ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

بەزمەسات

ئایا داری (سەبەحبەح، چەتر) ژەهراوییە و مەترسی بۆ مرۆڤ هەیە؟

خەڵك- بەشی هەواڵ

دوای بڵاوبونەوەی دەنگۆی مەترسی درەختی سەبەحبەح و مەترسی لەسەر ژیانی مرۆڤ، شارەوانی چەمچەماڵ لە زاری د. هەڵەت ڕەشیدەوە چەند ڕاستییەكی سەبارەت بەو درەختە ئاشكراكرد.

د. هەڵەت ئاماژەی بەوەكردووە، داری سەبەحبەح دارێكی دۆستی ژینگەیە و نیشتمانی سەرەكی ئەم دارە باكوری هیند و باشوری ڕۆژهەڵاتی ئاسیایە، تەمەنی ئەم دارە لە نێوان 150 بۆ 200 ساڵە، ئەم دارە لە هەموو جۆرە خاكێك سەوز دەبێت، تەنانەت لە خاكی لمیشدا توانای گەشەی هەیە، ڕەگی ئەم دارە زیاتر بە ئاسۆیی بڵاو دەبێتەوە و كەمتر بە ستوونی دەچێتە قوڵایی خاكەوە، ڕەگەكەی بە 3 مەتر بڵاودەبێتەوە، بۆیە واباشترە لەكاتی چاندنی بە دەوری 3 مەتر لەگەڵ دارێكی تر بچێنێت.

دەشڵێت: “باشترین كاتیش بۆ چاندنی ئەم دارە كاتێكە پلەی گەرمی لەنێوان 20 بۆ 32 پلەی سەدی بێت،(بۆ هەرێمی كوردستان ئەم پلەیە لەمانگەكانی نیسان و ئایار و ئەیلول و تشرینی یەكەم فەراهەمە).

سەبارەت بە سوودەكانی داری سەبەحبەح د. هەڵەت دەڵێت: “داری چەتر سوودی زۆرە، لەبەر زۆری سوودەكانی لە نیشتمانی ڕەسەنی خۆی، كە هیندستانە بەداری دەرمانخانەی لادێ ناسراوە، هۆكاری ئەمەشە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی ئەم دارە مادەیەك دەردەدات دەبێتە هۆی ئەوەی مێشوولە و مێش لە دەورووبەری دارەكە دووربكەوێتەوە، واتە چاندنی ئەم دارە لەنزیك ماڵ و شوێنە گشتیەكان هۆكارێكە بۆ دورخستنەوەی مێش و مێشوولە و كەمكردنەوەی مەترسی تووشبون بەنەخۆشی مەلاریا، هەروەها 1 دۆنم زەوی چێنراو بەم دارە توانای نیشتاندنی 30 تەن لە تۆز و خۆڵی هەیە لەساڵێكدا”.

ئاشكراشی كردووە، سودێكی تری ئەم دارە دەردانی مادەیەكی ترە، كە دەبێتە هۆی لەناوبردنی ڤایرۆسی هەوكردنی جگەر لە جۆری B، جگەلەوەش لە پیشەسازی دروستكردنی دەرمانیش بەشدارە بەتایبەت لە دروستكردنی هەویری ددان و دەرمانەكانی هەوكردنی گەدە و ڕیخۆڵە و چارەسەری پێست و سابونیشی بۆ تەندروستی پێست لێ دروست دەكرێت.

ڕوونیشی كردۆتەوە، سەبارەت بەناوی دارەكە، جگە لەناوی زانستی دارەكە هەر وڵاتێك ناوی تایبەت بە دار دادەنێت لە هیند پێی دەوترێ دەرمانخانەی لادێ، لە عیراق پێی دەوترێت سەبەحبەح، لە میسر پێی دەڵێن نیم، لە كوردستانیش بە چەتر ناسراوە.

سەبارەت بە ژەهراوی بوونی دارەكە جەختیشی كردۆتەوە، بەو شێوەیە نیە مرۆڤ بكوژێت.

بەزمەسات

کۆمەڵێک کەس کە لە ساختەچێتیدا مامۆستان

خێزان

ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک وێنەی چاڵ بۆهەڵکەندنی زیرەکانەیە کە لە نێو هاوڕێکاندا بۆ یەکتریان کردووە:

لە گەشتێک هاتمەوە و بینیم ژورەکەمیان وەک کۆگا لێکردبوو بە کارتۆن

ئۆی ڕژا بەسەریدا

پەردەی گەرماوەکەمان هەموان دەترسێنێت

باوکم لە گەشت بوو، بە فۆتۆشۆپ وێنەی تەلەفیزۆنەکەمانم بۆ نارد کە زۆری حەز پێیە

ئینجا بچۆ سەر جێگاکەت

کوڕەکەم بڕیاریدابوو دکتۆری ددانەکەی بترسێنێت

ژورەکەیان بۆ کردووە بە یاری گۆڵف

بۆیە وا باشترە بە هاوڕێکانت نەڵێیت ڕقت لە کام ئەکتەرەیە

بە مێردەکەمم وت سەمونەکە بەیەکسانی بکە بە دوو بەشەوە

کاتێک بەسەر ئەم ئۆفیسەدا دێیتەوە

کتێبەکان نهێنین

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

بەزمەسات

تێست: گەر عەدنان و لینات بینیبێت، وەڵامی ئەم پرسیارانەش دەزانیت

خێزان

ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک پرسیاری گشتین لەسەر زنجیرە فیلم کارتۆنی عەدنان و لینا کە زۆرێکمان یادگاریمان لەگەڵیدا هەیە، لێرەوە وەڵامی پرسیارەکان بدەرەوە:

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

بەزمەسات

١٨ وێنە و دیمەن سەر لێدەرکردنیان مەحاڵە و پێویستی بە زیرەکی هەیە

خێزان

وێنەی سەرنجڕاکێش زۆرن و ئەمانەی خوارەو کۆمەڵێک وێنەن کە سەر لێدەرکردنیان مەحاڵە و پێویستی یەک دوو جار لێی وردبیتەوە.

 

هاوشێوەی بەشی پشتەوەی مریشکە.

هەروەک وفۆکان دەردەکەوێت و ئاسمانی بەخۆیەوە گرتووە.

هاوشێوەی هۆڕنی ئۆتۆمبێلە.

قاچی بۆ وا دەرکەوتووە؟

ئاگاداربە! ئەم پشیلەیە دەستی هەیە و ئەگەری ئەوە دەکرێت تێت بگرێت.

باوەڕ دەکەیت ئەمە وێنەیە؟

بینایەکی پارکینگ، دەبێت حیکەمەتی ئەم وێنەیە چی بێت؟

“من بێچووە داینەسۆرێکم هەڵگرتووە”!

دوو سەگن تێکەڵاوی یەکدی بوون.

وەک ئەوە دەردەکەوێت کۆمەڵک کەس دانیشتنیان هەبێت لە نێو ڤانەکەدا.

ئەم دوو سەگە بڕیاریان داوە بچنە دەرەوە بۆ پیاسەیەک.

ئەم گەنجە هەست بە باشی دەکات، لە کاتێکدا وا دەردەکەوێت قاچێکی سووتا بێت.

خۆشحاڵە کە وێنەیەکی ناوازەی گرتووە.

بارهەڵگرێک کەشتی هەڵگرتووە یان چۆنە؟

تەنها سەگێکە و باڵندەیەکی لە هەمان کاتدا لە پشتەوەی دەفڕێت.

وێنەیەکی سەرنجڕاکێشی هاوسەرگرییەکەیان.

هەروەک داینەسۆرێکی راستی دەردەکەوێـت.

ئەو وێنەیەی سەری لێدەرناکرێت!

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان