ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

ڕۆژی هەینی و شەممەش مووچە دەدرێت
دابەشكردنی مووچەی چەند شوێنێكی دیكە ڕاگەیەندرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
بڕیارە تا ڕۆژی شەممە و پێش جەژنی قوربان دابەشكردنی مووچە بەردەوامبێت و سەرچاوەیەكی دارایی ڕایدەگەیەنێت، كە مووچەی دوو وەزارەت و چەند توێژێك دابەش دەكرێت.

سەرچاوەیەك لە گەنجینەی سلێمانی بۆ (خەڵك) ئاشكرای كرد، كە سبەینێ‌ پێنج شەممە مووچەی هەردوو وەزارەتی شەهیدان و كار و كاروباری كۆمەڵایەتی دابەش دەكرێت.

ڕاشیگەیاندووە، كە هەر سبەینێ‌ مووچەی خاوەن پێداویستییە تایبەتەكان و كەسوكاری شەهیدان و ئەنفالكراوان و زیندانیانی سیاسی دابەش دەكرێت.

لای خۆشیەوە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی چاودێری و گەشەپێدانی كۆمەڵایەتی گەرمیان لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، بەبۆنەی پشووەكانی چەژنەوە لەڕۆژانی پشوودا مووچەی خاوەن پێداویستیە تایبەتیەكان دابەش دەكرێت.

ئاشكراشی كردووە، سبەینێ پێنج شەممە 8ی ئاب مووچەی خاوەن پێداویستیە تایبەتیەكان بەپێ ئەم خشتەیە دابەش دەكرێت:

– ڕۆژی پێنج شەممە (٨/٨/٢٠١٩) وجبەی (1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8) مووچە وەردەگرن
– ڕۆژی هەینی (٩/٨/٢٠١٩) وجبەی (٩) مووچە وەردەگرن.
– ڕۆژی شەممە (١٠/٨/٢٠١٩) دوو مووچە دابەش دەكرێت.

ئابوری

یاسین مەحمود: داواكارین بە كەم سەیری پڕۆژەیاسای چاكسازی نەكرێت و لە گەورەیی و بایەخی كەم نەكرێتەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، پڕۆژە یاسای چاكسازی پڕۆژەیەكی گرنگ و پڕ بایەخە، ئەگەر حكومەت بتوانێت لە داهاتوودا جێبەجێی بكات.

یاسین مەحمود وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕایگەیاند، ئەگەر ئەم پڕۆژەیە دوای ئەوەی ئاڕاستەی پەڕلەمان كراوە لەوێ جارێكی تر پێداچوونەوەی تێدابكرێت و چاكسازی لە خودی پڕۆژەكەدا بكرێت بەو ئاڕاستەیەی خەرجییەكانی هەرێمی كوردستان كەمبكاتەوە و ببێتە فاكتەری بەرزبوونەوەی داهاتی هەرێم، بە دڵنیاییەوە لە داهاتوودا سوودی گەورە لەو پڕۆژەیە دەبینین.

وتیشی”لەماوەی ڕابردوودا لە هەرێمی كوردستاندا ئیش بۆ ئەوە كراوە كە فەرمانبەران لە كەرتی گشتیدا دابمەزرێنرێن و ببێتە هۆی ئەوەی ئەو كەرتە زۆرترین مووچەخۆر و فەرمانبەر لەخۆی بگرێت، ئەمەش زیانی گەورەی لە كەرتی تایبەتداوە، هیوادارین لەدوای ئەو پڕۆژە چاكسازییەی بڕیارە پەڕلەمان خوێندنەوەی بۆ بكات و چاكسازی تر لەو پڕۆژەكەدا بكرێت، جارێكی تر پڕۆژەیەكی چاكسازی تر بۆ كەرتی تایبەت لە هەرێمی كوردستان بێتە كایەوە، بۆ ئەوەی ڕێگا خۆش بكات تا هەزاران هەلی كار لە كەرتی تایبەتدا دروست ببێت، چونكە ئەوەی گرنگە ئەوەیە ئێمە لەمەولا چۆن هەوڵ بدەین پڕۆژە چاكسازییەكان لەدوای ئەم پڕۆژەیە هێواش هێواش بێنە كایەوە، ئەگەر ئەم پڕۆژە چاكسازییەی ئێستا سەربگرێت بەدڵنیاییەوە مشتێك دەبێت لەو پڕۆژە چاكسازییانەی تر كە دەبێت هەرێم جێبەجێیان بكات، بەتایبەتی لەبواری بووژانەوەی ژێرخانی ئابووری كوردستاندا”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، وەك یەكێتی وەبەرهێنەران داواكارین بە كەم سەیری ئەم پڕۆژەیە نەكرێت و لە گەورەیی و بایەخی كەم نەكرێتەوە، گرنگ ئەوەیە ئەم پڕۆژەیە ئەگەر بە ڕێژەی 50%یش ئامانجەكانی بپێكێت ئەوا كارێكی گەورەیە بۆ هەرێمی كوردستان، چونكە یەكەمجارە هەرێمی كوردستان بیر لەوە بكاتەوە بە واقعیی چاكسازی لە كەرتی گشتیدا بكات.
ناوبراو ئاشكراشیكرد، دوای ناردنی ئەم پڕۆژەیە بۆ پەڕلەمان، هەموو خەڵكی كوردستان دەزانێت كە پەڕلەمان بە وەرگرتنی ئەم پڕۆژەیە تووشی بەرپرسیارییەتییەكی مێژوویی گەورە دەبێتەوە، هیوادارین پەڕلەمانتارە بەڕێزەكان ئەم پڕۆژەی چاكسازییە بۆ بەرژەوەندی گشتی و دوور لە بیركردنەوەی تایبەتی حزبی بە ئاڕاستەیەكی باشدا ببەن، چونكە ئەم پڕۆژەیە هەموو ئەو خاڵانەی پەیوەستە بە چاكسازی لە دەرماڵە و مووچەی كەرتی گشتیدا و بە خۆشیانەوە كە پەڕلەمانتارن وایلێبكەن كە هاوشێوەی ئەو وڵاتانە بێت كە پێشكەوتنی گەورەیان بەخۆوە بینیوە.


یاسن مەحمود ڕاشیگەیاند، چەند ڕۆژێكە ئەو پڕۆژەیە دەخوێنمەوە و بۆم دەركەوتووە كە هەڵقوڵاوی یەكێك لە پڕۆژە چاكسازییەكانی وڵاتانی كەنداوە كە ئەویش (قەتەڕ)ە، ئەگەر پەڕلەمان ئەو پڕۆژەیە بەو واتایەی باسمان كردووە خوێندنەوەی بۆ بكات و بیكاتە پڕۆژە یاسایەكی واقعی و چاكسازی ڕاستەقینەی تێدابێت، دواجار لەلایەن سەرۆكی هەرێمەوە پەسەند كرا، بەدڵنیاییەوە كە كەوتە بواری جێبەجێكردنەوە بۆ حكومەتی هەرێمی كوردستان موجازەفەیەكی گەورە دەبێت، بەڵام لە هەمانكاتدا ئەگەر حكومەت بتوانێت ئەم پڕۆژەیە جێبەجێ بكات دەبێتە مێژوویەكی پڕ سەروەریی و مێژووییەكی سپی بۆ ئەم كابینەیەی حكومەتی هەرێمی كوردستان.

جەخت لەوەش دەكاتەوە، وەك وەبەرهێنەران خاڵە گرنگەكانی ئەم پڕۆژەیە كە دركمان پێكردووە ئەوەیە كە لەمەولا هەموو كەسێك خواستی نابێت بڕوات لەكەرتی گشتیدا كار بكات، خاڵیكی تریش جێگای دڵخۆشییە، ئەوەیە ئەگەر وەزارەتی كار و دەستەبەركردنی كۆمەڵایەتی لەگەڵ هەندێك لە وەزارەتەكان پێداچوونەوە بە یاسای كار و دەستەبەركردنی كاردا بكەن و یاسایەكی باش بهێننە كایەوە، كارمەند و كرێكار و كەسانی تریش ئەگەر بیانەوێت لە كەرتی تایبەتدا كاربكەن گرەنتییان بكرێت، ئەوكاتە ئەو پڕۆژەیە شانبەشانی پڕۆژەیەكی تر وادەكات كەرتی تایبەت لە هەرێمی كوردستان پێشكەوتنی گەورە بە خۆیەوە ببینێت.

              “جێبەجێكردنی یاسای چاكسازی موجازەفەیەكی گەورە دەبێت بۆ حكومەتی هەرێم”

ڕوونیشیكردەوە، خاڵیكی تری گرنگ ئەوەیە، لەمەولا لە هەرێمی كوردستان دەتوانین لەدوای ئەم پڕۆژەیەوە چەندین پڕۆژەی چاكسازی تر بهێنینە كایەوە و ئەم ترسە دەشكێت كە پێشتر هەبووە و نەماندەوێرا دەست بۆ پڕۆژەكانی چاكسازی ببەین، بەتایبەت لە سێكتەرەكانی گەشەكردنی ئابووری لە هەرێمی كوردستاندا، چونكە لە ئێستادا بەهۆی ئەوەی پڕۆژەكانمان لە سەردەمی ڕژێمی پێشوودا دەرچووێنراون یان دەیان كرچ و كاڵیان تێدایە و بووەتە هۆی بوونی گەندەڵی لە بواری ئابووریدا، ئەمەش وایكردووە ئابووری هەرێمی كوردستان نەچێتە پێشەوە.

وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان دەشڵێت”پێشتر لە ترسی ڕازینەكردنی لایەنە سیاسییەكان نەماندەتوانی پڕۆژە یاسای لەو شێوەیەیە تێبپەڕێنین، بەڵام لە ئێستادا ئەگەر حكومەت و لایەنە سیاسییەكان و پەڕلەمان هاودەنگبن لەسەر ئەوەی پڕۆژە یاسای چاكسازی تێبپەڕێت، ئەوكاتە دەتوانین چەندین پڕۆژەی تر هەیە كە لەترسی وڵاتانی دراوسێ ناتوانین جێبەجێی بكەین كە تایبەتە بە ژێرخانی ئابووری هەرێمی كوردستان، بەتایبەتی پڕۆژە یاسای پاراستنی بەرهەمە خۆماڵییەكان، پڕۆژە یاساكانی بەكاربەر و پڕۆژە یاساكانی ئیستهلاك و پڕۆژە یاسای فلێزی و لا فلێزی و چەندینی تر هەیە كە ئێمە گومانمان نییە كە لەسەر داواكاری وڵاتانی درواسێ و ئەو وڵاتانەی هەرێمیان كردووەتە پێگەیەكی ئابووری بەهێز بۆ خۆیان، ئەم پڕۆژانە دەرنەچوون، لەدوای ئەم پڕۆژە یاسایەوە دەتوانین ئەو پڕۆژە یاسایانە هەمووی بهێنینە كایەوە، بۆ ئەوەی هەرێم سەرەڕای كەرتی گشتی دەست بۆ كەرتی تایبەتیش بەرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

كۆنفڕانسێك لەبارەی بەرهەمە خۆماڵییەكان لە سلێمانی بەڕێوەدەچێت

سلێمانی ـ نزار جەزا

ئەمڕۆ شەممە یەكێتی هاوردە و ناردنكارانی هەرێمی كوردستان كۆنفڕانسێكی لەبارەی بەرهەمە خۆماڵییەكان لەشاری سلێمانی ئەنجام دەدات و لە كۆنفڕانسەكەدا بەئامادەبوونی پسپۆڕان و لایەنە پەیوەندیدارەكان گفتوگۆ لەبارەی پێشنیارە یاسای پاراستنی بەرهەمە خۆماڵییەكان دەكرێت.

شێخ عەتا محەمەد جێگری سەرۆكی یەكێتی هاوردە و ناردنكارانی هەرێم، بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، پێشنیازە یاسای بەرهەمە خۆماڵییەكان زۆر گرنگە، بۆیە ئەمڕۆ بەئامادەبوونی سەرۆكی پەڕلەمانی كوردستان و كۆمەڵێك كەسی شارەزا و لایەنی پەیوەندیدار ئەم كۆنفڕانسەیان سازدا و هەوڵدەدەن یاسایەك دەربچوێنن.

ئاماژەی بەئەوەشدا، پێشتر بەرهەم خۆماڵییەكان كەمتربوو لەوەی بینێرنە دەرەوە، بەڵام ئێستا كە ڕێژەكە زیادیكردووە و دەتوانرێت بنێردرێتە دەرەوە، پێویستە یاسایەكی بۆ دەربچوێندرێت لە پەڕلەمانی كوردستان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بە بەروارد بە ناوەڕاست و باشووری عیراق، هەناردەی ئێران بۆ هەرێم زیادی كردووە

خەڵك-بەشی هەواڵ

ئەمینداری گشتی ژووری هاوبەشی بازرگانی ئێران و عیراق ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی دۆخی ئاڵۆزی ناوخۆی عیراقەوە هەناردەی ئێران كەمی كردووە.

میدیای ئێرانی بڵاویكرەوە، حەمید حوسێنی ئەمینداری گشتی ژووری هاوبەشی بازرگانی ئێران و عیراق ڕایگەیاند، لە هەشت مانگی ڕابردوودا، كۆی گشتی هەناردەی ئێران بۆ عیراق 5 ملیار و 710 ملیۆن دۆلار بووە.
وتیشی”مانگانە بەشێوەیەكی گشتی هەناردەی كاڵای ئێرانی لە ئێرانەوە بۆ عیراق 750 ملیۆن دۆلار بووە،‌ بەڵام لە مانگی ڕابردوو بە هۆی ئاڵۆزییەكانی عیراقەوە گەیشتووەتە 540 ملیۆن دۆلار كە بڕی 210 ملیۆن دۆلار كەمی كردووە”.
ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، ئاڵوگۆڕە بازرگانییەكان لەگەڵ عیراق بەردەوامە، بەڵام لەگەڵ ناوچەكانی باشور و ناوەڕاستی ئەو وڵاتە كەمیكردووە و لە بەرانبەردا لەگەڵ هەرێمی كوردستان زیادی كردووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان