ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

نزیكەی 4 ساڵە ئەو مافەی فەرمانبەران ڕاگیراوە
پلەبەرزكردنەوە بۆ توێژێكی فەرمانبەرانی هەرێم كراوەتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ

سەرەڕای ئەوەی نزیكەی 4 ساڵە پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەران ڕاگیراوە، بەڵام بەپێی نووسراوێك وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێم جیاوازی پلەبەرزكردنەوەی دادوەرەكان خەرج دەكات و پلەبەرزكردنەوە بۆ ئەو توێژەی فەرمانبەران كراوەتەوە.

بەپێی نووسراوێك، كە وەزارەتی دارایی هەرێم بە ژمارە (٦٩٠٠) لە ٢٧ی ٦ی ئەمساڵ دەریكردووە و ئاڕاستەی بەڕێوەبەرایەتی گەنجینەی هەرێمی كردووە، ڕەزامەندی دەربڕیوە بڕی ٥٠٢ ملیۆن و 864 هەزار و 960 دینار خەرج بكات بۆ ئەنجوومەنی دادوەری لەبری پۆلێن گۆڕین و پلەبەرزكردنەوەی دادوەرەكان بۆ ساڵەكانی ٢٠١٥ و ٢٠١٦ و ٢٠١٧ و ٢٠١٨ لە سەرۆكایەتی دادگای تێهەڵچوونەوەی ناوچەی هەولێر.

وەك لە نووسراوەكەدا هاتووە، ئەو بڕە پارەیە بە دوو قۆناغی یەكسان خەرج دەكرێت.

گێڕانەوەی مافی پۆلێن گۆڕین و پلەبەرزكردنەوە بۆ دادوەرەكان لەكاتێكدایە، كە لە سەرەتای ساڵی 2016وە و بەبیانووی قەیرانی دارایی لە هەرێم بە بڕیاری حكومەتی هەرێم پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەران ڕاگیراوە و تەنها بۆ هێزە ئەمنی و سەربازییەكان پلەبەرزكردنەوە هەبووە، بەڵام تا ئێستا حكومەت ئەو مافەی نەگەڕاندۆتەوە بۆ تەواوی فەرمانبەران.

ئەمە لەكاتێكدایە، كە پێشتر چەند فەرمانبەرێك نیگەرانی خۆیان لە (خەڵك)ەوە ئارٍاستەی حكومەتی هەرێم كرد، كە “ماوەی 4 ساڵە ئەو مافە یاساییەمان ڕاگیراوە و سەرەڕای كۆتایی هاتنی قەیرانی دارایی پێمان نادرێتەوە”.

پێشتر سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی هەرێم بۆ (خەڵك) ئاشكرای كردبوو، كە چەند جارێك بۆ كردنەوەی پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەران نووسراویان بۆ ئەنجوومەنی وەزیران كردووە، بەڵام تا ئێستا هیچ بڕیارێك لەسەر دەستپێكردنەوەی نەدراوە.

ئابوری

نرخی مریشك بەرز بووەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
كۆمەڵەی كێڵگە پەلەوەرییەكانی كوردستان لەڕێگەی بەیاننامەیەكەوە هۆكاری گرانبوونی نرخی مریشك ئاشكرادەكات و كۆمەڵێك داواكاری ئاڕاستەی لایەنە پەیوەندیدارەكانی نێو حكومەت دەكات.

نازم عەبدوڵڵا، جێگری سەرۆكی كۆمەڵەی كێڵگە پەلەوەرییەكان لەبەیاننامەیەكدا كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە، باس لەوەكراوە، ھۆكاری گرانبونی نرخی مریشك پەیوەستە بە نەبوونی بەرھەم لە ناو كێڵگە پەلەوەرییەكان بەھۆی بەردەوامی زیانی خاوەن كێڵگە پەلەوەرییەكان كە وازیان ھێناوە لە بەرھەمھێنان.

ئەوەش ڕوونكراوەتەوە، ٪‏٤٥ی ھۆڵی كێڵگە پەلەوەرییەكان لەلایەن خاوەنەكانیان داخراوە، ئەمەش بەھۆكاری ئەو زیانە زۆرەی بەریان كەوتووە و حكومەت پشتیوانیان نەبووە، و لە ٪‏٢٥ خاوەن ھۆڵەكان جوچكیان دەست ناكەوێت، تا بیخەنە ناو ھۆڵەكان، و خاوەن مەفقەسەكان دەڵێن تا ٢٥ ڕۆژ ناتوانن جوچك بۆ خاوەن ھۆڵەكان دابین بكەن، و نرخی جوچك بۆ ١٥ سەنت بەرز بۆتەوە.

لەو بەیاننامەیەدا خاوەن كێلگە پەلەوەرییەكان بەم چەند خاڵەی خوارەوە داواكاری خۆیان خستۆتەڕوو:

١- دیاریكردنی نرخ ، حكومەتی ھەرێم لیژنەیەك دروستبكات بڕو تێچوی مریشك دیاریبكات لەبەرھەم ھێناندا پاشان نوسینگەی تایبەت دروستبكرێت و حكومەت خۆی مریشكەكە بكڕێتەوە و دواتر بە فرۆشیارانی بازاڕی بدات و یەك نرخ دیاریبكرێت كە ئەمە باشترین ھاندانە بۆ خاوەن كێڵگە پەلەوەریەكان و ھاووڵاتیان.

٢- قەدەغەكردنی مریشكی بەستوو

٣- ھەرزانكردنی عەلەف و ئازادكردنی ھاوردەكردنی لەووڵاتانەوە بۆئەوەی تێچوی مریشك ھەرزانتربكەوێت لەسەر خاوەن كێڵگەكان و بەھەرزانیش بگات بەدەست ھاووڵاتیان.

٤- دانانی لیژنەی چاودێری لەسەر ھاوردەكارانی عەلەف و دەرمان.

٥- پشتیوانیكردن و بازاركردنەوە بۆ بەرھەمی ناوخۆی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

“٣٣ هەزار كۆمپانیا و پڕۆژەی دەستەبەركراو لە هەرێم هەن”

خەڵك-بەشی هەواڵ

بەڕێوەبەری گشتی دەستەبەری كۆمەڵایەتی لە وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی ڕایدەگەیەنێت، نزیكەی ٨٠ هەزار كرێكاریان لە دەستەبەری كۆمەڵایەتی تۆماركردووە و ساڵی رابردووش بڕی ١٠ ملیار دیناریان بۆ پاداشتی كۆتایی خزمەت خەرجكردووە.

عارف حیتۆ بەڕێوەبەری گشتی دەستەبەری كۆمەڵایەتی لە وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی بە ئانادۆڵی ڕاگەیاند، تاكو سەرەتای ساڵی ٢٠١٩، ٣٣ هەزار كۆمپانیا و پڕۆژەی دەستەبەركراومان هەیە كە ژمارەی كۆی ئەو كرێكارانەی دەستەبەری كۆمەڵاتییان هەیە بریتین لە نزیكەی 80 هەزار كرێكار، لەو ژمارەیەش نۆ هەزاریان كرێكاری بیانین كە ئەوانیش هاوشێوەی كرێكارانی خۆماڵی مافی دەستەبەری كۆمەڵایەتییان هەیە.

وتیشی”سندوقی دەستەبەری كۆمەڵایەتی پێكدێت لە بەشدارییەكان، سزای دواكەوتن، كرێی موڵكەكان و بودجەی هەر سێ فەرمانگەی دەستەبەری كۆمەڵایەتیش دەچێتە ناو سندوقەكەوە بۆیە بەردەوام لە گۆڕانكاریدایە، بەڵام ساڵانە ٦٠ تا ٧٠ ملیار دینار هەیە و دواتر خەرجییەكانی لێدەردەهێندرێت”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٩ەوە نزیكەی ٤٠٠ ملیار دینار لە سندوقی دەستەبەری كۆمەڵایەتیدا هەیە و ئەگەر كرێكارەكە داوا نەكات ئەوا كەی خزمەتەكەی گەیشتە ٢٠ ساڵی خزمەت دەتوانێت خانەنشین بێت.
ڕوونیشیكردەوە، تا ئێستا نزیكەی ٧١٥ خانەنشینمان هەیە و ساڵانەش نزیكەی ١٠ ملیار دینار بۆ پاداشتی خزمەت دەڕوات، ساڵانە نزیكەی ٨ هەزار كرێكاری خۆماڵی و بیانی دێن داوای پاداشتی كۆتایی دەكەن كە بەداخەوە زۆربەی كرێكاران كە گرێبەستیان تەواو دەبێت ئەوكات دێن داوای پاداشت دەكەن و پاداشتەكە یەكجارە و ئەگەر وەریبگرێت ئەوا مافی خانەنشینی نامێنێت و لە ئەگەری ئەوەی دوای وەرگرتنی پاداشت بچێتە شوێنێكی دیكە و پاداشتیشی وەرگرتبێت ئەوا خزمەتی بۆ هەژمار ناكرێت و لە دەستپێكی كارەكەی لە كۆمپانیای دووەمەوە خزمەتی بۆ هەژمار دەكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

وەزارەتی كشتوكاڵ هاوردەكردنی تەماتەی قەدەغەكرد

خەڵك –بەشی هەواڵ

وەزارەتی كشتوكاڵی حكومەتی هەرێمی كوردستان هاوردەكردنی تەماتەی لە دەرەوە قەدەغەكرد.

وەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوە ئاوییەكانی هەرێمی كوردستان ئاشكرایكرد، بڕیاری قەدەغەكردنی هاوردەكردنی تەماتەیان لە دەرەوە داوە بۆ ڕێخۆشكردن بۆ ساغكردنەوەی بەرهەمی ناوخۆ.

ئەو بڕیارە لە دوای فڕێدانی بەرهەمی تەماتە هات لەلایەن هەندێك لە جوتیارانی دەڤەری بادینان و پێنجوێنەوە بەهۆی ساغنەبوونەوەی لە بازاڕەكانی هەرێمدا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان