ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

شارەكانی ئێران جمەیان دێت
لە ئێران نرخ لەسەر گەشتیارانی هەرێم و عیراق گران دەكرێت

خەڵك – بەشی هەواڵ
بەهۆی بەرزی بەهای دیناری عیراقی بەرامبەر تمەنی ئێرانی گەشتیارێكی زۆری عیراقی لە پشووەكانی جەژندا و لە كاتەكانی دیكەشدا ڕوو لە ئێران دەكەن، بەڵام گەشتیاران گلەیی ئەوە دەكەن، لەو وڵاتە نرخەكان زۆر زیاد كراوە لەسەر گەشتیارەكان و ئەوانەش بۆ چارەسەری نەخۆشی دەچن.

میدیا عیراقیەكان لە زاری سەرچاوەی فەرمیەوە بڵاویانكردەوە، كە ژمارەی گەشتیارانی عیراقی بە هەموو پێكهاتەكانەوە، كە ڕوو لە ئێران دەكەن دوو هێندە زیادی كردووە و بەشێكیشیان بۆ مەبەستی چارەسەری نەخۆشی دەچن.

سەرچاوەكە وتوشیەتی، كە سەرەڕای سەردانی ژمارەیەكی زۆری گەشتیار بۆ ئێران، بەڵام زیاتر لە 20 هەزار كەس بۆ چارەسەری نەخۆشی لە مانگی تەمموزی ڕابردووەوە سەردانی تاران و نەخۆشخانەكانی ئێرانیان كردووە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، كە تێكڕای ئەوەی عیراقیەك بۆ نەخۆشی خەرجی دەكات لە ئێران نزیكەی 3 هەزار دۆلارە و زۆربەی نەخۆشەكانیش بۆ نەخۆشیەكانی نەزۆكی و گورچیلە و شێرپەنجە و مێشك و دەمار دەچن لەگەڵ بابەتی جوانكاری.

ئاشكراشی كردووە، كە زیادبوونی گەشتیاری عیراقی بۆ ئێران واتا كەناڵێكی نوێ‌ بۆ دەستكەوتنی دراوی بیانی لەلایەن ئێرانەوە، كە لە عیراقەوە بۆی دەچێت.

چەند گەشتیارێكی كوردی خەڵكی شارە جیاجیاكانی هەرێم دوای گەڕانەوەیان لە ئێران بۆ (خەڵك) ئاماژە بەوەدەكەن، كە كاتێك سەردانی ناوچە كوردیەكان یان فارسیەكانی ئێران دەكەیت مامەڵەی جیاوازت لەگەڵ دەكرێت و بەتایبەت ئەگەر بزانن خەڵكی هەرێمی كوردستان یان عیراق-یت ئەوا نرخی خۆراك و دەرمان و هاتووچۆ و شتەكانی ترت چەند بەرامبەر لەسەر گران دەكەن.

وتیشیان، “بۆنمونە ئەگەر نرخی كولێرەیەك بە هەزار تمەن بێت لەسەرت دەیكەن بە 3 هەزار تمەن یان نرخی تەكسیە لەناو شار ئەگەر 4 هەزار تمەن بێت دەیكەن بە 10 هەزار تمەن و بۆ شتەكانی دیكەش وەك دەرمان و نەخۆشخانە بەهەمان شێوە”.

ئابوری

تا دێت لیرەی تورکی بێ بەها دەبێت

خەڵک – بەشی هەواڵ

به‌رێوه‌به‌ری ئینستیوتی ئابووری به‌ژماره‌، دەڵێت؛ له‌ماوه‌ی یه‌ك ساڵی ڕابردوو به‌های لیره‌ی توركی به‌رامبه‌ر دۆلاری ئه‌مریكی 47.10%ی به‌هاكه‌ی له‌ده‌ستداوه‌.

بیلال سه‌عید، به‌رێوه‌به‌ری ئینستیوتی ئابووری به‌ژماره‌، ڕایگەیاندووە؛ ئەمڕۆ  به‌های لیره‌ی توركی ‌ 100 دۆلار بەرامبەربوو‌ به‌ 837 لیره‌ی توركی و له‌ماوه‌ی هه‌فته‌ی رابردشوو رۆژانێكی زۆر سه‌ختی تێپه‌ڕاندووه‌ و به‌ته‌نیا له‌یه‌ك هه‌فته‌دا 5.27% به‌هاكه‌ی له‌ده‌ستداوه‌ له‌كاتێكدا له‌ماوه‌ی یه‌ك مانگ ته‌نیا 8.69% به‌هاكه‌ی له‌ده‌ستداوه‌.

به‌رێوه‌به‌ری ئینستیوتی ئابووری به‌ژماره‌، ئەوەشی خستووەتەڕوو؛ شه‌ش هۆكاری جیاواز له‌ پشت گۆرانكاریه‌كانی به‌های لیره‌ی توركین لەوانە:

– كه‌می رێژه‌ی سووی بانكی

– پاشه‌كشه‌كردنی وه‌به‌رهێنانی بیانی

– هه‌ره‌شه‌ی ئه‌مریكا له‌باره‌ی سیست‌می ئێس 400

– گرژییه‌كانی ده‌ریای سپی ناوه‌راست له‌ یۆنان و قوبرس

– شه‌ڕی نێوان ئه‌رمینیا و ئازه‌ربایجان

-كاریگه‌رییه‌كانی ڤایرۆسی كۆرۆنا

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

ئەمریكا 40 ملیۆن دۆلاری لە نەوتەكەی ئێران دەستكەوتووە

خەڵك- بەشی هەواڵ
جێگری وەزیری دادی ئەمەریكا رایگەیاند زیاتر لە 40 ملیۆن دۆلاری دەستكەوتووە لە دووبارە فرۆشتنەوەی ئەو نەوتە ئێرانییەی كە لە ڕێگادا بۆ ڤەنزوێلا دەستی بەسەرداگرت.

جۆن دیمەرز لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا وتی: دەستیان بەسەر 1.1 ملیۆن بەرمیل نەوتدا گرتووە كە بڕیاربوو بە ڤەنزوێلا بفرۆشرێت و پارەكەشی بۆ سوپای پاسدارانی ئێران بگەڕێتەوە.

وتیشی: ئێستا دەتوانین بڵێین ئەمەریكا ئەو نەوتەی فرۆشت و ڕادەستی لایەنی سێیەمی كرد. بەنیازین ئەو پارەیەی دەستمان كەوتووە بیدەینە سندوقی قوربانیانی تیرۆری ئەمەریكییەكان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

لەوەرزی هەناردا، بەقاچاخ هەنار لەسووریاوە دەهێنرێتە هەرێمی کوردستان

خەڵک – بەشی هەواڵ

ئەندامێکی پەرلەمانی کوردستان ڕادەگەیەنێت، وێڕای‌ قەدەغەکردنیان، بەڵام هەنار لە سنوری‌ سوریا،و کەلەرم‌و قەڕنابیت‌و کاهوو لە سنوری‌ ئێرانەوە داخڵی‌ بازاڕەکانی‌ کوردستان دەبێت، بەمەش جوتیارو باخەوانی‌ هەژاری‌ کوردستان‌ زیانی‌ گەورەیان‌ بەردەکەوێت.

 

عومەر گوڵپی، ئەندامی پەرلەمانی کوردستان لەڕاگەیەندراوێکدا ڕایگەیاند، بە پێی‌ بەدواداچوونەکانی، وێڕای‌ قەدەغەکردنیان، بەڵام هەنار لە سنوری‌ سوریا،و کەلەرم‌و قەڕنابیت‌و کاهوو لە سنوری‌ ئێرانەوە داخڵی‌ بازاڕەکانی‌ کوردستان دەبێت، بەمەش جوتیارو باخەوانی‌ هەژاری‌ کوردستان‌ زیانی‌ گەورەی‌ بەردەکەوێت، بێجگە لە ئابوریی هەرێم‌و چوونە دەرەوەی‌ پارە.

 

ئاماژەى بەئەوەشدا، بە پێی‌ ڕێنمایی‌و بڕیارەکان، بە درێژایی‌ ساڵ هێنانی‌ کەلەرم‌و قەڕنابیت‌و کاهوو قەدەغەیە، بەڵام یەک بەڕادی‌ ترێلە لە مەرزی‌ باشماخەوە بە بڕی‌ (٤٠٠٠ – چوار هەزار) دۆلار بۆ کڕیار دەهێننە سلێمانی‌، بە باری‌ تایبەت.

 

ئەوەشی خستەڕوو، هەروەها لە ئێستەدا کە وەرزی‌ پێگەیشتنیەتی‌، هێنانی‌ هەنار قەدەغەکراوە، بەڵام بە بڕی‌ (٢٨٥٠ – دوو هەزارو هەشت سەدو پەنجا) دۆلار بارهەڵگرێکى ٢٤ تەنی لە مەرزی‌ فیشخابوورەوە بۆ کریار دەهێننە هەولێر، بەباری‌ تایبەت.

 

باس لەئەوەشکراوە، حکومەت‌و بەرپرسەکانی‌ هەمیشە دەڵێن:”سەرچاوەکانی‌ داهات لەکوردستان هەمەچەشن دەکەین‌و گرنگی‌ بەکشتوکاڵ دەدەین و بەرهەمی‌ ناوخۆ دەپارێزین”، بەڵام ڕێک بە پێچەوانەوە بە ڕۆژی‌ ڕووناک‌و بە چاوپۆشی‌ دەزگای‌ فەرمی‌‌و بە پاسەوانی‌ هێزی‌ فەرمی‌، حکومەت نەوەک سەرچاوە هەمەچەشنەکانی‌ داهات زۆر ناکات، بەڵکو ئەو چوار فلسەی‌ لەهەر وەرزێکدا دەچێتە گیرفانی‌ باخەوان‌و جوتیاری‌ هەژارو دەستقڵیشاوی‌ کوردەوە ئەوەش وێران دەکات، تەنهاو تەنها بۆ گیرفانی‌ حزب‌و کۆمپانیاکانی‌‌ ئەم‌و ئەو!

 

ئەوەشی نوسیوە، هەڵەبجە پارێزگایەکی‌ فەرامۆشکراوە، بە ئەستەم نەبێت هیچ پڕۆژەیەکی‌ نیمچە گەورەی‌ گەشتیاری‌، بازرگانی‌، پیشەسازی‌، تێدا نییە کە هەلی‌ کار بۆ گەنجەکان‌و خەڵکەکەی‌ بڕەخسێنێت، لەم وەرزەشدا کە هەناری‌ هەڵەبجە وەک مارکەیەک وایە لە باشی‌‌و جوانی‌‌و تەندروستیدا، کەچی‌ سیاسەتی‌ خراپی‌ بەرێوەبردن‌و یاساشکێنی‌ نایەڵێت باخەوانی‌ هەژاری‌ هەڵەبجە چوار فلسی‌ دەستبکەوێت.

 

دەشڵێت: هەناری‌ هەڵەبجە چۆن دەتوانێت بە ڕێگەیەکی‌ خراپ‌و دوورو درێژدا بە تێچوویەکی‌ زۆر بگاتە دهۆک‌و هەولێرو لەوێشەوە پارێزگاکانی‌ تری‌ عێراق‌و کێبڕکێی‌ هەناری‌ سوریا بکات لە نرخدا؟

 

وتوشیەتی: ئەگەر هەریەکە لە بەڕێزان وەزیری‌ کشت‌و کاڵ‌و وەزیری‌ ناوخۆ ئینکاری‌ ئەم زانیاریانەیان کرد، ئەوە من ئامادەم هەریەکە بارێک لە کاهوو کەلەرم‌و قەڕنابیت و هەنارى سورى و ئێرانیان بۆ بنێرم، بۆ ئەوەی‌ دڵنیابن لەوەی‌ سیاسەت‌و بڕیاری‌ پاراستنی‌ بەرهەمی‌ ناوخۆی حکومەت تەنها لە ژووری‌ دیوانی‌ وەزارەتەکانیان بەباشی‌ جێ بەجێ دەکرێت.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان