ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

بەوێنە..بەڕێوەچوونی جەژنی قوربان لە وڵاتانی جیهان

خەڵك-بەشی هەواڵ

جەژنی قوربانی پیرۆز یەكێكە لە جەژن و بۆنە تایبەتەكانی ئایینی ئیسلام كە نزیكەی دوو ملیار هاووڵاتی جیهان پابەندن بەو ئایینەوە، هەربۆیە بە پەرۆش و بە گەورەییەوە لە جەژنەكان دەڕوانن و یادی دەكەنەوە.

 

بەهۆی جیاوازی بۆچوونەوە ئەمساڵ جەژنی قوربانی پیرۆز لە دوو ڕۆژی یەك لەدوای یەك لە وڵاتانی جیهان ئەنجام درا، بەشێوەیەك لە وڵاتە سوننە نشینەكانی ڕۆژ یەك شەممە و لە وڵاتە شیعە نشینەكانیش دوێنێ یەكەم ڕۆژی جەژنی قوربان بوو.

یەكێك لە خەسڵەت و سوننەتەكانی جەژنی قوربان سەربڕینی ئاژەڵە كە سوننەتێكی پێغەمبەری ئیسلامە و هاوڵاتیان لە جیهان و بەتایبەت لە هەرێمی كوردستان بە پەرۆشەوە ئەو سونەتەیان زیندوو كردوەتەوە.

جیهان

داود ئۆغڵو حزبێكی نوێی لە توركیا ڕاگەیاند

خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆك وەزیرانی پێشووی توریكا پارتێكی نوێی ڕاگەیاند و جەختیشی كردەوە، كە باوەڕیان بە فرە ئایینی و جیاوازی نەتەوەیی هەیە.

ئەحمەد داود ئۆغڵو، سەرۆك وەزیرانی پێشووی توركیا و دامەزرێنەری (پارتی داد و گەشەپێدان)، كە لە ماوەی ڕابردوودا لەو پارتە جیابووەوە، ئەمڕۆ هەینی 13-12-2019 لە ئەنقەرەی پایتەخت پارتێكی نوێی بەناوی (گەلەچەک پارتی: پارتی داهاتوو) ڕایگەیاند و ئاڵای پارتەكەش (گەڵایەكی سنەوبەری شین)ە.

داود ئۆغڵو لە وتاری ڕاگەیاندنی حزبەكەی وتی، “وەرچەرخانێكی سیاسی نوێ‌ لە توركیا ئەنجام دەدەین و پشتیوانی لە سەرجەم پێكهاتەكانی توركیا دەكەین”.

وتیشی، “باوەڕمان بە فرە ئایینی و جیاوازی نەتەوەیی هەیە و داواكاری برا عەلەوییەكانیش جێبەجێ‌ دەكەین و ڕێگە نادەین ئایین بۆ مەرامی سیاسی بەكار بهێنرێت”.

سەرۆكی پارتی ئایندە ئاماژەی بەوەشكرد، فەرمانبەرانی دەوڵەت لە ئێستادا ڕووبەڕووی سوكایەتی دەبنەوە و سزای سیاسی بەسەر فەرمانبەران جێبەجێ‌ دەكرێت، كە ئەوەش خێزانەكانی دووچاری كێشەی زۆر كردۆتەوە.

جەختیشی كردەوە، كە دامەزراوەكانی دەوڵەت پیرۆزن، نەك سەركردە و سەرۆكەكان و هەروەها دەبێت دامەزراوەكان شەفاف بن.

دووپاتیشی كردەوە، كە گەورەترین كێشەی توركیا نەبوونی دادگایەكی بێلایەنە، چونكە دادگاكان لەژێر گوشاری سیاسی بڕیار دەدەن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

جۆنسن هەڵبژاردنەكەی بردەوە و دوو كوردیش بوون بە پەڕلەمانتار

خەڵك- بەشی هەواڵ
لە هەڵبژاردنە پەڕلەمانیەكەی بەریتانیا پارتی پارێزگاران بەسەرۆكایەتی بۆریس جۆنسن زۆربەی كورسیەكانی بردەوە و حكومەتی داهاتوو پێكدەهێنێت، هاوكات دوو كوردیش، كە یەكێكیان لە پارتەكەی جۆنسن-ە دەنگی پێویستیان هێنا و دەبنە پەڕلەمانتار.

بەپێی ئەنجامە بەراییەكانی هەڵبژاردنەكانی پەڕلەمانی بەریتانیا، پارتی پارێزگاران بە سەرۆكایەتی بۆریس جۆنسن سەركەوتنی بەدەستهێنا و ٣٦٨ كورسی پەڕلەمانی مسۆگەر كرد و بەوەش حكومەتی داهاتووی وڵاتەكە پێكدەهێنێت.

هەربەپێی ئەنجامە بەراییەكان، نەدیم زەهاوی، خەڵكی باشووری كوردستان و كاندیدی پارتی پارێزگاران 33 هەزار و 343 دەنگی بەدەستهێناوە و فریاڵ كلارك، خەڵكی باكووری كوردستان و كاندیدی پارتی كار 23 هەزار و 340 دەنگی بەدەستهێناوە.

لە هەڵبژاردنە پەڕلەمانیەكەی بەریتانیا چوار هاووڵاتی كورد لەسەر لیستی پارتەكانی ئەو وڵاتە خۆیان كاندید كرد و دووانیان دەنگی پێویستیان هێنا بۆ بوون بە پەڕلەمانتار، بەڵام هەریەكە لە ئیبراهیم دووگوش، كاندیدی پارتی كار و خەڵكی باكووری كوردستان و كاوە بەهەشتی زادە، كاندیدی پارتی لیبراڵ دیموكرات و خەڵكی پاوەی ڕۆژهەڵاتی كوردستان دەنگی پێویستیان نەهێناوە و دەرنەچوون.

پەڕلەمانی بەریتانیا، كە بە (ئەنجوومەنی گشتی) ناسراوە پێكهاتووە لە 650 كورسی و لەكۆی جیاكردنەوەی دەنگی 600 بازنەی هەڵبژاردن حزبی فەرمانڕەوا (پارتی پارێزگاران) توانیویەتی زۆرینەی كورسیەكان بباتەوە و لە بەرامبەردا پارتی كار ژمارەی كورسیەكانی كەمی كردووە و ئەوەش بە گەورەترین شكست بۆ ئەو پارتە دادەنرێت لەدوای جەنگی جیهانی دووەمەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئەنجومەنی پیرانی ئەمریكا بەفەڕمی دانی بە جینۆسایدكردنی ئەرمەنییەكاندانا

خەڵك – بەشی هەواڵ

ئەنجومەنی پیرانی ئەمریكا بەشێوەیەكی فەڕمی دانینا بە جینۆسایدكردنی ئەرمەنییەكان لە سەردەمی جەنگی یەكەمی جیهانییدا لەلایەن ئیمپراتۆریەتی عوسمانییەوە.

بۆب مینیندز ئەندامی لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریكا ڕایگەیاند، “دەنگمان بە بڕیاری جینۆسایدكردنی ئەرمەنییەكاندا و ئەوەش كارێكی ڕاستە كە ئەنجومەنی پیرانی ئەمریكا كردی و ئەم كارەی واتای ئەوەیە لەسەر ڕێگەی ڕاستی مێژوو دەڕوات”.

لایخۆشیەوە، تيد كروز سیناتۆری تەكساس لەبارەی دەنگدانەكە ڕایگەیاند”ئەمە سێیەمین هەفتەیە لەسەریەك كە دەمانەوێت دەنگ لەسەر ئەم پڕۆژەیە بدرێت. سوپاسگوزارم كە ئەمڕۆ سەركەوتنمان بەدەستهێنا”.

هەنگاوەكەی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریكا لەكاتێكدایە، دوێنێ‌ چوارشەممە لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئەنجومەنەكە دەنگیدا بۆ سەپاندنی سزا بەسەر توركیادا، ئەوەش لە بەرامبەر ئۆپراسیۆنی توركیا بۆسەر ڕۆژئاوای كوردستان و كڕینی سیستمی ئێس 400ی ڕوسیایی.

پێشتریش، لە كۆتایی تشرینی یەكەمی ڕابردووشدا ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریكا بە زۆرینەی دەنگ كۆمەڵكوژی ئەرمەنییەكانی بە جینۆساید ناساند.

تائێستاش 39 حكومەت و پەرلەمان كۆمەڵكوژیی ئەرمەنەكانیان “بەجینۆساید” ناساندووە و “گرنگترین” ناساندنیش لەلایەن یەكێتی ئەوروپاوە بوو. ئەو هەنگاوە كێشەیەكی دیپلۆماسی گەورەی لە نێوان توركیا و یەكێتی ئەوروپا دروست كرد.

كۆمەڵێك ڕێكخراوی جیهانییش كۆمەڵكوژیی ئەرمەنەكانیان وەك “جینۆساید” ناساندووە وەك: نەتەوە یەكگرتووەكان، پەرلەمانی ئەوروپا، ئەنجومەنی ئەوروپا، ئەنجومەنی كڵێسای جیهانی و ڕێكخراوی مافی مرۆڤ.

لەسەر ئاستی كەسایەتییەكانیش، لە ساڵی 2007 دا 35 كەسایەتی براوەی خەڵاتی نۆبڵ، پێكەوە یاداشتێكیان واژۆكرد و كۆمەڵكوژییەكەیان بە “جینۆساید” ناساند.

جێی ئاماژەیە، پڕۆسەی جینۆسایدكردنی ئەرمەنەكان لە ساڵی 1915 تا 1923 لەلایەن ئیمپراتۆریەتی عوسمانی ئەنجامدرا و تێیدا یەك ملیۆن و نیو ئەرمەنی كوژران.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان