ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

هۆشداری لە بڕینی مووچە و سەرهەڵدانەوەی پاشەكەوت دەدرێت

خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەندامێكی كورد لە پەڕلەمانی عیراق هۆشداری لەبارەی جارێكی دیكەی بڕینی مووچەی فەرمانبەران لە بەغداوە دەدات و ڕادەگەیەنێت، كارێكی زەحمەت دەبێت ئەمساڵیش بەغدا بڕێك مووچە بنێرێت بەبێ ئەوەی هیچ نەوتێك لە هەرێمەوە بدرێ بە بەغدا، دەشڵێت: “ئێمە بۆ نان و ژیانی خەڵك لە بەغداین نەوەك بۆ پەردەپۆشكردنی هەنگاوی هەڵە”.

د. ڕێبوار كەریم، ئەندامی پەڕلەمانی عیراق لە هەژماری تایبەتی خۆی لە نووسینێكدا بە ناونیشانی (موجازەفە بە نەوت یان بە نانەوە؟) ئاماژەی بەوەكردووە، “لە بەغدا وردە وردە گفتوگۆی بودجەی ساڵی ۲٠۲٠ نزیك دەبێتەوە، بۆ ئێمەی نوێنەرانی كورد لە پەڕلەمانی عیراق سەرەكیترین خەم بریتیە لە بەشە بودجەی هەرێمی كوردستان، بەتایبەتی گەرەنتیكردنی مووچەی فەرمانبەران”.

دەشڵێت: “بەندە باكم بەوە نیە هەرێم نەوت دەدات بە بەغدا یاخود نا، بەڵام زۆر لام گرنگە هیچ لایەكیان هەنگاوێك نەنێن ببێتە هۆی بڕینی مووچەی فەرمانبەران، چونكە لەگفتوگۆكانی ئێستادا قسەی سەرەتای حكومەتی هەرێم ئەوەیە، كە نەوت نادات بە بەغدا، بیانووشی بۆ ئەم بابەتە بریتیە لەوەی دەڵێ نەوت گرنگ نیە، بەڵام بەغدا دەیەوێ ئیرادەمان بشكێنێت و هیچ دەسەڵاتێكمان نەبێت”.

ڕاشیگەیاندووە، هەوڵێكی چڕ لە پەڕلەمانی عیراق هەیە سەبارەت بە تێپەڕاندنی یاسای نەوت و غازی عیراق، بەدڵنیاییەوە ئەگەر كورد لەسەر بڕگەی نەوتی نێو پڕۆژە یاسای بودجەی ساڵێك نەتوانێت ڕێكبكەوێت، ئەوا ئەركی ڕێككەوتن بۆ یاسایەكی گرنگی درێژخایەنی وەها تەواو قورس دەبێت.

ئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، هەرێمی كوردستانیش چاوی لەوەیە وەك جاران هەوڵی دواخستنی دەرچوواندنی یاسای نەوت و غاز بدات، ئەوا ڕەنگە ئەمجارە ئەو هەوڵانە ئاسان نەبێت، چونكە جگە لە هەوڵە ناوخۆییە چڕوپڕەكان، لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیش سندوقی دراوی نێودەوڵەتی زۆر بەوردی چاودێری دەرچوونی ئەو یاسایە دەكات.

ئاشكراشی كردووە، كارێكی زەحمەت دەبێت ئەمساڵیش بەغدا بڕێك مووچە بنێرێت بەبێ ئەوەی هیچ نەوتێك لە هەرێمەوە بدرێ بە بەغدا، ئەگەر حكومەتی عیراقیش ڕازی بێت ئەوا ئەو دۆخە خراپەی عادل عەبدولمەهدی، سەرۆك وەزیرانی تێدایە، خراپتر دەبێ و دەنگی ناڕازی بەرامبەری زیاتر دەبێت.

ئەو پەڕلەمانتارە كوردە دەشڵێت: “جارێكی تر دەیڵێمەوە، نەوت چی لێدەكەن، جارێ كێشەی خۆتانە، بەڵام ڕێگەنادەین ببنەهۆی بڕینی نانی خەڵك، ئەسڵەن ئێمە بۆ نان و ژیانی خەڵك لە بەغداین نەوەك بۆ پەردەپۆشكردنی هەنگاوی هەڵە”.

بۆ وەرگرتنی ڕای حكومەتی هەرێم لەوبارەیەوە (خەڵك) پەیوەندی كرد بە د. جوتیار عادل، وتەبێژی فەرمی حكومەتی هەرێم، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكەی نەدایەوە.

لە ساڵی 2016وە سیستمی پاشەكەوت لە هەرێمی كوردستان پەیڕەو كرا و مووچەی چەند مانگێكی فەرمانبەرانیش نەدرا، حكومەتی هەرێم-یش هۆكارەكەی بۆ بڕینی بودجە و مووچە لەلایەن حكومەتی عیراقەوە گێڕایەوە.

هەفتەی ڕابردوو لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا، د. جوتیار عادل، وتەبێژی فەرمی حكومەتی هەرێم ڕایگەیاند، “دانەوەی پاشكەوتی مووچەی فەرمانبەران یەكێكە لەو بابەتانەی لەگفتوگۆكانماندا لەگەڵ بەغدا باسمان كردوە، بەوپێیەی عیراق بڕیویەتی نەك ئێمە”.

ئاشكراشی كرد، بڕی پارەی مووچەی پاشەكەوتكراوی فەرمانبەران لەنێوان 8 بۆ 9 ملیار دۆلاردایە و داوامان لەبەغدا كردوە ئەو پارەیە بدرێتەوە و بگەڕێنرێتەوە بۆ مووچەخۆران.

ئابوری

نوام چۆمسكی: بایكۆت ئابووری توركیا دادەڕمێنێت

خەڵك – بەشی هەواڵ

فەیلەسوفێكی ئەمریكایی ڕایدەگەیەنێت، بایكۆتكردنی كاڵای توركیایی ئابووری ئەو وڵاتە دادەڕمێنێت.

نوام چۆمسكی نووسەری بەناوبانگ و فەیلەسوفی ئەمریكایی لە پەیامێكدا سەبارەت بە بایكۆتی كاڵای توركیایی بەهۆی هێرشەكانی بۆ سەر ڕۆژئاوای كوردستان و باكووری سوریا ڕایگەیاند، پێویستە هونەرمەندان و نووسەران و ڕۆشنبیرانی جیهان ، بایكۆتی كاڵای توركيايی بكەن و مامەڵەی پێوەنەكەن.

نوام چۆمسكی ئاماژەی بەوەشكرد، ئەگەر بایكۆتی كاڵای توركی بكرێت و بازاڕەكان بەبێ بەرهەمی توركیایی بمێنێتەوە، توركیا تووشی داڕمانی ئابووریی دەبێت، هەروەها بۆ ڕاوەستانی هێرشەكان داوا دەكات توركیا بخرێتە ژێر گوشاری نێودەوڵەتییەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

خەڵك؛ هۆكاری دابەشنەكردنی نەوت ئاشكرادەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەندامێكی لیژنەی نەوت و وزە و سامانە سروشتیەكانی پەڕلەمانی عیراق ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی خۆپیشاندانەكانەوە تا ئێستا لە عیراق وەك پێویست دەست بەدابەشكردنی نەوت نەكراوە، دەشڵێت: “ئەوەی حكومەتی هەرێم لەدوو كۆبوونەوەی خۆی باسی لێوە كرد هیچ دیارنیە”.

غالب محەمەد، ئەندامی لیژنەی نەوت و وزە و سامانە سروشتیەكانی پەڕلەمانی عیراق بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، حكومەتی هەرێم لە دوو كۆبوونەوەی وەزاری خۆیدا بڕیاریدا بە دابەشكردنی بەرمیلێك نەوت بەسەر هاووڵاتیاندا پێش هاتنی سەرما، ئەوە بۆ حكومەت جێدەهێڵم، كە كەی دابەشی دەكات.

وتیشی، “لە ئێستادا حكومەتی عیراق وەك پێویست دەستی بە دابەشكردنی بەشە نەوتی ساڵانەی خۆی بۆ پارێزگاكان نەكردووە، بەهۆی خۆپیشاندانەكانەوە زیاتر سەرقاڵی ئەو دۆخەن، كە ئێستا عیراقی پێدا تێپەڕدەبێت”.

ڕاشیگەیاند، ئەگەر حكومەتی هەرێم 250 هەزار بەرمیل نەوتەكەی خۆی ڕادەستی بەغدا بكات، ئێمە دەتوانین زیاتر لەوەی ئێستا بڕیارە ڕەوانە بكرێت داوای بكەین، هەڵبەتە ئەگەر كێشەی سیاسی ڕێگری لێنەكات.

ئاشكراشیكرد، ئێمە بە فەرمی نووسراومان بۆ وەزارەتی نەوت كردووە بۆ ڕەوانەكردنی بەشە نەوتی هەرێم، هەروەها لەگەڵ جێگری بەڕێوەبەری دابەشكردنی سووتەمەنی وەزارەتی نەوتیش لەسەر خەتین.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

شارەوانی سلێمانی بڕیارێك دەربارەی فڕێدانی خۆڵ و خاشاك دەردەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆكایەتی شارەوانی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، كە چەند شوێنێك دیاری كراوە بۆ فڕێدانی خۆڵ و خاشاكی بیناسازی.

سەرۆكایەتی شارەوانی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، “ئاگاداری هاووڵاتییانی خۆشەویستی شاری سلێمانی و دەورووبەری دەكەین، كە بە شێوەیەكی فەمی ئەم شوێنانەی لای خوارەوە تەرخانكراوە بۆ فڕێدانی خۆڵ و خاشاكی بیناسازی.”

ئاشكرای كردووە، شوێنەكانی فڕێدانی خۆڵ و خاشاك بریتین لە ( كانی شەكراو لە قرگە، تانجەرۆ نزیك (گمر صحی)، تاڤگە پشتی وێستگەی كارەباكە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان