ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

مەلا یاسین: سەرمایەی وەبەرهێنان لە ٤٠ ملیار دۆلارەوە بۆ ٨٠ ملیار بەرزدەكرێتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، لەو ١٠ هەزار پڕۆژەیەی پێشتر بەهۆی قەیرانی دارایی و شەڕی داعشەوە وەستابوون، ڕێژەی 70%یان دەستیان پێكردۆتەوە و دەشڵێت: “سەرمایەی وەبەرهێنان لە ٤٠ ملیار دۆلارەوە بۆ ٨٠ ملیار بەرزدەكرێتەوە”.

یاسین مەحمود ڕەشید، وتەبێی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان سەبارەت بە پڕۆژەكانی وەبەرهێنان و ڕەوشی وەبەرهێنان لە هەرێمی كوردستاندا بە ئاژانسی (ئانادۆڵو)ی ڕایگەیاند، “وەبەرهێنان لەهەرێمی كوردستان پێی ناوەتە قۆناغێكی نوێوە، بەتایبەتی دوای پێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێم و گوێبیست بوونمان بۆ كارنامەكەی حكومەتەكەی مەسرور بارزانی”.

وتیشی، “ئەوەی ئێمە لەهەرێمی كوردستان كردوومانە وەبەرهێنانێكی زۆر جۆریی نەبوو، ڕاستە بایی زیاتر لە ٤٥ ملیار دۆلار مۆڵەتی وەبەرهێنان لە سێكتەرە جیاوازەكان هەیە، وەكو سێكتەرەكانی بازرگانی، نیشتەجێبوون، گەشتوگوزار، پەروەردە و فێركردن، تەندروستی لەگەڵ بوارەكانی دیكەشدا. وەبەرهێنانی بیانی لە هەرێمی كوردستان بەهاوبەشیشەوە ڕێژەی 25%ی كۆی سەرمایەی وەبەرهێنان تێپەڕ ناكات، بەڵام لەم كابینەیەدا حوومەتی هەرێمی كوردستان كار بۆ دوو بواری سەرەكی دەكرێت لەم ڕووەوە، ئەوانیش بریتیین لە؛ یەكەم كار بۆ زیادكردنی وەبەرهێنانی بیانی دەكات، بەتایبەت لەئێستادا كە لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست كێشەیەكی زۆر هەن، لەهەندێك وڵاتدا بەهۆی قەیرانی دارایی، لەهەندێك وڵاتی وەكو ئێران بەهۆی سزاكانی سەری، لە سوریا كە بە بارودۆخی شەڕدا تێدەپەڕێت، لە توركیاشدا كێشەی دراو هەیە و یاری دەكات، ئەمە وا دەكات بەپێی ئەو داتایانەی لەبەردەستی یەكێتیی وەبەرهێناندایە، وەبەرهێنەرانی ئەو وڵاتانە ڕوو بكەنە هەرێمی كوردستان”.

وتیشی، “پێشبینی دەكەین لەماوەی چوار ساڵی داهاتوودا ڕێژەی وەبەرهێنانی بیانی لە ڕێژەی 23% بۆ 40% بەرزببێتەوە، ئەمە زۆر گرنگە. هەروەها پێشبینی دەكەین قەبارەی وەبەرهێنانیش لەم كابینەیەدا لە ٤٥ ملیار دۆلارەوە بۆ ٨٠ ملیار دۆلار زیادبكات”.

ڕاشیگەیاند، “ئەو ١٣ سێكتەرەی ئێمە لەماوەی ڕابردوودا وەبەرهێنانمان تێداكردوون سێكتەری زۆر ژێرخانی نیین، وەكو پێویست خزمەتیان بە ژێرخانی ئابووری هەرێمی كوردستان نەكردووە، بەڵام بۆ لەمەودوا حكومەت مۆڵەت بەو پڕۆژە ژێرخانیانە دەدات، بۆ ئەو كۆمپانیایانەش توانایان هەیە. بۆ نموونە لەهەرێمی كوردستان تاوەكو ئێستا لە ڕێگاوبان، ئۆتۆبان، بەنداوەكان، لە سایلۆ و فڕۆكەخانە و تەنانەت ئەو پڕۆژانەی خزمەتگوزاری ڕاستەقینە پێشكەش دەكات مۆڵەتمان نەداوە بە وەبەرهێنەر، بەڵام لەم كابینەیەدا ئەو مۆڵەتانە دەدرێت، بەتایبەت كە حكومەتی هەرێمی كوردستان ئێستا سەرقاڵی هەمواركردنەوەی یاسای وەبەرهێنانە بۆ ئەوەی بینێرێتەوە بۆ پەڕلەمان بەمەبەستی پەسەندكردنی. بۆ لەمەودوا یاساكانی PPP وBOT لەهەرێمی كوردستان كاریان پێدەكرێت”.

وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان لەدرێژەی قسەكانیدا وەبەرهێنانی لە توركیا بەنموونەیەكی باش هێنایەوە بۆ چاولێكردنی لەهەرێم و ڕایگەیاند، “ئێستا لەتوركیا فڕۆكەخانە گەورەكانی وەكو فڕۆكەخانەی ئیستانبوڵ، كە گەورەترین فڕۆكەخانەی جیهانە، حكومەت دروستی نەكردووە، بەڵكو بەو یاسایانەی باسمان كردن دروستكراون و دراون بە وەبەرهێنەر. هەروەها جگە لەوە ئەو شەقامەی، كە لە فڕۆكەخانەوە دەتباتەوە بۆ ناو ئیستانبوڵ ئەوەش گرنگە. ئێستا لە توركیا هەندێك شەقام دروستكراون كە بە پارەیە و ئۆتۆبانن. ئەمڕۆ وەبەرهێنانی هەرێمی كوردستان بەرەو ئەوە دەچێت، حكومەتی هەرێم زۆر سوودی لە وڵاتانی دراوسێ بینیوە بەتایبەت توركیا، چونكە توركیا لەڕێگەی وەبەرهێنانەوە توانیویەتی لەماوەی ١٠ ساڵی ڕابردوودا گەورەترین ژێرخان بۆ خۆی درووست بكات. ئێمە چاوەڕوانیمان هەیە وەبەرهێنانی ڕاستەقینە لەهەرێمی كوردستان بەمانای وشە دروست ببێت”.

سەبارەت بە ژمارە و ڕێژەی پڕۆژانەی لە سەردەمی قەیرانی دارایی و شەڕی داعش لە ٢٠١٤ەوە، ڕاگیرابوون، و ئێستا دەست بەكاركردن تێیاندا كراوەتەوە، مەلا یاسین ڕایگەیاند، ” لەهەرێمی كوردستان بەشێوەیەكی گشتی لەنێوان ٤٥ بۆ ٥٠ ملیار دۆلار مۆڵەتی وەبەرهێنانمان داوە، لەو بڕە ئەوەی خزمەتگوزاری پێشكەش دەكات بایی ٢٠ ملیار دۆلار دەبێت، كە پڕۆژەی تەواوكراون. ئەوەی ماوە نزیكەی ٢٥ بۆ ٣٠ ملیار دۆلار دەبێت”.

ئابوری

كاتی دابەشكردنی مووچەی خانەنشینان ڕاگەیەنرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
دوابەدوای گەیشتنی پارە لە بەغداوە بۆ مووچەی مووچەخۆرانی هەرێم، بڕیارە لەم هەفتەیەدا مووچەی خانەنشینان-یش دابەش بكرێت.

سەرچاوەیەك لە گەنجینەی سلێمانی بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، بەهۆی ئەوەی پارەی مووچە لە بەغداوە گەیشتۆتە هەرێم، وەزارەتی دارایی بڕیاریدا بە دوو ڕۆژ مووچەی مانگی 6ی سەرجەم وەزارەتەكان بە هەر سێ‌ سەرۆكایەتییەكەوە دابەش بكات.

ڕاشیگەیاند، هەر لە هەفتەی داهاتوودا دوای وەزارەتەكان، مووچەی خانەنشینان دابەش دەكرێت و كۆتایی بە دابەشكردنی مووچە دێت.

ئاشكراشی كرد، ڕۆژی سێ‌ شەممە مووچەی خانەنشینانی سەربازی و ڕۆژی چوار شەممە مووچەی خانەنشینانی شارستانی دابەش دەكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بەوێنە؛ چەند شەقام و گەڕەكێكی سلێمانی قیر دەكرێنەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
شارەوانی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، كە هەڵمەتی چاككردن و نۆژەنكردنەوەكەی شەقام و گەڕەكەكانی شاری سلێمانی بەردەوامە.

سەرۆكایەتی شارەوانی سلێمانی لە ڕأگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە هەڵمەتی چاككردن و نۆژەنكردنەوەكەی شەقام و گەڕەكەكانی شاری سلێمانی بەردەوامە و بۆ ئەو مەبەستەش شەقامی نێوان گەڕەکی فەرمانبەران و گەڕەکی زەرگەتەی کۆن قیر كرایەوە.

ڕاشیگەیاندووە، سەرۆكایەتی شارەوانی سلێمانی بە هەماهەنگی بەشی ئامێرەكان كاری چاككردنی شەقامی سەرەكی گەڕەكی (كارێزەوشك)ی ئەنجامدا.

پێشتر زەردەشت ڕەفیق، وتەبێژی شارەوانی سلێمانی بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، كە لە مانگی نیسانەوە و دوای كۆتایی هاتنی وەرزی باران بارین هەڵمەتی قیكردنەوە دەستی پێ‌ كردووە و تا مانگی كانوونی یەكەم و دەستپێكردنی باران بەردەوام دەبێت.

بەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) شارەوانی لە هەوڵی دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەكە بۆ هێنانی جۆرێكی قیر، كە لە وەرزی باران و سەرماشدا پڕۆسەكە ڕانەگیرێت و نۆژەنكردنەوەی شەقام و كۆڵانەكان بەردەوام بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

حكومەتی هەرێم چەند بڕیارێك بۆ فەرمانبەران دەردەكات

خەڵك- بەیش هەواڵ
حكومەتی هەرێم چەند بڕیارێك سەبارەت بە دامەزراندن و گواستنەوە و تەنسیب-ی فەرمانبەران و پلەبەرزكردنەوە و درێژكردنەوەی تەمەنی خانەنشینی و كڕینی ئۆتۆمبێل دەردەكات و جەختیشدەكاتەوە، كە ئەو نووسراوانەی تایبەتن بەو بابەتانە ئارٍاستەی سەرۆكایەتی حكومەت نەكرێن.

بەپێی نووسراوێكی سەرۆكایەتی دیوانی ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم، كە واژۆی ئومێد سەباح-ی لەسەرە و وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە، ئاماژە بەوەكراوە، بەڕەچاوكردنی بارودۆخی دارایی هەرێم و ڕێكخستنەوەی میلاكات و خەرجیەكان، پێویستە سەرجەم وەزارەت و فەرمانگەكان پابەندی ئەوەبن، ئەو جۆرە نووسراوانەی ناوەڕۆكەكەیان ئەو بابەتانەی خوارەوە لەخۆدەگرێت ئارٍاستەی ئەم سەرۆكایەتییە نەكرێت، بەپێچەوانەوە نووسراوەكان وەرناگیرێن و دەنێردرێنەوە بۆتان.

بەپێی نووسراوەكە، نابێت داواكاری دامەزراندن بنێردرێت بۆ سەرۆكایەتی ئەنجوومەنی وەزیران تا ئەو كاتەی لە چوارچێوەی یاسای بودجەی ساڵانەدا لەلایەن ئەنجوومەنی باڵای ڕاژەوە ڕێكدەخرێت، هەروەها نابێت داواكاری گەڕانەوە بۆ ڕاژەی سەربازی و شارستانی بكرێت، تەنها ئەو فەرمانبەرانە نەبێت، كە بەهۆی حوكمی دادگا لە ڕاژە دابڕاون.

هەر بەپێی ئەو نووسراوە، نابێت داواكاری بەرزبكرێتەوە بۆ درێژكردنەوەی خزمەتی ئەو فەرمانبەرانەی ماوەی یاساییان تەواو بووە.

جەختیشكراوەتەوە، كە نابێت بەدەر لە ڕێنماییەكان پلەبەرزكردنەوە بۆ فەرمانبەران بكرێت و نابێت گواستنەوە و تەنسیبی فەرمانبەران لە دەرەوە بۆ ناوەوەی هەرێم بكرێت و ناشبێت گواستنەوەی ڕاژە لە یاسای خزمەتی سەربازی بۆ یاسای خزمەتی شارستانی و بە پێچەوانەشەوە بكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان