ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

بێگەرد تاڵەبانی: كێ‌ ویژدان مردووە؟

خەڵك – بەشی هەواڵ

بێگەرد تاڵەبانی وەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاوى حكومەتی هەرێم لە لاپەڕەی فەڕمی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك بڵاویكردووتەوە، جووتیارێكی پارێزگای هەڵەبجە لە نووسینگەكەی سەردانی كردووە و پێی ڕاگەیاندووە، دڵخۆش بوون بە بڕیاری قەدەغەكردنی هاوردەكردنی هەنار، بەڵام ویژدان مردووەكان بە قاچاغ هاوردەی دەكەن.

بێگەرد تاڵەبانی ئەوەشیخستووەتەڕوو، ئێمە لەسەرمانە بڕیار لە قەدەغە كردنی هاوردە كردن، یان زیاد كردنی ڕسوماتی گومرگی بدەین. جێبەجێكردنیشی دەكەوێتەئەستۆی چەند لایەنێك كە ئەركیانە سنوورەكان بپارێزن و ڕێگە لە بەڕەسمی و بە قاچاغ هێنان بگرن.

 

دەقی نووسینەكەی بێگەرد تاڵەبانی:

 

كــــــــــــێ ویــــــــــژدان مـــــــــــردووە؟

جووتیارێك هاتە نووسینگەكەم، سێ دانە هەناری بەدەستەوە گرتبوو، هەرسێكیانی لەسەر مێزەكەم دانا، نووسراوێكیشی پێ بوو دایە دەستم وتی: ئەمە داواكاریی هەزار خاوەن باخی هەناری سنووری پارێزگای هەڵەبجەیە.

هەروەها وتی: هەموومان دڵخۆش بووین بەو بڕیارەی سەبارەت بە قەدەغەكردنی هاوردە كردنی هەنار داتان. نرخی هەنار لە بازاڕ گۆڕا. دڵمان بە بەرهەمەكەمان و داهاتی باخەكانمان خۆشبوو. پێمان وابوو ئەمساڵ جیاواز لە ساڵانی پێشوو قازانج دەكەین،كەچی ویژدان مردووەكان لێناگەڕێن بەری ڕەنج و ماندوو بوونەكەمان بچنینەوە و لەم جۆرە هەنارانە لە دەرەوە بە قاچاغ هاوردە دەكەن.

لە میانی خوێندنەوەی داواكارییەكە و قسەكانیش تێگەتیشتم، مەبەستی لە ویژدان مردووەكان لەو كەسانەیە كە بە قاچاغ هەنار لە دەرەوەی كوردستانەوە هاوردە دەكەن.

ئەمە یەكەمجار نییە، كە خەڵكانی هەلپەرست لە كاتی قەدەغە كردنی هەر بەروبوومێك بە قاچاغ هاوردەی دەكەن. بەمەش زیان بە بەرهەمی ناوخۆیی دەگەیەنن.

ئەمە بەشێكی پەیوەندی بە ویژدان مردوویی خەڵكانێكی هەلپەرستەوە هەیە. بەشێكیشی پەیوەندی بە بوونی كە متەرخەمی لە جێبەجێكردنی بڕیارەكان هەیە.

ئێمە لەسەرمانە بڕیار لە قەدەغە كردنی هاوردە كردن، یان زیاد كردنی رسوماتی گومرگی بدەین. جێبەجێكردنیشی دەكەوێتەئەستۆی چەند لایەنێك كە ئەركیانە سنوورەكان بپارێزن و ڕێگە لە بەڕەسمی و بە قاچاغ هێنان بگرن.

ئەوەی ئێمە لەدەستمان هات ئەوەیە كە داوا لە سەرۆكایەتی ئەنجوومەنی وەزیران بكەین دەزگا و دامەزراوەكان ڕاسپێرن ئیجرائاتی پێویست بكەن بۆ قایمكردنی سنوورەكان و سزدانی ئەو كەسانەی سەرپێچی بڕیارەكان دەكەن.

هەر بەڕاستی ویژدان مردوو ئەو كەسانەن كە چاو دەبڕنە ڕەنج و ماندوو بوونی جووتیاران كە سێ وەرز ڕەنج لەگەڵ باخ و بەرهەمەكانیان دەكێشن.

هەمووان دڵنیا دەكەین كە بێدەنگ و كەمتەرخەم نابین و ئەو پەڕی هەوڵ دەدەین تا جووتیارەكانمان بەری ڕەنج و ئارەقەی ناوچەوانی خۆیان بە ئاسوودەیی بخۆن.

ئابوری

یاسایەكی پەڕلەمان ناڕەزایی لێ‌ دەكەوێتەوە
خەڵك؛ بڕی پارە و وردەكاری تاپۆكردنی خانووە زیادەڕۆكان بڵاودەكاتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
یاسای تاپۆكردنی خانووە زیادەڕۆكان، كە لە پەڕلەمانی كوردستان دەرچووە ناڕەزایی هاووڵاتیانی لێ‌ دەكەوێتەوە و بە “نادادپەروەرانە” وەسفی دەكەن و ئەندامێكی لیژنەی كاروباری یاسایی لە پەڕلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، یاسای تاپۆكردنی زیادەڕۆكان تەنها بۆ خانووە یان ئەوانەی هێشتا تەواو نەكراون، واتە بۆ زەوی نیە.

ڕۆژان محەمەد كەریم، ئەندامی لیژنەی كاروباری یاسایی لە پەڕلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەپێی یاسای تاپۆكردنی خانووە زیادەڕۆكان، تەنها لەناوچە زیادەڕۆكان خانووی تەواوكراو یان ئەوانەی هەیكەلن و بەشێكیان تەواو نەكراون دەگرێتەوە و زەوی ناگرێتەوە.

وتیشی، “بەرامبەر تاپۆكردنی ئەو خانووە زیادەڕۆیانە لە پارێزگاكان بڕی (15-30) هەزار و شارۆچكەكان (10-15) هەزار و شارەدێیەكان لە نێوان (5-8) هەزار دینار بۆ هەر مەتر دووجایەك دیاریكراوە، هەروەها لە یاساكەدا ڕەچاوی هەندێك شوێن و یەكەی نیشتەجێبوون كراوە، كە پێشتر لەلایەن ڕژێمی پێشووە ڕووخێنراوە یان بەهەر هۆكارێكی دیكە زیانیان بەركەوتووە و بۆتەوە بە زەوی، ئەوانە بەهەمان شێوە تاپۆ دەكرێن”.

ڕاشیگەیاند، ئەو زەویانەی لە گەڕەكێكدا هەموو بۆتە خانوو تەنها ئەو زەویە یان چەند پارچە زەویەك ماوە، ئەگەر خاوەنەكەی بەڵگەنامەی پێویستی لەسەری هەبوو، كە زەویەكەی بەناوەوەیە ئەوا بۆ تاپۆكردنی ئەو زەویە ڕێژەی 50%ی نرخی ڕاستەقینەی لێ وەردەگیرێت، ئەوجا تاپۆ دەكرێت.

لای خۆشیانەوە ژمارەیەك هاووڵاتی لە سلێمانی بۆ (خەڵك) ڕایانگەیاند، كە لە ساڵانی سەردەمی قەیرانی دارایی زەوییان لە ناوچە بێ‌ تاپۆكان كڕیوە بەو پێیەی لە شارەوانی (فۆڕم)ی هەیە و بەهۆی قەیرانەوە نەتوانراوە بیكەن بەخانوو، بەڵام لە یاسا نوێیەكەدا تاپۆكردنی زەویەكان نایانگرێتەوە.

ڕاشیانگەیاند، كە ئەو زەویانە كەوتوونەتە سنووری شارەوانیەكان و هیچ كێشەیەكیان نییە و لە شارەوانی فۆڕمیان بۆ كراوە و بەناویانەوەیە، بەڵام یاسا نوێیەكە ڕێگەیان پێ‌ نادات تاپۆی بكەن و ئەوانەشی لەناو گەڕەكێكن و تاپۆكردنەكە دەیانگرێتەوە پارەیەكی زۆر وەردەگرن بەرامبەر تاپۆكردنی، كە 50%ی نرخی زەویەكەیە.

دەشڵێن: “ئەوە نادادپەروەریە بەرامبەرمان، چونكە ئەگەر زەویەك لەو ناوچانە بایی 20 هەزار دۆلار (2 دەفتەر) بێت دەبێت بۆ تاپۆكردن بڕی (یەك دەفتەر دۆلار) بدەین”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

پەڕلەمان بڕیار لەسەر هەڵوەشاندنەوەی مووچەی پلەباڵاكان دەدات

خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆكی پەڕلەمانی عیراق ڕایدەگەیەنێت، سبەینێ‌ دەنگ دەدرێت لەسەر سێ‌ یاسا و ئیمتیازی دارایی پلەباڵاكان هەڵدەوەشێنرێنەوە.

محەمەد حەلبوسی، سەرۆكی پەڕلەمانی عیراق لە كۆبوونەوەی ئەمڕۆی پەڕلەمان ڕایگەیاند، كە سبەینێ‌ پەڕلەمان كۆدەبێتەوە بۆ پەسەندكردنی سێ‌ پڕۆژە یاسای.

ڕاشیگەیاندووە، كە دەنگ دەدرێت لەسەر یاسای هەڵوەشاندنەوەی ئیمتیازی دارایی بەرپرسانی دەوڵەتی عیراق و یاسای بەدەستهێنانی نایاسایی و هەمواركردنەوەی یاسای دەستەی دەستپاكی.

جەختیشی كردۆتەوە، كە كاتی لێپرسینەوە لە وەزیرانی پیشەسازی و كانزاكان لەگەڵ كشتوكاڵ دیاری دەكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

حكومەتی هەرێم بڕیارێكی دەربارەی فەرمانبەرانی گرێبەست دەركرد

خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، پشتیوانی لە پڕۆژەی چاكسازی وەزارەتی پێشمەرگە دەكات و دەشڵێت: “هەرێم سازش لە ماف و دەسەڵاتە دەستوورییەكان ناكات”، هاوكات بڕیاریدا بە پێكهڵنانی لیژنەیەك بۆ بەدواداچوونی بابەتی كارمەندانی گرێبەست.

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە ڕایگەیاندووە، ئەمڕۆ چوار شەممە 13-11-2019 ئەنجوومەنی وەزیران بە سەرپەرشتی مەسرور بارزانی، سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیران و ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكی ئەنجوومەن كۆبووەوە.

ڕاشیگەیاندووە، شۆڕش ئیسماعیل وەزیری كاروباری پێشمەرگە ڕاپۆرتێكی دەربارەی پێكهاتەی وەزارەت و میلاك و خەرجییەكان و هەنگاوەكانی پڕۆژەی چاكسازی لە بواری كاروباری پێشمەرگە خستەڕوو، ئەنجومەنی وەزیران بڕیاریدا لیژنەیەك بە سەرۆكایەتی سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیران و ئەندامێتی جێگری سەرۆك وەزیران و وەزیرانی ناوخۆ و كاروباری پێشمەرگە و دارایی و ئابووری بۆ بەدواداچوونی بڕگەكانی ڕاپۆرتەكەی وەزارەتی پێشمەرگە پێكبهێنرێت و دواتر بڕیاری پێویستی لەبارەوە بدرێت.

لە سەر پاراستنی دەسەڵات و مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان ئاماژە بۆ ئەوەشكراوە، كە بە هیچ شێوەیەك سازشیان لە سەر ناكرێت.

ئەنجوومەنی وەزیران بڕیاریدا لیژنەیەك بۆ بەدواداچوونی بارودۆخی كارمەندانی گرێبەست پێكبهێنێت، بۆ ئەوەی دواتر دەرئەنجامی بەدواداچوونەكە بخاتە بەردەم ئەنجوومەنی وەزیران.

ئەمە لەكاتێكدایە، كە ئەمڕۆ پەڕلەمانی كوردستان كۆبووەوە و خوێندنەوە بۆ پڕۆژە بڕیاری تایبەت بە هەمیشەیی كردنی فەرمانبەرانی گرێبەست كرا و لە ڕاگەیەنراوێكیشدا دەڵێت: “وەڵامی حكومەت ئەرێنی بووە لەبارەی لەئەستۆگرتنی پاشخانی دارایی و دوو هەفتە دەدرێتە حكومەت بۆ وەڵامدانەوەی”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان