ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

“كار بۆ پەراوێزخستن و بێنرخكردنی زمانی كوردیی دەكرێت”

خەڵك-بەشی هەواڵ

زیاتر لە 200 پسپۆڕ و ڕۆژنامەنوس و ڕۆشنبیر ئاشكرایدەكەن، پێویستە زمانی كوردی گرنگی پێ بدرێت و چیتر شەرم لە زمانی دایك نەكرێت وەك پێوەرێكی سەرەكی لە ناوەندەكانی خوێندندا.

ئەو كەسانە كە لە ڕاگەیەندراوێكدا كە خۆیان بە دڵسۆزانی زمانی كوردیی ناساندووە ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن، لەكاتێكدا بە ئاشكرا دەبینین و هەستدەكەین، لێرەولەوێ، بە شێوازی جۆراوجۆر، بە بەرنامە كار بۆ پەراوێزخستن و بێنرخكردنی زمانی كوردیی دەكرێت، ئێمە بە ئەركی سەر شانی خۆمانی دەزانین بە توندی ڕووبەڕووی ئەو هەوڵانە ببینەوە و گێڕانەوەی رێز و شكۆ بۆ زمانەكەمان بكەینە شائامانجی ئەم قۆناغەمان.

دەقی نامەیەكی كراوە بۆ ڕایگشتیی
سەبارەت بە مەرجدانانی (زمانی كوردیی) بۆ وەرگرتن لە خوێندنی باڵا

دوای ئەوەی لە ماوەی ڕابردوودا، نوسەر و ئەكادیمیی (پ.ی.د.هێمن مەجید) لە ڕێگەی سۆشیاڵ میدیاوە پێشنیاریكرد: “پێویستە (زمانی كوردیی) بە پلەی (زۆر باش) بكرێتە مەرجی سەرەكی وەرگرتنی خوازیارانی (خوێندنی باڵا)، لە كۆی كۆلێژ و بەشەكاندا، بە بێ جیاوازیی!”، ئێمەش وەك كۆمەڵێ دڵسۆزی (زمانی كوردیی) لە: (ئەكادیمیی، نوسەر، ڕۆژنامەنوس، ڕۆشنبیر و چالاكی مەدەنیی) لە ناوەوە و دەرەوەی هەرێمی كوردستان بوینە هاوڕا و پاڵپشتی پێشنیارەكەی بەڕێزیان و بۆ ماوەی چەند ڕۆژێك لە سۆشیاڵ میدیا هەڵمەتێكمان لەوبارەیەوە وەڕێخست.
ئێستاش، پێمان باشە لە هەنگاوێكی دیكەدا، كەمێك بابەتەكە وردتر بكەینەوە و لەم نامە كراوەیەدا، هۆكار و ئامانجی پڕۆژەكە و هەنگاوەكانی ئایندە ڕوونبكەینەوە.

بەر لە هەر شت، دەبێ خۆمان لەو ڕاستییە نەبوێرین، كە (زمان) یەكێكە لە ناسنامە سەرەكییەكانی هەر نەتەوەیەك و پایەیەكی گرنگی دروستكردن و لەسەرپێوەستانی دەوڵەتە. كەواتە گرنگیدان بەو رەگەزە جێبایەخە و پاراستن و گەشەپێدانی لە هەر كۆمەڵێكدا، وێڕای نیشانەی هۆشیاریی گشتیی، بەجێهێنانی ئەركێكی نەتەوەیی، نیشتمانیی، ئاكاریی و ئەكادیمییە.

لەو سۆنگەیەشەوە و لەكاتێكدا بە ئاشكرا دەبینین و هەستدەكەین، لێرەولەوێ، بە شێوازی جۆراوجۆر، بە بەرنامە كار بۆ پەراوێزخستن و بێنرخكردنی (زمانی كوردیی) دەكرێت، ئێمە بە ئەركی سەر شانی خۆمان دەزانین بە توندی روبەڕوی ئەو هەوڵانە ببینەوە و، گێڕانەوەی رێز و شكۆ بۆ زمانەكەمان بكەینە شائامانجی ئەم قۆناغەمان.

لەم ئاستانەشدا، دەزانین كارەكەمان هەنگاوی جیاواز و فرەلایەنی گەرەكە، چونكە مەترسیی لاوازكردن و بێبەهاكردنی زمانەكەمان زۆر و هەمەجۆرن، بەڵام ئێمە لەم قۆناغەدا تەنها لەم چمكەی خوێندنی باڵاوە دەست پێدەكەین، بەو ئومێدەی ئەمە ببێتە دەستپێكێكی سەركەوتوو لەپێناو پاراستن و گەشەپێدانی.

بە دیاریكراوی، مەبەستمانە لە ناوەندەكانی خوێندنی باڵاماندا، (زمانی دایك) بكرێتە چەقی بایەخپێدانەكان و چیتر نەكرێتە قوربانیی نەزانی و خۆبەكەمزانین و پاساوی لاواز و ئامانجی ترسناك!

وەكچۆن، كاتێك جەخت لەسەر ئەو خاڵە گرنگە دەكەینەوە، بایەخدان بە زانینی زمانی تر بۆ ئەكادیمییان ڕەتناكەینەوە و بە پێویستی دەزانین و نكۆڵی لە گرنگییەكەیشی ناكەین، بەڵام بە كارێكی نازانستی دەزانین كەوا ئەو گرنگیدانە لەسەر حسابی (زمانی كوردیی) بێت.

بۆیە، پێشمانوانیە جێبەجێكردنی وەها كارێك لە ڕووی كردەییەوە سەخت بێت، دور ناڕۆین بۆ وڵاتانی ئەمەریكا و ئەوروپا، هەر بە ڕوانینێك لە ئەزمونی وڵاتانی دەوروبەر بۆمان دەردەكەوێت، كە چەندە لە خەم و هەوڵی پاراستن و گەشەپێدانی زمانەكەیاندان.
ئەوەتا (ئێران) تاقیكردنەوەیەكی نێودەوڵەتی تایبەت بە لێهاتوییەكانی (زمانی فارسی) داناوە، (توركیا) بە هەمانشێوە بۆ (زمانی توركی). بە پێی زانیارییەكان لە (عیراق) هەوڵێكی لەوجۆرە هەیە سەبارەت بە (زمانی عەرەبی). هەروەك، ساڵی ڕابردوو، وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی عیراق بڕیارێكی لەوبارەیەوە دەركرد و چەند لایەنێكی ڕاسپارد بۆ ئامادەكردنی تاقیكردنەوەیەكی لەوشێوەیە و دواتر بەمەرجدانانی بۆ وەرگرتن لە خوێندنی باڵا (ماستەر، دكتۆرا).

كەواتە، ئێمەی كوردزمان، تاكەی شەرم لە بەكارهێنان، بایەخدان، پاراستن و گەشەپێدانی (زمانی دایك)ـمان بكەین؟!
تاكەی (زمانی كوردیی) نەكەینە زمانی ڕەسمیی پەروەردە، خوێندنی باڵا، ڕاگەیاندن، سیاسەت، ئابوریی و بازاڕ و … تاد؟!
ئاخر نەنگی و كارەساتێكی گەورەیە كورد بیت و مامۆستای زانكۆ بیت (زمانی دایك)ـت باش نەبێت! یان نەتوانیت پێنج خولەك بە كوردییەكی ڕەوان بدوێیت، یاخود پێنج دێڕ بە دروستیی بنوسیت!

بێگومان، ئەمە هەوڵێك دەبێت بۆ ئەوەی لانیكەم بزانرێت ئاستی ئەو ئەكادیمییە لە چوار لێهاتوییەكەی زمان (گوێگرتن، قسەكردن، خوێندنەوە، نوسین)ـی كوردی چۆنە، بەڵام ئەمەش هەروا سانا نییە، هەوڵی لێیڕاوانەی هەمو كوردێكی دڵسۆزی دەوێت. ئیدی ئەمە پرۆژەی هەموانە، چون لە بەرژەوەندیی گشتییدایە.

دەكرێ، ئەمە سەرەتای زۆر پڕۆژەی گەورە بێ لە هەمو كایە جیاوازەكان لەپێناو (زمانی كوردیی)ـدا.

دەكرێ بۆ ئایندە بكرێتە پڕۆژە یاسایەكی دروست و پێشكەشی پەڕلەمانی كوردستان بكرێت بۆ گفتوگۆ و دەوڵەمەندكردن و دواتر پەسەندكردنی. یان ببێتە هەوێنی بڕیارگەلی پێویست لەلایەن وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی هەرێمەوە.

هەرچۆنێك بێ، دڵنیاین، خەمێكی گشتییە و بەهەندوەرگرتنیشی سودی گشتیی و نەتەوەیی و نیشتمانیی لێدەكەوێتەوە.

دڵسۆزانی زمانی كوردیی
ئابی ٢٠١٩

کوردستان

سەرۆك كۆمار و سەرۆكی ھەرێم جەختیان لە پتەوكردنی پەیوەندییەكانی نێوان هەولێر و بەغدا كردەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ

بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عیراق و نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان جەختیان لە پتەوكردنی پەیوەندییەكانی هەولێر و بەغدا و بەردەوامیی گفتوگۆ بۆ چارەسەركردنی كێشەكان لەسەر بنەمای دەستوور كردەوە.

لە كۆبوونەوەیەكدا كە ئێوارەی ئەمڕۆ 17/9/2019 لە هەولێر بەڕێوەچوو و تیایدا دەستەی سەرۆكایەتیی پەرلەمانی كوردستان، جێگرانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان، جێگری سەرۆك وەزیران و وەزیری دارایی عیراق و ژمارەیەك لە لێپرسراوانی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئامادەی بوون، گفتوگۆ لە بارەی پرسە گرنگەكانی نێوان حكومەتی فیدراڵ و حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە كرا، بەتایبەتی پرسەكانی بودجەی گشتیی ساڵی داهاتووی عیراق و ماددەی (140) و داڕشتنی یاساكان و هەڕەشە و مەترسییەكانی تیرۆر و توندڕەویی.

لە كۆبوونەوەكەدا جەخت لە گرنگیی پاراستنی یەكڕیزیی لایەنە كوردستانییەكان لە عیراق و هێزە عیراقییەكان و كاری پێكەوەییان و یەكدەنگی لەسەر پرسە چارەنووسسازەكان و برەودان بە پەیوەندییەكانی هەولێر و بەغدا كرایەوە.

جێی ئاماژەیە، سەرۆك كۆماری عیراق و شاندێكی یاوەری، ئێوارەی ئەمڕۆ بە سەردانێك گەیشتنە هەولێر و لەلایەن نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێمی كوردستانەوە پێشوازییان لێكرا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

وردبینی لە ژمارەی فەرمانبەرانی هەرێمدا دەكرێت

خەڵك – بەشی هەواڵ

ئەنجومەنی‌ نوێنەرانی‌ عیراق بە فەڕمی داوای‌ لە دیوانی‌ چاودێری‌ دارایی عیراق كرد، وردبینی لە ژمارەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان دەستپێبكات.

میدیا عیراقییەكان نووسراوێكیان بڵاویانكردووەتەوە تیایدا، حەسەن كەعبی جێگری یەكەمی سەرۆكی ئەنجومەنی‌ نوێنەران داوای لە دیوانی چاودێری دارایی عیراق كردووە، بە زووترین كات وردبینی لە ژمارەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان دەستپێبكات.

نووسراوە كە ڕۆژی 16ی‌ ئەیلولی‌ 2019 ئاڕاستەی‌ سەرۆكی‌ دیوانی‌ چاودێری‌ دارایی عیراق كراوە تیایدا ئاماژە بەوەدراوە، بەوپێیەی‌ لە بودجەی گشتی عیراقدا مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان خەرج دەكرێت، پێویستە لەلایەن دیوانی چاودێری دارایی عیراقەوە وردبینی‌ ژمارەی‌ فەرمانبەرانی هەرێم بكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

هەرێم.. هاوردەكردنی هەنگوین قەدەغەكرا

خەڵك – بەشی هەواڵ

بەبڕیاری وەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاوی هەرێم هاوردەكردنی هەنگوین بۆ هەرێمی كوردستان قەدەغەكرا.

بێگەرد تاڵەبانی وەزیری كشتوكاڵ ‌و سەرچاوەكانی ئاوی هەرێم لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ئەمساڵ ڕێژەیەكی باش هەنگوین لەناوخۆی هەرێم بەرهەم هاتووە، لەو چوارچێوەیەدا بۆ پاراستن و پەرەپێدانی بەرهەمی ناوخۆیی بڕیاریانداوە هاوردەكردنی هەنگوین قەدەغە بكەن.

بێگەرد تاڵەبانی ڕاشیگەیاند، هەر بەرهەمێك لەناوخۆی هەرێمی كوردستان خواست و پێداویستی ناوخۆ پڕبكاتەوە، ئەوا هاوردەكردنی قەدەغە دەكرێت، یان بەگوێرەی پێویستی بازاڕ و خواست لەسەری سنووردار دەكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان