ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

فرۆشتنی جبس لە فرۆشگای خوێندنگەكان قەدەغە كرا
پسپۆڕێكی خۆراك كاریگەریەكانی جبس لەسەر منداڵ ئاشكرادەكات


خەڵك- بەشی هەواڵ
جبس لەكۆمەڵێك پێكهاتە پێكدێت وەكو، (زەیت، خوێ، موادی پارێزەر، تام وڕەنگ و بۆن، نیشاستە) كە بەشێوازێكی ناتەندروست مامەڵەی لەگەڵ بكرێت كاریگەری لەسەر تەندروستی مرۆڤ بەگشتی و منداڵ بەتایبەتی دەبێت ئەگەر ڕێژەیەكی زۆر بەكاربهێنرێ.

لەشكر حەمید، پسپۆری زانستی خۆراك بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، مندڵ كاتێك جبس دەخوات دەبێتەهۆی ئەوەی ئارەزوی خواردن (ئیشتیها)ی بۆ خواردن نەمێنێت، ئەمەش دەبێتەهۆی ئەوەی بێبەش ببێت لەخۆراكی بەسوود و وەرگرتنی ڕێژەیەكی بەسوود و لەڤیتامین و كانزا و پڕۆتین لەخواردندا.

ڕاشیگەیاند، لەپێكهاتەی جبسدا زەیت بەكاردێت كە (موهدەرەجە) بەهۆی پلەی گەرمی و چەند جار گەرم كردنی زەیتەكەوە دەبێـەهۆی دروست بوونی (ئەڵدیهایدو كیتۆن)، هەروەها كارلێكردنی پێكهاتەی زەیتەكە، كە ئەمەش كاریگەری هەیە لەسەر تەندروستی و دەبێـتە هۆی دروست بوونی نەخۆشیەكانی دڵ و بەرزبونەوەی ئاستی چەوری و زیادبوونی كۆلستڕۆڵ لەجەستەی مرۆڤدا، هەروەها دەبێتەهۆی زیاد كردنی كێش، كە ئەمەش هۆكارە بۆ تووش بوون بەنەخۆشیەكانی شێرپەنجە، هەروەها ماددەی كیمیایی تام و ڕەنگ و موادی پارێزەری تێدایە، كەمادەییەكی كیمیاییە و ئەگەر ڕێژەیەكی زۆر بەكاربێت زیان بەتەندروستی مرۆڤ دەگەیەنێت.

بە وتەی لەشكر حەمید، “بەهۆی زۆر سووربوونەوەی جبس لەناو ڕۆندا دەبێـتە هۆی دروست بوونی ماددەی ئەكریلامید، كە مادەیەكە لەدروست كردنی پلاستیكدا بەكاردێت و زیان بەتەندروستی مرۆڤ دەگەیەنێت و بەرگری ناهێڵێت، هەروەها ڕێژەیەكی زۆر گەرمۆكەی تێدایە، كەدەبێـە هۆی زیادبوونی كێش لەمنداڵدا و بەكارهێنانی تیژی و ترشی بۆ تامداركردنی جبس دەبێتە هۆی كلۆربوون و داخورانی ددانەكان و دروست بوونی حەساسیەت و برینداركردنی دیواری گەدە”.

ئەو پسپۆڕەی زانستی خۆراك دەڵێت: “بەهۆی بوونی ڕێژەیەكی زۆر نیشاستە دەبێتەهۆی بەرزبونەوەی ڕێژەی شەكر لەخوێندا و ئەو منداڵانەی ڕێژەیەكی زۆر جبس بەهەموو جۆرەكانییەوە دەخۆن دەبێتەهۆی ئالودەبون بۆ خواردنی جبس و ئارەزووی خواردنی دیكەی نامێنێت، كە ئەمەش دەبێتەهۆی ئەوەی كەمی ناهاوسەنگی لەپێكهاتە جۆربەجۆرەكانی خۆراكی تەندروستدا”.

ئاماژەی بەوەشكرد، ڕێژەیەكی زۆر خوێ لەدروستی كردنی جبسدا بەكاردێت، كە ئەمەش دەبێتەهۆی بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن و زیان بەگورچیلەكانی منداڵ دەگەیەنێت”.

جەختیشی كردەوە، كە لەبەر ئەم هۆكارانەیە بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی فرۆشتنی جبس بەهەموو جۆرەكانییەوە لەسەرجەم ناوەندەكانی خوێندن بەئەهلی و حكومیەوە قەدەغە كردووە.

ئابوری

پەڕلەمانتارێكی پارتی: كەمكردنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی عیراق هێڵی سوورەو قبوڵی ناكەین


خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەندامێكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان لە پەڕلەمانی عیراق ڕایدەگەیەنێت كە ڕێگەنادەن بەوەی مووچەی فەرمانبەران كەمبكرێتەوە و بە هێڵی سوور وەسفی دەكات.

ئەحمەد سەفار پەڕلەمانتاری پارتی كە ئەندامی لیژنەی داراییە لە پەڕلەمانی عیراق لە گرتەیەكی ڤیدیۆییدا كە لەلایەن ڕۆژنامەنووسێكی عیراقییەوە بڵاوكراوەتەوە، دڵنیایی دەداتە مووچەخۆرانی ناوەڕاست و باشووری عیراق بەوەی ڕێگەنادەن دەستكاری مووچەكانیان بكرێت.

سەفار بۆ فەرمانبەرانی عیراق دەڵێت: “من لەگەڵتانم، من و زۆربەی ئەندامانی لیژنەی دارایی قبوڵی ناكەین دەستكاری مووچەكانتان بكرێت و ئەوەش هێڵی سوورە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

نەوت 40 دۆلاری تێپەڕاند و كاتی پێدانی مووچەش نادیارە


خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕۆژ بەڕۆژ نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان ڕووی لە بەرزبوونەوە كردووە و بەهۆیەوە داهاتێكی زیاتر دەست عیراق و هەرێم دەكەوێت، بەڵام تا ئێستا كاتی دابەشكردنی مووچەی مانگی 2ی فەرمانبەران نادیارە.

بەگوێرەی ڕاپۆرتێك، كە ئاژانسی (ڕۆیتەرز) بڵاویكردۆتەوە، لە بۆرسەی جیهانی نرخی بەرمیلێك نەوتی خاوی برێنت لە ئێستادا 40 دۆلار و 53 سەنتە، ئەوەش لە كاتێكدایە دوێنێ ئێوارە یەك بەرمیل نەوتی برێنت بە 38 دۆلار و 15 سەنت بوو.

هاوكات ھەر ئەمڕۆ نرخی یەك بەرمیل نەوتی ئەمریكیش بە 38 دۆلار و 19 سەنت مامەڵەی پێوەكرا و بە ڕێژەی 12% بەهاكەی بەرزبۆتەوە .

لەگەڵ بەرزبوونەوەی نرخی نەوت داهاتی حكومەتی هەرێم، كە زۆرینەی پشت بە نەوت دەبەستێت زیاد دەكات، بەڵام تا ئێستا هیچ وادەیەك دیاری نەكراوە بۆ دابەشكردنی مووچەی مانگی 2ی فەرمانبەران، سەرەڕای ئەوەی بڕی 400 ملیار دیناریش لە بەغداوە هاتووە بۆ مووچەی فەرمانبەران.

لای خۆشیەوە، د. جوتیار عادل، وتەبێژی فەرمی حكومەتی هەرێم لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، حكومەت لەمساڵدا 4 مووچەی داوە نەك یەك مووچە و هەر داهاتێكیش بێتە بەردەستمان تەرخانی دەكەین بۆ مووچە، بەڵام لە ئێستادا داهات كەمبۆتەوە، هەرچەندە ماوەیەكە كەمێك نرخی نەوت بەرزبۆتەوە.

هاوكات، زیاد جەبار، سەرۆكی لیژنەی دارایی لە پەڕلەمانی كوردستان بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، كە لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا پارەی مووچە لە بەغداوە هاتووە بۆ هەرێم و حكومەتی هەرێمیش لە كۆبوونەوەی خۆیدا بڕیاریدا، كە هەر پارەیەك بێتە دەستیان ئەولەویەت بۆ مووچە دەبێت.

ڕاشیگەیاند، كە بەدواداچوونمان بۆ پرسی مووچە كردووە و تا ئێستا وەزارەتی دارایی هیچ خشتەیەكی بۆ دابەشكردنی مووچە ڕانەگەیاندووە و هیچ كاتێكیشی دیاری نەكردووە بۆ دەستپێكردنی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

پەڕلەمانتارێكی پارتی كاتی ڕێككەوتنی عیراق و هەرێم ئاشكرادەكات


خەڵك- بەشی هەواڵ

لە چەند مانگی ڕابردوودا دانوستانی ورد دەربارەی پرسی نەوت و مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێمی كوردستان لە نێوان ھەرێمی كوردستان و بەغدا كراوە و پەڕلەمانتارێكی پارتی ئاشكرای كرد، لەم مانگەدا ڕێككەوتنی كۆتایی دەكرێت.

ڕێبوار ھادی، سەرۆكی لیژنەی یاسایی پەڕلەمانی عیراق بە ماڵپەڕی فەرمی پارتی ڕاگەیاندووە، دانوستانەكانی پێش جەژن لە نێوان ھەرێمی كوردستان و بەغدا تا ڕادەیەكی زۆر بەرەوپێشڤەچوونیان بە خۆیانەوە بینیوە و نزیكن لە ڕێككەوتنی كۆتایی.

ڕاشیگەیاندووە، بڕیارە پڕۆژە یاسای بودجەی گشتی عیراقیش لە ڕۆژانی داھاتوو ڕەوانەی پەڕلەمان بكرێت، ئەگەر بودجە لە پەڕلەمانەوە پەسەند بكرێت، بێگومان پشكی ھەرێمی كوردستانیش دیاری دەكرێت.

وتیشی، “ھەرێمی كوردستان ئامادەیە ڕۆژانە ٢٥٠ ھەزار بەرمیل نەوت ڕادەستی بەغدا بكات، بەڵام بەو مەرجەی شایستە داراییەكانی خەڵكی كوردستان بۆ ئەمساڵ زامن بكرێت”.

ڕێبوار ھادی، ڕوونیشی كردۆتەوە، ھەولێر و بەغدا لەسەر زۆربەی پرسەكان گەیشتوونەتە ڕێككەوتن، بەڵام ھێشتا ڕێككەوتنی كۆتایی ماوە و ئێمە گەشبینین لە ئایندەیەكی نزیكدا واژۆ بكرێت، كە من پێشبینی دەكەم لەم مانگەدا ڕێككەوتنی كۆتایی نێوان ھەرێمی كوردستان و حكومەتی فیدڕاڵ واژۆ بكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان