ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

هۆشداری لە بڕینی مووچە و سەرهەڵدانەوەی پاشەكەوت دەدرێت

خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەندامێكی كورد لە پەڕلەمانی عیراق هۆشداری لەبارەی جارێكی دیكەی بڕینی مووچەی فەرمانبەران لە بەغداوە دەدات و ڕادەگەیەنێت، كارێكی زەحمەت دەبێت ئەمساڵیش بەغدا بڕێك مووچە بنێرێت بەبێ ئەوەی هیچ نەوتێك لە هەرێمەوە بدرێ بە بەغدا، دەشڵێت: “ئێمە بۆ نان و ژیانی خەڵك لە بەغداین نەوەك بۆ پەردەپۆشكردنی هەنگاوی هەڵە”.

د. ڕێبوار كەریم، ئەندامی پەڕلەمانی عیراق لە هەژماری تایبەتی خۆی لە نووسینێكدا بە ناونیشانی (موجازەفە بە نەوت یان بە نانەوە؟) ئاماژەی بەوەكردووە، “لە بەغدا وردە وردە گفتوگۆی بودجەی ساڵی ۲٠۲٠ نزیك دەبێتەوە، بۆ ئێمەی نوێنەرانی كورد لە پەڕلەمانی عیراق سەرەكیترین خەم بریتیە لە بەشە بودجەی هەرێمی كوردستان، بەتایبەتی گەرەنتیكردنی مووچەی فەرمانبەران”.

دەشڵێت: “بەندە باكم بەوە نیە هەرێم نەوت دەدات بە بەغدا یاخود نا، بەڵام زۆر لام گرنگە هیچ لایەكیان هەنگاوێك نەنێن ببێتە هۆی بڕینی مووچەی فەرمانبەران، چونكە لەگفتوگۆكانی ئێستادا قسەی سەرەتای حكومەتی هەرێم ئەوەیە، كە نەوت نادات بە بەغدا، بیانووشی بۆ ئەم بابەتە بریتیە لەوەی دەڵێ نەوت گرنگ نیە، بەڵام بەغدا دەیەوێ ئیرادەمان بشكێنێت و هیچ دەسەڵاتێكمان نەبێت”.

ڕاشیگەیاندووە، هەوڵێكی چڕ لە پەڕلەمانی عیراق هەیە سەبارەت بە تێپەڕاندنی یاسای نەوت و غازی عیراق، بەدڵنیاییەوە ئەگەر كورد لەسەر بڕگەی نەوتی نێو پڕۆژە یاسای بودجەی ساڵێك نەتوانێت ڕێكبكەوێت، ئەوا ئەركی ڕێككەوتن بۆ یاسایەكی گرنگی درێژخایەنی وەها تەواو قورس دەبێت.

ئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، هەرێمی كوردستانیش چاوی لەوەیە وەك جاران هەوڵی دواخستنی دەرچوواندنی یاسای نەوت و غاز بدات، ئەوا ڕەنگە ئەمجارە ئەو هەوڵانە ئاسان نەبێت، چونكە جگە لە هەوڵە ناوخۆییە چڕوپڕەكان، لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیش سندوقی دراوی نێودەوڵەتی زۆر بەوردی چاودێری دەرچوونی ئەو یاسایە دەكات.

ئاشكراشی كردووە، كارێكی زەحمەت دەبێت ئەمساڵیش بەغدا بڕێك مووچە بنێرێت بەبێ ئەوەی هیچ نەوتێك لە هەرێمەوە بدرێ بە بەغدا، ئەگەر حكومەتی عیراقیش ڕازی بێت ئەوا ئەو دۆخە خراپەی عادل عەبدولمەهدی، سەرۆك وەزیرانی تێدایە، خراپتر دەبێ و دەنگی ناڕازی بەرامبەری زیاتر دەبێت.

ئەو پەڕلەمانتارە كوردە دەشڵێت: “جارێكی تر دەیڵێمەوە، نەوت چی لێدەكەن، جارێ كێشەی خۆتانە، بەڵام ڕێگەنادەین ببنەهۆی بڕینی نانی خەڵك، ئەسڵەن ئێمە بۆ نان و ژیانی خەڵك لە بەغداین نەوەك بۆ پەردەپۆشكردنی هەنگاوی هەڵە”.

بۆ وەرگرتنی ڕای حكومەتی هەرێم لەوبارەیەوە (خەڵك) پەیوەندی كرد بە د. جوتیار عادل، وتەبێژی فەرمی حكومەتی هەرێم، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكەی نەدایەوە.

لە ساڵی 2016وە سیستمی پاشەكەوت لە هەرێمی كوردستان پەیڕەو كرا و مووچەی چەند مانگێكی فەرمانبەرانیش نەدرا، حكومەتی هەرێم-یش هۆكارەكەی بۆ بڕینی بودجە و مووچە لەلایەن حكومەتی عیراقەوە گێڕایەوە.

هەفتەی ڕابردوو لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا، د. جوتیار عادل، وتەبێژی فەرمی حكومەتی هەرێم ڕایگەیاند، “دانەوەی پاشكەوتی مووچەی فەرمانبەران یەكێكە لەو بابەتانەی لەگفتوگۆكانماندا لەگەڵ بەغدا باسمان كردوە، بەوپێیەی عیراق بڕیویەتی نەك ئێمە”.

ئاشكراشی كرد، بڕی پارەی مووچەی پاشەكەوتكراوی فەرمانبەران لەنێوان 8 بۆ 9 ملیار دۆلاردایە و داوامان لەبەغدا كردوە ئەو پارەیە بدرێتەوە و بگەڕێنرێتەوە بۆ مووچەخۆران.

ئابوری

پەرلەمانتارێكی كۆمەڵ: پێكەوە دوابڕیاری لەسەر خانەنشینی پەرلەمانتاران دەدەین

خەڵك- بەشی هەواڵ

بەشێك لە پەرلەمانتاران فۆرمی ڕەتكردنەوەی خانەنشینی پەرلەمانتاریان پڕكردووەتەوە و ژمارەیەكی دیكەشیان ئامادەن دەستبەرداری خانەنشینییەكەیان ببن، پەرلەمانتارێكی فراكسیۆنی كۆمەڵی ئیسلامیش دەڵێت”تائێستا بڕیارماننەداوە و پێكەوە بڕیاری كۆتایی دەدەین”.

بەدریە ئیسماعیل بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، هیچ فۆرمێكی فەڕمی و یاسایی لە ناو پەرلەماندا نییە بۆ ئەوەی پڕی بكەنەوە یان ڕەتیبكەنەوە.

وتیشی”ئێمە بڕیاری كۆتاییماننەداوە و كۆبوونەوە دەكەین و پێكەوە بڕیاری كۆتایی دەدەین”.

ڕۆژی 16ی ئەم مانگە پڕۆژەیاسای چاكسازی پەسەندكرا، بەڵام لێكدانەوە و نیگەرانی زۆری لای هاووڵاتیان لێكەوتەوە، چونكە كۆتایی بە كێشەی مووچە و خانەنشینی پلەباڵاكان نەهێنا و پەرلەمانتاران بە 4 ملیۆن و 100 هەزار دینارەوە خانەنشین دەكرێن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

عەبدولستار مەجید: لە پشت دەزگا فەرمییەكانی هەرێمەوە تاڵانی دەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ

عەبدولستار مەجید، سەرۆكی فراكسیۆنی كۆمەڵی ئیسلامی كوردستان ڕایگەیاند، كەسانێكی دەستڕۆیشتوو دەستوەردەدەنە كاروباری گومرگەوە و ئەو كۆنتێنەرانەی دێنە هەرێمەوە بە پارەیەكی كەم گومرگیان دەكەن و دواتر پارەیەكی زیاتر لە كۆمپانیاكان وەردەگرن.

ناوبراو لە وتارێكدا بە ناونیشانی”ئەرێ حكومەت هەیە ؟!” باسی لەوەكردووە، لە ڕۆژانی داهاتوودا بەدواداچوون بۆ ئەو بابەتە دەكەن، چونكە كەسانێك لەسەرو دەزگا ئەمنییەكانەوە تاڵانی دەكەن.

ناوبراو نوسیویەتی”كەسانی دەستڕۆیشتوو دەست وەردەدەنە كاروباری باج و گومرگ و ئەو كۆنتێنەرانەی لە دیوی ئێرانەوە دێتە هەرێمی كوردستان، بە باجێكی ئێجگار كەم لە خاڵە سنورییەكان تێیدەپەڕێنن و دواتر خۆیان لەبەرامبەردا پارەیەكی زۆر لەو كۆمپانیایانە وەردەگرن كە بارەكەیان بە گومرگێكی كەمەوە بۆ ئاودیوی هەرێمی كوردستان كردووە !

ئەی وەزارەتی دارایی لە كویە؟!كێن ئەوانەی لەسەرو حكومەت و لە پشتی دەزگا فەرمییەكانەوە خەریكی ئەم تاڵانییەن ؟!”

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

پارتی بڕیاری بارزانی بۆ خانەنشینی فەرمانبەران ئاشكرادەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
ماڵپەڕی فەرمی پارتی دیموكراتی كوردستان بڕیاری سەرۆك وەزیرانی هەرێم دەربارەی خانەنشینی فەرمانبەران و زیادكردنی مووچەكانیان ئاشكرادەكات و ڕایدەگەیەنێت، حكومەت چاوەڕێی هاتنەوەی سەرۆكی هەرێم دەكات.

سەرچاوەیەك لە بەڕێوەبەرایەتیی خانەنشینی سەر بە وەزارەتی دارایی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بۆ ماڵپەڕی فەرمی پارتی ڕایگەیاندووە، هەر كاتێك سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە داڤۆس بگەڕێتەوە، بڕیارە پڕۆژە یاسای چاكسازی پەسەند بكات، كە پەسەندیشی كرد و لە ڕۆژنامەی فەرمی بڵاوكرایەوە، لە ماوەی 90 ڕۆژدا جێبەجێ دەكرێت.

سەرچاوەكە باسی لەوەشكرد، هەر كاتێك یاساكە بۆ حكومەت گەڕایەوە، ئەو كات بۆ حكومەت ڕوون دەبێتەوە بە هۆی ئەو یاسایەوە چەند پارەی بۆ دەگەڕێتەوە، ئەو كاتیش حكومەت لەسەر ئەو بنەمایە مووچەی خانەنشینی دیاری دەكات.

دەشڵێت: “سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەوەدایە، كە هاوشێوەی بەغدا كەمترین مووچەی خانەنشینی 400 هەزار دینار بێت، بەڵام تا بەرچاومان ڕوون نەبێت بزانین چەند پارەمان بۆ دەگەڕێتەوە ناتوانرێت بڕیاری كۆتایی لەسەر بدرێت”.

سەرچاوەكە ئەوەشی ئاشكرا كرد، ڕایەك لەناو پەڕلەمان هەبوو، كە مووچەی خانەنشینی كەمترینی بكرێتە 300 هەزار دینار، بەڵام حكومەت بەوە ڕازی نەبوو و نیازی وایە بیكات بە 400 هەزار دینار و ئەگەر توانا هەبێت، زیاتریش دەكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان