ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ماڵداری

بۆچی كڵاوی چێشتلێنه‌ره‌كان درێژه‌؟ ئه‌وه‌ مانای چیه‌؟

خێزان

وه‌ك ده‌بینین له‌ زۆرێك له‌ چێشتخانه‌كاندا ئه‌و كه‌سه‌ی چێشت ئاماده‌ده‌كات و له‌ كوردستان به‌ (وه‌ستا) ناوده‌برێت كڵاوێكی درێژی سپی له‌ سه‌ر ده‌كات، به‌ڵام تا ئێستا زانیوته‌ مانای ئه‌وه‌ چیه‌؟

به‌كارهێنانی كڵاو بۆ چێشتلێنه‌ران پاش ئه‌وه‌ داهات جۆرجی دووه‌م پاشای ئینگلته‌را  له‌ ساڵی 1727  كه‌ خواردنیان بۆ هێنابوو خواردنه‌كه‌ مووی تێكه‌وتبوو، ئه‌وه‌ش زۆر توڕه‌ی ده‌كات و بڕیار ده‌دات سه‌رجه‌م چێشتلێنه‌ره‌كانی كه‌ ژماره‌یان 50 كه‌سه‌ سه‌ریان سفر بكه‌ن، هاوكات فه‌رمانده‌دات بۆ دواتر كڵاویش بكه‌نه‌ سه‌ریان، له‌ پاش ئه‌و ڕوداوه‌ش به‌كارهێنانی كڵاو لای چێشتلێنه‌ران ده‌بێته‌ كلتورێك.

پاشان دواتر له‌ سه‌ده‌ی 19 ئه‌و چێشتلێنه‌ره‌ فه‌ڕه‌نسیانه‌ی له‌ كۆشكی پاشا و خانه‌دانه‌كان كاریانده‌كرد بۆ ئه‌وه‌ی ئاستی ئه‌زمون و پله‌كه‌یان جیابكرێته‌وه‌، به‌پێی به‌رزی كڵاوه‌كه‌یان دیاریان ده‌كرد، هه‌ر له‌و كاته‌دا كڵاوه‌كه‌ی ئه‌نتۆنی كاریم كه‌ سه‌رۆكی چێشتلێنه‌ره‌كان بوو 19 بازنه‌ی تێدابوو له‌وه‌شه‌وه‌ كڵاوی درێژ بووه‌ كلتورێكی دیكه‌ لای چێشتلێنه‌ره‌كان کە مانای وەستای کارامەی دەگەیاند.

ماڵداری

چەند ڕێگەیەک بۆ پاککردنەوەی پەڵەی سەر فەڕش کە زۆر کاریگەرە

خێزان

ئەمەی خوارەوە چەند ڕێگەیەکە کە بۆ پاککردنەوەی پەڵەی سەر فەڕش کە زۆر کاریگەرە:

 

-یەک کوپ سرکە و دوو کوپ ئاو لەگەڵ کەوچکێک خوێ تێکەڵبکە و لە دەبەیەکدا تێکەڵی بکە و دواتر بیپرژێنە بەسەر پەڵەکەدا، لێبگەڕێ تا وشک بێتەوە و دواتر دەبینیت پەڵەکە لێبۆتەوە و دەتوانیت گسکی بدەیت.

-دەتوانیت ١ کوپ سرکە و ٢ کوپ ئاو تێکەڵبکەیت و کەمێک بکەیت بە سەریدا، دواتر بۆ ٣٠ چرکە هەڵمی ئووتووی لێبدەیت پاکی دەکاتەوە.

-١ کوپ ئەمۆنیا لەگەڵ ٢ کوپ ئاو تێکەڵبکە و بیدە لە پەڵەکە و دواتر بە ئیسفنجێک پاکی بکەرەوە.

-شوێنی پەڵەکە تەڕ بکە و دواتر کەمێک سۆدی نان بکە بەسەریدا، بۆ ماوەیەک لێی بگەڕێ و پاشان گسکی بدە دەبینیت پەڵەکە لێبۆتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ماڵداری

چۆن به‌ شێوازه‌ ڕاست و دروستەکە قژت ده‌شۆیت؟

خێزان

شێوازی شۆردن و چۆنیه‌تی به‌كارهێنانی كه‌ره‌سته‌كان گرنگیه‌كی زۆری هه‌یه‌ له‌ هێشتنه‌وه‌ی قژی خانمان به‌ جوانی و سروشتی، هه‌ر بۆیه‌ پێویسته‌ ئه‌م خاڵانه‌ له‌ كاتی شۆرینی قژدا ڕه‌چاو بكه‌ن:

-به‌ر له‌وه‌ی قژت بشۆیت شانه‌ی بكه‌، چونكه‌ ئه‌و كاته‌ رێگری له‌ ئاڵۆسكان و هێشتنه‌وه‌ی پیسیه‌كان ده‌كات له‌ نێو قژتدا.

– ئه‌و شامپۆیه‌ به‌كار بهێنه‌ كه‌ له‌ گه‌ڵ جۆری قژتدا گونجاوه‌و شامپۆكه‌ش یه‌كسه‌ر مه‌ده‌ له‌ قژت، به‌ڵكوو به‌ ده‌ستدا بڵاوی بكه‌ره‌وه‌ پاشان لێی بده‌.

– بۆ ماوه‌ی 2 بۆ 3 خوله‌ك به‌ هێواشی و به‌نه‌رمی سه‌رت بشێله‌ (مه‌ساج).

– دواتر قژت به‌ ئاوی شله‌تێن بشۆ و ئاوی زۆر گه‌رم به‌كار مه‌هێنه‌.

– گه‌ر كرێمی قژت به‌كار هێنا، له‌ نیوه‌ی قژه‌كه‌وه‌ لێی بده‌، نه‌ك ناوه‌وه‌ی قژه‌كه‌ش چه‌ور بكه‌یت.

– پاشان ده‌بیته‌ خاوه‌نی قژێكی نایاب.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ماڵداری

چەند ئامۆژگاریەکی کۆنی ژنانی جاران کە بۆ خانمانی ئێستاش بەسوودە!

خێزان

بەهۆی ئەزموونەوە بەردەوام داپیرەمان زانیاری باشی لایە لەسەر شتەکان، ئەمەی خوارەوە کۆمەڵیک ئامۆژگارین کە لە داپیرەمانەوە بۆمان ماوەتەوە و تائیستاش بەسوودە:

 

-بۆ پاککردنەوەی تاوە و مەنجەڵ کە شتی پێوە سوتاوە، کەمێک ئاو و خوێی تێدا بکوڵێنە.

-بە لیمۆ دەستت لە رەنگی تور و بۆنی پیاز پاک بکەرەوە.

-لە کاتی هێلکە کوڵان بۆئەوەی درزی تێنەبێت کەمێک خوێی تێبکە.

-بۆئەوەی چەقۆ سەموون بە ڕێکی قاش بکات کەمێک بیکە ئاوی گەرمەوە.

-لە کاتی پێوەدانی مار و مێروو، پارچەیەک پەتاتەی بکەرە سەر، پاکی دەکاتەوە و خروەکەشی ناهێڵێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان