی تەقاندنی مووشەكەكە نیشان دەدات.
بەڵگەگان ئەوەی نیشاندا كە مووشەكەكە لە بنكەیەكی سیستمی بەرگری ئاسمانی ئێرانی لە باكوری خۆرهەڵاتی شارۆچكەی باراند، دەرچووە و پاش چەند چركەیەك فڕۆكەكەی پێكاوە.

بەپێ لێكۆڵینەوەیەكی تری هەواڵگری ئەمریكی ڕۆژی 8ی جێنیوەری، (دە) فڕۆكەی تر لە فڕۆكەخانەی ئیمام خومەینی تارانەوە فڕیون و بەو هێڵەدا ڕۆیشتوون، بەڵام تەنیا ئەو فڕۆكەیە لێیدراوە.
هەروەها پێشتر ڕۆژنامەی “زە دیترۆیت” لە ڕێگەی هەواڵگری ئێرانییەوە ئەوەی دەستكەوت لە ئەنجامی لێكۆڵینەوەی ناوخۆی هێزە چەكدارەكانی ئێرانەوە، ڕاداری بنكەی هێزی بەرگری ئاسمانی لە شارۆچكەی (باراند)، فڕۆكەكەی بە فڕۆكەی بێ فڕۆكەوان خوێندۆتەوە و ڕاستەخۆ ئۆپراسیۆنی خستنەخوارەوەیان ئەنجامداوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ترەمپ زۆر بەوردی باس لە ساتى كوژرانی قاسم سولەیمانی دەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
تۆڕی (CNN)ی ئەمریكایی، تۆمارێكی ڤیدیۆیی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی وڵاتەكە لە میانی ئێوارەخوانێك بۆ كۆكردنەوەی كۆمەك لەگەڵ كۆمارییەكان لە باشووری فلۆریدا، بڵاودەكاتەوە.

ئەمەش دەركەوتووترین قسەكانی سەرۆكی ئەمریكان:

-كامێراكان لە دووری چەندان میل لە ئاسمانەوە”ترەمپ دەڵێت گۆێی لە بەرپرسە سەربازییەكان بووە لەكاتی بینینی هێرشەكەدا”.

-ئەوان پێكەوەن گەورەم”بەرپرسە سەربازییەكان پێیان وتم”.

-گەورەم دوو خولەك و 11 چركەیان لەبەردەستدایە. هیچ پەرچە كردارێك نییە.. دوو خولەك و 11 چركە بۆ دەربازبوون و ژیان، گەورەم ئەوان لەنێو ئۆتۆمبێلەكەدان، ئۆتۆمبێلێكی گوللـەنەبڕ، گەورەم نزیكەی دوو خولەكیان هەیە بۆ ژیان، گەورەم 30 چركە 10، 9، 8، …

-دواتر لەپڕ پومممممممممم گەورەم سڕدرانەوە.

-ئەو دەبوو تیكنەشكێت.

-دوان بە نرخی یەك”وەك ئاماژەیەك بە لێدانەكە كە فەرمانی بە ئەنجامدانی كرد و بووە مایەی كوژرانی ئەبو مەهدی موهەندیس جێگری سەرۆكی حەشدی شەعبی لە عیراق لەگەڵ سولەیمانی.

-(سولەیمانی) شتی خراپی لەسەر دەوڵەتەكەمان دەوت..چەند قسەی وەها پڕوپوچمان گوێ‌ لێبوو؟

-(سولەیمانی) تیرۆریستێكی ناسراو بوو، لە لیستی ئێمەدابوو، دەبوو ئەو لە وڵاتەكەی خۆی بێت.

 

أ.ج

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان