ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

ئیتاڵیا لەبڕیارێكی خۆی سەبارەت بە كۆچبەران پاشگەزدەبێتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
حكومەتی ئیتاڵیا لە بڕیارەكەی بۆ قەدەغەكردنی لەنگەرگرتنی كەشتی كۆچبەران لە كەناراوەكانی وڵاتەكەی پاشگەزدەبێتەوە و بڕیاریدا كەشتی بەهاناوەچوونی كۆچبەران بۆی هەبێت لەنگەر بگرێت.

دەزگای لوتكە بۆ كاروباری ئاوارە و پەنابەران لە هەواڵێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، هەرچەندە وڵاتی ئیتاڵیا بریاریدابوو، كە هیچ كەشتییەكی هەڵگری كۆچبەر بۆی نییە لە كەنارە ئاوەییەكانی سنوری وڵاتەكەی لەنگەربگرێت، بەڵام دوای چەند كۆبوونەوەیەكی لەگەڵ وڵاتانی ئەڵمانیا و فەرەنسا لەسەر دۆزینەوەی ڕێگا چارەیەكی گونجاو بۆ مەسەلەی كۆچبەران، داواكاری گشتی ئیتاڵیا فەرمانیداوە، كە ڕێگە بە كەشتی بە هاناوەچونی پەنابەران “ئۆپن ئارم”ی هەڵگری كۆچبەر بدا لە سنورە ئاوییەكانی لەنگەر بگرێت.

ئاماژەی بەوەشكردووە، لەو كەشتییەدا ئەو (80) كۆچبەرەی تێدا بوو، كە لەئیسپانیا گیریانخواردبوو دواجار ئیتاڵیا ڕێگەیدا لە كەناراوەكانی لامپیدواسادا لەنگە ربگرێت و لەكەشتییەكە دابەزن.

داواكاری گشتی ئیتاڵیا جەختی كردۆتەوە، ئەم بڕیارەیان بەهۆی خراپی و سەختی ئەو بارودۆخەی پەنابەرانی سەر كەشتیەكەوە بووە.

جیهان

ڕۆحانی: ئەمریكا دەیتوانی گفتووگۆ لەگەڵ سولەیمانیدا بكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆكی ئێران وتی: ئەمریكا دەیتوانی گفتووگۆ لەگەڵ سولەیمانیدا بكات.

حەسەن ڕۆحانی سەرۆكی ئێران لە گوتارێكدا ڕایگەیاند ئەمریكا دەیتوانی گفتوگۆ لەگەڵ سولەیمانیدا بكات، ئەمریكا بە كوشتنی سولەیمانی ئاسایشی ئەمریكای خستە مەترسییەوە.

ڕۆحانی وتیشی :ئەمریكا ترسنۆكانە سولەیمانی كوشت.

ئاماژەی بەوەشكرد سولەیمانی هۆكاری دابینكردنی سەقامگیری و ئاسایشی ناوچەكە بوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

گیان لەدەستدان بە كۆرۆنا لە چین جارێكی دیكە ڕووی لە هەڵكشان كردەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 132 كەس بە نەخۆشی كۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە، ئەمەش بەرزبوونەوەی ژمارەی كۆچكردووانە بە كۆرۆنا بەراورد بە ژمارەی كۆچكردووان لە دوو ڕۆژی پێشتردا.

بەوپێیەش ژمارەی كۆچكردووان بە نەخۆشی كۆرۆنا بۆ سەرووی دوو هەزار كەس بەرز بووەوە.

كۆمسیۆنی تەندروستی چین ئەمڕۆ ئامارێكی نوێی بڵاوكردەوە، بەپێی ئامارەكە، دوێنێ 693 كەسی دیكە تووشی كۆرۆنا بوون و تێكڕای تووشبوان گەیشتووەتە 74 هەزار كەس.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

هێشتا چین واز له‌ مار خواردن ناهێنێت

خەڵک – لوقمان غه‌فوور

له‌ماوه‌ی دوو هه‌فته‌ی ڕابردوودا، پۆلیسی چین داباریوه‌ به‌سه‌ر ماڵان و كۆگا و چێشتخانه‌و شوێنی فرۆشتنی گیانداران و باڵنده‌ كێوییه‌كان و زیاتر له‌ 700 كه‌سیان ده‌ستگیركردووه‌ كه‌ واز له‌ مار خواردن و فرۆشتنی خواردنی گیانله‌به‌ری كێوی ناهێنن كه‌ به‌شێویه‌كی كاتی ڕاگیراوه‌.

“گیانله‌به‌ران له‌پیناو مرۆڤه‌كاندا ده‌ژین و پێویسته‌ بخورێن”  ئه‌مه‌ وته‌ی پیاوێكه‌ له‌ شاری وۆهان –ی كه‌رتی هێبی کە به‌ڕۆژنامه‌ی نیویۆرك تایمز-ی وتووه‌. ئه‌م پیاوه‌ پێیوایه‌ ئه‌و له‌ دوای نه‌خواردنی، ماوه‌ی دوو مانگه‌ ده‌روونی تێكچووه‌ و پێویستی به‌ خواردنی ماره‌.

ڕۆژنامه‌ی هێل-یش له‌ ڕاپۆرتێكدا ئه‌وه‌ی خستۆته‌ڕوو كه‌ 40 هه‌زار جۆری جیاواز له‌ باڵنده‌ و ئاژه‌ڵ و زینده‌وه‌ری ئاوی به‌ر ئه‌و هه‌ڵمه‌تی قه‌ده‌غه‌كردنه‌ كه‌ووتون و ڕاوكردن و فرۆشتن و خواردنیان قه‌ده‌غه‌یه‌، به‌ به‌راز و سمۆره‌ و كۆمه‌ڵێك ئاژه‌ڵی تریشه‌وه‌، كه‌ مه‌به‌ست لێی كه‌مكردنه‌وه‌ی قوربانی زیاتره‌ به‌هۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوه‌.

گله‌یی فرۆشیاران له‌وه‌دایه‌ كه‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی چین به‌شێویه‌کی یاسایی ڕێگه‌ی داوه‌ به‌ هه‌ندێك بازرگان به‌ بیانووی ئه‌وه‌ی مه‌رجی ته‌ندروستیان تێدایه‌، سه‌گ و كه‌ر و ئاسك و تیمساح و هه‌ندێك گۆشتی ئاژه‌ڵی تر بفرۆشن، به‌پێی هه‌واڵێكی ڕۆیته‌رز ئه‌مه‌ وه‌ك هه‌وڵێك وایه‌ بۆ سه‌رله‌نوێ بوژاندنه‌وه‌ی بازاڕی هاووڵاتیان و كردنه‌وه‌ی دوكانه‌كان.

ئه‌م هه‌نگاوه‌ش له‌كاتێكدا كه‌ هێشتا ڤایرۆسی كۆرۆناcovid-19 له‌ چین بنبڕ نه‌كراوه‌ و تا ئه‌مڕۆ 19ی فێبریوه‌ری ژماره‌ی تووشبوان به‌ ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ جیهان گه‌یشتۆته‌ 74 هه‌زار و 280 كه‌س و ژماره‌ی ئه‌وانه‌ی گیانیان له‌ده‌ستداوه‌ به‌رزبۆته‌وه‌ بۆ 2 هه‌زار و 9 كه‌س.

جۆن جیان بازرگانێكی ئاژه‌ڵه‌ كیوییه‌كانه‌ له‌ ناوچه‌ی مه‌نگۆلیا له‌ چین ده‌ڵێت:”دڵشادم كه‌ ئه‌و قه‌ده‌غه‌كردنه‌ هه‌ڵگیرێت و ده‌ست به‌ فرۆشتنی ئاژه‌ڵه‌كان بكه‌ینه‌وه‌”، ئه‌و بۆ نیویۆرك تایمز وتویه‌تی:”خه‌ڵك حه‌ز به‌ كڕینی ئاژه‌ڵ و زینده‌وه‌ره‌كان ده‌كات و وه‌ك دیاری ده‌یبه‌ن بۆ یه‌كتری”.

ئه‌و بازرگانه‌ ده‌ڵێت:”گۆشتێكی زۆری عه‌مباركراوی سه‌گ و تیمساح-م له‌ به‌فرگری گه‌وره‌دا هه‌یه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش ئه‌بێت هه‌مووی به‌ زیان بفرۆشم، چونكه‌ خه‌ڵك زیاتر حه‌ز به‌ گۆشتی فرێشی ئه‌و ئاژه‌ڵانه‌ ده‌كات نه‌ك به‌ستوو”.

زانایانی ڤایرۆلۆژی ئاشكرایان كردووه‌ كه‌ ڤایرۆسی كۆرۆنا، كه‌ شه‌مشه‌مه‌كوێره‌ هه‌ڵگریه‌تی گوازراوه‌ته‌وه‌ بۆ مرۆڤ له‌ڕێگه‌ی خواردنی گۆشتی ئاژه‌ڵی به‌نگۆلین-ه‌وه‌ كه‌ ئاژه‌ڵێكه‌ له‌ پزیشكی میللی چین-یدا به‌گرنگ داده‌نرێت.

چینییه‌كان پێیانوایه‌ ئه‌سته‌نگه‌ حه‌زی ئینسان بۆ خواردن بگۆڕدرێت، چونكه‌ ئه‌وه‌ په‌یوه‌ندی به‌ كه‌ڵچه‌ری خواردنه‌وه‌ هه‌یه‌.

وانگ سونگ، توێژه‌ری زۆولۆژی (ئاژه‌ڵزانی) له‌ ئه‌كادیمیای زانستی چین ده‌ڵێت:”له‌ تێڕوانینی زۆر كه‌سه‌وه‌، ئاژه‌ڵ له‌ پێناو مرۆڤدا ئه‌ژی زه‌وی به‌شنه‌كراوه‌ له‌نیوان ئاژه‌ڵ و مرۆڤدا”.

ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌كۆتایی دیسێمبه‌ری 2019 له‌ نێو بازاڕی فرۆشتنی ئاژه‌ڵ و باڵنده‌ كیوییه‌كانی شاری وۆهان له‌ كه‌رتی هێبی بڵاوبۆوه‌.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان