ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

پەڕلەمانتارێكی یەكێتی: بەغدا زوڵم لە هەرێم دەكات
دوو بەڵگە لەسەر ڕێژەی دانیشتووانی هەرێم ئاشكرا دەكرێت


خەڵك- بەشی هەواڵ
پەڕلەمانتارێكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان پێیوایە ئەگەر حكومەتی فیدڕاڵی پشت بەو پشكە ببەستێت لە بودجەدا، كە لەلایەن حەیدەر عەبادی، سەرۆك وەزیرانی پێشووەوە بۆ هەرێمی كوردستان دیاری كراوە، زوڵم لە هەرێم دەكرێت، پشكەكەشی بە هەنگاوێكی “نایاسایی” لەقەڵەمدا.

شیروان میرزا، پەڕلەمانتاری یەكێتی لە پەڕلەمانی عیراق، لە لێدوانێكیدا بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، “دیاریكردنی پشكی هەرێمی كوردستان لە بودجەدا بە 12.67%، هەنگاوێكی نایاساییە و هیچ بنەمایەكی نییە، چونكە پشتی بە هیچ بەڵگەنامەیەكی یاسایی یان سەرژمێری دانیشتووان نەبەستووە”.

بە وتەی ئەو پەڕلەمانتارەی یەكێتی، “بەڵگەنامەی فەرمانگەی سەرژمێری ناوەندی فیدڕاڵییان لەبەردەستدایە، كە ئاماژە بە ڕێژەی دانیشتووانی هەرێم دەكات، كە 13.92%ی كۆی دانیشتووانی عیراقە، بەپێی بەڵگەنامەیەكی تریش، كە لەلایەن وەزارەتی بازرگانییەوە بۆ كۆبۆنەكانی خۆراك دەرچووە، ڕێژەی دانیشت,وانی هەرێمی بە 14% دیاری كردووە”.

شیروان میرزا دەڵێت: “فراكسیۆنە كوردستانییەكان لەكاتی ئامادەكردنی بودجەی 2019 هەوڵیاندا گۆڕانكاری لەو ڕێژەیەدا بكەن، كە بە 12.67% بۆ هەرێمی كوردستان دیاریكراوە، چونكە ڕێژەكە نایاساییە و لەلایەن عەبادییەوە دیاریكراوە كاتێك سەرۆك وەزیران بوو”، بەپێویستیشی زانی لانی كەم هەوڵ بدرێت لانی كەم پشكی هەرێمی كوردستان لە داهاتوودا بە ڕێژەی 14% دیاری بكرێت.

پەڕلەمانتارەكەی یەكێتی ئاماژەی بە ڕێژەی 17%ش كرد، كە بە وتەی ئەو، “لەكاتی خۆیدا بە ڕێككەوتنی سیاسی دیاریكرابوو”، جەختی لەسەر پێویستی گەڕانەوە بۆ ئەو ڕێژەیە كردەوە، تا لێوەی هەرێمی كوردستان پشكی دادپەروەرانەی خۆی لە بودجەی فیدڕاڵیدا پێ ببڕێت.

شیروان میرزا لەبارەی بودجەی ساڵی 2020وە، بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “تائێستا پڕۆژە یاسای بودجەی ساڵی داهاتوو لەبەردەمی حكومەتدایە و كاری لەسەر دەكرێت”، ئاماژەی بەو هەوڵە سیاسیانەش كرد، كە لەنێوان هەرێمی كوردستان و حكومەتی فیدڕاڵدا خراونەتەگەڕ، تا هەردوولا لەسەر شێوازێكی گونجاو بۆ ئەو مەبەستە ڕێكبكەون و لێوەی پشكی هەرێمی كوردستان لە بودجەی گشتی دەوڵەتی عیراقی بۆ ساڵی داهاتوو دیاری بكرێت.

ئابوری

نرخی نەوت لە 38 دۆلار نزیكدەبێتەوە


خەڵك- بەشی هەواڵ
نرخی نەوت لە سایەی كۆبوونەوەی چاوەڕوانكراوەكەی گروپی (ئۆپیك+) كە وابڕیارە لەم هەفتەیەدا سازبكرێت، هەندێك بەرزبۆوونەوەی بەخۆوەبینی.

ئەمڕۆ دوو شەممە، نرخی بەرمیلێك نەوتی برێنت گەیشتە 37.84 دۆلار، لە هەمان كاتدا نرخی بەرمیلێك نەوتی خۆرئاوای تكساس بۆ گرێبەستە دواخراوەكان گەیشتە 35.53 دۆلار.

نرخی نەوت لە مانگی ئایاری ڕابردوودا هەندێك بوژانەوەی بەخۆوەبینی كە بەهۆی كەمبوونەوەی بێپێشینەی بەرهەمی نەوتی (ئۆپیك) و پێشبینییەكانی تایبەت بە بەرزبوونەوەی ئاستی داواكاریی لەسەر نەوت كە بەهۆی هەڵگرتنی ڕێكارەكانی داخستی تایبەت بە كۆرۆنایە لە زۆربەی وڵاتان.

واچاوەڕوان دەكرێت وڵاتانی گروپی (ئۆپیك+) لەم هەفتەیەدا كۆبوونەوەیەك بۆ تاوتوێكردنی بازاڕی نەوت لە جیهان و درێژكردنەوەی كارپێكردن ڕێكەوتنی كەمكردنەوەی بەرهەم، سازبكەن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

لیژنە هاوبەشەكانی سلێمانی ئاماری كاری مانگی ئایاری بڵاوكردەوە


خەڵك – بەشی هەواڵ
قایمقامیەتی ناوەندی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، لەماوەی یەكد مانگدا سەردانی 5ھەزار و 182شوێنیان بەسەر كردۆتەوە و شوێن پسوڵەی سەرپێچی بۆ كراوە، 265 شوێنیش ئاگاداركراونەتەوە كە پابەندی مەرج و رێنماییەكان بن، دەشڵێت،”ژمارەی سەرپێچیی شوێنەكان كەمیكردوە”.

لیژنەهاوبەشەكانی قائیمقامییەتی سلێمانی ئەمڕۆ دووشەممە (2020/6/1) ئاماری مانگی (پێنج)ی كارو چالاكییەكانی خۆیان بڵاوكردەوە، كە لەو مانگەدا سەردانی (5) ھەزار و (182) شوێنیان كردووە و لە پابەندبوون و جێبەجێكردنی مەرج و رێنماییە تەندروستیەكانیان كۆڵیوەتەوە.

ڕاشیگەیاندووە، لە كۆی گەڕان و بەسەركردنەوەكانیان و بەهۆی پابەندنەبون بە مەرج و ڕێنماییە تەندروستی ژینگەیی و ڤێتێرنەرییەكانەوە (395) شوێن پسوڵەی سەرپێچی بۆ كراوە، كە بەراورد بە مانگی رابردو سەرپێچیەكان كەمی كردوه، هەروەها‌ (265) شوێنیش ئاگاداركراونەتەوە، كە پابەندی مەرج و رێنماییەكان بن.

ڕاشیگەیاندووە، 44 شوێن بەهۆی پابەندنەبوون بە مەرج و ڕێنماییەكانی كاركردن و بەردەوام بوونیان لەسەر سەرپێچی داخراون و 9 شوێنی دیكە ڕووبەڕووی دادگا كراونەتەوە، هەروەها لە مانگی (پێنج) دا بڕی 130 تۆن مواد و خۆراكی ماوەبەسەرچوو لە ناوبراوە.

بەپێی ئاماری مانگی رابردووی لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەت ژمارەی سەرپێچیی شوێنەكان كەمیكردوە، بەڵام دەست بەسەر بڕێكی زۆر كاڵاوشمەكی خراپ و ماوەبەسەرچوودا گیراوە و لەلایەن لیژنەی تایبەتەوە لەناوبراوە.

ئاماژەی بەوەشكردوە، كۆی گشتی پارەی غەرامەكراوی لەو مانگەدا بریتییە لە 11 ملیۆن و 825 ھەزار دینار، كە بەپێی یاساو رێنماییەكانی وەزارەتی دارایی ھەرێم دەخرێتەوە سەر داھاتی گشتی.

بە پێی رێنماییەكانی لیژنە ھاوبەشەكان ھەرشوێنێك پابەند نەبێت، سەرەتا ئاگادار دەكرێتەوە، دواتر سزای ماددی دەدرێن و لە ئەگەری دووبارەكردنەوەی سەرپێچیەكاندا رووبەرووی داخستن یان دادگا دەكرێنەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بڕی هەناردە و داهاتی نەوتی مانگی ڕابردووى عيراق ئاشكرادەكرێت


خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی نەوتی عیراق، بڕی هەناردە و داهاتی بەدەستهاتووی مانگی ئایاری ڕابردوو ڕادەگەیەنێت، ئەمەش بە پشتبەستن بە ئامارێكی كۆمپانیای بەبازاڕكردنی نەوتی عیراق (سۆمۆ).

ئەمڕۆ دوو شەممە، عاسم جیهاد وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاند”لە مانگی ئایاری رابردوودا، لە كێڵگە نەوتییەكانی ناوەڕاست و باشووری عیراق، بڕی (96) ملیۆن و (39) هەزار (825) بەرمیل نەوت هەنارەكراوە، لە كیڵگە نەوتییەكانی كەركوكیش بەرەو بەندەری جەیهان، (3) ملیۆن و (545) هەزار و (431) بەرمیل نەوت هەناردە كراوە”.

بە وتەی عاسم جیهاد”كۆی گشتی هەناردەی ڕۆژانەی نەوت لە مانگی ئایاری ڕابردوو گەیشتووەتە (3) ملیۆن و (212) هەزار بەرمیل كە (3) ملیۆن و (98) هەزار بەرمیلیان لە بەندەرەكانی بەسرەوە هەناردەكراوە و لە بەندەری جەیهانی توركیاشەوە هەناردەی ڕۆژانە گەیشتووەتە (114) هەزار بەرمیل”.

هەر لە بەیاننامەكەی وەزارەتی نەوتدا هاتووە”تێكڕای نرخی بەرمیلێكی فرۆشراو بە (21) دۆلار بووە، كۆی داهاتی نەوتە هەناردەكراوەكەش (2) ملیار و (91) ملیۆن و (811) هەزار دۆلار بووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان